ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ BIẾN DỊ DI TRUYỀN CÁC NHÓM TÔM
SÚ (PENAEUS MONODON) LÀM VẬT LIỆU BAN
ĐẦU CHO CHƯƠNG TRÌNH CHỌN GIỐNG.
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn : Th.s Bùi Thị Liên Hà
Sinh viên thực hiện : Trần Thị Thanh Trúc
MSSV: 115 111 0388 Lớp: 11DSH02
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
TP. Hồ Chí Minh, 2015
Đồ án tốt nghiệp
i
LỜI CAM ĐOAN
Nhóm thực hiện đồ án với đề tài “Đánh giá biến dị di truyền các nhóm tôm sú
(penaeus monodon) làm vật liệu ban đầu cho chương trình chọn giống” cam đoan
rằng nội dung trong đồ án này là do nhóm thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp
của Th.s Bùi Thị Liên Hà – cán bộ phòng Sinh học thực nghiệm thuộc Viên Nghiên
Cứu và Nuôi Trồng Thủy Sản II.
Số liệu và kết quả nghiên cứu trong đồ án này là hoàn toàn trung thực chưa từng
được ai sử dụng để công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi tham khảo dùng
trong đồ án này được trích dẫn rõ ràng, tên tác giả, tên công trình, thời gian và địa
điểm công bố.
Mọi hành vi sao chép không hợp lệ hay vi phạm quy chế đào tạo, nhóm thực hiện
đề tài xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
Sinh viên
Trần Thị Thanh Trúc
Đồ án tốt nghiệp
ii
LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian thực tập tại Viện Nghiên Cứu và Nuôi Trồng Thủy Sản II, em đã học
hỏi được nhiều kinh nghiệm, kiến thức thực tiễn cũng như được thực hành trên các
thiết bị hiện đại mà em đã được học trên lý thuyết.
Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Th.s Phạm Minh Nhựt đã tạo
điều kiện cho em có cơ hội được thực tập tốt nghiệp tại Viện Nghiên Cứu và Nuôi
Trồng Thủy Sản II.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến với các quý thầy cô trường Đại học Công
Nghệ TP.HCM đặc biệt là thầy cô thuộc khoa Công Nghệ Sinh Học – Thực Phẩm –
Môi Trường đã tận tình giảng dạy, trang bị kiến thức giúp em nắm bắt và chủ động
trong quá trình thực tập.
Em xin trân trọng cảm ơn chị Th.s Bùi Thị Liên Hà cùng các anh chị đang công tác
tại phòng Sinh học thực nghiệm thuộc Viện Nghiên Cứu Nuôi Trồng Thủy sản II đã
trực tiếp hướng dẫn cũng như tận tình giúp đỡ em trong suốt thời gian thực tập.
Và cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến các gia đình, bạn bè đã luôn bên cạnh và
ủng hộ em vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt bài báo cáo này.
Tuy đã rất cố gắng nhưng không tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý
quý báu từ quý thầy cô. Em xin chân thành cảm ơn.
Đồ án tốt nghiệp
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. ii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................. vii
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................. ix
DANH MỤC BIỂU ĐỒ HÌNH ẢNH .......................................................................... x
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ...................................................................... 7
1.1 Giới thiệu về tôm sú ............................................................................................ 8
1.1.1 Vị trí phân loại .............................................................................................. 8
1.1.2 Phân bố ......................................................................................................... 8
1.1.3 Đặc điểm hình thái cấu tạo ........................................................................... 9
1.1.4 Chu kì phát triển. ........................................................................................ 10
1.1.5 Đặc điểm dinh dưỡng. ................................................................................ 12
1.1.6 Đặc điểm về sinh trưởng, sinh sản và phát triển. ....................................... 13
1.1.7 Tình hình nuôi trồng tôm sú ở thế giới. ..................................................... 14
1.1.8 Tình hình nuôi trông tôm sú ở Việt Nam. .................................................. 14
1.2 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐA DẠNG DI TRUYỀN ..................................... 15
1.2.1. Đa dạng di truyền. ..................................................................................... 15
1.2.2. Quần thể ..................................................................................................... 16
1.2.3 Nguyên nhân xuất hiện đa dạng di truyền trong quần thể. ........................ 17
1.2.4 Ý nghĩa của đa dạng di truyền trong nuôi trồng thủy sản. ........................ 18
1.3 KỸ THUẬT MICROSATELLITE ................................................................... 19
1.3.1 Khái niệm về kỹ thuật Microsatellite ......................................................... 19
1.3.2 Tính chất ..................................................................................................... 20
1.3.3. Ưu - nhược điểm của microsatellite .......................................................... 20
1.3.4 Các loại Microsatellite................................................................................ 21
1.3.5. Cơ chế hình thành và vai trò của Microsatellite ....................................... 22
Đồ án tốt nghiệp
iv
1.3.5.1. Cơ chế hình thành Microsatellite ........................................................ 22
1.3.5.2 Vai trò của Microsatellite .................................................................... 22
1.3.6. Các phương pháp phát hiện Microsatellite ............................................... 23
1.3.6.1. Phương pháp lai .................................................................................. 24
1.3.6.2. Phương pháp PCR ............................................................................... 24
1.3.6.3. Phát hiện microsatellite bằng mồi microsatellite ............................... 25
1.4. ĐỊNH LƯỢNG DNA BẰNG PHƯƠNG PHÁP QUANG PHỔ .................... 28
1.5 KỸ THUẬT POLYMERASE CHAIN REACTION (PCR) .......................... 29
1.5.1 Nguyên lý chung của kỹ thuật PCR ........................................................... 29
1.5.2 Các yếu tố cần thiết cho phản ứng PCR .................................................... 30
2.6 KỸ THUẬT ĐIỆN DI ...................................................................................... 31
2.6.1 Điện di trên gel agarose. ............................................................................. 31
2.6.1.1 Khái niệm ............................................................................................. 31
2.6.1.2 Các bước thực hiện .............................................................................. 32
2.6.2 Điện di mao quản Capillary Electrophoresis (CE) .................................... 33
2.6.2.1. Nguyên tắc .......................................................................................... 33
2.6.2.2. Cơ chế điện di ..................................................................................... 33
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ....................................................... 34
2.1 Vật liệu .............................................................................................................. 35
2.1.1 Vật liệu sinh học ......................................................................................... 35
2.1.2 Hóa chất ...................................................................................................... 36
2.1.2.1 Mồi (primer) ....................................................................................... 36
2.1.2.2 Thang (ladder) ...................................................................................... 38
2.1.2.3.Hóa chất ly trích DNA. ........................................................................ 38
2.1.2.4. Hóa chất chạy PCR ............................................................................. 38
2.1.2.5. Hóa chất chạy điện di agarose ............................................................ 39
2.1.2.6. Hóa chất chạy điện di mao quản ......................................................... 39
2.1.2.7. Dụng cụ thí nghiệm ............................................................................. 39
2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................... 40