ỦY BAN NHÂN TỈNH QUẢNG BÌNH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NÔNG NGHIỆP QUẢNG BÌNH
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG, ĐÁNH LỬA VÀ ĐIỆN ĐỘNG CƠ
NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 731/QĐ-CĐCNN ngày 27 tháng 9 năm 2023
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật C-N nghiệp Quảng Bình)
Quảng Bình, năm 2023
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình hệ thống điện động cơ nhằm phục vụ cho công tác đào tạo của
trường Trường Cao đẳng kỹ thuật Công-Nông nghiệp Quảng Bình, Khoa Cơ khí
và Xây dựng công trình, ngành công nghệ ô tô. Giáo trình là sự cố gắng lớn của
tập thể Khoa Cơ khí và Xây dựng công trình nhằm từng bước thống nhất nội dung
dạy và học mô đun hệ thống khởi động, đánh lửa và điện động cơ. Nội dung của
giáo trình đã được xây dựng trên cơ sở thừa kế những nội dung đã được giảng dạy
ở các trường kết hợp với những nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao
chất lượng phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Giáo trình cũng là
cẩm nang về hệ thống khởi động, đánh lửa và điện động cơ riêng cho những sinh
viên của Trường Cao đẳng kỹ thuật Công-Nông nghiệp Quảng Bình - Khoa Cơ
khí và Xây dựng công trình. Giáo trình được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, bổ sung
nhiều kiến thức mới phù hợp với ngành nghề đào tạo mà Khoa Cơ khí và xây
dựng công trình đã tự điều chỉnh cho thích hợp và không trái với quy định của
chương trình khung đào tạo của trường.
Xin chân trọng cảm ơn Khoa Cơ khí và Xây dựng công trình - Trường Cao
đẳng kỹ thuật Công-Nông nghiệp Quảng Bình cũng như sự giúp đỡ quý báu của
đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Mặc dù đã rất cố gắng
nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng
góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
Quảng Bình, ngày tháng năm 2023
Tham gia biên soạn
Chủ biên: Phan Quốc Định
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU .......................................................................................... 3
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN .............................................................................. 7
BÀI 1: BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN ...... 9
Giới thiệu ....................................................................................................... 9
Mục tiêu: ....................................................................................................... 9
A. Nội dung chính: ........................................................................................ 9
1. Tổng quan chung hệ thống cung cấp điện trên ô tô ................................. 9
1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu hệ thống cung cấp điện ........................................... 9
1.2. Cấu tạo chung và nguyên lý hoạt động của hệ thống cung cấp điện ..... 9
1.3. Nhận dạng hệ thống cung cấp điện trên ô tô ........................................ 11
2. Tháo, lắp, nhận dạng máy phát điện xoay chiều trên ô tô ...................... 12
2.1. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại ............................................................... 12
2.2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động............................................................... 13
2.3. Tháo máy phát điện .............................................................................. 15
2.4. Nhận dạng các bộ phận của máy phát điện .......................................... 19
2.5. Lắp máy phát điện ................................................................................ 22
3. Kiểm tra, bảo dưỡng máy phát điện xoay chiều ..................................... 24
3.1. Hiện tượng và nguyên nhân hư hỏng. .................................................. 24
3.2. Kiểm tra máy phát điện. ....................................................................... 24
3.2.2. Kiểm tra mức sụt áp của hệ thống nạp điện ...................................... 24
3.2.2. Kiểm tra diode chỉnh lưu .................................................................. 25
3.3. Bảo dưỡng máy phát điện. ................................................................... 25
4. Sửa chữa máy phát điện .......................................................................... 26
4.1. Kiểm tra xác định hư hỏng ................................................................... 26
4.2. Sửa chữa, thay thế các chi tiết hư hỏng của máy phát điện ................. 32
5. Kiểm tra, bảo dưỡng, đấu ghép ắc quy trên ô tô ..................................... 35
5.1. Nhiệm vụ ắc quy .................................................................................. 35
5.2. Lưu ý khi bảo dưỡng ắc quy ................................................................ 36
5.3. Trình tự bảo dưỡng ắc quy ................................................................... 36
5.4. Đấu ghép ắc quy ................................................................................... 39
B. Câu hỏi, bài tập ....................................................................................... 40
C. Thực hành ............................................................................................... 40
BÀI 2: Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống khởi động ...................................... 42
Giới thiệu ..................................................................................................... 42
Mục tiêu: ..................................................................................................... 42
A. Nội dung chính: ...................................................................................... 42
1. Tháo, lắp, nhận dạng các bộ phận của hệ thống khởi động. ................... 42
1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống khởi động ......................................... 42
1.2. Cấu tạo chung hệ thống khởi động ...................................................... 42
1.3. Nhận dạng hệ thống khởi động trên ô tô .............................................. 43
1.4. Tháo, lắp hệ thống khởi động .............................................................. 45
2. Kiểm tra pan mạch điện điều khiển hệ thống khởi động ........................ 47
2.1. Sơ đồ nguyên lý và nguyên lý hoạt động của mạch điện điều khiển hệ
thống ............................................................................................................ 47
2.2. Thực hành đấu mạch điện .................................................................... 47
2.3. Kiểm tra mạch điện điều khiển hệ thống khởi động ............................ 48
3. Tháo lắp, bảo dưỡng, nhận dạng máy khởi động .................................... 49
3.1. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại ............................................................... 49
3.2. đặc điểm cấu tạo của máy khởi động ................................................... 50
3.3. Trình tự tháo, bảo dưỡng nhận dạng máy khởi động ........................... 53
3.3. Một số hư hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh 56
4. Kiểm tra máy khởi động ......................................................................... 57
4.1. Nguyên lý hoạt động của máy khởi động ............................................ 57
4.2. Trình tự kiểm tra máy khởi động. ........................................................ 58
4.2. Các lỗi thường gặp trong quá trình kiểm tra, nguyên nhân, biện pháp
phòng tránh. ................................................................................................. 60
5. Sửa chữa máy khởi động ......................................................................... 61
5.1. Sửa chữa phần cơ ................................................................................. 61
5.3. Sửa chữa phần cơ ................................................................................. 61
5.3. Lắp và thử máy khởi động ................................................................... 61
B. Câu hỏi, bài tập ....................................................................................... 66
C. Thực hành ............................................................................................... 66