
46
- Kiểm soát dịch bệnh và kiểm dịch động thực vật;
- Hợp tác phát triển hệ thống tài chính nông nghiệp;
- Chuyển giao công nghệ công nghiệp và đào tạo;
- Nông nghiệp bền vững và các vấn đề liên quan đến môi trường.
Hiện nay, nhóm đã và đang tiến hành một số dự án do APEC tài trợ, bao
gồm:
- Dự án liên kết các tổ chức của APEC để phát triển nguồn nhân lực trong
lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch;
- Hội thảo về hợp tác kỹ thuật và trao đổi thông tin về đánh giá an toàn trong
công nghệ sinh học nông nghiệp nhằm thảo luận về việc đánh giá và quản
lýý rủi ro nhằm hướng tới việc tiếp cận minh bạch và có cơ sở khoa học để
giới thiệu và sử dụng các sản phẩm công nghệ sinh học;
- Hội thảo về phát triển nông nghiệp bền vững và đào tạo kỹ thuật nhằm trao
đổi các vấn đề như sử dụng và bảo tồn nguồn tài nguyên nông nghiệp
(nguồn nước, nguồn đất, nguồn khí hậu và nguồn sinh thái), công nghệ
thông tin để phát triển nông nghiệp bền vững, ô nhiễm và bảo vệ môi
trường nông nghiệp, giảm nghèo ở khu vực nông thôn, xây dựng cơ chế
nông sinh thái để phát triển nông nghiệp bền vững, sự tham gia của cộng
đồng và giáo dục cộng đồng…
67. Nhóm Xúc tiến Thương mại APEC có chức năng, nhiệm vụ gì và các hoạt
động hợp tác của nhóm?
Nhóm Xúc tiến Thương mại APEC (WGTP) được thành lập năm 1990.
Hoạt động của nhóm tập trung vào xúc tiến thương mại, đầu tư, kỹ năng thương
mại, đào tạo thông tin và mạng lưới thương mại, hợp tác giữa các khu vực tư
nhân và các tổ chức xúc tiến thương mại nhà nước. Nhóm đã cung cấp cho cộng
đồng doanh nghiệp những thông tin quan trọng thông qua việc xuất bản cuốn
Hướng dẫn triển lãm thương mại APEC và tổ chức hội thảo về tư bản rủi ro và hệ
thống đảm bảo tín dụng nhằm trao đổi thông tin về việc cung cấp tài chính cho
thương mại.
Các hoạt động hợp tác trong thời gian gần đây của nhóm bao gồm:

47
- Đào tạo phân tích về thị trường quốc tế nhằm hỗ trợ nhân viên của các tổ
chức xúc tiến thương mại và các doanh nghiệp phân tích thị trường quốc
tế, tăng cường chiến lược tiếp thị và trao đổi kinh nghiệm về các phương
thức tiếp cận thị trường quốc tế;
- Phân tích về giới trong các hoạt động của các tổ chức xúc tiến thương mại;
- Xây dựng dự án Tăng cường xuất khẩu gián tiếp thông qua việc phát triển
các nhà cung cấp nhằm tăng cường các cuộc tiếp xúc về thương mại và đầu
tư cũng như trao đổi thông tin nhằm khuyến khích các hoạt động tương hỗ
trong giới doanh nhân và quan chức của các tổ chức xúc tiến thương mại,
tạo điều kiện cho các công việc kinh doanh mới và tăng cường hiểu biết
lẫn nhau;
- Hội thảo về Nhãn hiệu hàng hoá đào tạo về khái niệm nhãn hiệu trong
thương mại quốc tế, tăng cường kỹ năng lập chiến lược nhãn hiệu, thực
hiện và đánh giá hiệu quả các chương trình nhãn hiệu;
- Báo cáo về Nghiêu cứu đặc trưng cơ bản (CCS) và đưa ra các hoạt động
của tổ chức xúc tiến thương mại nhằm giúp các thành viên APEC hiểu rõ
vai trò, chức năng và hoạt động của các tổ chức xúc tiến thương mại trong
APEC. Có thể tham khảo báo cáo này trong thư viện của Ban Thư ký
APEC.
68. Tôi nghe nói rất nhiều về các Chương trình hỗ trợ xây dựng năng lực mà
APEC dành cho các thành viên, đặc biệt là cho các thành viên đang phát
triển. Vậy thì cụ thể ra sao và APEC thường hỗ trợ theo phương thức nào và
Việt Nam đã nhận được chương trình hỗ trợ nào chưa?
APEC cần có các chương trình hỗ trợ xây dựng năng lực dành cho các
thành viên đang phát triển nhằm giảm bớt khoảng cách về trình độ phát triển kinh
tế giữa các thành viên APEC.
Mỗi tiểu ban và nhóm công tác trong APEC đều có những chương trình hỗ
trợ nâng cao năng lực riêng của nhóm mình. Tuy nhiên, cơ chế tài trợ thì lại được
triển khai theo phương thức chung. Các tiểu ban và nhóm công tác APEC đều
xây dựng, xét duyệt về mặt kỹ thuật những dự án của riêng mình, sau đó sẽ gửi
cho Uỷ ban Quản lý và Ngân sách của APEC (BMC) để xem xét, phê duyệt về
mặt tài chính. Ngân quỹ dành cho các dự án này được lấy từ quỹ Trung ương của
APEC (APEC Central Fund).

48
69. Tôi nghe nói các thành viên tham gia APEC đều phải đóng niên liễm, trong
đó Việt Nam phải đóng số niên liễm là 50 000 USD. Số tiền này được sử
dụng như thế nào?
Để phục vụ cho các hoạt động của Ban thư ký APEC như trả lương cho
nhân viên, thuê trụ sở, trang thiết bị và công tác phí của các nhân viên tại Ban thư
ký đồng thời tài trợ cho một số dự án hợp tác do các nền kinh tế thành viên xây
dựng, đề xuất, mỗi năm 21 thành viên APEC đều phải đóng niên liễm để tạo lập
nên quỹ Trung ương APEC, chia thành hai tài khoản: Tài khoản hành chính (để
chi cho các hoạt động mang tính chất hành chính của Ban thư ký) và Tài khoản
hoạt động (để tài trợ cho các dự án xây dựng năng lực).
Trong tổng mức đóng góp thì có Nhật và Mỹ là hai thành viên đóng nhiều
nhất, mỗi thành viên đóng 601.000 USD, chiếm 18% tổng số niên liễm. Việt
Nam cùng khoảng 8 thành viên đang phát triển, mỗi nước đóng 50.000 USD,
chiếm 1,5% tổng niên liễm. Do các hoạt động của APEC ngày càng mở rộng nên
trong thời gian tới, mức đóng của các thành viên sẽ được điều chỉnh.
70. Như vậy, ngoài “thu nhập” từ đóng góp niên liễm của các thành viên,
APEC còn có nguồn thu nào khác hay không?
Có đấy, tại Hội nghị các nhà Lãnh đạo Kinh tế APEC tại Osaka, năm 1995,
Chính phủ Nhật Bản cam kết đơn phương đóng góp cho APEC số tiền 10 tỷ Yên
để tài trợ riêng cho các dự án xây dựng năng lực có liên quan trực tiếp đến quá
trình tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại-đầu tư. Quỹ này được gọi tắt là quỹ
TILF. Theo đó, hàng năm Chính phủ Nhật Bản sẽ chuyển vào tài khoản của
APEC khoảng 5 triệu USD để tài trợ cho các dự án. Quỹ này do Ban thư ký
APEC quản lý và được công khai cho toàn thể các thành viên APEC tại hội nghị
hàng năm.
Ngoài ra, năm 2004, Chính phủ Australia cũng đã cam kết tài trợ cho
APEC khoản tài chính là 3 triệu đô la Australia để tài trợ cho các dự án, gọi tắt là
quỹ ASF (quỹ hỗ trợ APEC). Quy trình quản lý và hoạt động của quỹ này cũng
tương tự như quỹ TILF.
71. Tình hình tham gia xây dựng, đệ trình dự án APEC của Việt Nam những
năm gần đây như thế nào ?

49
Kể từ khi gia nhập APEC cho tới nay, Việt Nam đã xây dựng và vận động
được APEC tài trợ khoảng gần 30 dự án xây dựng năng lực, với tổng giá trị hơn 2
triệu USD nhằm vào các nội dung chính như: Đàm phán các thỏa thuận thương
mại tự do khu vực và song phương (RTAs/FTAs), Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Đầu
tư, Hải quan, Chính sách cạnh tranh, Tiêu chuẩn và hợp chuẩn, Vệ sinh dịch tễ,
Khoa học Công nghệ, Thuỷ sản, Sở hữu trí tuệ... Điều này đã góp phần tăng thêm
nguồn kinh phí đào tạo nhân lực, quản lý, học tập trao đổi kinh nghiệm của Việt
Nam nói chung cũng như của các cán bộ tham gia APEC nói riêng trong quá
trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Trên thực tế, xây dựng dự án và đề nghị APEC thông qua không phải quá
khó khăn. Vấn đề ngoài việc am hiểu nội dung hợp tác trong APEC, còn phải
hiểu các cách tiếp cận, quy trình xây dựng dự án APEC như thế nào. Về vấn đề
này, Bộ Thương mại đã cho xuất bản cuốn “Quy trình xây dựng, đệ trình các dự
án do APEC tài trợ” năm 2003 và phân phát cho các Bộ/Ngành làm về hợp tác
APEC.
72. Xin cho biết tên và cơ chế hoạt động của các Nhóm công tác về các vấn đề
liên quan đến an ninh con người trong APEC?
Các nhóm công tác liên quan đến vấn đề an ninh con người đang được thảo
luận trong APEC bao gồm Nhóm đặc trách về Đối phó với tình trạng khẩn cấp
(TFEP), Nhóm đặc trách về chống khủng bố (CTTF), Nhóm đặc trách về Y tế
(HTF) và Nhóm làm việc về năng lượng (EWG).
- Nhóm đặc trách về Y tế (HTF):
Trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp (SARS) đang lan rộng ở
ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương năm 2003, và dịch cúm H5N1 từ năm 2004,
Nhóm đặc trách về Y tế đã được thành lập để đối phó với những thách thức về y
tế, chủ yếu tập trung vào các dịch bệnh mới xuất hiện, đe dọa đến hoạt động kinh
tế, thương mại, du lịch và an ninh của các nền kinh tế thành viên.
Nhóm đặc trách về y tế sẽ tiến hành các hoạt động liên quan vấn đề y tế
theo chỉ đạo của các Lãnh đạo cấp cao, Bộ trưởng và quan chức cao cấp của
APEC. Hiện nay, các quan chức APEC đang tiếp tục bàn về phòng chống dịch

50
cúm H5N1 và HIV/AIDS. Cho đến nay, nhiều biện pháp, cơ chế hợp tác đã được
triển khai theo Sáng kiến an ninh y tế được thông qua tháng 12/2003, như kiểm
soát dịch bệnh, giám sát nguồn sinh phẩm, xuất nhập khẩu hóa chất sinh học.
- Nhóm đặc trách về Đối phó với tình trạng khẩn cấp:
Vấn đề đối phó tình trạng khẩn cấp được bàn lần đầu vào năm 1997 khi
một số nền kinh tế thành viên khu vực Đông Nam Á bị ảnh hưởng khói bụi do
cháy rừng gây ra, và đã kết thúc năm 1998. Tuy nhiên, vấn đề này chính thức
được đề cập một cách toàn diện từ cuối 2004 sau thảm họa sóng thần ở Ấn Độ
Dương gây thiệt hại khủng khiếp cho nhiều nền kinh tế trong khu vực. Tháng
3/2005, Hội nghị các quan chức cấp cao APEC đã thông qua Chiến lược APEC
về việc đối phó với thiên tai và tình trạng khẩn cấp, trong đó kêu gọi thành lập
một Nhóm đặc trách ảo về đối phó với tình trạng khẩn cấp. Nhóm này sau đó
được đổi tên thành Nhóm đặc trách về Đối phó với tình trạng khẩn cấp (TFEP).
Mục tiêu của TFEP là tăng cường phối hợp, chia xẻ thông tin, kinh nghiệm
giữa các thành viên APEC trong việc đối phó với các tình trạng khẩn cấp, đồng
thời thúc đẩy việc tăng cường năng lực của các thành viên để sẵn sàng đối phó
với thiên tai và các tình trạng khẩn cấp. TEFP hoạt động theo các quyết định của
Hội nghị các quan chức cấp cao (SOM), và đã họp lần đầu vào tháng 5/2005 tại
Bali, Indonesia.
- Nhóm đặc trách của APEC về chống khủng bố (CTTF):
Kể từ sau sự kiện 11/9/2001 vấn đề hợp tác chống khủng bố ngày càng trở
thành một chủ đề quan trọng trong chương trình nghị sự của APEC. Trong bối
cảnh đó, CTTF được thành lập để phối hợp các nỗ lực trong việc thực hiện Tuyên
bố về chống khủng bố và thúc đẩy tăng trưởng được các nhà Lãnh đạo APEC
thông qua tháng 10/2002. CTTF có vai trò xác định và đánh giá nhu cầu chống
khủng bố của các thành viên, điều phối các chương trình hỗ trợ, xây dựng năng
lực và hợp tác với các tổ chức quốc tế và khu vực khác trong vấn đề chống khủng
bố.
CTTF hoạt động theo cơ chế họp 03 lần mỗi năm để các chuyên gia tham
gia thảo luận đưa ra các sáng kiến liên quan đến vấn đề chống khủng bố. Các
sáng kiến sẽ được thảo luận và xem xét thông qua để đệ trình lên Hội nghị các
quan chức cấp cao, Hội nghị Bộ trưởng và Hội nghị các nhà Lãnh đạo Kinh tế

