
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA-VŨNG TÀU
KHOA CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT – NÔNG NGHIỆP CNC
ThS. Phan Thanh Hoàng Anh
GIÁO TRÌNH:
KHÍ CỤ ĐIỆN
(Lưu hành nội bộ)
Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 09/2021

Lời mở đầu
Giáo trình: Khí cụ điện
LỜI MỞ ĐẦU
Giáo trình “Khí cụ điện” đã được các trường đại học thuộc khối ngành kỹ thuật
Điện viết nhiều, tuy nhiên, mỗi trường có một cách viết riêng tùy vào đặc điểm trình độ
sinh viên của từng trường. Trong khuôn khổ của giáo trình này, tác giả đã biên soạn trên
cơ sở kinh nghiệm thực tế giảng dạy và chọn lọc từ các tài liệu kỹ thuật của một số
trường đại học có uy tín trong và ngoài nước, cũng như kinh nghiệm thực tế công tác
trong lĩnh điện của bản thân.
Khí cụ điện là môn học cơ sở chuyên ngành bắt buộc cho tất cả sinh viên ngành điện,
điện tử. Xây dựng bộ giáo trình “Khí cụ điện” phù hợp với trình độ sinh viên trường đại
học Bà Ra – Vũng Tàu và đnh hướng đào tạo kỹ sư vận hành các hệ thống điện dân
dụng, công nghiệp nói chung, đặc biệt là trong ngành ngành điện lực, chiếu sáng, …
Giáo trình cũng sẽ cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về thiết b, khí cụ điện,
từ đó có ý thức tự học, tự tổng hợp các kiến thức có liên quan tới môn học.
Để học được môn này, sinh viên phải tiếp cận được các môn khác như: Lý thuyết
mạch 1, lý thuyết mạch 2, an toàn điện, … Trong khuôn khổ chương trình môn học, nội
dung của giáo trình sẽ được giảng dạy trong thời lượng là 3 tín chỉ (45 tiết), có nội dung
chính như sau:
- Chương 1: Cơ sở lý thuyết về khí cụ điện: 06 tiết
- Chương 2: Khí cụ điển điều khiển bằng tay: 06 tiết
- Chương 3: Khí cụ điện bảo vệ và điều khiển: 18 tiết
- Chương 4: Khí cụ điện trung thế: 12 tiết
- Chương 5: Khí cụ điện cảm ứng: 03 tiết
Giáo trình này được sử dụng làm tài liệu học tập chính của học phần “Khí cụ điện”
cho sinh viên ngành công nghệ kỹ thuật Điện – Điện tử, trường Đại học Bà Ra - Vũng
Tàu. Để phù hợp với trình độ sinh viên, giáo trình sẽ trình bày chi tiết cơ sở lý thuyết,
cách thức ứng dụng của khí cụ điện trong mạch điện cụ thể và các câu hỏi gợi ý ôn tập
cuối mỗi chương, nhằm giúp sinh viên củng cố được kiến thức của mình.

Lời mở đầu
Giáo trình: Khí cụ điện
Giáo trình được biên soạn lần đầu nên không tránh khỏi sai sót. Nhóm tác giả rất
mong nhận được sự góp ý của bạn đọc để giáo trình hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp
xin gửi về Ngành Điện – Điện tử, Khoa công nghệ Kỹ thuật – Nông nghiệp công nghệ
cao, trường đại học Bà Ra – Vũng Tàu hoặc email: hoanganh1980.644@gmail.com.
Chân thành cảm ơn!
Tp. Vũng Tàu, tháng 02 năm 2021
Tác giả biên soạn

1
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
MỤC LỤC
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ....................................................................... 01
I. Giới thiệu .............................................................................................................. 01
1. Kiến thức .............................................................................................................. 01
2. Kỹ năng ................................................................................................................ 01
3. Thái độ .................................................................................................................. 01
II. Nội dung chính ................................................................................................... 01
1. Định nghĩa ............................................................................................................. 01
2. Phạm vi ứng dụng ................................................................................................. 01
3. Phân loại khí cụ điện ............................................................................................. 02
4. Các yêu cầu cơ bản đối với khí cụ điện ................................................................ 02
5. Sự phát nóng của khí cụ điện ................................................................................ 03
6. Các trạng thái làm việc của khí cụ điện ................................................................ 06
7. Tiếp xúc điện ......................................................................................................... 07
8. Lực điện động........................................................................................................ 14
9. Hồ quang điện ....................................................................................................... 23
III. Ôn tập, củng cố kiến thức ................................................................................ 25
1. Câu hỏi tự luận ...................................................................................................... 25
2. Câu hỏi trắc nghiệm lựa chọn ............................................................................... 26
CHƯƠNG 2: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN BẰNG TAY .................................. 31
I. Giới thiệu .............................................................................................................. 31
1. Kiến thức .............................................................................................................. 31
2. Kỹ năng ................................................................................................................ 31
3. Thái độ .................................................................................................................. 31

2
II. Nội dung chính ................................................................................................... 31
1. Cầu dao .................................................................................................................. 31
2. Nút nhấn ................................................................................................................ 34
3. Công tắc................................................................................................................. 37
4. Bộ khống chế ......................................................................................................... 41
5. Một số mạch ứng dụng .......................................................................................... 44
5.1. Mạch tắt/ mở bóng đèn....................................................................................... 44
5.2. Mạch đảo chiều (mạch đèn cầu thang) ............................................................... 45
5.3. Mạch điều khiển đèn từ ba vị trí ........................................................................ 46
III. Ôn tập, củng cố kiến thức ................................................................................ 48
1. Câu hỏi tự luận ...................................................................................................... 48
2. Câu hỏi trắc nghiệm lựa chọn ............................................................................... 48
3. Trắc nghiệm đúng sai ............................................................................................ 51
CHƯƠNG 3: KHÍ CỤ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN VÀ BẢO VỆ ................................. 52
I. Giới thiệu .............................................................................................................. 52
1. Kiến thức .............................................................................................................. 52
2. Kỹ năng ................................................................................................................ 52
3. Thái độ .................................................................................................................. 52
II. Nội dung chính ................................................................................................... 52
1. Cầu chì................................................................................................................... 52
2. Áp tomat (CB, AB) ............................................................................................... 55
3. Rơ le ...................................................................................................................... 62
3.1. Rơ le dòng điện .................................................................................................. 63
3.2. Rơ le điện áp ...................................................................................................... 64
3.3. Rơ le nhiệt .......................................................................................................... 66

