BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN TÂY BẮC
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: QUẢN LÝ, VẬN HÀNH TRẠM BƠM
NGHỀ: LẮP ĐẶT, QUẢN LÝ LƯỚI ĐIỆN NÔNG THÔN
TRÌNH ĐỘ: SƠ CẤP 3
Ban hành Quyết định số: 737/QĐ-CĐTB-KT&KĐCL
Ngày 11 tháng 12năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Tây Bắc
PHÚ THỌ, Năm 2025
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo tham
khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
2
LỜI GIỚI THIỆU
đun Quản lý, vận hành trạm bơm một đun chuyên môn nghề
trong chương trình dạy nghề trình độ cấp của nghề Lắp đặt, quản hệ thống
điện nông thôn. Những kiến thức của đun được trình bày trong giáo trình
này giúp cho người học tiếp cận được những kiến thức về quản lý, vận hành
trạm bơm nông nghiệp một cách thực tế và khoa học. Trang bị cho người học kỹ
năng kiểm tra được các điều kiện vận hành;Vận hành được trạm bơm đúng trình
tự, đảm bảo an toàn cho người thiết bị; Đọc chính xác các giá trị đo lường
điện; Ghi được nhật ký vận hành trạm bơm.
Nội dung mô đun gồm 2 bài:
Bài 1: Vận hành trạm bơm
Bài 2: Ghi nhật ký vận hành
Chúng tôi biên soạn giáo trình này trên sở tham khảo các giáo trình về
Máy bơm và trạm bơm cấp thoát nước; Quản lí và vận hành các thiết bị điện của
trạm bơm nông nghiệp; TCVN 8417-2022; TCVN 8638:2011và các quy trình
riêng của từng trạm bơm; Quyết định số 30; số 29 /QĐ-TLHN về việc ban hành
quy trình vận hành các trạm bơm vừa, nhỏ do xí nghiệp thuỷ lợi Đông Anh quản
lý; Quyết định số 33; số 29 /QĐ-TLHN về việc ban hành quy trình vận hành các
trạm bơm vừa do Xí nghiệp thuỷ lợi Mê Linh quản lý.
Trong quá trình biên soạn tài liệu cin nhiều thiếu sót, nhóm tác giả chúng
tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tìnhnhững đóng góp quý báu của
các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2...……….
3..………..
3
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN........................................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU.......................................................................................................................2
MỤC LỤC..................................................................................................................................3
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN............................................................................................................5
Tên mô đun: Quản lý, vận hành trạm bơm.................................................................................5
BÀI 1: VẬN HÀNH TRẠM BƠM.............................................................................................6
A. Giới thiệu:..............................................................................................................................6
B. Mục tiêu:................................................................................................................................6
C. Nội dung của bài:...................................................................................................................7
I. Kiến thức lý thuyết..................................................................................................................7
1. Các tình huống, sự cố trong trạm bơm và biện pháp xử lý....................................................7
1.1 Sự cố thuộc hệ thống điện và điều khiển..........................................................................7
1.2 Sự cố khác và phing ngừa chung....................................................................................9
2. Một số quy định về an toàn.....................................................................................................9
2.1 .Quy định chung về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp..........................................9
2.2 Quy định an toàn khi vận hành thiết bị điện...................................................................10
2.3 Quy định an toàn khi thực hiện bảo trì, sửa chữa (Loto)................................................11
3. Kiểm tra các điều kiện vận hành...........................................................................................11
3.1 Kiểm tra công trình thuỷ công và thiết bị phụ trợ...........................................................12
3.2 Kiểm tra máy bơm và thiết bị cơ khí..............................................................................12
3.3 Kiểm tra thiết bị điện......................................................................................................12
4. Trình tự thực hiện.................................................................................................................13
4.1. Chuẩn bị.........................................................................................................................13
4.2. Trình tự vận hành trạm bơm..........................................................................................13
II. THỰC HÀNH......................................................................................................................15
BÀI TẬP 1: THỰC HIỆN KIỂM TRA CÁC ĐIỀU KIỆN VẬN HÀNH................................15
1.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH...............................................................................................15
1.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN..................................................................................................16
1.3. MỘT SỐ SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH, KHẮC PHỤC18
1.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ....................................................................................................19
BÀI TẬP 2: THỰC HIỆN THAO TÁC VẬN HÀNH TRẠM BƠM......................................19
2.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH...............................................................................................19
2.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN..................................................................................................20
2.3. MỘT SỐ SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH, KHẮC PHỤC21
2.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ....................................................................................................23
BÀI 2: GHI NHẬT KÝ VẬN HÀNH......................................................................................23
A. Giới thiệu:............................................................................................................................23
4
B. Mục tiêu:..............................................................................................................................23
C. Nội dung của bài:.................................................................................................................24
I. Kiến thức lý thuyết................................................................................................................24
1. Ý nghĩa của ghi nhật ký vận hành trạm bơm........................................................................24
1.1 Ý nghĩa về an toàn và phát hiện sự cố............................................................................24
1.2 Ý nghĩa về quản lý thiết bị và hiệu suất..........................................................................24
2. Các nội dung ghi nhật ký......................................................................................................24
2.1. Trạng thái hoạt động của bơm.......................................................................................25
2.2. Thiết bị điện và động cơ điện.........................................................................................25
2.3. Điện áp, ding điện, tần số, pha......................................................................................26
2.4. Các yếu tố bất thường....................................................................................................26
3. Trình tự thực hiện.................................................................................................................27
3.1. Chuẩn bị.........................................................................................................................27
3.2. Trình tự ghi nhật ký vận hành trạm bơm.......................................................................29
II. THỰC HÀNH......................................................................................................................30
BÀI TẬP 1: GHI NHẬT KÝ KHỞI ĐỘNG VÀ GIÁM SÁT ĐỊNH KỲ............................30
1.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH...............................................................................................30
1.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN..................................................................................................31
1.3. MỘT SỐ SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH, KHẮC PHỤC32
1.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ....................................................................................................33
BÀI TẬP 2: NHẬN DIỆN VÀ GHI CHÉP YẾU TỐ BẤT THƯỜNG...................................33
2.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH...............................................................................................33
2.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN..................................................................................................34
2.3. MỘT SỐ SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH, KHẮC PHỤC35
2.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ....................................................................................................36
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH...............................................................................36
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................................37