BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ĐỐI KHÁNG CỦA MỘT SỐ
CHỦNG Trichoderma VỚI NẤM GÂY BỆNH LỞ CỔ RỄ
TRÊN CÂY RAU
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn : TS. Phạm Hữu Nhượng
Sinh viên thực hiện : Lê Thị Mỹ Dung
MSSV: 1051110198 Lớp: 10DSH02
TP. Hồ Chí Minh, 2014
LỜI CAM ĐOAN
Luận văn tốt nghiệp này được em thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của
TS.Phạm Hữu Nhượng và KS. Ngô Thùy Trâm phòng Công Nghệ Vi Sinh, Trung
tâm Công nghệ sinh học Tp. HCM. Em xin cam đoan nội dung và các tài liệu trích
dẫn trong đồ án tốt nghiệp là hoàn toàn trung thực. Em xin chịu trách nhiệm về lời
cam đoan của mình.
Tp.HCM, Ngày tháng năm 2014
Sinh viên thực hiện
Lê Thị Mỹ Dung
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa đồ án tốt nghiệp này ngoài sự nổ lực của bản thân, em
còn được sự hỗ trợ từ rất nhiều người, em chân thành gửi lời “CẢM ƠN” tới:
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến toàn thể thầy cô trường Đại học
Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh, quý thầy cô khoa Công nghệ Sinh học - Thực
phẩm - Môi trường đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu làm nền móng để
em thực hiện khóa thực tập tốt nghiệp và làm tốt công việc sau này.
Em xin cảm ơn thầy TS. Phạm Hữu Nhượng đã tận tình quan tâm, truyền đạt
nhiều kinh nghiệm, giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình hoàn thành đồ án tốt nghiệp.
Em xin cảm ơn TS. Nguyễn Thị Hai người đã chỉ dẫn, dạy bảo, quan tâm và
giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình hoàn thành đồ án tốt nghiệp.
Em xin cảm ơn KS. Ngô Thùy Trâm đã hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đem tìm
hiểu tài liệu cần thiết và thao tác kỹ thuật thực hiện thí nghiệm và tạo điều kiện
thuận lợi cho em hoàn thành khóa đồ án này.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc tới các anh chị, cán bộ
trong Trung tâm Công Nghệ Sinh Học TP.HCM đã cung cấp những hóa chất, thiết bị
cần thiết, chỉ dẫn và giúp đỡ,tạo điều kiện cho em hoàn thành khóa đồ án tốt nghiệp.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến toàn thể bạn bè, người thân, gia đình
những người đã luôn bên cạnh em, cổ vũ tinh thần và đã ủng hộ em trong suốt thời
gian qua.
Vì thời gian có hạn và còn hạn chế về mặt kiến thức và kinh nghiệm thực
tiễn, đồ án còn nhiều thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp và phê bình của quý
thầy cô cho đồ án của em được hoàn thiện tốt hơn.
Tp.HCM, Ngày tháng năm 2014
Sinh viên thực hiện
Lê Thị Mỹ Dung
Đồ án tốt nghiệp
i
MỤC LỤC
MỤC LỤC .................................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................... v
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................ vi
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ ....................................................................................vii
DANH SÁCH CÁC HÌNH ..................................................................................... viii
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Đặt vấn đề ................................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 2
3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................................ 2
4. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................. 2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .................................................................. 3
1.1. Tổng quan về bệnh lở cổ rễ gây hại trên cây rau .................................................. 3
1.2. Tình hình bệnh lở cổ rễ trong và ngoài nước ........................................................ 5
1.2.1. Tình hình bệnh lở cổ rễ trên cây rau ngoài nước ............................................ 5
1.2.2. Tình hình bệnh lở cổ rễ trên cây rau ở trong nước ......................................... 5
1.3. Nấm bệnh gây lở cổ rễ hại cây trồng .................................................................... 6
1.3.1. Nấm Rhizoctonia sp. ....................................................................................... 6
1.3.1.1. Đặc điểm sinh học của nấm Rhizoctonia sp. ....................................... 6
1.3.1.2. Sự phân bố và gây hại .......................................................................... 7
1.3.1.3. Ký chủ ................................................................................................... 9
1.3.2. Nấm Phomopsis sp. ........................................................................................ 9
1.3.2.1. Đặc điểm sinh học của nấm Phomopsis sp. .......................................... 9
1.3.2.2. Sự phân bố và gây hại ......................................................................... 10
1.3.2.3. Ký chủ ................................................................................................. 10
1.3.3. Nấm Fusarium sp. ......................................................................................... 11
1.3.3.1. Đặc điểm sinh học của nấm Fusarium sp. .......................................... 11
1.3.3.2. Sự phân bố và gây hại ........................................................................ 11
Đồ án tốt nghiệp
ii
1.3.3.4. Ký chủ của nấm Fusarium sp. ........................................................... 12
1.4. Biện pháp phòng trừ ............................................................................................ 12
1.4.1. Biện pháp canh tác ........................................................................................ 13
1.4.1.1. Làm đất ............................................................................................... 13
1.4.1.2. Luân canh ........................................................................................... 13
1.4.1.3. Xen canh .............................................................................................. 13
1.4.1.4. Sử dụng giống kháng .......................................................................... 14
1.4.2. Biện pháp hoá học ......................................................................................... 14
1.4.3. Biện pháp sinh học ........................................................................................ 14
1.4.4. Sử dụng nấm đối kháng ................................................................................. 15
1.5. Tổng quan về nấm Trichoderma ......................................................................... 15
1.5.1. Đặc điểm của nấm Trichoderma ................................................................... 15
1.5.2. Đặc điểm hình thái (Gary J. Samuels, 2004) ................................................ 16
1.5.3. Đặc điểm sinh lý, sinh hóa, sinh học ............................................................ 17
1.5.4. Nguồn gốc .................................................................................................... 18
1.5.5 Một số loài Trichoderma thường gặp ở vùng nhiệt đới ............................ 18
1.5.5.1. Trichoderma pseudokoningii Rifai .................................................... 18
1.5.5.2. Trichoderma atroviride Bissett ........................................................... 18
1.5.5.3. Trichoderma hamatum Bain ............................................................... 18
1.5.5.4. Trichoderma inhamatum Veerkamp & W. Gams ............................... 19
1.5.5.5. Trichoderma harzianum Rifai............................................................ 19
1.5.5.6. Trichoderma koningii Ouden .............................................................. 19
1.5.6. Các cơ chế kiểm soát sinh học của Trichoderma spp. .................................. 19
1.6. Một số nghiên cứu ứng dụng vi nấm Trichoderma ............................................ 24
1.6.1. Trong lĩnh vực bảo vệ thực vật và cải thiện năng suất cây trồng ................ 24
1.6.2. Trong lĩnh vực xử lý môi trường .................................................................. 27
1.6.3. Trong các lĩnh vực khác ................................................................................ 28
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ................................................... 29
2.1. Điều kiện nghiên cứu .......................................................................................... 29