1
UBND TỈNH LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐÀ LẠT
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: ĐIỆN TỬ CƠ BẢN
NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: Cao đẳng Nghề .
Lâm Đồng, năm 2017.
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện công nghiệp ở trình độ
Cao Đẳng Nghề và Trung Cấp Nghề, giáo trình Đo Lường Điện là một trong
những giáo trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung
chương trình khung được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và Tổng cục Dạy
Nghề phê duyệt, Trường Cao Đẳng Nghề Đà Lạt ban hành. Nội dung biên soạn
ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, theo trình tự
hợp lý và hợp logic.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có
liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội
dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất
đồng thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng
thời gian đào tạo 60 giờ gồm có:
Mô đun MĐ 11 : ĐIỆN TỬ CƠ BẢN
Bài 1: Khái quát vật liệu bán dẫn và linh kiện điện tử .
Bài 2: Linh kiện thụ động : R,C,L
Bài 3: Linh kiện bán dẫn : Diode,Transistor….
Bài 4: Các Mạch khuếch đại dùng tranzito
Bài 5: Các mạch ứng dụng dùng BJT
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và
công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới
cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để
người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị hàng năm ,
Trường và Khoa có thể sử dụng linh hoạt cho phù hợp. Mặc dù đã cố gắng tổ chức
biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm
khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và bạn đọc –
học viên để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin
gửi về Trường Cao đẳng nghề Đà Lạt – Khoa Điện – Điện tử . Chân thành cám ơn
. Đà Lạt , ngày 05 tháng 07 năm 2017
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên :Ths. Nguyễn Mạnh Cường.
2. GV : Đặng Lê Lam Sơn .
3. GV Trịnh Hải Thanh Bình .
4. GV Bùi Quang Sơn
4
MỤC LỤC
TRANG
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
2
LỜI GIỚI THIỆU
3
MỤC LỤC
7-8-9
BÀI 1: KHÁI QUÁT VẬT LIỆU BÁN DẪN VÀ LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
MÃ BÀI MĐ 11-1
MỞ ĐẦU ................................................................................................. 132
1. Vật liệu dẫn điện và cách điện ................................................................. 13
1.1 Vật liệu dẫn điện: ..................................................................................... 139
1.2. Vật liệu cách điện ........................................................................................... 17
2. Các hạt mang điện và dòng điện trong môi trường .................................. 19
2.1 Dòng điện trong kim loại ............................................................................ 19
2.2 Dòng điện trong chất điện phân ................................................................. 21
2.3 Dòng điện trong chân không ..................................................................... 22
2.4: Dòng điện trong chất bán dẫn .................................................................. 24
Bài tập thực hành của học viên .................................................................... 29
Yêu cầu đánh giá kết quả học tập .............................................................. 300
BÀI 2: LINH KIỆN THỤ ĐỘNG R,C,L... 32
MÃ BÀI MĐ 11-2
1. Điện trở ............................................................................................... 321
1.1 Ký hiệu ....................................................................................................... 32
1.2 Phân loại ..................................................................................................... 33
1.3 Cấu tạo ......................................................................................................... 36
1.4 Cách đọc, đo, cách mắc điện trở ................................................................. 36
1.5 Các linh kiện khác cùng nhóm và ứng dụng .............................................. 45
2. Tụ điện .................................................................................................. 46
2.1 Ký hiệu tụ điện ........................................................................................... 47
2.2 Cấu tạo của tụ điện .................................................................................... 48
2.3 Phân loại tụ điện ....................................................................................... 48
2.4 Cách đọc, đo và cách mắc tụ điện .............................................................. 50
2.4.1 Cách đọc .................................................................................................. 50
3. Cuộn Cảm .............................................................................................. 55
3.1 Ký hiệu ........................................................................................................ 55
3.3 Ứng dụng cuộn cảm : ................................................................................. 57
Bài tập của thực hành của học viên ............................................................. 58
Yêu cầu về đánh giá hoàn thành môn học .................................................... 65
5
BÀI 3: LINH KIỆN BÁN DẪN:DIODE,TRANSISTOR .......................... 68
MÃ BÀI MĐ 11-3
1. Khái niệm chất bán dẫn .......................................................................... 68
1.1 Chất bán dẫn loại P.................................................................................... 68
1.2 Chất bán dẫn loại N. ................................................................................... 69
2 Tiếp giáp P-N ......................................................................................... 70
2.2Các loại diode ............................................................................................... 71
2.4 Đo và kiểm tra diode .................................................................................. 77
2.5 Các mạch ứng dụng dùng diode .................................................................. 77
2.6 Lặp mạch nguồn một chiều đơn giản .......................................................... 78
Bài tập thực hành của học viên .................................................................... 79
Yêu cầu đánh gia kết quả học tập .............................................................. 940
3. Transistor BJT ..................................................................................... 943
3.1 Cấu tạo và phân loại .................................................................................... 95
3.2 Nguyên lý làm việc ..................................................................................... 95
3.3 Chế độ phân cực và ổn định nhiệt ............................................................... 96
3.4 Các tham số cơ bản và tham số tới hạn của tranzito: ............................... 100
3.5 Thực hành nhận dạng và đo transistor ...................................................... 102
Bài tập thực hành dành cho học viên ......................................................... 105
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập ......................................................... 113
4. Transistor UJT .................................................................................... 1132
4.1 Cấu tạo ....................................................................................................... 113
4.2 Nguyên lý làm việc ................................................................................... 115
4.3 Ứng dụng ................................................................................................... 118
4.4 Đo, kiểm tra transistor UJT ....................................................................... 119
Bài tập thực hành cho học viên ................................................................. 119
Yêu cầu về đánh giá .................................................................................. 119
5 Transistor Trường (FET) ....................................................................... 119
5.1. JFET ......................................................................................................... 119
5.2 MOSFET ................................................................................................... 126
Bài tập thực hành của học viên .................................................................. 138
Yêu cầu về đánh giá .................................................................................. 140
6. Linh kiện tiếp giáp ................................................................................ 140
6.1 Thyristor (SCR) ......................................................................................... 140
6.3 DIAC ......................................................................................................... 148
6.4 Nhận dạng, kiểm tra và xác định cực tính và chất lượng của SCR, TRIAC,
DIAC ............................................................................................................... 151
Yêu cầu về đánh giá .................................................................................. 156
BÀI ĐỌC THÊM : LINH KIỆN QUANG ĐIỆN TỬ ............................. 157
1. Điện trở quang (Phortoresistor) ............................................................ 157
1.1 Cấu tạo- ký hiệu- hình dạng: .................................................................... 157