CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II
GIÁO TRÌNH
BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA CƠ CẤU TRỤC KHUỶU
-THANH TRUYỀN VÀ BỘ PHẬN CỐ ĐỊNH ĐỘNG CƠ
NGHỀ CÔNG NGHỆ ÔTÔ
(Ban hành theo quyết định số 820/QĐ-CĐHHII, ngày 22 tháng 12 năm 2020 của Hiệu
trưởng Trường Cao Đẳng Hàng Hải II)
( Lưu hành nội bộ)
TP.HCM, năm 2020
LỜI GIỚI THIỆU
Bài giảng Bảo dưỡng và sửa chữa cơ cấu trục khuỷu- thanh truyền và bộ
phận cố định động cơ, được biên soạn theo chương trình giảng dạy của Nhà
trường năm 2020. Nội dung của giáo trình đã được biên soạn trên cơ sở kế thừa
những nội dung được giảng dạy ở các trường, kết hợp với những nội dung mới
nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phục vụ sự nghiệp Công
nghiệp hóa - Hiện đại hóa. Bài giảng được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu. Các kiến
thức trong toàn bộ giáo trình có mối quan hệ lôgíc chặt chẽ. Tuy vậy, giáo trình
chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo cho nên người dạy,
người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan đối với Mô đun để việc
sử dụng giáo trình có hiệu quả hơn.
Nội dung của bài giảng cược biên soạn với thời lượng 120 giờ, gồm các bài:
Bài 1. Tháo lắp, nhận dạng bộ phận cố định và cơ cấu trục khuỷu thanh
truyền
Bài 2. Sửa chữa bộ phận cố định của động cơ
Bài 3. Sửa chữa xy lanh
Bài 4. Sửa chữa nhóm pít tông
Bài 5. Sửa chữa nhóm thanh truyền
Bài 6. Sửa chữa nhóm trục khuỷu
Bài 7. Bảo dưỡng bộ phận cố định của và cơ cấu trục khuỷu thanh
truyền
MỤC LỤC
TRANG
1. Lời giới thiệu
…………….
2. Bài 1. Tháo lắp, nhận dạng bộ phận cố định và cơ cấu trục
…………….
khuỷu thanh truyền
3. Bài 2. Sửa chữa bộ phận cố định của động cơ
…………….
4. Bài 3. Sửa chữa xy lanh
…………….
5. Bài 4. Sửa chữa nhóm pít tông
………
6. Bài 5. Sửa chữa nhóm thanh truyền
…………….
7. Bài 6. Sửa chữa nhóm trục khuỷu
…………….
8. Bài 7. Bảo dưỡng bộ phận cố định của và cơ cấu trục khuỷu
……………..
thanh truyền
3
Bài 1: Tháo lắp, nhận dạng bộ phận cố định và cơ cấu trục khuỷu thanh truyền
* Mc tiêu :
- Trình bày đng nhiệm vụ, cấu tạo chung, lực tác dụng lên thân máy, nắp máy
và cơ cấu trục khuu thanh truyn
- Tháo lắp bộ phận cố định và cơ cấu trục khuu thanh truyn đng quy trình,
quy phạm và đng yêu cầu k thuật
- Nhận dạng đng các chi tiết của bộ phận cố định và cơ cấu trục khuu thanh
truyn
- Chấp hành đng quy trình, quy phạm trong ngh công nghệ ô tô
- Rèn luyện tính k luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
* Ni dung:
1. Nhiệm vụ, phân loại.
Cơ cấu trục khuu thanh truyn ,dùng để biến chuyển động tịnh tiến của pít tông
thành chuyển động quay của trục khuu khi động cơ làm việc .
1.1. Bộ phận cố định.
1.1.1. Thân máy :
a. Nhiệm vụ : Thân máy là nơi để lắp đặt các cụm chi tiết của các cơ cấu và hệ
thống của động cơ. Bên trong thân máy chứa xylanh, píttông, thanh truyn, trục
khuu và các cụm chi tiết khác.
b. Phân loại.
Căn cứ vào cách bố trí xylanh thân máy được chia ra làm 2 loại :
- Thân đc lin
- Thân đc rời.
Loại đc lin: Được chế tạo hợp chung cho các xylanh, dùng cho động cơ cỡ nhỏ
và trung bình.
Loại đc rời : các xylanh đc riêng, theo từng khối rời được ghép lại với nhau
dùng cho các động cơ cỡ lớn.
1.1.2. Nắp máy:
a. Nhiệm vụ: Làm kín xy lanh cùng với xylanh, đỉnh pít tông tạo thành buồng đốt.
Trên nắp máy cũng có các đường ht và đường xả, người ta dùng các xu páp để
đóng mở các đường này thông với xylanh, ngoài ra trên nắp máy còn có lắp vòi phun
(động cơ diesel và động cơ phun xăng điện tử ) hoặc các buji (các loại động cơ
xăng).
b. Phân loại:
- Dựa vào cách bố trí xu páp người ta chia nắp máy thành hai loại :
4
+ Nắp máy dùng cho động cơ xupáp đặt:
Loại động cơ xăng. này thường sử dụng cho
+ Nắp máy dùng cho động cơ xupáp treo: Loại
động cơ xăng và động cơ diesel
này thường sử dụng cho
- Dựa vào kết cấu của từng loại động cơ người ta chia nắp máy thành hai loại :
+ Nắp máy lin
+ Nắp máy rời
1.1.3. Xi lanh:
a. Nhiệm vụ: Kết hợp với piston và nắp máy tạo thành buồng đốt của động cơ. Dẫn
hướng cho piston trong quá trình chuyển động lên xuống.
b. Phân loại:
Xy lanh chia làm 2 nhóm:
- Xy lanh lin: là loại xy lanh được đc lin với thân máy.
- Xy lanh rời: Xy lanh được chế tạo rời với thân
máy. Xy lanh rời có hai loại:
+ Xy lanh khô: Xy lanh không trực tiếp tiếp xc với nước làm mát.
+ Xy lanh ướt: Xy lanh tiếp xc trực tiếp với nước làm mát.
1.1.4. Các te:
a. Nhiệm vụ: Dùng để chứa dầu bôi trơn và che chở phía dưới thân máy, bảo vệ cho
trục khuu.
b. Các te được chia ra làm hai loại đó là:
- Các te đc bằng nhôm hoặc bằng gang.
- Các te được dập bằng tôn.
1.2. Nhóm pít tông
1.2.1. Pít tông:
a. Nhiệm vụ: Pít tông dùng để dẫn hướng cho thanh truyn và kết hợp với xy lanh,
nắp máy tạo thành buồng cháy. Ơ kỳ nổ pít tông trực tiếp nhận áp lực từ khí cháy
truyn đến thanh truyn để làm quay trục khuu. Ngoài ra còn có tác dụng đóng mở
cửa nạp và thải khí ở động cơ hai kỳ.
b. Phân loại:
- Pít tông làm bằng gang, gang hợp kim: Thường dựng chế tạo piston của động
cơ tốc độ thấp.
+ Ưu điểm: Hệ số giản nở bé, dễ gia công và giá thành rẻ.
+ Nhược điểm: Trọng lượng riêng lớn, hệ số dẫn nhiệt bé và dễ bị nứt.
- Pít tông làm bằng Thép:
+ Ưu điểm: Độ bn cao nên có thể chế tạo piston mỏng do đó piston
nhẹ, thép chịu mòn cũng rất tốt.
5