Đề tài "Khỏa thân" trong sáng tạo nghệ thuật: Cái nhìn của ngư
ời
trong cuộc
Khoả thân - Tranh: Công Quốc Hà
Trong sáng tạo nghệ thuật, đặc biệt ở hai loại hình m
ỹ thuật, nhiếp ảnh
đề tài về “khỏa thân” luôn luôn được các nghệ sĩ nghiên cứu và th
ể
hiện. Tuy nhiên, để có đư
ợc những tác phẩm về “khoả thân” có giá trị
là điều không đơn giản và cái nhìn của những ngư
ời trong cuộc về vấn
đề này như thế nào; chúng tôi đã trao đổi với các nhà qu
ản lý văn hóa,
các nghệ sĩ.
Nhà văn Đỗ Kim Cuông (Vụ trưởng Vụ Văn nghệ - Ban Tư tư
ởng
Văn hóa Trung ương):
Đối với nghệ thuật tạo hình và nghệ thuật nhiếp ảnh đề tài “kh
thực ra đã là vấn đề không xa lạ gì của thế giới và Việt Nam).
Theo chỗ tôi được biết ở Việt Nam đã có nh
ững họa sĩ, nhiếp ảnh gia
đã sáng tác, đã có những tác phẩm thực hiện theo chủ đề này và đư
ợc
công chúng đánh giá cao. Sau một quá trình hơn 20 năm đ
ổi mới, đất
nước hội nhập một cách toàn diện trên các l
ĩnh vực kinh tế, chính trị,
văn hóa và xã hội, được tiếp cận với nền nghệ thuật của đương đ
ại,
công chúng Việt Nam đã không xa lạ với khuynh hư
ớng nghệ thuật
khoả thân của tác phẩm văn học nghệ thuật. Tuy nhiên điều quan tr
ọng
chính là khi người nghệ sĩ thực hiện các tác phẩm theo đề t
ài này ranh
giới để xác định một tác phẩm chính là “Tác ph
ẩm ấy đẹp hay không
đẹp, có mang tính thẩm mỹ, mang yếu tố nhân văn hay là tác ph
ẩm đó
phi nghệ thuật, thô vụng và hạ tháp vẻ đẹp của con người”.
Một tác phẩm mỹ thuật hay nhiếp ảnh về chủ đề “khoả thân” cũng n
ên
xem là chuyện bình thường, nó cũng là m
ột trong những nhu cầu thẩm
mỹ nội tại của người nghệ sĩ, miễn là tác ph
ẩm của họ tôn vinh vẻ đẹp
con người Việt Nam.
Về việc giới mỹ thuật và giới nhiếp ảnh nói chung, trư
ớc khi mở cuộc
triển lãm về đề tài này phải chuẩn bị chu đáo về mặt tác giả v
à tác
ph
ẩm, rất cần con mắt xanh của một hội đồng thẩm định có trách
nhiệm, đánh giá đúng chất lư
ợng của tác phẩm. Phải thực hiện đúng
các quy định của Nhà nước…
Ông Hoàng Đức Toàn (Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật và Nhiếp ảnh - B
ộ
Văn hóa Thông tin):
Đề tài khoả thân trong văn hoá nhân loại dựa trên đặc trưng n
ền văn
hóa của mỗi nước khác nhau; đối với các nư
ớc châu Âu, châu Mỹ… đề
tài này được xem là bình thư
ờng, ca ngợi vẻ đẹp thuần khiết của phụ
nữ và nam giới.
Theo tôi nghĩ ở mỗi quốc gia khác nhau thì việc sáng tác đề tài kho
ả
thân đã phát triển dần dân theo nhận thức của xã hội, cùng nhau chia s
ẻ
cảm xúc, mỹ cảm, có văn hóa cả về phía người sáng tác và ngư
ời xem.
Vẻ đẹp của con người đáng được tôn vinh và ca ngợi. Về đề tài kho
ả
thân nên khuyến khích các nghệ sĩ sáng tác, đòi h
ỏi mỗi nghệ sĩ phải
làm việc rất vất vả, cố gắng mớitạo nên tác ph
ẩm tốt, những tác phẩm
“khoả thân” có mỹ cảm, từ đó có thể cảm nhận và hiểu đư
ợc vẻ đẹp
thuần khiết, tạo hóa tặng cho con người…
Trước khi ra mắt cuộc triển lãm ảnh về đề tài này, nên có bư
ớc chuẩn
bị tâm lý của cả tác giả và công chúng, nên có ý kiến của các nhà qu
ản
lý văn hóa…
Tắm suối: Ảnh - Ng
ọc
Thái
Hoạ sĩ Trần Khánh Chương (Ch
ủ tịch Hội Mỹ thuật Việt
Nam):
Thời cổ đại, Phục Hưng… các nghệ sĩ đã sáng tác rất nhiều về đề t
ài
“khoả thân”. Nhiều hoạ sĩ của Việt Nam nh
ư Bùi Xuân Phái, Lưu Công
Nhân, Trần Lưu Hậu, Công Quốc hà, Đỗ Phấn… cũng đ
ã sáng tác và
đã ra mắt công chúng nhiều tác phẩm đề t
ài này. Theo tôi, chúng ta nên
khuyến khích các hoạ sĩ, nghệ sĩ nhiếp ảnh khai thác và sáng t
tài này, dưới nhiều chất liệu, thể loại. Bởi vì mục đích chính của họ l
à
nhằm tôn vinh vẻ đẹp của tạo hóa dành cho con ngư
ời; đồng thời
chúng ta hãy bình thường hóa cả việc trưng bày triển lãm ảnh v
à
tranh… giúp cho ngư
ời xem quen dần. Hội đồng nghệ thuật phải tuyển
chọn ra được những tác phẩm xuất sắc, giúp người xem hiểu đư
ợc tính
“Chân - Thiện - Mỹ” của nghệ thuật.
Nghệ sĩ nhiếp ảnhVũ Huyến (Phó Ch
ủ tịch Hội NSNAVN, Chủ tịch
Hội đồng Nghệ thuật Hội NSNAVN):
Theo tôi đề tài “khoả thân” về mặt tạo hình r
ất đẹp, trong văn học,
trong điêu khắc đã tôn vinh và khai thác từ lâu; trong nhiếp ảnh là m
ới,
coi đây là một đề tài để khám phá, gần mà khó, hay thật sự v
à thánh
thiện vượt qua dung tục, đó là tài năng của nghệ sĩ nhiếp ảnh.
Ở nước ta chưa có khái niệm và thói quen để coi trọng đề t
ài này.
Nhiều quốc gia như
Ấn Độ, Hy Lạp, Đức, Mỹ… một số tác phẩm về
khoả thân đã trở thành công trình nghệ thuật được tôn vinh và giữ g
ìn
như biết bao loại hình nghệ thuật nói chung.
Về phía nhà nhiếp ảnh, phải có kỹ thuật thể hiện thật tốt để ngư
ời xem
thưởng thức nghệ thuật một cách sang trọng có văn hóa.
Tôi nhấn mạnh đây là đề tài khó cho người nhận thức và ngư
ời chụp
ảnh cơ thể con người thông qua bố cục, đường nét, ánh sáng
. Nhà
nhiếp ảnh có kiến thức về tạo hình thì có nhiều điều kiện h
ơn trong khi
thể hiện loại đề tài này.
Nếu 2 giới mỹ thuật và nhiếp ảnh muốn tổ chức cuộc triển lãm đề t
ài
này thì nên tổ chức dưới hình thức thể nghiệm, quy mô hẹp và đượ
c
thẩm định kỹ lưỡng trước khi đưa đến người xem.
Ông Nguyến Đỗ Bảo (Phó giáo sư, Tiến sĩ - Chủ tịch Hội Mỹ thuật H
à
Nội):
Tôi là người thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với các họa sĩ, sinh vi
ên
các trường Đại học Mỹ thuật và địa phương. Theo tôi được biết thì vi
ệc
sử dụng người mẫu để vẽ hoặc tạo hình là việc rất cần thiết, nó nh
ư
một giáo cụ trực quan giúp sinh viên, họa sĩ cảm nhận được đư
ờng nét
hình khối chính xác… thì mới vẽ và tạo hình được nhưng ph
ải có quy
chế cụ thể giữa người sử dụng mẫu và người mẫu. Người mẫu l
à nam
hay nữ phải có sự thoả thuận và phải có phòng v
ẽ, đủ điều kiện, kín