Phn th hai O C TRONG LÂM NGHIP
Chưng 3 S; DNG BN 5 A HÌNH TRONG LÂM NGHIP
3.1. KHÁI NIM VÀ PHÂN LOI BN 5 A HÌNH
3.1.1. Khái ni m bn "6 "7a hình
Bn  a hình trưc ht thuc bn  a lý chung có t* l ln ( : 1:1.000.000).
Bn  a hình th hin chính xác y  các i tưng. Th hin ng u các yu
t a hình, t# nhiên, kinh t xã hi. Mc  t$ m$ ca ni dung phi phù hp vi mc ích
s( d#ng, t* l bn  và khu v#c thành lp bn . Bn  a hình ưc dùng trong các
ngành k) thut khác nhau, trong quân s# quc phòng, trong iu tra quy hoch, trong kho
sát thit k trng rng, trong ging dy hc tp và quan trng hơn là  thành lp các bn
 t* l nh hơn.
3.1.2. Phân lo#i
bn "6 "7a hình
 tin li
cho vic qun lý
và s( dng bn
 a hình,
trong sn xut
hin nay bn
a hình ưc
chia thành ba loi
cơ bn sau ây:
Bn  a hình t* l ln: ( 1:200 và 1:5.000)
Bn  a hình t* l trung bình: (t 1:5.000 n 1:10.000)
Bn a hình t* l nh: (các mnh bn  trên 1: 10.000)
Hin nay, bn  a hình s( dng trong lâm nghip v.n ch yu là bn  t* l
1: 10.000 và mnh bn  1:50.000. c bit trong thit k trng rng hay xây d#ng bn
 hin trng rng chúng ta u s( dng bn  a hình 1:10.000 là chính.
Bên cnh ó vic phân loi bn  a hình còn ưc quy nh bi màu sc ca bn
a hình ó:
Ví d: Màu nâu, lc, xanh...
3.2. XÁC NH V TRÍ MT I+M, YU T A HÌNH VÀ NH HNG BN
5
3.2.1. Xác "7nh v7 trí m0t "i*m
Như chúng ta bit vic xác nh
chính xác ta  ca mt im trên bn 
là ht sc cn thit, c bit vi nh!ng
công ngh mi như h thng nh v toàn
cu (GPS). Vic xác nh chính xác mt
im có ý ngh"a vô cùng quan trng trong
công tác thit k các công trình. Th#c t,
bn  a hình là hình v, thu nh biu
di%n các yu t a vt và a hình lên trên
bn  theo quy lut toán hc nht nh.
Tt c các loi bn  a hình u có lưi
ta  (k c ta  a lý hay ta 
vuông góc bi vy vic xác nh ta  ca
mt im trên bn  tr nên ht sc ơn
gin. Nói chung khi o v, bn  t* l ln ta
dùng h ta  vuông góc, trên các t& bn
 u ghi chú ta  góc khung t& bn
. Vì vy có th dng com pa, thưc t* l
o các on vuông góc tim cán xác nh ti cnh ca ô lưi ta  cha im ó.
3.2.1.1. Xác nh ta  a lý ca mt
im
 xác nh v trí ca mt im A bng h ta
 a lý, phi d#a vào v trí tương i ca im
này so vi các trc kinh  và v" . C th trên
bn , các trc này ưc th hin bng các
khung  phút. Khung  phút ưc biu th bng vch en trng, tùy theo t* l bn  mà
giá tr  dài m1i vch s, có  ln khác nhau. Thông thư&ng i vi bn  t* l trung
bình, m1i vch en trng có giá tr là mt phút, phn l@ nh hơn mt phút ca kích thưc
bn  ch$ xut hin u hoc cui ca khung en trng ó.
3.2.1.2. Xác nh ta  vuông góc ca mt im
Mun xác nh ta  vuông góc ca mt im phi d#a vào v trí tương i ca
im ó vi các trc ta  vuông góc. Trc ng kí hiu và x chính là kinh tuyn gi!a
ca múi ã tnh tin v bên trái 500 km, còn trc nm ngang là xích o.
 thun li cho vic xác nh v trí các im, ngư&i ta ã k@ lên bn  mt mng
lưi ô vuông hay còn gi là lưi tim. Các ư&ng thng ng ca lưi ô vuông là nh!ng
ư&ng thng song song vi kinh tuyn gi!a, còn các ư&ng nm ngang thì song song vi
xích o.
Tu2 theo t* l bn  mà cnh ca ô vuông có  ln khác nhau và ưc chn là mt
s ch6n km hay mét (hình 3-03). Công thc tính như sau:
XA = xa + at
YA = ya + ak
+ây xa và ya là các ta  ca
im a.
Như vy k c h ta  a lý hay
h ta  vuông góc u có th giúp cho
ta xác nh chính xác ta  bt k2 mt
im nào trên bn .
3.2.2. V< lát c:t theo "7a hình
Vic v, lát ct này có ý ngh"a
quan trng trong thit k công trình, c
bit là công trình giao thông.  v,
ưc lát ct theo ư&ng ng mc
chúng ta làm như sau:
-Chn lát ct AB: Lát ct AB phi
i qua khu c trưng ca a hình.
-ánh du im giao nhau gi!a
ư&ng ng mc và lát ct i qua.
-Ghi chú  cao a hình ca các im giao nhau vi lát ct.
-ưa lát ct vào bn v, theo trc hoành. T* l ngang ca lát ct chính là t* l bn 
Chn trc ng và biên ng theo  cao Mìn và Max ca các im ct.
Lưu ý: Chúng ta có th v, lát ct dài hay ngn, có thi qua nhiu dng a hình phc
tp, tuy nhiên  tránh nhm l.n ta nên ánh du các im cùng ư&ng ng mc bng các
ký hiu ng nht.
3.2.3. 7nh hư,ng bn "6
Trong quá trình xây d#ng các công trình c-ng nhưiu tra rng, kho sát tuyn
ư&ng,... ta thư&ng phi nh hưng bn  trên th#c a và xác nh hưng ư&ng thng
trên bn  Tó theo bn  xác nh ưc hưng ca các a vt th#c a so vi
hưng Bc. nh hưng bn  trên th#c a ngh"a là t bn sao cho hưng Bc ca
bn  trùng vi hưng Bc ca th#c a. Khi ó hưng ư&ng thng trên bn  s, trùng
vi hưng ư&ng thng ó th#c ó Vi các bn  a hình t* l ln dùng h thng
chiu bn  Gauss thì trc hoành  X là hưng Nam Bc th#c còn trc tung  Y là
hưng ông Tây th#c.