Đề tài “ quy luật quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất và vận dụng quy luật trong quá trình CNH- HĐH ở nước ta”

Chia sẻ: Phan Thi Ngoc Giau | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:17

0
54
lượt xem
8
download

Đề tài “ quy luật quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất và vận dụng quy luật trong quá trình CNH- HĐH ở nước ta”

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo luận văn - đề án 'đề tài “ quy luật quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất và vận dụng quy luật trong quá trình cnh- hđh ở nước ta”', luận văn - báo cáo phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài “ quy luật quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất và vận dụng quy luật trong quá trình CNH- HĐH ở nước ta”

  1. TIỂU LUẬN “ Quy luật quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất và vận dụng quy luật trong quá trình CNH- HĐH ở nước ta”
  2. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Lêi më ®Çu X· héi loµi ng­êi ®· tr¶i qua n¨m chÕ ®é x· héi: x· héi nguyªn thuû, chiÕm h÷u n« lÖ, phong kiÕn, t­ b¶n chñ nghÜa, x· héi chñ nghÜa. LÞch sö ph¸t triÓn cña loµi ng­êi lµ sù ®Êu tranh thay thÕ lÉn nhau cña c¸c chÕ ®é x· héi, x· héi sau cao h¬n x· héi tr­íc. Sù thay thÕ c¸c h×nh th¸i x· héi nµy lµ tÊt yÕu do c¸c quy luËt kinh tÕ chi phèi. Nghiªn cøu triÕt häc, kinh tÕ chÝnh trÞ häc còng nh­ nhiÒu m«n khoa häc kinh tÕ kh¸c nhiÒu ng­êi ®· cã chung nhËn xÐt : qui luËt "quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tr×nh ®é vµ tÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt" lµ qui luËt chi phèi toµn bé hÖ thèng x· héi tõ t­íc tíi nay. N­íc ta ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa do ®ã nghiªn cøu qui luËt nµy kh«ng nh÷ng lµm chÝnh s¸ch chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña n­íc ta mµ cßn lµm tiÒn ®Ò cho sù dù ®o¸n xu thÕ ph¸t triÓn cña thÕ giíi ®Ó tõ ®ã ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p vµ quyÕt s¸ch hîp lý. Nghiªn cøu m«n triÕt häc em ®· lùa chän ®Ò tµi “ quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt vµ vËn dông quy luËt trong qu¸ tr×nh CNH- H§H ë n­íc ta” Bµi tiÓu luËn cña em ®­îc tr×nh bµy thµnh hai phÇn: Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn cho viÖc ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt Ch­¬ng 2: VËn dông quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh CNH- H§H ë n­íc ta Do thêi gian vµ tr×nh ®é cßn h¹n chÕ nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. Em kÝnh mong sù gióp ®ì vµ chØ b¶o tËn t×nh cña thÇy gi¸o vµ c¸c b¹n . Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n .
  3. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ch­¬ng 1 C¬ së lý luËn cho viÖc ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt C.M¸c ®· ph¸t hiÖn ra: trong s¶n xuÊt cã hai mÆt kh«ng thÓ t¸ch rêi nhau, mét mÆt lµ quan hÖ gi÷a ng­êi víi tù nhiªn; mÆt kh¸c lµ quan hÖ gi÷a ng­êi víi ng­êi. Theo «ng” Trong s¶n xuÊt ng­êi ta kh«ng nh÷ng chØ t¸c ®éng vµo giíi tù nhiªn mµ cßn t¸c ®éng lÉn nhau n÷a, ng­êi ta kh«ng thÓ s¶n xuÊt ®­îc nÕu kh«ng kÕt hîp víi nhau theo mét c¸ch nµo ®ã ®Ó ho¹t ®éng chung vµ ®Ó trao ®æi ho¹t ®éng víi nhau. Muèn s¶n xuÊt ®­îc, ng­êi ta ph¶i cã nh÷ng mèi liªn hÖ vµ quan hÖ nhÊt ®Þnh víi nhau vµ sù t¸c ®éng cña hä vµo giíi tù nhiªn”(C.M¸c, Ph¡ngghen, TuyÓn tËp, tËp II, NXB Sù thËt, Hµ néi-1981). Trong hai mÆt ®ã, mét mÆt lµ lùc l­îng s¶n xuÊt, mÆt kia lµ quan hÖ s¶n xuÊt. 1.1 Lùc l­îng s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ g×? ë ®©y cã nhiÒu c¸ch tiÕp cËn. Trong mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi víi tù nhiªn trong s¶n xuÊt th× lùc l­îng s¶n xuÊt biÓu hiÖn mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi víi tù nhiªn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt biÓu hiÖn mèi quan hÖ gi÷a con ng­êi víi tù nhiªn. Tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt thÓ hiÖn tr×nh ®é trinh phôc thiªn nhiªn cña con ng­êi trong mét giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ sù kÕt hîp gi÷a ng­êi lao ®éng víi t­ liÖu s¶n xuÊt. Trong c¸c yÕu tè cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× ng­êi lao ®éng ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh.Theo V.I Lª nin “lùc l­îng s¶n xuÊt hµng ®Çu cña toµn thÓ nh©n lo¹i lµ c«ng nh©n, lµ ng­êi lao ®éng”. Ng­êi lao ®éng lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh s¶n
  4. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. xuÊt víi nh÷ng kinh nghiÖm s¶n xuÊt, thãi quen lao ®éng, sö dông t­ liÖu s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra cña c¶i vËt chÊt. S¶n xuÊt ®­îc tiÕn hµnh nh­ thÕ nµo , tr­íc hÕt tïy thuéc vµo thÓ chÊt, tinh thÇn vµ tr×nh ®é cña ng­êi lao ®éng. Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt vËt chÊt, tr×nh ®é cña ng­êi lao ®éng kh«ng ngõng ®­îc t¨ng lªn, c¬ cÊu lùc l­îng lao ®éng còng ®­îc thay ®æi mét c¸ch t­¬ng øng. Ngµy nay, víi cuéc c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ, lao ®éng ®ang biÕn ®æi theo xu h­íng ngµy cµng trÝ tuÖ hãa, lao ®éng trÝ tuÖ ngµy cµng ®ãng vai trß chÝnh yÕu trong lùc l­îng lao ®éng; hµm l­îng chÊt x¸m trong s¶n phÈm ngµy cµng t¨ng. Trong t­ liÖu s¶n xuÊt th× c«ng cô s¶n xuÊt ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c«ng cô lao ®éng quyÕt ®Þnh tr×nh ®é chinh phôc tù nhiªn cña con ng­êi, lµ tiªu chuÈn ®Ó ph©n biÖt c¸c thêi ®¹i kinh tÕ trong lÞch sö. Trong qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt, c«ng cô lao ®éng kh«ng ngõng ®­îc ®æi míi vµ ph¸t triÓn. §ã lµ yÕu tè ®éng nhÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Trong thêi ®¹i ngµy nay, khoa khäc ®· trë thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt trùc tiÕp. Nã võa lµ ngµnh s¶n xuÊt riªng, võa x©m nhËp vµo yÕu tè cÊu thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt, ®em l¹i sù thay ®æi vÒ chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt. C¸c yÕu tè cÊu thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt t¸c ®éng lÉn nhau mét c¸ch kh¸ch quan, lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt trë thµnh yÕu tè ®éng nhÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng ph¶i lµ phÐp céng cña c¸c yÕu tè mµ lµ mét hÖ thèng, trong ®ã chóng quan hÖ chÆt chÏ, thèng nhÊt víi nhau. C¸c yÕu tè cña lùc l­îng s¶n xuÊt tån t¹i trong mét kiÓu tæ chøc, ph©n c«ng lao ®éng nhÊt ®Þnh. Khi nãi ®Õn lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn tæ chøc, ph©n c«ng lao ®éng x· héi. 1.2 Quan hÖ s¶n xuÊt: G¾n liÒn víi lùc l­îng s¶n xuÊt, ®ã lµ quan hÖ s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt x· héi lµ quan hÖ kinh tÕ gi÷ ng­êi víi ng­êi trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ t¸i s¶n
  5. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. xuÊt x· héi. Quan hÖ s¶n xuÊt bao gåm quan hÖ kinh tÕ – x· héi vµ quan hÖ kinh tÕ tæ chøc. Quan hÖ kinh tÕ – x· héi biÓu hiÖn h×nh thøc x· héi cña s¶n xuÊt, nã biÓu hiÖn mèi quan hÖ gi÷a ng­êi víi ng­êi trªn ba mÆt chñ yÕu: Quan hÖ së h÷u t­ liÖu s¶n xuÊt, quan hÖ tæ chøc, qu¶n lý s¶n xuÊt vµ quan hÖ ph©n phèi s¶n phÈm, trong ®ã quan hÖ së h÷u t­ liÖu s¶n xuÊt gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh. Trong lÞch sö nh©n lo¹i ®· cã hai lo¹i h×nh së h÷u c¬ b¶n lµ së h÷u t­ nh©n vµ së h÷u c«ng céng. Së h÷u t­ nh©n lµ läai h×nh së h÷u mµ t­ liÖu s¶n xuÊt tËp trung vµo trong tay mét sè Ýt ng­êi, cßn ®¹i ®a sè kh«ng cã hoÆc cã rÊt Ýt t­ liÖu s¶n xuÊt. Së h÷u c«ng céng lµ lo¹i h×nh së h÷u mµ t­ liÖu s¶n xuÊt thuéc vÒ mäi thµnh viªn trong mçi céng ®ång. Quan hÖ kinh tÕ tæ chøc xuÊt hiÖn trong qu¸ tr×nh tæ chøc s¶n xuÊt. Nã võa biÓu hiÖn quan hÖ gi÷a ng­êi víi ng­êi, võa biÓu hiÖn tr¹ng th¸i tù nhiªn kü thuËt cña nÒn s¶n xuÊt. Quan hÖ kinh tÕ – tæ chøc ph¶n ¸nh tr×nh ®é ph©n c«ng lao ®éng x· héi, chuyªn m«n ho¸ vµ hiÖp t¸c ho¸ s¶n xuÊt. Nã do tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt quy ®Þnh. Quan hÖ ph©n phèi s¶n phÈm s¶n xuÊt ra trùc tiÕp t¸c ®éng ®Õn lîi Ých con ng­êi. Quan hÖ nµy do quan hÖ së h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt vµ quan hÖ qu¶n lý s¶n xuÊt chi phèi, song nã còng cã t¸c ®éng tÝch cùc trë l¹i hai mÆt ®ã. Sù thèng thèng nhÊt vµ t¸c ®éng qua l¹i gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt x· héi hîp thµnh ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Trong sù thèng nhÊt biÖn chøng nµy, sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi quan hÖ s¶n xuÊt, quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phô thuéc víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt th­êng xuyªn vËn ®éng, ph¸t triÓn, nªn quan hÖ s¶n xuÊt còng lu«n lu«n thay ®æi nh»m ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Sù t¸c ®éng ng­îc l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt diÔn ra theo hai h­íng, hoÆc lµ thóc ®Èy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn, hoÆc k×m h·m
  6. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Trong tr­êng hîp quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã sÏ thóc ®Çy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Ng­îc l¹i, quan hÖ s¶n xuÊt l¹c hËu sÏ k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Ngay c¶ trong tr­êng hîp quan hÖ s¶n xuÊt ®i qu¸ xa so víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã còng k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµm h×nh thµnh quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. §©y lµ quy luËt kinh tÕ chung cña mäi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt x· héi. Quy luËt kinh tÕ ®ã chi phèi lÞch sö ph¸t triÓn cña c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt x· héi, ®ång thêi còng trùc tiÕp t¸c ®éng tíi sù vËn ®éng cña mçi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. LÞch sö ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi lµ lÞch sö ph¸t triÓn cña nh÷ng ph­¬ng thøc s¶n xuÊt kÕ tiÕp nhau tõ thÊp ®Õn cao: ph­¬ng thøc s¶n xuÊt céng s¶n nguyªn thuû, chiÕm h÷u n« lÖ, phong kiÕn, t­ b¶n chñ nghÜa vµ céng s¶n chñ nghÜa. 1.3 Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt Trong mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt víi quan hÖ s¶n xuÊt th× lùc l­îng s¶n xuÊt lµ néi dung, cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc x· héi cña s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt th­êng xuyªn biÕn ®æi , cßn quan hÖ s¶n xuÊt t­¬ng ®èi æn ®Þnh; lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt , quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi lùc l­îng s¶n xuÊt vµ t¸c ®éng tÝch cùc trë l¹i lùc l­îng s¶n xuÊt. - Lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt: Xu h­íng cña s¶n xuÊt vËt chÊt lµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn, sù biÕn ®æi bao giê còng b¾t ®Çu b»ng sù biÕn ®æi cña lùc l­îng s¶n xuÊt.
  7. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®Ó lao ®éng bít nÆng nhäc vµ ®¹t hiÖu qu¶ h¬n con ng­êi lu«n lu«n t×m c¸ch c¶i tiÕn c«ng cô lao ®éng vµ chÕ t¹o ra nh÷ng c«ng cô lao ®éng tinh x¶o h¬n. Cïng víi sù biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn cña c«ng cô lao ®éng th× kinh nghiÖm s¶n xuÊt, thãi quen lao ®éng kü n¨ng s¶n xuÊt kiÕn thøc khoa häc cña con ng­êi còng tiÕn bé. Lùc l­îng s¶n xuÊt trë thµnh yÕu tè ®éng nhÊt, c¸ch m¹ng nhÊt. Cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ yÕu tè æn ®Þnh, cã khuynh h­íng l¹c hËu h¬n sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt lµ néi dung lµ ph­¬ng thøc cßn quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc x· héi cña nã. Trong mèi quan hÖ gi÷a néi dung vµ h×nh thøc th× néi dung quyÕt ®Þnh h×nh thøc, h×nh thøc phô thuéc vµo néi dung, néi dung thay ®æi tr­íc sau ®ã h×nh thøc thay ®æi theo, tÊt nhiªn trong quan hÖ víi néi dung vµ h×nh thøc kh«ng ph¶i lµ mÆt thô ®éng, nã còng t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi sù ph¸t triÓn cña néi dung. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt quan hÖ s¶n xuÊt còng h×nh thµnh vµ biÕn ®æi cho phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, sù phï hîp ®ã lµ ®éng lùc lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Nh­ng lùc l­îng s¶n xuÊt th­êng ph¸t triÓn nhanh cßn quan hÖ s¶n xuÊt cã xu h­íng æn ®Þnh khi lùc l­îng s¶n xuÊt ®· ph¸t triÓn lªn mét tr×nh ®é míi, quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng cßn phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt, më ®­êng cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. - Quan hÖ s¶n xuÊt t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt: Sù h×nh thµnh, biÕn ®æi ph¸t triÓn cña quan hÖ s¶n xuÊt lµ h×nh thøc x· héi mµ lùc l­îng s¶n xuÊt dùa vµo ®ã ®Ó ph¸t triÓn, nã t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt, cã thÓ thóc ®Çy hoÆc k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. NÕu quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt nã thóc ®Çy s¶n xuÊt ph¸t triÓn nhanh. NÕu nã kh«ng phï hîp nã k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, song t¸c dông k×m h·m ®ã chØ t¹m thêi theo tÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan, cuèi cïng nã sÏ bÞ thay thÓ b»ng kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt.
  8. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Së dÜ quan hÖ s¶n xuÊt cã thÓ t¸c ®éng m¹nh mÏ trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt (thóc ®Çy hoÆc k×m h·m ), v× nã quy ®Þnh môc ®Ých cña s¶n xuÊt, quy ®Þnh hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt vµ qu¶n lý x· héi, quy ®Þnh ph­¬ng thøc ph©n phèi vµ phÇn cña c¶i Ýt hay nhiÒu mµ ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng. Do ®ã nã ¶nh h­ëng ®Õn th¸i ®é qu¶ng ®¹i quÇn chóng lao ®éng - lùc l­îng s¶n xuÊt chñ yÕu cña x· héi, nã t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn kÝch thÝch hoÆc h¹n chÕ viÖc c¶i tiÕn c«ng cô lao ®éng ¸p dông nh÷ng thµnh tùu khoa khäc vµ kü thuËt vµo s¶n xuÊt, hîp t¸c vµ ph©n phèi lao ®éng. Tuy nhiªn, kh«ng ®­îc hiÓu mét c¸ch ®¬n gi¶n tÝnh tÝch cùc cña quan hÖ s¶n xuÊt chØ lµ vai trß cña nh÷ng h×nh thøc së h÷u, mçi kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt lµ mét hÖ thèng mét chØnh thÓ h÷u c¬ gåm ba mÆt, quan hÖ së h÷u, quan hÖ qu¶n lý vµ quan hÖ ph©n phèi. ChØ trong chØnh thÓ ®ã, quan hÖ s¶n xuÊt míi trë thµnh ®éng lùc thóc ®Çy con ng­êi hµnh ®éng nh»m ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ quy luËt chung nhÊt cña sù ph¸t triÓn x· héi. Sù t¸c ®éng cña quy luËt nµy ®· ®­a x· héi lo¹i ng­êi tr¶i qua c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt: c«ng x· nguyªn thuû, chiÕm h÷u n« lÖ, phong kiÕn, t­ b¶n chñ nghÜa, x· héi chñ nghÜa. Thêi kú ®Çu trong lÞch sö lµ x· héi céng s¶n nguyªn thuû víi lùc l­îng s¶n xuÊt thÊp kÐm, quan hÖ s¶n xuÊt céng ®ång nguyªn thuû ®êi sèng cña hä chñ yÕu thuéc vµo s¨n b¾t h¸i l­îm. Trong qu¸ tr×nh sinh sèng hä ®· kh«ng ngõng c¶i tiÕn vµ thay ®æi c«ng cô (lùc l­îng s¶n xuÊt ) ®Õn sau mét thêi kú lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn quan hÖ céng ®ång bÞ ph¸ vì dÇn dÇn xuÊt hiÖn hÖ t­ nh©n nh­êng chç cho nã lµ mét x· héi chiÕm h÷u n« lÖ. Víi quan hÖ s¶n xuÊt ch¹y theo s¶n phÈm thÆng d­, chñ n« muèn cã nhiÒu s¶n phÈm dÉn ®Õn bãc lét, ®­a ra c«ng cô lao ®éng tèt, tinh x¶o vµo s¶n xuÊt, nh÷ng ng­êi lao ®éng trong thêi kú nµy bÞ ®èi xö hÕt søc man rî. Hä lµ nh÷ng mãn hµng trao ®æi l¹i, hä lÇm t­ëng do nh÷ng c«ng cô lao ®éng dÉn
  9. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ®Õn cuéc sèng khæ cùc cña m×nh nªn hä ®· ph¸ ho¹i lùc l­îng s¶n xuÊt, nh÷ng cuéc khëi nghÜa n« lÖ diÔn ra kh¾p n¬i. ChÊm døt chÕ ®é x· héi chiÕm h÷u n« lÖ, x· héi phong kiÕn ra ®êi, x· héi míi ra ®êi giai cÊp thêi kú nµy lµ ®Þa chñ, thêi kú ®Çu giai cÊp ®Þa chñ níi lßng h¬n chÕ ®é tr­íc, ng­êi n«ng d©n cã ruéng ®Êt, tù do th©n thÓ. Cuèi thêi kú phong kiÕn xuÊt hiÖn c«ng tr­êng thñ c«ng ra ®êi vµ dÉn tíi lùc l­îng s¶n xuÊt m©u thuÉn víi quan hÖ s¶n xuÊt, cuéc c¸ch m¹ng t­ s¶n ra ®êi chÕ ®é t­ b¶n thêi kú nµy ch¹y theo gi¸ trÞ thÆng d­ vµ lîi nhuËn hä ®­a ra nh÷ng kü thuËt míi nh÷ng c«ng cô s¶n xuÊt hiÖn ®¹i ¸p dông vµo s¶n xuÊt thêi kú nµy lùc l­îng s¶n xuÊt mang tÝnh chÊt cùc kú ho¸ cao vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ quan hÖ s¶n xuÊt t­ nh©n vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt nªn dÉn tíi cuéc ®Êu tranh gay g¾t gi÷a t­ s¶n vµ v« s¶n næ ra xuÊt hiÖn mét sè n­íc chñ nghÜa x· héi. Chñ nghÜa x· héi ra ®êi quan t©m ®Õn x· héi ho¸ c«ng h÷u nh­ng trªn thùc tÕ chñ nghÜa x· héi ra ®êi ë c¸c n­íc ch­a qua thêi kú t­ b¶n chñ nghÜa chØ cã Liªn X« lµ qua thêi kú t­ b¶n chñ nghÜa nh­ng chØ lµ chñ nghÜa t­ b¶n trung b×nh. Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ quy luËt vËn dông ph¸t triÓn cña x· héi sù t¸c ®éng qua sù thay thÕ kÕ tiÕp nhau tõ thÊp ®Õn cao cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. - Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt: Khi tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt cßn thñ c«ng th× tÝnh chÊt cña nã lµ tÝnh chÊt c¸ nh©n. Nã thÓ hiÖn ë chç chØ mét ng­êi cã thÓ sö dông ®ù¬c nhiÒu c«ng cô kh¸c nhau trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra s¶n phÈm. Nh­ vËy, tÊt yÕu dÉn ®Õn quan hÖ s¶n xuÊt së h÷u t­ nh©n (nhiÒu h×nh thøc ) vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt. Khi s¶n xuÊt b»ng m¸y ra ®êi, tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp mét ng­êi kh«ng thÓ sö dông ®­îc nhiÒu mµ chØ mét c«ng cô, hoÆc mét bé phËn, chøc n¨ng. Nh­ vËy, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¶i nhiÒu ng­êi tham gia, s¶n phÈm lao ®éng lµ thµnh qu¶ cña nhiÒu ng­êi, ë ®©y lùc l­îng s¶n xuÊt ®· mang tÝnh x· héi hoa. Vµ tÊt yÕu mét quan hÖ s¶n xuÊt thÝch hîp ph¶i lµ quan hÖ s¶n xuÊt së h÷u
  10. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt. ¡nghen viÕt: “Giai cÊp t­ s¶n kh«ng thÓ biÕn t­ liÖu s¶n xuÊt cã tÝnh chÊt h¹n chÕ Êy thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt m¹nh mÏ ®­îc nÕu kh«ng biÕn nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt cña c¸ nh©n thµnh nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt cã tÝnh chÊt x· héi mµ chØ mét sè ng­êi cïng lµm míi cã thÓ sö dông ®­îc”. Quan hÖ biÖn chøng gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt biÓu hiÖn ë chç: Xu h­íng cña s¶n xuÊt vËt chÊt lµ kh«ng ngõng biÕn ®æi ph¸t triÓn. Sù biÕn ®æi ®ã bao giê còng b¾t ®Çu b»ng sù biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt mµ tr­íc hÕt lµ c«ng cô s¶n xuÊt. C«ng cô s¶n xuÊt ph¸t triÓn ®Õn khi m©u thuÉn gay g¾t víi quan hÖ s¶n xuÊt cã vµ xuÊt hiÖn ®ßi hái kh¸ch quan ph¶i xo¸ bá quan hÖ s¶n xuÊt cò thay b»ng quan hÖ s¶n xuÊt míi. Nh­ vËy, quan hÖ s¶n xuÊt vèn lµ h×nh thøc ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt (æn ®Þnh t­¬ng ®èi), quan hÖ s¶n xuÊt trë thµnh xiÒng xÝch k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt (kh«ng phï hîp). Phï hîp vµ kh«ng phï hîp lµ biÓu hiÖn cña m©u thuÉn biÖn chøng cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt, tøc lµ sù phï hîp trong m©u thuÉn vµ bao hµm m©u thuÉn. Khi phï hîp còng nh­ lóc kh«ng phï hîp víi lùc l­îng s¶n xuÊt, quan hÖ s¶n xuÊt lu«n cã tÝnh ®éc lËp t­¬ng ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt, thÓ hiÖn trong sö dông sù t¸c ®éng trë l¹i ®èi víi lùc l­îng s¶n xuÊt, quy ®Þnh môc ®Ých x· héi cña s¶n xuÊt, xu h­íng ph¸t triÓn cña quan hÖ lîi Ých, tõ ®ã h×nh thµnh nh÷ng yÕu tè hoÆc thóc ®Èy, hoÆc k×m h·m sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Sù t¸c ®éng trë l¹i nãi trªn cña quan hÖ s¶n xuÊt bao giê còng th«ng qua c¸c quy luËt kinh tÕ c¬ b¶n phï hîp vµ kh«ng phï hîp gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ kh¸ch quan vµ phæ biÕn cña mäi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. SÏ kh«ng ®óng nÕu quan niÖm trong chñ nghÜa t­ b¶n lu«n lu«n diÔn ra “kh«ng phï hîp”, cßn d­íi chñ nghÜa x· héi “phï hîp” gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt.
  11. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ch­¬ng 2 VËn dông quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh CNH- H§H ë n­íc ta KÕ thõa cã chän läc nh÷ng tri thøc v¨n minh nh©n lo¹i, rót nh÷ng kinh nghiÖm trong lÞch sö tiÕn hµnh c«ng nghiÖp hãa (CNH) vµ thùc tiÔn CNH ë n­íc ta trong thêi kú ®æi míi, Héi nghÞ Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng lÇn thø b¶y khãa VI vµ §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ®· x¸c ®Þnh: CNH lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¨n b¶n toµn diÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, dÞch vô vµ qu¶n lý kinh tÕ – x· héi tõ sö dông søc lao ®éng thñ c«ng lµ chÝnh sang sö dông mét c¸ch phæ biÕn søc lao ®éng cïng víi c«ng nghÖ, ph­¬ng tiÖn vµ ph­¬ng ph¸p tiªn tiÕn hiÖn ®¹i dùa trªn sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp vµ tiÕn bé khoa häc - c«ng nghÖ t¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng x· héi cao. BiÓu hiÖn vËn dông cña quy luËt kinh tÕ luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh CNH- H§H ë n­íc ta ®­îc thÓ hiÖn trªn mét sè khÝa c¹nh c¬ b¶n sau: 2.1 Ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt míi theo ®Þnh h­íng XHCN – x©y dùng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn C«ng nghiÖp hãa ë n­íc ta nh»m môc tiªu x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Do ®ã, c«ng nghiÖp hãa kh«ng chØ lµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt mµ cßn lµ qu¸ tr×nh thiÕt lËp, cñng cè vµ hoµn thiÖn quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. X©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt lu«n lµ yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi mäi chÕ ®é x· héi. §èi víi n­íc ta, ®ång chÝ Tæng bÝ th­ §ç M­êi ®· kh¼ng ®Þnh: “nÕu c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ t¹o nªn lùc l­îng s¶n xuÊt cÇn thiÕt cho chÕ ®é míi th× viÖc ph¸t
  12. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn chÝnh lµ ®Ó x©y dùng hÖ thèng quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp”. §¶ng ta ®· chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn lµ mét h­íng ®i phï hîp. H­íng ®i ®ã xuÊt ph¸t tõ tr×nh ®é vµ tÝnh chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt n­íc ta hiÖn nay võa thÊp võa kh«ng ®ång ®Òu nªn kh«ng thÓ nãng véi nhÊt lo¹t x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt mét thµnh phÇn kinh tÕ dùa trªn c¬ së chÕ ®é c«ng h÷u XHCN vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt nh­ tr­íc ®¹i héi VI. Lµm nh­ vËy lµ ®Èy quan hÖ s¶n xuÊt ®i qu¸ xa so víi tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt mµ kh«ng khai th¸c hÕt nh÷ng tiÒm n¨ng kinh tÕ cña c¸c t¸c nh©n kinh tÕ. X©y nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®· kh¬i dËy tiÒm n¨ng cña s¶n xuÊt, x©y dùng n¨ng lùc s¸ng t¹o, chñ ®éng cña c¸c chñ thÓ lao ®éng trong s¶n xuÊt kinh doanh thóc ®Çy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Thùc tiÔn mÊy n¨m qua cho thÊy, chÝnh s¸ch kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®· gãp phÇn gi¶i phãng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, gãp phÇn t¹o ra. V× vËy, §¹i héi VIII kh¼ng ®Þnh: “tiÕp tôc thùc hiÖn nhÊt qu¸n l©u dµi chÝnh s¸ch nµy, khuyÕn khÝch mäi doanh nghiÖp vµ c¸ nh©n trong n­íc khai th¸c tiÒm n¨ng ra søc ®Çu t­ ph¸t triÓn...”. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nhiÒu thµnh phÇn ë n­íc ta hiÖn nay, kinh tÕ nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o. C¸c thµnh phÇn tån t¹i mét c¸ch kh¸ch quan vµ lµ nh÷ng bé phËn cÇn thiÕt cña nÒn kinh tÕ trong thêi kú qu¸ ®é. Trong khi thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, mét mÆt chóng ta cÇn ph¶i tho¸t ra khái sù trãi buéc cña t­ duy cò, nh÷ng nhËn thøc kh«ng ®óng tr­íc ®©y ®èi víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ c¸ thÓ, t­ b¶n t­ nh©n nhµ n­íc trong qu¸ tr×nh x©y dùng chñ nghÜa x· héi, tõ ®ã chñ ®éng th¸o gì nh÷ng v­íng m¾c chñ ®éng h­íng dÉn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nµy ph¸t triÓn ®óng h­íng.
  13. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 2.2 Ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt theo ®Þnh h­íng XHCN. Thùc hiÖn nhiÒu h×nh thøc ph©n phèi thu nhËp, trong ®ã lÊy ph©n phèi theo lao ®éng lµ chñ yÕu Qu¸ tr×nh l·nh ®¹o x©y dùng ®Êt n­íc ®i lªn CNXH §¶ng ta ®· rót ra nh÷ng kinh nghiÖm bæ Ých vµ x¸c ®Þnh r»ng: mét trong nh÷ng nguyªn nh©n lµm cho s¶n xuÊt chËm ph¸t triÓn, ®êi sèng nh©n d©n gÆp nhiÒu khã kh¨n lµ “kh«ng n¾m v÷ng quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt’’. Tõ ®ã, §¶ng ®· rót ra kinh nghiÖm vËn dông quy luËt b»ng c¸ch g¾n c¸ch m¹ng quan hÖ s¶n xuÊt víi c¸ch m¹ng khoa khäc kü thuËt, chó träng viÖc tæ chøc l¹i nÒn s¶n xuÊt x· héi ®Ó x¸c ®Þnh nh÷ng h×nh thøc vµ b­íc thÝch hîp. §¶ng nhËn thøc r»ng: sù phï hîp gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng bao giê lµ sù phï hîp tuyÖt ®èi, kh«ng cã m©u thuÉn, kh«ng thay ®æi. Sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l­îng s¶n xuÊt kh«ng bao giê lµ sù phï hîp chung mµ bao giê còng tån t¹i d­íi nh÷ng h×nh thøc cô thÓ, thÝch øng víi nh÷ng ®Æc ®iÓm nhÊt ®Þnh víi tr×nh ®é nµo ®ã cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Trong thêi kú qu¸ ®é ®i lªn CNXH thùc hiÖn CNH- H§H, nÒn kinh tÕ n­íc ta kh«ng cßn lµ nÒn kinh tÕ t­ b¶n, nh­ng còng ch­a hoµn toµn lµ nÒn kinh tÕ XHCN. Bëi vËy c«ng cuéc c¶i t¹o XHCN ph¶i chó ý ®Õn ®Æc ®iÓm cña sù tån t¹i kh¸ch quan cña nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. Trong c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt cò vµ x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi, ®¹i héi VI ®· nhÊn m¹nh lµ ph¶i gi¶i quyÕt ®ång bé ba mÆt, x©y dùng chÕ ®é së h÷u, chÕ ®é qu¶n lý vµ chÕ ®é ph©n phèi trong ®ã nhÊn m¹nh ph©n phèi theo lao ®éng lµ h×nh thøc chñ yÕu. Phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong thêi kú CNH- H§H, nhiÒu chÕ ®é së h÷u cïng tån t¹i : së h÷u toµn d©n, së h÷u tËp thÓ, së h÷u c¸ nh©n vµ c¸c h×nh thøc së h÷u do kÕt qu¶ sù x©m nhËp gi÷a chóng.Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta, tån t¹i c¸c h×nh thøc ph©n phèi thu nhËp: ph©n phèi theo lao ®éng, ph©n phèi theo vèn hay tµi s¶n ®ãng gãp, ph©n phèi theo gi¸ trÞ søc lao ®éng , ph©n phèi th«ng
  14. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. qua c¸c quü phóc lîi tËp thÓ. Trong c¸c h×nh thøc trªn th× ph©n phèi theo lao ®éng lµ ®Æc tr­ng b¶n chÊt nhÊt cña kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë n­íc ta . Kh«ng chØ nhÊn m¹nh viÖc x©y dùng chÕ ®é c«ng h÷u, coi ®ã lµ c¸i duy nhÊt ®Ó x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· ®Æc biÖt chó ý tíi c¸c yÕu tè cßn l¹i cña mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt ®Ó chóng hç trî nhau trë thµnh mét quy luËt kinh tÕ hiÖu qu¶. Trong c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n­íc ph¶i tu©n thñ quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn cã ®Ó x¸c ®Þnh b­íc ®i vµ nh÷ng h×nh thøc thÝch hîp. Quy luËt ®ã lu«n ®­îc coi lµ t­ t­ëng chØ ®¹o c«ng cuéc c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt cò, x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi trªn nh÷ng ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. §¹i héi VI chØ râ “®¶m b¶o sù phï hîp gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lu«n lu«n kÕt hîp chÆt chÏ t¹o quan hÖ s¶n xuÊt víi tæ chøc vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt ”, kh«ng nªn nãng véi duy ý chÝ trong viÖc x¸c ®Þnh trËt tù b­íc ®i còng nh­ viÖc lùa chän c¸c h×nh thøc kinh tÕ cÇn ph¶i c¶i t¹o nÒn s¶n xuÊt nhá, c¸ thÓ ®Ó ®­a nÒn s¶n xuÊt tõng b­íc vµ ®ång bé. Rµ so¸t l¹i qu¸ tr×nh c¶i t¹o XHCN trong thêi gian qua §¶ng ta ®· ®­a ra kÕt luËn: “Theo quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt, qu¸ tr×nh c¶i t¹o XHCN ph¶i cã b­íc ®i vµ h×nh thøc thÝch hîp”. Ph¶i coi träng nh÷ng h×nh thøc kinh tÕ trung gian, qu¸ ®é tõ thÊp lªn cao, tõ quy m« nhá ®Õn quy m« lín, trong mçi b­íc ®i cña qu¸ tr×nh c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa, ph¶i ®Èy m¹nh viÖc x©y dùng c¬ së vËt chÊt – kü thuËt t¹o ra lùc l­îng s¶n xuÊt míi trªn c¬ së ®ã tiÕp tôc ®­a quan hÖ s¶n xuÊt lªn h×nh thøc vµ quy m« thÝch hîp ®Ó thóc ®Çy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn ”.
  15. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. 2.3 ChuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng hiÖn ®¹i hãa hîp lý vµ hiÖu qu¶ cao Qóa tr×nh CNH-H§H còng lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ. C¬ cÊu kinh tÕ kh«ng ngõng vËn ®éng , biÕn ®æi do sù vËn ®éng, biÕn ®æi cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ cña quan hÖ s¶n xuÊt. Xu h­íng chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc coi lµ tiÕn bé, hîp lý lµ tû träng khu vùc c«ng nghiÖp vµ x©y dùng, ®Æc biÖt lµ tû träng khu vùc dÞch vô ngµy cµng t¨ng, tû träng khu vùc n«ng, l©m, ng­ nghiÖp vµ khai kho¸ng ngµy cµng gi¶m trong tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm x· héi. ë n­íc ta, tõ sau §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI ®Õn nay, viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu quan träng. Th«ng qua c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ vµ ph©n c«ng l¹i lao ®éng víi nh÷ng quy luËt vèn cã cña nã thÝch øng víi ®iÒu kiÖn n­íc ta, §¶ng ta ®· x¸c ®Þnh “bé x­¬ng” cña nã lµ c¬ cÊu kinh tÕ c«ng – n«ng nghiªp – dÞch vô g¾n víi ph©n c«ng vµ hîp t¸c quèc tÕ s©u réng . Môc tiªu phÊn ®Êu cña n­íc ta ®Õn n¨m 2010 lµ tû träng GDP cña n«ng nghiÖp 16-17%; c«ng nghiÖp 40-41%; dÞch vô 42-43%. ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ë n­íc ta trong thêi kú qu¸ ®é ®­îc thùc hiÖn theo ph­¬ng ch©m kÕt hîp c«ng nghÖ víi nhiÒu tr×nh ®é, tranh thñ c«ng nghÖ mòi nhän – tiªn tiÕn võa tËn dông ®­îc nguån lao ®éng dåi dµo, võa cho phÐp rót ng¾n kho¶ng c¸ch l¹c hËu, võa cho phÐp phï hîp víi nguån vèn cã h¹n ë trong n­íc; lÊy quy m« võa vµ nhá lµ chñ yÕu, cã tÝnh ®Õn quy m« lín nh­ng ph¶i lµ quy m« hîp lý vµ cã ®iÒu kiÖn ; gi÷ ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng hîp lý, t¹o ra sù c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh, lÜnh vùc kinh tÕ vµ c¸c vïng kinh tÕ.
  16. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. KÕt luËn LÞch sö ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­êi lµ lÞch sö thay ®æi c¸c ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Mçi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt thay ®æi b¾t ®Çu tõ lùc l­îng s¶n xuÊt. Quan hÖ s¶n xuÊt ra ®êi tõ lùc l­îng s¶n xuÊt, nh­ng khi ra ®êi nã cã vai trß t¸c ®éng trë l¹i tÝch cùc. Quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt th× nã thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, cßn ng­îc l¹i nã sÏ k×m h·m sù ph¸t triÓn ®ã. Trong thêi ®¹i c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ víi nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn th× cÇn ph¶i cã sù ph¸t triÓn c©n ®èi gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt. ë nuíc ta, ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt cßn ë møc ®é nhÊt ®Þnh do chóng ta ch­a n¾m b¾t ®­îc hÕt c¸c thµnh tùu cña khoa khäc kü thuËt, vËn dông vµo thùc tÕ cßn h¹n chÕ. Quan hÖ s¶n xuÊt còng cßn nh÷ng mÆt cÇn ph¶i hoµn thiÖn ®Ó t­¬ng xøng víi lùc l­îng s¶n xuÊt. Quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt lµ quy luËt phæ biÕn cña mäi h×nh th¸i kinh tÕ x· héi. ChØ ra tÝnh chÊt phô thuéc kh¸ch quan gi÷a chóng t¹o tiÒn ®Ò cho viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ x· héi ®­îc toµn diÖn h¬n. Trong khu«n khæ cña bµi tiÓu luËn, víi nh÷ng nhËn thøc vÒ vÊn ®Ò cßn h¹n chÕ em xin tr×nh bµy nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n nªu trªn. KÝnh mong nhËn ®­îc sù chØ b¶o cña thÇy gi¸o cïng c¸c b¹n ®Ó bµi viÕt cña em ®­îc hoµn thiÖn ë nh÷ng lÇn nghiªn cøu s¾p tíi.
  17. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh TriÕt häc M¸c-Lª nin tËp II. 2. Gi¸o tr×nh Kinh tÕ chÝnh trÞ tËp I, II. 3.T¹p chÝ TriÕt häc sè 6(th¸ng 12/1996), sè 6 (th¸ng 12/1998). 4. V¨n kiÖn ®¹i héi §¶ng lÇn thø 7,8 5. Tuyªn ng«n §¶ng céng s¶n M¸c-Anghen toµn tËp, tËp 4. 6. C­¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt n­íc trong thêi kú qu¸ ®é lªn Chñ nghÜa x· héi
  18. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Môc lôc Lêi më ®Çu :……………………………………………………………. Trang 01 Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn cho viÖc ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt :………………………………………………………....2 1.1: Lùc l­îng s¶n xuÊt :………………………………………. …… 2 1.2 Quan hÖ s¶n xuÊt:…………………………………………. …… 3 1.3 Quy luËt vÒ sù phï hîp cña quan hÖ s¶n xuÊt víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt:……………………………………………………. …… 5 Ch­¬ng 2: VËn dông quy luËt quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh CNH- H§H ë n­íc ta……………….10 2.1: Ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt míi theo ®Þnh h­íng XHCN – x©y dùng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ………………………………………………..10 2.2 : Ph¸t triÓn quan hÖ s¶n xuÊt vµ lùc l­îng s¶n xuÊt theo ®Þnh h­íng XHCN. Thùc hiÖn nhiÒu h×nh thøc ph©n phèi thu nhËp, trong ®ã lÊy ph©n phèi theo lao ®éng lµ chñ yÕu:…………………………………………………….12 2.3 : ChuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng hiÖn ®¹i hãa hîp lý vµ hiÖu qu¶ cao:……………………………………………………………………………14 KÕt luËn :………………………………………………………………………15 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o:…………………………………………………16

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản