LUẬN VĂN:
Một số giải pháp nhằm hoàn thiện
và phát triển các công ty chứng
khoán ở Việt Nam hiện nay
Mở đầu
Nhu cầu công nghiệp hoá - hiện đại hoá đòi hỏi một khối lượng vốn khổng lồ, nhất là vốn
dài hạn, mà trong giai đoạn hiện nay, thị trường tài chính mới chỉ đáp ứng được một phần
nhỏ nhu cầu về vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.
Xuất phát từ đòi hỏi ấy, thị trường chứng khoán, với tư cách là kênh huy vốn quan trọng
cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá trở thành một nhu cầu cấp thiết, khách quan trong điều
kiện hiện nay.
Tuy nhiên thị trường chứng khoán muốn hoạt động hiệu quả cần phải có hàng hoá cho nó
(cổ phiếu, trái phiếu...) và đồng thời phải có các công ty chứng khoán chuyên mua bán,
giao dịch các loại hàng hoá đó.
Công ty chứng khoán sẽ là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói
chung và của thị trường chứng khoán nói riêng. Nhờ các công ty chứng khoán mà một
lượng vốn khổng lồ được đưa vào đầu tư từ những nguồn lẻ tẻ trong công chúng tập hợp
lại.
Như vậy, sự ra đời của các công ty chứng khoán trong giai đoạn hiện nay là một nhu cầu
khách quan. Tuy nhiên để nó đi vào hoạt động có hiệu quả cần tiếp tục có những điều
chỉnh hợp lý.
Đề xuất: " Một số giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển các công ty chứng khoán ở
Việt Nam hiện nay " sẽ đưa ra những kiến nghị góp phần vào việc hoàn thiện các công ty
chứng khoán và những giải pháp thúc đẩy hình thành các công ty chứng khoán. Đề tài
nghiên cứu những lí luận cơ bản về công ty chứng khoán từ đó đề xuất các giải pháp
hoàn thiện công ty chứng khoán về cơ cấu tổ chức; đội ngũ cán bộ, nhân viên; mô hình
công ty; hệ thống tin học trong các công ty chứng khoán, đồng thời đưa ra những giải
pháp, kiến nghị nhằm mở rộng và phát triển các công ty chứng khoán.
Nội dung đề tài gồm 3 phần:
Chương I: Vai trò của công ty chứng khoán với hoạt động của thị trường chứng khoán.
Chương II: Thực tiễn hoạt động của các công ty chứng khoán ở Việt Nam hiện nay.
Chương III: Các giải pháp hoàn thiện và phát triển các công ty chứng khoán ở Việt
Nam.
Chương I: Vai trò của công ty chứng khoán với hoạt động của thị trường chứng
khoán.
1. Hoạt động của thị trường chứng khoán.
Trên thị trường chứng khoán các hoạt động giao dịch chứng khoán được thực hiện . Xét
về mặt hình thức, các hoạt động trao đổi mua bán chuyển nhượng các chứng khoán là
việc thay đổi các chủ thể nắm giữ chứng khoán; xét về thực chất đây chính là quá trình
vận động tư bản ở hình thái tiền tệ, tức là quá trình chuyển từ tư bản sở hữu sang tư bản
kinh doanh. Các quan hệ mua bán các chứng khoán trên thị trường chứng khoán phản ánh
sự thay đổi các chủ thể sở hữu về chứng khoán.
Xét về nội dung, thị trường vốn thể hiện các quan hệ bản chất bên trong của quá trình
mua bán các chứng khoán. Thị trường chứng khoán là biểu hiện bên ngoài, là hình thức
giao dịch vốn cụ thể. Các thị trường này không thể phân biệt, tách rời nhau mà nó là
thống nhất và cùng phản ánh các quan hệ bên trong và bên ngoài của thị trường tư bản.
1.1. Các thành viên của thị trường chứng khoán.
- Người đầu tư chứng khoán
- Người kinh doanh chứng khoán
- Người tổ chức thị trường
- Người quản lý và giám sát các hoạt động của thị trường chứng khoán
Ngoài các đối tượng trên ra, còn có các đối tượng tương hỗ quan trọng khác như: Các tổ
chức thanh toán bù trừ và lưu giữ chứng khoán, tổ chức dịch vụ sang tên và đăng ký lại
quyền sở hữu chứng khoán, trung tâm đào tạo người hành nghề chứng khoán, hiệp hội
các nhà đầu tư, hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán.
Trong các đối tượng đó thì người kinh doanh chứng khoán (trong đó có các công ty
chứng khoán) giữ vai trò quan trọng đảm bảo cho thị trường chứng khoán hoạt động ổn
định và có hiệu quả.
1.2. Công ty chứng khoán.
1.2.1. Mô hình tổ chức và hoạt động của công ty chứng khoán.
1.2.1.1. Các mô hình tổ chức kinh doanh chứng khoán.
Vì công ty chứng khoán là một loại hình định chế tài chính đặc biệt nên vấn đề xác định
mô hình tổ chức kinh doanh của nó có nhiều điểm khác nhau ở các nước. Mỗi nước đều
có một mô hình tổ chức kinh doanh chứng khoán riêng, phù hợp với đặc điểm của hệ
thống tài chính và tuỳ thuộc vào sự cân nhắc lợi hại của những người làm công tác quản
lý nhà nước. Tuy nhiên, ta có thể khái quát lên ba mô hình cơ bản hiện nay là: mô hình
công ty chứng khoán ngân hàng hay mô hình ngân hàng đa năng (bao gồm: Ngân hàng đa
năng toàn phần, Ngân hàng đa năng một phần) và công ty chuyên doanh chứng khoán.
1.2.1.2. Những nét đặc trưng trong tổ chức của các công ty chứng khoán.
Do công ty chứng khoán là một hình thức định chế đặc biệt, có hoạt động nghiệp vụ đặc
thù nên về mặt tổ chức nó có nhiều điểm khác biệt so với các công ty thông thường. Các
công ty chứng khoán ở các nước khác nhau, thậm chí trong cùng một quốc gia cũng có tổ
chức rất khác nhau tuỳ thuộc vào tính chất công việc của mỗi công ty và mức độ phát
triển của thị trường. Tuy vậy, chúng vẫn có một số đặc trưng cơ bản:
* Chuyên môn hoá và phân cấp quản lí.
Công ty chứng khoán có trình độ chuyên môn hoá rất cao ở từng phòng ban, bộ phận,
đơn vị kinh doanh nhỏ.
* Nhân tố con người.
Trong công ty chứng khoán, quan hệ với khác hàng giữ vai trò rất quan trọng, đòi hỏi
nhân tố con người phải luôn được quan tâm, chú trọng.
* ảnh hưởng của thị trường tài chính.
Thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng có ảnh hưởng lớn tới
sản phẩm, dịch vụ, khả năng thu lợi nhuận của công ty chứng khoán. Thị trường chứng
khoán càng phát triển thì công cụ tài chính càng đa dạng, hàng hoá dịch vụ phong phú,
qua đó công ty chứng khoán có thể mở rộng hoạt động thu nhiều lợi nhuận.
Với các trình độ phát triển khác nhau của thị trường, các công ty chứng khoán phải có cơ
cấu tổ chức đặc thù để đáp ứng những nhu cầu riêng.
1.2.2. Các nghiệp vụ cơ bản của công ty chứng khoán.
Nhìn chung có ba nghiệp vụ kinh doanh chính là:
- Nghiệp vụ môi giới chứng khoán.
- Nghiệp vụ tự doanh.
- Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành.
Ngày nay, do thị trường ngày càng phát triển và do nhu cầu của bản thân công ty chứng
khoán ngày càng mở rộng nên đã phát sinh nhiều nghiệp vụ như: cho vay kí quĩ, tư vấn
đầu tư, quản lí danh mục đầu tư, quản lí thu nhập chứng khoán. Đồng thời các công ty
chứng khoán ngày nay còn hoạt động trên cả lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, bảo hiểm.
1.2.2.1. Nghiệp vụ môi giới
Bản chất nghiệp vụ.
Công ty chứng khoán tiến hành nghiệp vụ môi giới sẽ đại diện cho khách hàng tiến hành
giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại sở giao dịch chứng khoán hoặc thị trường OTC.
Qui trình giao dịch.
Quá trình môi giới của công ty chứng khoán thường qua các bước chủ yếu thể hiện ở sơ
đồ sau:
Bước 1: Mở tài khoản (1).
Bước 2: Nhận lệnh (2).
Bước 3: Chuyển lệnh tới thị trường phù hợp để thực hiện lệnh (3).
Bước 4: Xác nhận kết quả thực hiện lệnh cho khách hàng (4).
Bước 5: Thanh toán và giao hàng.
Bước 1: Mở tài khoản.
Khách hàng Công ty chứng
khoán
(4
(1)
(2)
(
(5