ỦY BAN NHÂ N DÂ N THÀ NH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀ N QUỐC THÀ NH PHỐ HÀ NỘI
TRỊNH THỊ HẠNH (Chủ biên)
BÙI VĂN CÔNG – TRƯƠNG VĂN HỢI
GIÁ O TRÌNH ĐO LƯỜNG ĐIỆN, ĐIỆN TỬ
Nghề: Cơ điện tử
Trình độ: Trung cấp
(Lưu hành nội bộ)
Hà Nội - Năm 2019
1
LỜI NÓI ĐẦU
Để cung cấp tà i liệu học tập cho học sinh - sinh viên và tà i liệu cho giáo
viên khi giảng dạy, Khoa Điện tử Trường CĐN Việt Nam - Hà n Quốc thà nh phố
Hà Nội đã chỉnh sửa, biên soạn cuốn giáo trình “LINH ĐIỆN VÀ ĐO LƯỜNG
ĐIỆN TỬ” dà nh riêng cho học sinh - sinh viên nghề Cơ điện tử. Đây là mô đun
trong chương trình đào tạo nghề Điện tử cô ng nghiệp trình độ Cao đẳng.
Nhó m biên soạn đã tham khảo các tà i liệu: “Đo lường điệN- điệN Tử”
dùng cho sinh viên các Trường Cao đẳng, Đại học kỹ thuật của tác giả Nguyễn
Ngọc Tâ n – Ngô Tấn Nhơn – Ngô Văn Ky, Kỹ thuật đo, Trường Đại học bách
khoa TP. Hồ Chí Minh. PTS Phan Ngọc Bích – KS Phan Thanh Đức – KS Trần
Hữu Thanh, Giáo trình đo lường điện – máy điện – khí cụ điện, Trường Kỹ thuật
điện – Công ty điện lực 2 TP. Hồ Chí Minh
và nhiều tà i liệu khác.
Mặc dù nhó m biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh được
những thiếu só t. Rất mong đồng nghiệp và độc giả gó p ý kiến để giáo trình hoà n
thiện hơn.
Xin châ n thà nh cảm ơn!
Hà Nội, ngà y … tháng … năm 2019
Chủ biên: Trịnh Thị Hạnh
2
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ..................................................................................................... 1
MỤC LỤC ............................................................................................................ 2
GIÁO TRÌNH ĐO LƯỜNG ĐIỆN - ĐIỆN TỬ ........................................... 4
Bà i 1 .................................................................................................................. 6
Đơn vị đo .......................................................................................................... 6
1.1. Các đơn vị cơ hệ SI ................................................................................ 6
1.2. Các đơn vị điện hệ SI ............................................................................. 8
Bà i 2 ................................................................................................................ 14
Sai số đo .......................................................................................................... 14
2.1. Đo lường............................................................................................... 14
2.2. Sai số .................................................................................................... 20
Bà i 9 ................................................................................................................ 24
Cơ cấu đo ........................................................................................................ 24
3.1. Thiết bị đo kiểu nam châm vĩnh cửu với cuộn dâ y quay ..................... 24
3.2. Ampe đo điện một chiều ...................................................................... 29
3.3. Votl kế một chiều ................................................................................. 32
3.4.VOM/DVOM ........................................................................................ 36
Bà i 4 ................................................................................................................ 55
Phương pháp đo các đại lượng điện ......................................................... 55
4.1. Lý thuyết cầu xoay chiều ..................................................................... 55
4.2. Cầu điện dung ...................................................................................... 56
4.3. Cầu điện cảm ........................................................................................ 60
Bà i 5 ................................................................................................................ 65
Phương pháp đo các đại lượng không điện ................................................ 65
5.1. Phương pháp đo ................................................................................... 65
5.2. Volt kế .................................................................................................. 71
5.3. Ampe kế ............................................................................................... 72
5.4. Cầu Wheatstone ................................................................................... 74
3
Bà i 6 ................................................................................................................ 76
Dao động ký ................................................................................................... 76
6.1. Máy phát tần ......................................................................................... 76
6.2. Máy phát xung...................................................................................... 80
Bà i 7 ................................................................................................................ 90
Đo lường bằng máy hiện só ng ...................................................................... 90
7.1 Đo lường AC. ........................................................................................ 90
7.2. Đo thời gian và tần số .......................................................................... 93
TÀ I LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 108
4
GIÁ O TRÌNH
ĐO LƯỜNG ĐIỆN - ĐIỆN TỬ
Tên mô đun: Đo lường điện - điện tử
Mã số mô đun: MĐ 17
Thời gian mô đun: 60 giờ ( LT: 12 giờ; TH/TT/TN/B/TL: 48giờ)
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
+ Vị trí
Môn đun được bố trí dạy ngay từ đầu khó a học, trước khi học các mô n
chuyên mô n và có thể học song song với môn cơ bản khác như linh kiện điện
tử...
+ Tính chất
Là mô đun kỹ thuật cơ sở.
II. MỤC TIÊ U CỦA MÔ ĐUN
- Kiến thức:
+Trình bày được khái niệm sai số trong đo lường, các loại sai số và biện
pháp phò ng tránh.
+ Trình bày được các loại cơ cấu đo dùng trong kỹ thuật điện, điện tử.
+ Trình bày được cơ cấu và cách sử dụng các loại máy đo thông dụng
+ Trình bày được cơ cấu và cách sử dụng các loại máy phát
- Kỹ năng:
+ Đo được các thô ng số và các đại lượng cơ bản của mạch điện.
+ Sử dụng được các loại máy phát tín hiệu chuẩn
+ Thực hiện bảo trì, bảo dưỡng cho máy đo
- Thái độ
+ Chủ động, tư duy và sáng tạo trong học tập
