Đậu Hà Lan - vị thuốc
Đậu Hà Lan là loại cây thảo thấp, mọc leo có tên khoa học là Pisum
sativum L. Đây là một trong những cây trồng thuộc họ đậu khá phổ
biến tại Đà Lạt với lá kép gồm 1-3 đôi lá chét, các lá chét đầu cuống
thường biến thành tua cuốn; lá kèm rất lớn. Chùm hoa ở nách lá, hoa to
màu trắng hoặc màu tím. Quả đậu dẹt, màu xanh, có mỏ nhọn, chứa 5-6
hạt gần hình cầu. Bộ phận dùng được dùng làm thuốc là loại đậu hạt.
Theo các nhà dinh dưỡng, ăn thường xuyên đậu Hà Lan tốt cho những người
thừa cân, đồng thời giàu chất xơ, tốt cho những người bị táo bón. Đậu Hà
Lan còn có tác dụng giảm lượng đường trong máu, hỗ trợ sản xuất năng
lượng, chức năng thần kinh và chuyển hóa carbohydrate.
Đậu Hà Lan tốt cho thận và tim mạch: Các nhà khoa học vừa phát hiện
trong quả đậu Hà Lan có chứa các chất có ảnh hưởng rất tốt tới hoạt động
của hệ tim mạch cũng như chức năng làm việc của thận và đậu Hà Lan cũng
cung cấp cho cơ thể những chất dinh dưỡng quan trọng cho việc duy trì
xương chắc khỏe
Theo Đông y, hạt đậu Hà Lan vị ngọt, tính bình, không độc, có tác dụng bổ
tỳ vị, lợi tiểu tiện, chỉ tả lỵ, tiêu ung độc; thường được dùng chữa các chứng
ăn uống khó tiêu do thấp nhiệt úng tắc ở tỳ vị, thiếu sữa ở sản phụ, tăng
huyết áp, tiểu đường...Sau đây là những bài thuốc từ đậu Hà Lan:
- Chữa chứng rối loạn tiêu hóa, bụng đầy tức khó chịu: Đậu Hà Lan 200g,
hương nhu 60g, sắc với nước, chia làm 3 phần uống trong ngày khi thuốc
còn ấm.
- Chữa chứng hoắc loạn (đột nhiên nôn và tiêu chảy liên tục), gân co rút,
vùng hoành cách đầy tức khó chịu: Đậu Hà Lan 200g, hương nhu 90 g, sắc
với nước, chia thành 3 phần uống trong ngày; uống khi thuốc còn ấm.
- Hỗ trợ chữa đái tháo đường: Dùng đậu Hà Lan nấu thành các món ăn khác
nhau, ăn trong bữa cơm hằng ngày. Hoặc: Ủ đậu cho mọc thành giá, khi
dùng đem giã nát, ép lấy nước cốt, uống 2 lần trong ngày, mỗi lần khoảng
100 ml.
- Sản phụ sau sinh ít sữa: Đậu Hà Lan 200g, móng lợn 1 đôi, cùng nấu chín,
thêm mắm muối, gia vị cho vừa miệng. Có thể chỉ dùng đậu Hà Lan nấu
canh ăn cũng có tác dụng.
- Chữa tăng huyết áp: Đậu Hà Lan nấu nhừ, thêm đường đỏ vào thành món
chè, ăn sau các bữa cơm hằng ngày.
- Chữa tiểu khó: Đậu Hà Lan 30-60 g, sắc lấy nước uống ngày 3 lần.
- Chữa ung thũng, mụn lở loét: Đậu Hà Lan sao khô, tán thành bột mịn, bôi
vào những chỗ có bệnh.
- Món hầm bỗ dưỡng: Đậu Hà Lan (200g), gà một con (1kg gà ta). Đậu rửa
sạch, cho thêm 2 lít nước vào nấu chín nhừ cùng với gà ( dã làm sạch) và ít
gạo. Khi chín, nêm nếm gia vị, rau thơm và múc ra bát để ăn. Mỗi tuần ăn 2
lần có tác dụng bỗ dưỡng, sinh tân dịch, hòa trung hạ khí (điều hòa công
năng của hệ thống tiêu hóa), lợi tiểu tiện, lợi sữa, tiêu thũng và chống khát,
chống suy nhược gây cơ thể mệt mõi.