DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
Christian Andreas Doppler (năm 1836, luc c i v ) ươ ơ
Christian Andreas Doppler (th ng g i sai là Johann Christian) sinh t i Salzburgườ ọ ạ
(Austria) ngày 29 tháng m i m t 1803. Bai bao làm cho tên ông n i ti ng, "ườ ộ ổ ế Về
ánh sáng màu c a các vì sao kép và v nh ng ngôi sao khác c a b u tr iủ ề ữ ủ ầ ờ "
("On the coloured light of the double stars and certain other stars of the heavens"), đ cượ
trình bày vao ngay 25 tháng năm 1842 và xu t b n vào năm sau (Doppler, 1843). ấ ả
Vào lúc đó, Doppler là giáo s toán h c và hình h c ng dung (practicalư ọ ọ ư
geometry) t i Vi n k thu t Praha;ạ ệ ỹ ậ sau đó ông đã gi cac nhiêm vu tai Schemnitzư
và Vienna, và qua đ i Venice ngày 17 tháng 3 năm 1853. M t t liêu đ y đờ ở ộ ư ầ ủ
c a nh ng s ki n này có th đ c tìm th y trong m t bài vi t cua Eden (1986).ủ ữ ự ệ ể ượ ấ ộ ế
S u t m: D NG ĐĂNG TH Cư ầ ƯƠ Ứ
Sv : 10CLC Page 1
DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
Th m chí h p d n h n bai bao c a Doppler là m t s kiên cho r ng Doppler đaậ ấ ẫ ơ ủ ộ ư ằ
sai! M t ng i Anh, James Bradley, cha s m t th i gian c a Bridstow, g n Ross-ộ ườ ở ộ ờ ủ ầ
on-Wye Monmouthshire, đãơ in m tộ báo cao tr c đo lâu h n, ươ ơ k t lu n r ngế ậ ằ
"khi m t di chuy n theo nhiêu h ng khác nhau, vi tri biêu kiên cua đ i t ng sắ ể ướ ố ượ ẽ
khác nhau." (Bradley, 1729). Doppler đa s d ng điêu nay nh là kh i đi m đ ử ụ ư ơ ể ể
gi i thích v tác đông c a chuy n đ ng t ng đ i gi a m t ngu n ánh sángả ề ủ ể ộ ươ ố ữ ộ ồ
tr ng và quan sát viên — m t s lêch h ng t i màu xanh cho ngu n đên gân, vàắ ộ ự ướ ớ ồ
cho m t ngu n r i xa (receding) h ng t i màu đ — nh ng rôi ông b qua sộ ồ ơ ướ ớ ỏ ư ỏ ư
kiên đã bi t ro là b c x t các ngôi sao th y đ c se tr i r ng trên m i bên c a ế ứ ạ ừ ấ ươ ả ộ ỗ ủ
quang phổ thanh t ngoai và h ng ngo i. ư ồ ạ
_______________
S u t m: D NG ĐĂNG TH Cư ầ ƯƠ Ứ
Sv : 10CLC Page 2
DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
Bradley đ c biêt nhiêu do 2 phat kiên c banươ ơ trong thiên văn hoc (astronomy):
s lac anh sang (aberration of light), va s daoư ư đông truc qua đât (nutation of the
Earth’s axis). Gia thuyêt anh sang lac giup Bradley cai tiên chinh xac đanh gia vê
tôc đô anh sang co t tr c ư ươ .
NG DUNG TRONG Y HOC ( TƯ ư Christian Doppler: the man behind the
effect, A. Roguin, British Journal of Radiology 75 (2002),615-619 © 2002 )
Co rât nhiêu ng dung hiêu ng Doppler trong y hoc: cardiology, cerebrovascular ư ư
circulation, peripheral vascular circulation, obstetrics va female pelvis, urology,
pediatrics, gastroenterology, oncology, ... trong khi nhiêu khao sat vê tac đông sinh
hoc đên nay cho thây không co băng ch ng ngâu nhiên nao ư la không an toan khi
ph i nhiêm v i ky thuât.ơ ơ
Xem đây đu trong Doppler Ultrasound in Medical Diagnosis
S u t m: D NG ĐĂNG TH Cư ầ ƯƠ Ứ
Sv : 10CLC Page 3
DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
Luân văn V ánh sáng màu c a các vì sao kép và v nh ng ngôi sao khácề ủ ề ữ
c a b u tr iủ ầ ờ , trinh ngay 25 thang 5 năm 1842, luc ông 39 tuôi.
Nguyên ly Doppler trong y hoc đâu tiên đ c ap dung đê phat hiên chuyên đông ươ
tim va th i gian m va đong van tim. Satomura dung cac chum siêu âm liên tuc ơ ơ
truyên đên tim qua thanh ng c. T câu truc tim hôi âm co môt đô lêch tân sô, hay ư ư
Doppler shift; h ng va đô l n d a vao tôc đô va h ng cua chuyên đông tim.ươ ơ ư ươ
Tân sô va hôi âm ti lê v i thanh phân cua tôc đô đich theo đ ng cua chum siêu ơ ươ
âm. Ban đâu song liên tuc đ n gian đ c dung, va phai ch đê nhân ra kiêu dong ơ ươ ơ
chay trong mach h n la xac đinh ngay trong mach khi tao hinh va khao sat ngay ơ
dong chay.
Năm 1964, Callagan va cs ng dung nguyên ly Doppler khao sat dong chay mau ư
thai nhi va nghiên c u tuân hoan thai chi tiêt. Strandness va cs, t đai hoc ư ư
Washington, dung siêu âm liên tuc khao sat dong chay mach mau ngoai biên.
S u t m: D NG ĐĂNG TH Cư ầ ƯƠ Ứ
Sv : 10CLC Page 4
DOPPLER VÀ HIÊU NG DOPPLER TRONG Y HOC Ư
Pourcelot, t Phap, gop nhiêu công trong nghiên c u dong mau chay vao nh ngư ư ư
năm 1960. Ông va cs gop phân chê tao may Doppler đâu tiên theo doi hê tim
mach cua phi hanh gia trong không gian.
Leandre Pourcelot
Tiên bô ky thuât cua may Doppler mang lai nhiêu cai tiên song song trong cac may
siêu âm. Doppler xung kêt h p v i hinh anh real-time cho ra cac may siêu âm ơ ơ
duplex. Cai tiên hinh 2 chiêu real-time v i dong chay mau chông lên ( đâu tiên do ơ
Aloka Company Ltd, Japan vao năm 1982) nhăm xac đinh tôc đô mau hoăc mô,
không chi cho phep khao sat va nhân ra kiêu dong chay ma con giup nhân biêt vê
giai phâu va bênh ly hoc.
S u t m: D NG ĐĂNG TH Cư ầ ƯƠ Ứ
Sv : 10CLC Page 5
