Đồ án tốt nghiệp
a
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các nội dung nghiên cứu và kết
quả trong đề tài này là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ chương
trình nào trước đó. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2015
Sinh viên thực hiện
Lê Trần Quang Huy
Đồ án tốt nghiệp
b
LỜI CẢM ƠN
Lời nói đầu tiên em xin chân thành cảm ơn tới Ban Lãnh Đạo, toàn thể quý
Thầy Cô khoa Công Nghệ Sinh Học - Thực Phẩm - Môi Trường, trường Đại Học
Công Nghệ TPHCM, những người đã trực tiếp giảng dạy, truyền đạt những kiến
thức bổ ích cho em, đó chính là những nền tảng cơ bản, là những hành trang vô
cùng quý giá, là bước đầu tiên cho em bước vào sự nghiệp sau này trong tương lai.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn cô TS. Nguyễn Thị Hai người đã hướng
dẫn trực tiếp, giúp đỡ, động viên và tận tình quan tâm em trong quá trình hoàn
thành đồ án tốt nghiệp này.
Bên cạnh đó em cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy Thành, người đã tạo điều
kiện tốt nhất về máy móc, trang thiết bị, hóa chất cho em trong suốt quá trình làm
việc tại phòng thí nghiệm. Cảm ơn đến các bạn những người đã tận tình giúp đỡ,
chia sẽ những kiến thức vô cùng bổ ích cho tôi để tôi có thể hoàn thành đồ án một
cách tốt nhất.
Vì chưa có nhiều kinh nghiệm, chỉ dựa vào kiến thức hạn hẹp cùng với thời
gian ngắn ngủi nên chắc chắn không tránh khỏi những sai sót. Kính mong nhận
được sự góp ý của quý Thầy, Cô để kiến thức của em ngày càng hoàn thiện hơn và
rút ra được những kinh nghiệm bổ ích cho quá trình học tập và làm việc sau này.
Và lời nói cuối cùng con xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ba Mẹ, anh chị và
những người thân trong gia đình đã luôn sát cánh, động viên và tạo điều kiện thuận
lợi nhất cho con trong suốt quá trình học tập cũng như là hành trang trong tương lai.
Kính chúc quý Thầy, Cô và mọi người luôn vui vẻ, hạnh phúc, dồi dào sức
khỏe và thành công trong công việc.
Em xin chân thành cảm ơn!
Tp. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2015
Sinh viên thực hiện
Lê Trần Quang Huy
Đồ án tốt nghiệp
i
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ
LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................. a
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 2
3. Nội dung nghiên cứu ..................................................................................... 2
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN ........................................................................... 3
1.1 Giới thiệu về tuyến trùng thực vật ............................................................. 3
1.1.1 Lịch sử nghiên cứu tuyến trùng thực vật ................................................ 3
1.1.2 Khái quát về tuyến trùng thực vật ........................................................... 3
1.1.3 Phân loại tuyến trùng thực vật ............................................................... 5
1.1.4 Hình thái, cấu tạo và hình thức sinh sản của tuyến trùng thực vật ........ 6
1.1.4.1 Về hình thái ......................................................................................... 6
1.1.4.2 Về cấu tạo ............................................................................................ 7
1.1.4.3 Hình thức sinh sản ............................................................................... 9
1.2 Tuyến trùng sần rễ Meloidogyne spp. ........................................................ 9
1.2.1 Phân loại ................................................................................................. 9
1.2.2 Đặc điểm hình thái ................................................................................ 10
1.2.3 Đặc điểm sinh học ................................................................................. 11
1.2.4 Vòng đời của tuyến trùng sần rễ Meloidogyne spp. ............................. 11
1.2.5 Tình hình gây hại của tuyến trùng Meloidogyne spp. trên một số loại
cây trồng ............................................................................................................. 12
Đồ án tốt nghiệp
ii
1.2.5.1 Tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại trên cây lúa ......................... 12
1.2.5.2 Tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại trên cây cà rốt ..................... 13
1.2.5.3 Tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại trên cây tiêu ........................ 13
1.2.5.4 Tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại trên cây cà chua.................. 13
1.3 Một số biện pháp phòng trừ tuyến trùng thực vật ................................. 14
1.3.1 Chọn giống ............................................................................................ 14
1.3.2 Ngăn ngừa ............................................................................................. 14
1.3.3 Luân canh ............................................................................................. 14
1.3.4 Biện pháp canh tác ............................................................................... 15
1.3.5 Biện pháp hóa học ................................................................................ 15
1.3.6 Biện pháp vật lý .................................................................................... 15
1.3.7 Biện pháp sinh học ................................................................................ 16
1.4 Giới thiệu về nấm kí sinh Paecilomyces sp. ............................................. 16
1.4.1 Vị trí phân loại và phân bố của nấm Paecilomyces sp. ........................ 16
1.4.2 Đặc điểm hình thái, sinh học của nấm Paecilomyces sp. ..................... 17
1.4.3 Độc tố của nấm Paecilomyces sp. ........................................................ 18
1.4.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm Paecilomyces sp. ...
............................................................................................................... 19
1.4.4.1 Ảnh hưởng yếu tố dinh dưỡng ........................................................... 19
1.4.4.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng .................................... 19
1.4.4.3 Ảnh hưởng của pH môi trường.......................................................... 20
1.4.4.4 Ảnh hưởng của độ thoáng khí ........................................................... 20
1.4.5 Cơ chế tác động của chủng nấm Paecilomyces sp. lên tuyến trùng .... 20
Đồ án tốt nghiệp
iii
1.4.6 Một số sản phẩm trị tuyến trùng của nấm Paecilomyces sp. vào thực
tiễn đời sống ....................................................................................................... 21
CHƢƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 24
2.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu ............................................................ 24
2.2 Vật liệu nghiên cứu, thiết bị và hóa chất ................................................. 24
2.2.1 Vật liệu nghiên cứu ............................................................................... 24
2.2.2 Thiết bị .................................................................................................. 24
2.2.3 Hóa chất ................................................................................................ 25
2.3 Các môi trƣờng đƣợc sử dụng để xác định hoạt tính, nuôi cấy ............ 25
2.3.1 Môi trường PDA (Potato D - Glucose Agar) ...................................... 25
2.3.2 Môi trường thử nghiệm hoạt tính chitinase, protase sử dụng chitin và
casein làm cơ chất (Nguyễn Thị Hồng Thương, 2000 - 2001) .......................... 25
2.3.3 Môi trường Sauboraud + Khoáng chất ................................................ 26
2.3.4 Môi trường cảm ứng sử dụng để nuôi cấy sinh tổng hợp enzyme
chitinase: ............................................................................................................ 26
2.3.5 Môi trường Czapeck - Dox ................................................................... 26
2.3.6 Môi trường Malt agar (Nguyễn Đức Lượng, 2006) ............................. 27
2.3.7 Môi trường WA khảo sát khả năng kí sinh tuyến trùng trên đĩa petri .. 27
2.4 Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................................................... 27
2.4.1 Phương pháp làm phòng ẩm nuôi cấy để quan sát của J.T.Dunean .... 27
2.4.2 Khảo sát khả năng sinh trưởng của nấm Paecilomyces sp. trên môi
trường PDA. ....................................................................................................... 28
2.4.3 Phương pháp xác định khả năng sinh enzyme ngoại bào của nấm
Paecilomyces sp. ....................................................................................................
............................................................................................................... 28