Giáo trình Đấu tranh sinh học (Nghề: Kỹ thuật rau, hoa công nghệ cao - CĐ) - Trường Cao đẳng Đà Lạt

Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với những thách thức cấp bách như an ninh lương thực, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và an toàn nông sản, việc tìm kiếm các giải pháp bền vững cho sản xuất nông nghiệp trở nên vô cùng quan trọng. Các phương pháp truyền thống trong bảo vệ thực vật thường đi kèm với những hệ lụy tiêu cực, đòi hỏi một sự chuyển đổi sang các tiếp cận thân thiện hơn với môi trường. Đấu tranh sinh học nổi lên như một chiến lược chủ đạo trong quản lý dịch hại tổng hợp, tận dụng các mối quan hệ đối kháng tự nhiên giữa các sinh vật để kiểm soát sâu bệnh, giảm thiểu phụ thuộc vào hóa chất. Tài liệu này cung cấp cái nhìn toàn diện về nguyên lý, lịch sử và ứng dụng của biện pháp sinh học, nhấn mạnh vai trò thiết yếu của nó trong việc duy trì cân bằng sinh thái nông nghiệp.

Sinh viên ngành Bảo vệ thực vật trình độ Cao đẳng và các chuyên gia, kỹ thuật viên trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là những người quan tâm đến quản lý dịch hại bền vững.

Giáo trình tập trung vào việc cung cấp kiến thức nền tảng và chuyên sâu về đấu tranh sinh học (biological control) trong lĩnh vực bảo vệ thực vật. Tài liệu bắt đầu bằng việc đặt ra bối cảnh về những thách thức toàn cầu trong nông nghiệp hiện đại, bao gồm an ninh lương thực và ô nhiễm môi trường, từ đó khẳng định tầm quan trọng của các biện pháp bền vững. Đấu tranh sinh học được định nghĩa rõ ràng như một phương pháp sử dụng các sinh vật có ích hoặc sản phẩm của chúng để kiểm soát dịch hại, dựa trên các mối quan hệ đối kháng tự nhiên. Nội dung trình bày chi tiết về lịch sử phát triển của đấu tranh sinh học trên thế giới và tại Việt Nam, từ những ứng dụng sơ khai đến các thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại. Giáo trình khám phá các cơ sở khoa học của đấu tranh sinh học, bao gồm khái niệm cân bằng sinh học và sự điều chỉnh tự nhiên trong quần thể, cũng như các mô hình tương tác giữa ký chủ và thiên địch. Các phương pháp tiếp cận chính được đề cập bao gồm việc sử dụng các loài thiên địch như côn trùng, nhện, vi sinh vật (virus, vi khuẩn, nấm, tuyến trùng) và thực vật có ích. Tài liệu cũng đi sâu vào các kỹ thuật thu thập, nhân nuôi và ứng dụng thiên địch trong thực tiễn sản xuất nông nghiệp. Giá trị ứng dụng của đấu tranh sinh học được nhấn mạnh thông qua các ví dụ điển hình về thành công ở Châu Âu, Châu Á và Việt Nam, đặc biệt là việc sử dụng ong mắt đỏ Trichogramma và vi khuẩn Bacillus thuringiensis. Điều này thể hiện khả năng giảm thiểu việc sử dụng hóa chất độc hại, góp phần vào quản lý dịch hại tổng hợp bền vững, bảo vệ đa dạng sinh học và môi trường, hướng tới một nền nông nghiệp xanh và hiệu quả.