TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình này được soạn từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, nhằm cung cấp cho học
sinh các kiến thức cơ bản về mạch điện chiếu sáng cơ bản, các loại máy hàn thiếc và phương
pháp hàn thiếc, tính toánquấn máy biến ap. Thông qua giáo trình này sẽ giúp học sinh có
kiến thức kỹ năng cho việc hàn linh kiện Điện Điện tử một cách chắc chắn. Đây
đun chuyên môn nghề vị trí quan trọng không thể thiếu trong chuyên môn nghề điện tử
dân dụng.
Bên cạnh việc cố gắng nghiên cứu để biên soạn giáo trình đảm bảo kiến thức cho
người học. Do thời gian soạn giáo trình còn hạn hẹp nên trong quá trình soạn bài khó tránh
khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý bạn đọc để in lần sau
được tốt hơn. Các ý kiến xin gửi về khoa KT Điện, Điện lạnh và Điện tử.
Xin chân thành cảm ơn!
Trà Vinh, ngày …. tháng 5 năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Trần Văn Hồng
2. Trần Hoàng Bình
3. Lâm Thị Thanh Nga
MỤC LỤC
Trang
Bài 1: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN CHIẾU SÁNG CƠ BẢN .................................................1
1. Đèn sợi đốt ........................................................................................................................1
2. Các loại khí cụ điện điều khiển và bảo vệ: ....................................................................2
3. Sơ đồ nguyên lý mạch điện chiếu sáng cơ bản: 1 cầu chì, 1 công tắc và 1 đèn sợi đốt
hoặc một đèn huỳnh quang .................................................................................................4
4. Thực hành lắp đặt mạch điện đèn cầu thang: ................................................................4
5. Kiểm tra và vận hành thử ................................................................................................4
Bài 2: HÀN NỐI LINH KIỆN ĐIỆN - ĐIỆN TỬ BẰNG MỎ HÀN THIẾC ...................6
1. Công dụng .........................................................................................................................6
2. Cấu tạo mỏ hàn điện trở ..................................................................................................6
3. Phương pháp hàn thiếc ....................................................................................................6
4. Trình tự các bước hàn nối linh kiện điện tử: Qui trình gồm 5 bước sau: ....................7
6. Kiểm tra chất lượng mối hàn ..........................................................................................8
6.1. Màu sắc và độ bóng .......................................................................................................8
6.2. Góc ngấu ........................................................................................................................8
6.3. Lượng chất hàn .............................................................................................................9
7. Thí nghiệm tại xưởng theo nhóm 2 đến 3 người ............................................................9
Bài 3: HÀN NỐI LINH KIỆN ĐIỆN - ĐIỆN TỬ BẰNG MỎ HÀN XUNG ..................10
1. Cấu tạo mỏ hàn xung .....................................................................................................10
2. Trình tự các bước hàn thiếc bằng mỏ hàn xung ..........................................................10
3. Hàn nối linh kiện điện tử bằng mỏ hàn xung ...............................................................10
4. Kiểm tra chất lượng mối hàn ........................................................................................11
5. Những chú ý khi sử dụng mỏ hàn xung ........................................................................11
6. Thí nghiệm tại xưởng theo nhóm 2 đến 3 người ..........................................................11
Bài 4: HÀN NỐI LINH KIỆN ĐIỆN ĐIỆN TỬ BẰNG MÁY THỔI HƠI NÓNG .......12
1. Cấu tạo mỏ hàn thổi hơi nóng .......................................................................................12
2. Quy định về độ nóng chảy của thiếc dùng máy hàn thổi hơi nóng: Quy định về nhiệt
độ được cho trong bảng sau: .............................................................................................12
3. Trình tự các bước hàn thiếc bằng máy hàn thổi hơi nóng ..........................................12
4. Kiểm tra chất lượng mối hàn ........................................................................................13
4.1. Màu sắc và độ bóng .....................................................................................................13
4.2. Góc ngấu ......................................................................................................................13
4.3. Lượng chất hàn ...........................................................................................................13
5. Thí nghiệm tại xưởng theo nhóm 2 đến 3 người ..........................................................13
Bài 5: HÀN NỐI LINH KIỆN ĐIỆN – ĐIỆN TỬ BẰNG BỂ NHÚNG THIẾC ............15
1 Cấu tạo bể hàn nhúng thiếc ............................................................................................15
2 Quy định về độ nóng chảy của thiếc dùng cho bể hàn nhúng thiếc .............................15
3 Trình tự các bước hàn thiếc bằng bể hàn nhúng thiếc .................................................15
4 Kiểm tra chất lượng mối hàn .........................................................................................15
Bài 6: QUẤN DÂY MÁY BIẾN ÁP CẢM ỨNG 1 PHA .................................................17
1. Tính toán, thiết kế máy biến áp nguồn: Tính công suất của MBA .............................17
2. Tính mạch từ máy biến áp. ............................................................................................17
3. Tính số vòng dây cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp. ...........................................................17
4. Tính đường kính dây quấn cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp ............................................18
5. Tính cửa sổ lõi thép ........................................................................................................18
6. Qui trình quấn dây .........................................................................................................18
7. Quấn dây cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp. .......................................................................22
8. Kiểm tra thông mạch .....................................................................................................23
9. Lồng cuộn dây vào lõi thép ............................................................................................23
10. Đo điện trở cách điện giữa lõi với võ ...........................................................................23
11. Kiểm tra vận hành thử .................................................................................................23
12. Thực hành quấn dây máy biến áp nguồn 220V/ 24V .................................................23
13. Thí nghiệm tại xưởng theo nhóm 2 đến 3 người ........................................................25
Bài 7: QUẤN DÂY MÁY BIẾN ÁP TỰ NGẪU ...............................................................28
7.1. Tính toán, thiết kế máy biến áp tự ngẫu ...................................................................28
7.2. Tính mạch từ máy biến áp. .........................................................................................28
7.4. Tính đường kính dây quấn cuộn sơ cấp và cuộn thứ cấp. ........................................29
7.5. Tính cửa sổ lõi thép. ....................................................................................................29
7.6. Qui trình quấn dây .....................................................................................................29
7.7. Thí nghiệm tại xưởng theo nhóm 2 đến 3 người .......................................................30
GIỚI THIỆU
Tên mô đun: Điện cơ bản
Mã mô đun: MĐ11
- Vị trí, tính chất mô đun:
+ đun được dạy vào khoảng giữa học kỳ 1 của m nhất đối với hệ THPT
THCS. Điều kiện để học được đun này người học phải học xong các môn: Điện kỹ
thuật.
+ đun được thực hiện bằng phương pháp tích hợp, học sinh sẽ học thuyết kết
hợp với thực hành ngay trên máy tính.
- Mục tiêu thực hiện đun: Sau khi học xong đun này người học sẽ khả
năng:
+ Lắp đặt mạch điện chiếu sáng cơ bản
+ Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng mỏ hàn thiếc
+ Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng mỏ hàn xung
+ Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng máy thổi hơi nóng
+ Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng bể nhúng thiếc
+ Quấn dây máy biến áp cảm ứng 1 pha (máy biến áp nguồn)
+ Quấn dây máy biến áp tự ngẫu
- Nội dung tổng quát và phân phối thời gian mô đun
Số
TT
Tên các bài trong mô đun Thời gian
Tổng
số
thuyết
Thực
hành
Kiểm
tra*
1 Lắp đặt mạch điện chiếu sáng cơ bản 11 03 07 01
2Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng mỏ hàn
thiếc 03 01 02 0
3Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng mỏ hàn
xung 03 01 02 0
4Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng máy thổi
hơi nóng 11 03 07 01
5Hàn nối linh kiện điện - điện tử bằng bể nhúng
thiếc 06 02 04 0
6Quấn dây máy biến áp cảm ứng 1 pha (máy
biến áp nguồn) 10 02 07 01
7 Quấn dây máy biến áp tự ngẫu 11 03 07 01
Tổng cộng 55 15 36 4