Đinh Công Trưởng – TYD K55 Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
ĐỀ CƯƠNG THAM KHẢO ÔN THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
Môn học: Ngoại khoa Thú y thực hành
Kỳ 2 – Năm học 2013 – 2014 (kỲ 8)
A: CÂU HỎI
Câu 1: PP cố định – vật trâu bò trâu bò ?
Câu 2: Phương pháp cố định – vật ngựa ( cố định nằm) ngựa ?
Câu 3: Phương pháp cố định lợn – vật lợn ?
Câu 4.Phương pháp cố định chó, mèo?
Câu 5: Nguyên nhân gây viêm khu phẫu thuật và PP tiêu độc khử trùng nơi phẫu thuật?
Câu 6: Kiểm tra động vật phẫu thuật và xử lý vùng phẫu thuật trên cơ thể động vật?
Câu 7: Phương pháp tiêu trùng dụng cụ và nguyên liệu trong phẫu thuật?
Câu 8: Phương pháp tiêu độc tay người phẫu thuật và vùng phẫu thuật?
Câu 9: Tổ chức 1 ca phẫu thuật ?
Câu 10.Chăm sóc hộ lý sau phẫu thuật như thế nào?
Câu 11: Khái niệm, phân loại Phương pháp gây mê cho gia súc?
Câu 12: Qúa trình gây mê ?
Câu 13. Tiêu chuẩn chọn thuốc gây mê - Các chú y khi gây mê động vật?
Câu 14: Phương pháp gây mê toàn thân cho ngựa?
Câu 15.: Phương pháp gây mê toàn thân cho trâu bò?
Câu 16: Phương pháp gây mê toàn thân cho lợn?
Câu 17: Phương pháp gây mê toàn thân cho chó mèo?
Câu 18 Khái niệm và đặc điêm, các loại, tiêu chuẩn gây tê cục bộ?
Câu 19: Các phương pháp gây tê ?
Câu 20: Nguyên liệu –Nguyên tắc và mục đích bang bó cho gia súc
Câu 21: Các phương pháp băng bó?
Câu 22. Vá mũi Trâu, bò?
Câu 23. Cưa sừng Trâu, Bò?
Câu 24: Phương pháp mổ nhãn cầu cho gia súc?
Câu 25. Cắt bỏ tĩnh mạch cổ?
Câu 26. Khoan xoang trán?
Câu 27. Mổ khí quản cho gia súc?
Câu 28. Mổ dạ cỏ?
Câu 29. Khâu nối ruột cho gia súc?
Câu 30: Phẫu thuật mổ bụng lấy thai trâu bò?
Câu 31: Phẫu thuật mổ bụng lấy thai cho lợn?
Câu 32: Phẫu thuật mổ bụng lấy thai cho chó?
Câu 33: Phẫu thuật cắt ngón chân?
Câu 34. Phương pháp thiến choTrâu - bò đực?
Câu 35: Phương pháp thiến ngựa đực?
Câu 36: Phương pháp thiến lợn đực?
Câu 37: phương pháp thiến chó mèo đực?
Câu 38: Phương pháp thiến lợn cái?
Câu 39: Phương pháp thiến chó mèo cái?
Câu 40: Ỹ nghĩa cầm máu cho gia súc và các loại xuất huyết (chảy máu)?
Câu 41: Đề phòng mất máu khi phẫu thuật (Cầm máu dự phòng) – xuất huyết toàn thân?
Câu 42: Đề phòng mất máu khi phẫu thuật (Cầm máu dự phòng) – xuất huyết cục bộ?
Đinh Công Trưởng – TYD K55 Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
Câu 43: Phương pháp cầm máu tạm thời trong quá trình phẫu thuật ?
Câu 44: Phương pháp cầm máu triệt để trong quá trình phẫu thuật ?
Câu 45: Mục đích – Dụng cụ - nguyên liệu dùng để khâu trong phẫu thuật?
Câu 46: Nguyên liệu dùng để khâu trong phẫu thuật?
Câu 47: Các phương pháp khâu (kết nối mô bào) trong phẫu thuật:
Câu 48: Phương pháp khâu (kết nối mô bào) bằng khấu gián đoạn trong phẫu thuật?
Câu 49: Phương pháp khâu (kết nối mô bào) bằng khâu liên tục trong phẫu thuật?
Câu 50: Những vẫn đề cần được lưu ý khi khâu trong phẫu thuật ?
Câu 51: Chuẩn bị địa điểm phẫu thuật?
Câu 52 : Phương pháp gây tê bề mặt?
Câu 53 : Phương pháp Gây tê thấm?
Câu 54 : Phương pháp Gây tê dẫn truyền?
Câu 55: Phương pháp gây tê xoang ngoài màng cứng?
Câu 56: Phương pháp gây tê trong xoang màng nhện.?
Câu 57: các phương pháp băng cuộn ( băng dải – vòng tròn – xoắn ốc – chéo – móng – nẹp)?
Câu 58: các phương pháp băng tấm – băng chun – băng thạch cao (băng bột)?
Đinh Công Trưởng – TYD K55 Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
I:CỐ ĐỊNH GIA SÚC
Câu 1: PP cố định – vật trâu bò trâu bò ?
Trả lời:
a.Cố đinh: Ta thường cố định trâu bò trong giá 4 trụ
* Xoắn tai
- Để xoắn tai người ta dùng dây xoắn tai. Dây xoắn tailà nguyên nhân gây đau đớn cho bò, làm lệch sự
chú ý khi có tác nhân gây đau đớn ở những phần khác trên cơ thể. Đây là phương pháp có hiệu quả
nhưng cần chú ý tránh gây hư hại cho lớp sụn của tai.
*Cố định đầu – sừng:
-Bước đầu tiên buộc nút sống, sau đó vòng qua 2 gốc sừng
-Sau đó ta vòng dây lên vào giá ngang
-Sau đó vắt chéo số 8 qua dóng và quấn vào gốc sừng bên kia sau đó cứ buộc tiếp tục theo hình số 8
khoảng 5-6 lần thì dùng dây quấn quanh 2 khe sừng để gia súc ko thể di chuyển đầu qua trái phải được.
Quấn vài lần qua 2 khe sừng rồi cuối cùng là quấn dây quanh dóng và buộc 1 bút bình thường sau đó
buộc 1 nút sống.
-Với gia súc không có sừng ta làm giàm giả:
+Dùng 1 dây dài gập làm đôi sau đó đo mặt dưới xương hàm của gia súc lấy 1 điểm cố định lại được 1
vòng tròn , làm thêm 1 vòng tròn nhỏ bên cạnh vòng tròn lớn đó. Dùng 2 dây thừa ở dưới gấp lên trên
qua giữa 2 vòng tròn nhỏ sau đó lấy vòng tròn to gập xuống dưới luồn qua phần dây vừa gấp lên và thắt
nút lại bằng cách kéo 2 vòng tròn lớn + 2 đầu dây thừa được 1 nút chết.
+sau đó vòng qua mõm trâu bò , vòng tròn lớn dùng 2 ngón tay lộn được lại được 2 vòng tròn kép
luồn dây bên kia vào 2 vòng tròn này
-Sau đó vòng dây thừa qua 2 bên gốc tai đút dây đó vào vòng tròn nhỏ buộc 1 nút bình thường
ngay tại vòng tròn nhỏ đó làm xong giàm giả
-Sau đó ta cố định vào gióng ngang.
-Chú ý:
+Trong trường hợp ko có gióng ngang ta có thể cố định vào cột trong chuồng or gốc cây to.
+Cố định càng chắn chắn càng tốt.
*Cố đinh 2 chân sau:
- Tư thế đứng 1 chân trước 1 chân sau tránh gia súc có thể đạp và luôn để ý trạng thái gia súc đề phòng
gia súc đại, tiểu tiện bừa bãi.
- Đầu tiên buộc nút sống cố định 1 bên chân cho nút buộc hướng ra phía bên ngoài, nút buộc phải buộc
trên khoeo chân sau đó quấn dây sang chân còn lại và buộc thành hình số 8 giữa 2 chân , khi buộc ko
được để các dây xếp lên nhau.
-Quấn được khoảng 4-5 hình số 8 thì dùng dây quấn vào giữa 2 chân để cố định ko cho gia súc có thể
bước lên xuống sau đó buộc 1 nút bình thường và kết thúc bằng 1 nút sống.
*Cố định 1 chân trước và 1 chân sau:
-Buộc chân sau trước bằng 1 nút sống dưới khớp khoeo sau đó căng thẳng dây lên chân trước buộc 1
nút sống nữa sao cho 2 dây nối giữa 2 chân căng để gia súc ko thể di động được.
*Cố định bụng và ngực
-Ngực: Ta buộc 1 đầu dây vào gióng ngang (gióng ngang này song song với cơ thể gia súc) bằng nút
buộc sống hoạt. Sau đó luồn qua phần ngực của gia súc và buộc vào gióng ngang bên đối diện ( nút
buộc này buộc thật chắc chắn, ko được để chiều dài day thay đổi) làm sao có thể đỡ đc cho gia súc ko
bị ngã úp ngực xuống đất khi phẫu thuật hay làm gì đó.
-Bụng: Làm tương tự như cố định ngực.
b.Cố định nằm – vật trâu bò
Đinh Công Trưởng – TYD K55 Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
*Phương pháp 1:
-Dùng dây thường cố định 2 chân trước, giống với cố định 2 chân sau nhưng vị trí cố đinh là bên trên
khớp bàn. Cố định khoảng cách 2 chân sao chô con vật vẫn đứng được.
-Sau đó dùng 2 dây thường khác, mỗi đầu day buộc vào 1 bên chân sau của gia súc ( buộc nút sống),
buộc bên trên khớp bàn.
-Sau đó chập 2 đầu dây lại rồi luồn vào bên trên nút cố định 2 chân sau rồi vòng xuống dưới. sau đó
tách 2 đâu dây về 2 bên gia súc cho 2 người khỏe cầm.
-Sau đó Trong quá trình kéo, 2 người cầm 2 dây buộc chân sau kéo mạnh khi kéo phải kéo đều tay, dứt
khoát, 1 người khác đừng trước cầm vào 2 gốc sừng và bẻ về hướng mà ta muốn con vật ngã.
-Khi kéo cần phổi hợp nhịn nhàng giữa 2 người kéo và người bẻ sừng
-Khi con vât đã nằm xuống thì ng cầm sừng phải ghì chặt đầu con vật xuống đất, ko đc để con vật đứng
dạy
-Sau đó nhanh chóng dừng thừng trói chặt 2 chân sau và 2 chân trước.
-Sao đó nới nhẹ phần dây trên bụng ra
*Phương pháp 2
-dùng một sợi dây thừng bền chắc, dài 5-6 m. Một đầu dây buộc cố định vào hai gốc sừng con vật. Đầu
kia luồn thành hai vòng;một vòng quanh ngực, một vòng quanh bụng sao cho tạo thành hai vòng nút.
Đoạn dây còn lại được kéo dọc thân con vật. Khi vật, một người vặn đầu con vật ở tư thế: một tay ghìm
sừng xuống, một tay cầm mõm hất lên ; một người cầm đuôi kéo về phía định cho con vật ngã; một số
người khác kéo đầu dây tự do. Nếu có đủ người thì cả 2 đầu dây được thả tự do, chia số người ra làm 2
tốp kéo về 2 phía ngượcchiều nhau, dọc thân con vật.
- Phải có sự hiệp đồng chặt chẽ giữa những người tham gia. Con vật nằm xuống, nhanh chóng ghìm
sừng, đè đầu và cột 4 chân lại. Đây là động tác quan trọng nhất khi vật bò; nếu để đầu nó cất lên thì con
vật lập tức đứng dậy.
Câu 2: Phương pháp cố định – vật ngựa ( cố định nằm) ngựa ?
Trả lời
a.Cố định đứng:
-Khi cố định ta luôn đứng ở tư thế chân trước – chân sau. Và chú ý rằng ngựa hay đá hậu ko đứng
sau 2 chân ngựa và dơ 2 chân lên rồi bổ xuống Ko đứng trước mặt ngựa.
*Cố định 1 chân trước: có thể cố định bằng tay or có định bằng dây thừng
-Cố định bằng dây: (luôn đứng ở tư thế chân trước or chân sau)
+Ta dùng dây thừng buộc 1 đầu dây và cổ chân trước ngựa ( buộc nút sống hoạt). Sau đó dùng tay đầy
nhẹ day thường sát vào vai ngựa, đồng thời cầm tay kéo chân ngựa lên.
+Sau đó dùng đầu dây thừng còn lại vắt qua vai ngựa, đưa đầu dây thừng cho người phụ và người phụ
luồn sợi dây thường vào nách con vật về phía trước, đồng thời quân dây thừng về phái sau. 1 người
cầm giữ đầu dây thừng.
-Cố định bằng tay (ít dùng)
+Người cố định đứng bên cạnh ngựa và quay mặt về phía sau của ngựa. Khi cố định chân trước phải
của ngựa ta dùng tay trái.
+Trước tiên dùng tay trái vuốt nhẹ từ trên cổ ngựa xuống vai, rồi xuống chân, khi tới cổ chân rồi nắm
chặt lại. Tay phải tì lên gáy ngựa và hơi đầy ngựa xang bên kia. Tay trái hơi đẩy chân ngựa về phái sau
nhấc chân phải ngựa lên. Sau đó dùng tay cầm chắc chân ngựa
*Cố định chân sau: cũng có thể cùng tay or dây thừng
-Cố định bằng dây thừng: Dùng 1 đầu dây thừng dài, chắc.
+Một đầu dây buộc vào đuôi ngựa thành ột nút sống hoạt
Đinh Công Trưởng – TYD K55 Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
+Dùng đầu thừng kia quần quanh 1 vòng vào cổ chân sau khớp ngón, cầm dây thừng kéo lên, dùng
đoạn dây thừng còn lại buộc cố định chân sau
-Cố định bằng tay (ít dùng)
+Khi cố định ta dùng tay phải để giữ chân trái và tay trái để giữ chân phải của ngưa.
+Khi cố định chân phaie sau của ngựa ta phải dùng tay phải tì nhẹ lên xương cánh chậu của ngựa. Tay
trái thì vuốt nhẹ từ mông xuống đùi xuống cổ chân nhấc chân nhựa lên và đưa về phía sau.
Đồng thời chân trai ta bước lên một bước rồi tì cổ chân ngựa lên đầu gối mình,
*. Xoắn mũi
- Phương pháp này dùng để cố định ngựa ở tư thế đứng.Phương pháp này chỉ nên áp dụng trong các
trường hợp thăm khám,điều trịmang tính chất đơn giản.
- Phương pháp: một tay giữ cương, một tay nắm lấy mũi con vật xoay nửa vòng. Xoay sao cho vừa đủ
sự thu hút tập trung của con vật, không nên xoay quá mạnh.Nếu tay không nắm chặt được thì dùng một
vòng dây vòng vào vùng môi trên, lồng vào đómột chiếc que sau đó cầm que xoắn dây lại hoặc dùng
dụng cụ xoắn mũi chuyên
dụng. Chú ý những thao tác xo ắn mũi khi thực hiện không gây ra sự hoảng loạn và ít đau đớn.Nếu đau
đớn quá con vật sẽ hoảng loạn, giẫy giụa nhằm thoát khỏi sự cố định.
* Giữ dây cương hàm thiếc
- Để điều khiển ngựa, người ta dùng dây cương và hàm thiếc. Hàm thiếc làm bằng kim loại, cho vào
miệng ngựa để đè lưỡi xuống nhằm tránh cắn vào lưỡi khi làm việc, vận động mạnh. Dây thừng buộc
vào hàm thiếc để điều khiển ngựa gọi là dây cương. Khi muốn khám bệnh, tiêm hay cho uống thuốc
…chỉ cần giữ dây cương tại nơi tiếp xúc với hàm thiếc, con vật tạm thời đứng yên tại chỗ (bốn chân
vẫn rậm rịch) nếu việc làm của chúng ta không gây sợ hãi cho con vật.
b.Cách vật ngựa (cố định nằm)
*Cách 1
-Dùng sợi dây thừng chắc, dài. Một đầu dây buộc cố đinh vào cổ ngựa
-Nếu muồn cho ngựa ngã về bên nào thì thì dùng đầu dây thừng còn lại kéo về sau bên ấy rồi vòng qua
mông con vật luồn đầu dây thừng vào vòng dây buộc ở cổ rồi kéo xuống buộc vào cổ chân sau bên
định cho ngựa ngã
-Một người giữ chặt đầu ngựa, một người giữ dầu dây còn lại được vát qua vai ngựa. Đồng thời kéo
manh làm cho 2 chân sau ngựa tiến về phái trước 1 chân sau của ngựa sẽ đc nhấc lên ngựa mất
thăng bằng sẽ nằm xuống
-Sau khi ngựa đã ngã xuống phải có 2 người khỏe đè đầu ngựa sát đất( ko chọ ngựa vùng lên)
-Sau đó nhanh chóng buộc trói 2 chân sau và 2 chân trước của ngựa lại
*Cách 2
- Dùng 4 vòng cổ chân, đeo vào chân ngựa. Các vòng này được nối với nhau bằng sợi dây thừng chừng
5m.Một người nắm đuôi nhằm đỡ con vật khi ngã.
- Kéo mạnh sợi dây , 4 chân ngựa gom lại gây mất thăng bằng làm ngựa ngã xuống.
- Tiếp theo dùng dây buộc một đầu vào trên khớp nhượng của chân sau phía trên,phần còn lại luồn qua
2 chân trước,choàng qua vai bên kia và quấn 1 vòng vào cổ chân sau để nhấc lên. Phương pháp cố định
này thường dùng để thiến ngựa.
Câu 3: Phương pháp cố định lợn – vật lợn ?
Trả lời
*Cách 1:
-Đối với lợn nhỏ có thể cố định bằng cách xách ngược hai chân sau lên, mặt bụng quay ra ngoài.
Người cố định dùng hai đầu gối để kẹp phần dưới của lợn lại. Đây là cách đơn giản để tiêm chích cho
lợn.Nếu để thiến lợn đực thì phần lưng của lợn quay ra phía ngoài và phần đầu của nó nằm giữa hai