TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH
---
PGS.TS.Lê Sĩ Đồng (chủ biên) - TSKH. Nguyễn Ngọc Tuyên (đồng chủ biên)
ThS. Nguyễn Hoàng Ân - ThS. Huỳnh Đỗ Bảo Châu
ThS. Hồ Thị Linh - ThS. Nguyễn Văn Thi
GIÁ O TRÌNH
HỆ THỐNG
THÔ NG TIN
QUẢN LÝ
2016
- 2 -
- 3 -
LỜI MỞ ĐẦU
Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý được biên soạn để phục vụ cho nhu cầu học
tập và nghiên cứu của sinh viên khối ngành Quản trị - Quản lý, trong đó có ngành Hệ
thống thông tin quản lý, Quản trị kinh doanh.
Giáo trình cung cấp những kiến thức căn bản và toàn diện về các khía cạnh của
lĩnh vực hệ thống thông tin quản lý, một thành phần không thể thiếu trong việc đảm bảo
cho sự tồn tại, phát triển bền vững, và tăng năng lược cạnh tranh cho các tổ chức trong
bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ hiện nay.
Giáo trình này được biên soạn bởi nhóm tác giả của Khoa Hệ thống thông tin quản
lý, Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM, dựa trên quan điểm tiếp cận lĩnh vực hệ thống
thông tin dưới góc độ quản lý và quản trị kinh doanh thay vì góc độ công nghệ. Với kết
cấu gồm 3 phần và 11 chương, giáo trình đã bao quát tương đối rộng các vấn đề liên
quan đến hệ thống thông tin, do đó có thể sử dụng cho nhiều đối tượng sinh viên khác
nhau.
Trong quá trình biên soạn, tập thể tác giả đã cố gắng tìm kiếm, tham khảo nhiều
nguồn tài liệu khác nhau, kế thừa một số nội dung trong tài liệu tham khảo Nguyễn Ngọc
Đức & cộng sự, 2011, Hệ thống thông tin quản trị (2nd ed.), để đúc kết những nội dung
cần thiết cho sinh viên ngành Hệ thống thông tin quản lý, Quản trị kinh doanh. Tuy
nhiên, giáo trình vẫn khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng
góp của các đồng nghiệp, sinh viên và độc giả để giáo trình có thể được cải tiến và hoàn
thiện hơn.
Mọi thông tin phản hồi xin gửi về địa chỉ email: khoahtttql@buh.edu.vn.
Xin chân thành cám ơn.
- 4 -
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 3
PHẦN 1 . CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ................ 14
CHƯƠNG 1. DỮ LIỆU VÀ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ ........................... 15
1.1.THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ ................................................................... 15
1.1.1. Dữ liệu và Thông tin ..................................................................................... 15
1.1.2. Giá trị của thông tin ...................................................................................... 18
1.1.3. Nguồn và cách thức truyền thông thông tin .................................................. 19
1.1.4. Các thuộc tính chất lượng của thông tin ....................................................... 20
1.2. THÔNG TIN TRONG MÔI TRƯỜNG DOANH NGHIỆP. ........................... 23
1.2.1. Môi trường hoạt động của doanh nghiệp ...................................................... 23
1.2.2. Các luồng thông tin trong doanh nghiệp ....................................................... 24
1.3. RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ VÀ NHU CẦU THÔNG TIN ....................... 25
1.3.1. Nhu cầu thông tin trong quản lý ................................................................... 25
1.3.2. Các kiểu vấn đề cần ra quyết định ................................................................ 25
1.3.3. Các cấp ra quyết định trong tổ chức và nhu cầu thông tin ............................ 26
1.3.3.1. Phân loại nhà quản trị theo cách sử dụng dữ liệu ...................................... 26
1.3.3.2. Phân loại nhà quản trị theo cấp độ tổ chức ................................................ 26
1.3.4. Ra quyết định trong quá trình giải quyết vấn đề ........................................... 28
1.3.5. Lý thuyết ra quyết định ................................................................................. 30
1.3.5.1. Công cụ “Bảng quyết định” ....................................................................... 31
1.3.5.2. Công cụ “Cây quyết định” ......................................................................... 35
1.4. TỔ CHỨC DỮ LIỆU TRONG DOANH NGHIỆP ......................................... 37
1.4.1. Hệ thống phân cấp dữ liệu .......................................................................... 37
1.4.2.Phương pháp tiếp cận cơ sở dữ liệu ............................................................... 38
1.4.3. Quản trị viên cơ sở dữ liệu ........................................................................... 40
1.4.4. Các dạng cơ sở dữ liệu .................................................................................. 40
1.4.5. Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến.......................................................... 40
- 5 -
1.4.6. Lựa chọn hệ quản trị cơ sở dữ liệu ............................................................... 41
CÂU HỎI ÔN TẬP ................................................................................................. 42
CASE STUDY ........................................................................................................ 43
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 47
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ............................... 48
2.1. LÝ THUYẾT HỆ THỐNG .............................................................................. 48
2.2. HỆ THỐNG ..................................................................................................... 49
2.2.1. Các thành phần của hệ thống ........................................................................ 49
2.2.2. Các tính chất cơ bản của hệ thống ................................................................ 52
2.2.3. Kiểm soát các dạng tổ chức hệ thống ........................................................... 54
2.2.4. Phản hồi tích cực và tiêu cực: ....................................................................... 56
2.2.5. Các dạng khác nhau của Hệ thống ................................................................ 57
2.3. HỆ THỐNG THÔNG TIN & CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ............................ 58
2.3.1. Hệ thống thông tin ........................................................................................ 58
2.3.2. Công nghệ thông tin ...................................................................................... 58
2.3.3. Hệ thống thông tin dựa trên máy tính .......................................................... 59
2.3.3.1. Thuận lợi và hạn chế của CBIS: ................................................................ 59
2.3.3.2. Các nguồn lực của Hệ thống thông tin dựa trên máy tính ......................... 60
2.3.4. Hệ thống thông tin quản lý ........................................................................... 60
2.4. PHÂN LOẠI HỆ THỐNG THÔNG TIN ........................................................ 61
2.4.1. Phân loại theo phạm vi hoạt động ................................................................. 61
2.4.2. Phân loại theo đối tượng sử dụng ................................................................. 64
2.4.3. Phân loại theo ứng dụng doanh nghiệp ......................................................... 66
2.4.4. Phân loại theo chức năng sử dụng ................................................................ 67
2.4.5. Phân loại theo mục đích phục vụ của thông tin đầu ra ................................. 68
CÂU HỎI ÔN TẬP ................................................................................................. 70
CASE STUDY ........................................................................................................ 71
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 73
CHƯƠNG 3. HỆ THỐNG THÔNG TIN ỨNG DỤNG TRONG DOANH NGHIỆP
NGÀY NAY ............................................................................................................ 74
3.1. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG THÔNG TIN ...................................... 74
3.2. VAI TRÒ HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG DOANH NGHIỆP ................. 75
3.2.1.HTTT làm chuyển đổi việc kinh doanh, gia tăng năng lực cạnh tranh .......... 75