BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN – XÂY DỰNG VÀ NÔNG LÂM TRUNG BỘ
GIÁO TRÌNH
KHÍ CỤ ĐIỆN
NGHỀ : ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ : CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số 77/QĐ-CĐTB-ĐT ngày 19 tháng 01 năm 2021 của
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện – Xây dựng và Nông lâm Trung bộ
Năm 2021
Trang 2
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, ở nước ta hầu hết các hoạt động của xã hội đều gắn với việc sử dụng điện
năng. Điện năng không những được sử dụng ở thành phố mà còn được đưa về nông thôn,
miền núi hoặc nhờ các trạm địa phương.
Cùng với sự phát triển của điện năng, các khí cụ điện được sử dụng ngày càng tăng
lên không ngừng. Chất lượng của các khí cụ điện cũng không ngừng được cải tiến và
nâng cao cùng với sự phát triển của công nghệ mới. Vì vậy, đòi hỏi người công nhân làm
việc trong các ngành, nghề và đặc biệt trong nghề điện phải hiểu rõ về cấu tạo, nguyên lý
làm việc, đặc tính kỹ thuật và ứng dụng của từng loại khí cụ điện; nắm được các hiện
tượng, nguyên nhân hư hỏng và cách sửa chữa các khí cụ điện để không ngừng nâng cao
hiệu quả kinh tế và tiết kiệm điện năng trong sử dụng.
Nội dung môn học này nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản và những
kỹ năng cần thiết về cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc tính kỹ thuật và ứng dụng, nắm
được các hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng và cách sửa chữa một số khí cụ điện cơ bản
nhằm ứng dụng có hiệu quả trong ngành nghề của mình.
Nội dung của giáo trình được biên soạn với dung lượng 30 tiết:
Bài 1. Khái niệm về khí cụ điện
Bài 2. Khí cụ điện đóng cắt
Bài 3. Khí cụ điện bảo vệ
Bài 4. Khí cụ điện điều khiển
Giáo trình được biên soạn cho đối tượng là học sinh – sinh viên hệ Trung cấp và
Cao đẳng. Giáo trình này cũng rất bổ ích đối với đội ngũ kỹ thuật viên, công nhân kỹ
thuật để nâng cao kiến thức và tay nghề cho mình trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng khi biên soạn, nhưng giáo trình chắc không thể tránh
khỏi những khiếm khuyết. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, người
sử dụng để giáo trình ngày càng hoàn chỉnh hơn.
Trang 3
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC
TRANG
Lời giới thiệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1
B i khái niệm về khí cụ điện
. Khái niện về khí cụ điện
1 1 Kh i i , phạ vi ứ g dụ g
1.2. Ti p i
1.3. H qu g v ph g ph p d p t t h qu g
1 4 S ph t g h ụ i
1.5. L i g
2. Phân loại khí cụ điện
5
5
5
6
14
15
19
27
B i 2 khí cụ điện đóng cắt
. Cầu dao
1.1. Cấu tạo, guyê lý hoạt g
1 2 Đặ iể sử dụ g t số loại ầu d o hạ p
1 3 Chọ ầu d o
1 4 Sử hữ v bảo d ỡ g ầu d o
2. Các loại công tắc v nút điều khiển
2.1. Cô g t
2.2 Cô g t hành trình
2 3 N t iều hiể
3. Dao cách l (DS: disconnecting Switch)
3 1 Cấu tạo, guyê lý hoạt g d o h ly
3 2 Đặ iể sử dụ g t số loại ầu d o h ly
4. Má cắt điện
4 1 Cấu tạo y t dầu
4 2 M t số y t i h
5. Áp tô mat (CB: Current Breaker, AB: Air Breaker)
33
34
34
35
36
36
36
36
38
38
40
40
41
41
42
44
46
Trang 4
5 1 Cấu tạo
5.2. Nguyên lý hoạt g
5 3 T h họ p tô t
5 4 H hỏ g, v guyê hâ gây h hỏ g
5 5 M t số p tô t th ờ g sử dụ g
46
48
49
50
50
B i khí cụ điện bảo vệ
1. Cầu chì.
1.1. Cấu tạo
1.2. Nguyê lý hoạt g v phâ loại
1.3. T h họ ầu hì
2. Nam châm điện
. R le nhiệt (ther l r le)
4. Một số loại r le thông dụng
5. Biến áp đo lường
B i 4. Khí cụ điện điều khiển
1. Công tắc t
2. Khởi động từ
. R le trung gian v r le tốc độ
4. R le thời gian
5. Bộ khống chế
58
59
59
59
62
64
69
61
74
83
83
85
88
90
93
T i liệu tham khảo . .
102
Trang 5
KHÍ CỤ ĐIỆN
Mã mô đun MĐ-12
MỤC TIÊU MÔ ĐUN
Sau khi hoàn tất môn học này, học viên phải có năng lực:
- Nh dạ g v phâ loại h ụ i ;
- Trì h b y ấu tạo v guyê lý hoạt g loại h ụ i ;
- Sử dụ g th h thạo loại h ụ i ;
- T h họ ợ h ụ i n;
- Th o l p ợ loại h ụ i ;
- Sử hữ ợ loại h ụ i