1
UBND TỈNH LÂM ĐỒNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG ĐÀ LẠT
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: ĐO LƯỜNG ĐIỆN
NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: Cao đẳng Nghề .
Lâm Đồng, năm 2017.
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện công nghiệp ở trình độ Cao
Đẳng Nghề và Trung Cấp Nghề, giáo trình Đo Lường Điện là một trong những giáo
trình môn học đào tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình khung
được Bộ Lao động Thương binh Xã hội và Tổng cục Dạy Nghề phê duyệt, Trường Cao
Đẳng Nghề Đà Lạt ban hành. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức
và kỹ năng chặt chẽ với nhau, theo trình tự hợp lý và hợp logic.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên
quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý
thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có
tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo
60 giờ gồm có:
- Bài 1 : Đại cương về đo lường điện : gồm các chương MĐ13-01 và MĐ13-02
Chương MĐ13-01: Đơn vị kích thước và các tiêu chuẩn
Chương MĐ13-02: Đo lường và sai số trong đo lường
-Bài 2 : Các loại cơ cấu đo thông dụng : gồm các chương MĐ13-03
Chương MĐ13-03: Thiết bị cơ điện
-Bài 3 : Đo các đại lượng điện cơ bản : gồm các chương MĐ13-04 và MĐ13-05
Chương MĐ13-04: Đo độ tự cảm và điện dung
Chương MĐ13-05: Đo điện trở
-Bài 4 : Sử dụng các loại máy đo thông dụng : gồm các chương MĐ13-06 và
MĐ13-07.
Chương MĐ13-06: Máy phát tín hiệu
Chương MĐ13-07: Đo lường bằng máy hiện sóng
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công
nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới cho phù
hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học
cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Tuy nhiên, tùy theo điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị hàng năm , Trường
và Khoa có thể sử dụng linh hoạt cho phù hợp. Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để
đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết, rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và bạn đọc – học viên để nhóm
biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trường Cao
đẳng nghề Đà Lạt – Khoa Điện – Điện tử . Chân thành cám ơn .
Đà Lạt , ngày 05 tháng 07 năm 2017
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên :Ths. Nguyễn Mạnh Cường.
2. GV : Đặng Lê Lam Sơn .
3. GV Trịnh Hải Thanh Bình .
4. GV Bùi Quang Sơn
4
MỤC LỤC
TRANG
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
2
LỜI GIỚI THIỆU
3
MỤC LỤC
4
Chương 1: Đơn vị kích thước và các tiêu chuẩn
9
Các đơn vị cơ hệ SI
9
Các đơn vị điện hệ SI
12
Chương 2: Đo lường và sai số trong đo lường
19
Đo lường
19
Sai số trong đo lường
23
Chương 3: Thiết bị cơ điện
27
Thiết bị đo kiểu nam châm vĩnh cửu với cuộn dây quay
29
Ampe kế đo điện một chiều
33
Vôn kế một chiều
37
VOM/DVOM vạn năng
40
Chương 4: Đo độ tự cảm và điện dung
62
Lý thuyết cầu xoay chiều
63
Cầu điện dung
66
Cầu điện cảm
71
Chương 5: Đo điện trở
77
Phương pháp đo
77
Vôn kế
85
Ampe kế
87
Cầu Wheatstone
92
5
Chương 6: Các máy phát tín hiệu
98
Máy phát tín hiệu tần số thấp
98
Các máy phát hàm
99
Chương 7: Đo lường bằng máy hiện sóng
105
Khái niệm
105
Đo lường AC
109
Đo thời gian và tần số
114
TÀI LIỆU THAM KHẢO
132