BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA – VŨNG TÀU
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KH-CN CẤP TRƯỜNG
TÊN ĐỀ TÀI:
XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH
DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ Ở MỘT SỐ NỘI DUNG
PHẦN VẬT LÍ HẠT NHÂN NHẰM PHÁT TRIỂN TƯ DUY
SÁNG TẠO CHO SINH VIÊN
Chủ nhiệm đề tài: ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền
Năm 2018
BR-VT, T9 - 2018
THÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI
1. Tên đề tài: Xây dựng tiến trình dạy học theo mô hình dạy học dựa trên vấn đề
ở một số nội dung phần Vật lí hạt nhân nhằm phát triển tư duy sáng tạo cho
sinh viên.
2. Chủ nhiệm đề tài: ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền. Mã số:………
3. Danh sách cán bộ tham gia chính:
4. Nội dung chính:
• Nghiên cứu cơ sở lí luận của dạy hoc dựa trên vấn đề, dạy học phát triển tư
duy sáng tạo.
• Điều tra thực trạng của việc dạy và học nội dung phần VLHN cho SV khối
kĩ thuật ở trường Đại học BR-VT.
• Phân tích nội dung kiến thức “Phân rã phóng xạ” trong phần VLHN.
• Thiết kế tiến trình dạy học kiến thức “Phân rã phóng xạ” theo kiểu dạy học
dựa trên vấn đề.
5. Kết quả đạt được:
• Nghiên cứu cơ sở lí luận của dạy hoc dựa trên vấn đề, dạy học phát triển tư
duy sáng tạo.
• Điều tra thực trạng của việc dạy và học nội dung phần VLHN cho SV khối
kĩ thuật ở trường Đại học BR-VT.
• Phân tích nội dung kiến thức “Phân rã phóng xạ” trong phần VLHN.
• Thiết kế tiến trình xây dựng kiến thức “Phân rã phóng xạ” theo kiểu dạy học
dựa trên vấn đề.
• Xây dựng tình huống cho vấn đề cần nghiên cứu.
• Thiết kế tiến trình dạy học “Phân rã phóng xạ” theo kiểu dạy học dựa trên
vấn đề.
6. Thời gian nghiên cứu: 06 tháng, từ T3 - T9 năm 2018
Chủ nhiệm đề tài
Nguyễn Thị Thanh Huyền
1
MỤC LỤC
Danh mục những từ viết tắt
3
Mở đầu
4
1. Lí do chọn đề tài
4
2. Mục đích nghiên cứu
6
3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
6
4. Giả thuyết khoa học
6
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
6
6. Phương pháp nghiên cứu
7
Chương 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
8
1.1 Các nghiên cứu trong và ngoài nước về dạy học dựa trên vấn đề
8
1.2 Các nghiên cứu về tư duy sáng tạo
11
Chương 2. Cơ sở lí luận và thực tiễn về tổ chức dạy học dựa trên vấn đề
15
2.1 Một số định nghĩa về dạy học dựa trên vấn đề
15
2.2 Mục tiêu chung của dạy học dựa trên vấn đề
17
2.2.1 Mục tiêu môn học cụ thể và liên môn
17
2.2.2 Mục tiêu quy trình và học tập
17
2.2.3 Mục tiêu đối với GV
18
2.3 Mục tiêu của dạy học Vật lí sử dụng PBL
18
2.4 Đặc trưng cơ bản của PBL
19
2.5 Các đặc trưng của một vấn đề tốt
23
2.5.1 Xây dựng vấn đề dựa vào kiến thức có liên quan đến bài học
23
2.5.2 Người học tự tìm tòi để xác định thông tin nhằm giải quyết vấn đề
24
2.5.3 Thảo luận nhóm là hoạt động cốt lõi
24
2.5.4 GV có vai trò hỗ trợ
25
2.5.5 Kiến thức mang tính liên môn và quan hệ với môi trường thực tế
25
2.6 Điều tra thực trạng dạy và học nội dung kiến thức phần VLHN
26
Chương 3. Xây dựng tiến trình dạy học theo mô hình dạy học dựa trên
vấn đề ở một số nội dung phần VLHN nhằm phát triển tư duy sáng tạo
30
2
cho SV
3.1 Nội dung kiến thức chương “Phân rã phóng xạ”
30
3.2 Thiết kế tiến trình dạy học chương “Phân rã phóng xạ”
31
3.2.1 Mục tiêu dạy học
31
3.2.2 Xây dựng tình huống có vấn đề
32
3.2.3 Tiến trình xây dựng kiến thức “Hiện tượng phóng xạ”
47
3.2.4 Tiến trình xây dựng kiến thức “Các loại tia phóng xạ và bản chất của
các tia phóng xạ”
48
3.2.5 Tiến trình xây dựng kiến thức “Định luật phóng xạ. Độ phóng xạ”
49
3.2.6 Tiến trình xây dựng kiến thức “Đồng vị phóng xạ và các ứng dụng”
50
3.2.7 Tiến trình dạy học nội dung kiến thức chương “Phân rã phóng xạ”
51
Kết luận và kiến nghị
61
Tài liệu tham khảo
62
Các công trình khoa học đã công bố
63
Phụ lục
64
3
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
Giảng viên
GV
Sinh viên
SV
Problem-Based Learning
PBL
Vật lí đại cương
VLĐC
Vật lí hạt nhân
VLHN
Đơn vị học trình
Đvht
Sách giáo khoa
Tư duy sáng tạo
SGK
TDST