UBND TỈNH LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐÀ LẠT
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO
NGÀNH/: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số:/QĐ-... ngày………tháng.... năm……
...........……… của …………………………………..
Lâm Đồng, năm 2018
1
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1
Trường Cao đẳng Nghề Đà Lạt
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Giới thiệu xuất xứ của giáo trình, quá trình biên soạn, mối quan hệ của giáo trình
với chương trình đào tạo và cấu trúc chung của giáo trình.
Giáo trình được tác giả biên soạn nhằm mục đích giảng dạy công nghệ sinh học,
trình độ cao đẳng. Trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản nhất về kỹ thuật nông nghiệp
công nghệ cao; giúp sinh viên trình bày, mô tả được thế nào là nông nghiệp công nghệ cao,
điều kiện sinh lý sinh thái về cây trồng ứng dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, Phân
tích được vai trò và ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp,
giải thích được những biện pháp kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.
Thực hiện trồng và chăm sóc được một số loại cây trồng chủ lực ứng dụng công nghệ cao
Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Để góp phần hoàn thành giáo trình, tác giả xin trân trọng cảm ơn:
Ban Giám Hiệu, tập thể giảng viên Khoa Nông nghiệp và sinh học ứng dụng, phòng
Đào tạo trường Cao đẳng Đà Lạt
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng
T
Lâm Đồng ngày 15 tháng 10 năm 2018
1
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------2
Trường Cao đẳng Nghề Đà Lạt
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao
Mã mô đun: MĐ 21
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:
- Vị trí: Là mô đun chuyên ngành được học sau các môn học chung và các môn
học/mô đun kỹ thuật chuyên ngành trong chương trình môn học bắt buộc trình độ cao đẳng
công nghệ sinh học
- Tính chất: Là mô đun đạo tạo vừa lý thuyết và thực hành, mô đun có tính ứng dụng
công nghệ trong sản xuất nông nghiệp
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: giúp sinh viên trình bày, mô tả được thế nào là nông
nghiệp công nghệ cao, điều kiện sinh lý sinh thái về cây trồng ứng dụng sản xuất nông
nghiệp công nghệ cao, Phân tích được vai trò và ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ cao
vào sản xuất nông nghiệp, giải thích được những biện pháp kỹ thuật mới trong sản xuất
nông nghiệp công nghệ cao. Thực hiện trồng và chăm sóc được một số loại cây trồng chủ
lực ứng dụng công nghệ cao
Mục tiêu củamô đun:
+TVề kiến thức:
- Trình bày được thế nào là nông nghiệp công nghệ cao
- Trình bày được những điều kiện sinh lý sinh thái về cây trồng ứng dụng sản xuất
nông nghiệp công nghệ cao
- Phân tích được vai trò và ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất
nông nghiệp
- Giải thích được những biện pháp kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp công
nghệ cao.
- Trình bày được kế hoạch sản xuất và vận dụng công nghệ cao vào nền nông nghiệp
+TVề kỹ năng:
- Thực hiện được các biện pháp kỹ thuật công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp
- Xác định được những sai hỏng thường gặp trong quá trình sản xuất nông nghiệp
công nghệ cao.
- Thực hiện trồng và chăm sóc được một số loại cây trồng chủ lực ứng dụng công
nghệ cao
- Xây dựng được mô hình mini sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
+TVề năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Sinh viên có khả năng làm việc theo nhóm, có khả năng ra quyết định khi làm việc
với nhóm, tham mưu với người quản lý và tự chịu trách nhiệm về các quyết định của mình
- Có khả năng tự nghiên cứu, tham khảo tài liệu có liên quan đến mô đun.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------3
Trường Cao đẳng Nghề Đà Lạt
- Có khả năng tìm hiểu tài liệu để làm bài thuyết trình theo yêu cầu của giáo viên.
- Có khả năng vận dụng các kiến thức liên quan vào các môn học tiếp theo.
- Có ý thức, động cơ học tập chủ động, đúng đắn, tự rèn luyện tác phong làm việc công
nghiệp, khoa học và tuân thủ các quy định hiện hành
Nội dung của môn học/mô đun:
Bài 1: Giới thiệu chung về nông nghiệp công nghệ cao
Mã bài: 01
Giới thiệu:
Bài học giới thiệu về mối quan hệ của bệnh cây trong sản xuất nông nghiệp, các loại
hình triệu chứng của bệnh cây và nguyên nhân gây bệnh; là tiền đề để xây dựng các biện
pháp phòng trừ tổng hợp bệnh cây.
Mục tiêu:
- Trình bày được khái niệm, triệu trứng, nguyên nhân gây bệnh cây.
- Trình bày về phương pháp khoa học trong nghiên cứu bệnh cây.
- Trình bày được mối quan hệ giữa khoa học bệnh cây và sản xuất nông nghiệp.
- Liên hệ thực tế trong sản xuất nông nghiệp
Nội dung:
1. Khái niệm
Theo Luật Công nghệ Cao (2008): “Công nghệ cao là công nghệ có hàm lượng cao
về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, được tích hợp từ thành tựu khoa học và
công nghệ hiện đại, tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng vượt trội, giá trị gia tăng, thân
thiện với môi trường, có vai trò quan trọng đối với việc hình thành ngành sản xuất, dịch vụ
mới hoặc hiện đại hoá ngành sản xuất, dịch vụ hiện có”.
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: “Nông nghiệp ứng dụng công nghệ
cao là nền nông nghiệp được áp dụng những công nghệ mới vào sản xuất, bao gồm: công
nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất), tự động hóa, công
nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học và các giống cây trồng, giống
vật nuôi có năng suất và chất lượng cao, đạt hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị diện tích
và phát triển bền vững trên cơ sở canh tác hữu cơ”.
Như vậy, mục tiêu cuối cùng của phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là
giải quyết mâu thuẫn giữa năng suất nông nghiệp thấp, sản phẩm chất lượng thấp, đầu tư
công lao động nhiều, hiệu quả kinh tế thấp với việc áp dụng những thành tư khoa học công
nghệ để đảm bảo nông nghiệp tăng trưởng ổn định với năng suất và sản lượng cao, hiệu quả
vả chất lượng cao.Thực hiện tốt nhất sự phối hợp giữa con người và tài nguyên, làm cho ưu
thế của nguồn tài nguyên đạt hiệu quả lớn nhất, hài hòa và thống nhất lợi ích xã hội, kinh tế
và sinh thái môi trường (TS. Dương Hoa Xô, TS. Phạm Hữu Nhượng).
Phát triển công nghệ cao (CNC) trong nông nghiệp tập trung vào các nhiệm vụ
chủ yếu sau đây:
- Chọn tạo, nhân giống cây trồng, giống vật nuôi cho năng suất, chất lượng cao;
- Phòng, trừ dịch bệnh;
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------4
Trường Cao đẳng Nghề Đà Lạt
- Trồng trọt, chăn nuôi đạt hiệu quả cao;
- Tạo ra các loại vật tư, máy móc, thiết bị sử dụng trong nông nghiệp;
- Bảo quản, chế biến sản phẩm nông nghiệp;
- Phát triển doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng CNC;
- Phát triển dịch vụ công nghệ cao phục vụ nông nghiệp.
Như vậy, công nghệ cao trong nông nghiệp được hiểu là: Áp dụng một cách hợp lý
các kỹ thuật tiên tiến nhất (TBKT mới) trong việc chọn, lai tạo ra giống cây trồng vật nuôi
mới, chăm sóc nuôi dưỡng cây, con bằng thiết bị tự động, điều khiển từ xa, chế biến phân
hữu cơ vi sinh cho cây trồng thức ăn gia súc, gia cầm, thủy hải sản, thuốc thú y, thuốc bảo
vệ thực vật, công nghệ tự động trong tưới tiêu, công nghệ chế biến các sản phẩm vật nuôi,
cây trồng và xử lý chất thải bảo vệ môi trường. Trong đó, công nghệ sinh học đóng vai trò
chủ đạo.
Nội dung phát triển nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC): Để xúc tiến phát triển
nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá và hiện đại hoá, phát triển NNCNC ở nước ta hiện
nay bao gồm những nội dung chủ yếu như sau:
- Lựa chọn ứng dụng vào từng lĩnh vực sản xuất nông nghiệp hàng hoá những công
nghệ tiến bộ nhất về giống, công nghệ canh tác, chăn nuôi tiên tiến, công nghệ tưới, công
nghệ sau thu hoạch - bảo quản - chế biến. Từng bước ứng dụng công nghệ thông tin vào
quản lý, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thị trường.
- Sản phẩm NNCNC là sản phẩm hàng hoá mang tính đặc trưng của từng vùng sinh
thái, đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao trên đơn vị diện tích, có khả năng cạnh tranh cao
về chất lượng với các sản phẩm cùng loại trên thị trường trong nước và thế giới, có điều
kiện mở rộng quy mô sản xuất và sản lượng hàng hoá khi có yêu cầu của thị trường.
- Sản xuất NNCNC tạo ra sản phẩm phải theo một chu trình khép kín, trong sản xuất
khắc phục được những yếu tố rủi ro của tự nhiên và hạn chế rủi ro của thị trường.
- Phát triển NNCNC theo từng giai đoạn và mức độ phát triển khác nhau, tuỳ tình
hình cụ thể của từng nơi, nhưng phải thể hiện được những đặc trưng cơ bản, tạo ra được
hiệu quả to lớn hơn nhiều so với sản xuất bình thường.
Tiêu chí về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Hiện nay, các cơ quan chức năng trong lĩnh vực nông, lâm thuỷ sản vẫn chưa đưa ra
các tiêu chí về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hoặc tiêu chí để xác định công nghệ
cao ứng dụng trong nông nghiệp.
Do đó, có nhiều ý kiến xung quanh tiêu chí nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao: Có
ý kiến cho rằng trong nông nghiệp công nghệ cao được hiểu đơn giản là cao hơn những cái
ta đang làm, có áp dụng một số công nghệ như chế phẩm sinh học, phòng trừ sâu bệnh,
chăm bón…Với cách hiểu này, tùy vào sự phát triển của lực lượng lao động mỗi vùng miền
mà công nghệ áp dụng tại cùng thời điểm sẽ được đánh giá khác nhau, điều này sẽ gây khó
khăn khi đưa vào ứng dụng. Vì vậy, một số tiêu chí về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
đã được đưa ra như:
- Tiêu chí kỹ thuật: Là có trình độ công nghệ tiên tiến để tạo ra sản phẩm có năng
suất tăng ít nhất 30% và chất lượng vượt trội so với công nghệ đang sử dụng;
- Tiêu chí kinh tế: Là sản phẩm do ứng dụng công nghệ cao có hiệu quả kinh tế cao
hơn ít nhất 30% so với công nghệ đang sử dụng, ngoài ra còn có các tiêu chí xã hội, môi
trường khác đi kèm.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------5
Trường Cao đẳng Nghề Đà Lạt