H NG D N ĐÁNH C UNGƯỚ
K thu t c b n c a môn c u lông - K thu t pt c u ơ
* K thu t phát c u
Phát c u là đ ng tác k thu t c a v n đ ng viên khu v c phát c u (t tr ng thái tĩnh) dùng v t đánh vào
c u đ c u bay trên không và r i vào khu đ phát c u c a đ i ph ng. ơ ươ
Phát c u đ c coi là s kh i đ u c a t ch c t n công. Ch t l ng c a phát c u t t hay x u có nh h ng ượ ượ ưở
tr c ti p đ n vi c giành quy n ch đ ng hay b đ ng, d n t i th ng đ c đi m hay m t đi quy n phát c u. ế ế ượ
Phát c u có th chia làm 2 lo i: phát c u thu n tay và phát c u trái tay. N u d a vào vòng cung đ ng bay ế ườ
c a c u l i có th chia thành: phát c u cao sâu, phát c u cao nhanh, phát c u lao nhanh và pt c u th p
g n l i ..v..v.. ướ
1. Phát c u thu n tay (phát c u b ng tay ph i). Ng i phát c u đ ng v trí khu v c phát c u g n đ ng ườ ườ
trung tâm, cách đ ng pt c u g n kho ng 1m, tn ng i t th : vai trái h ng đ i di n v i l i. Chânườ ườ ư ế ướ ướ
trái phía tr c, mũi bàn chân h ng v l i. Chân ph i phía sau mũi n chân h i h ng v bên ph i,ướ ướ ướ ơ ướ
kho ng cách gi a hai bàn chân r ng b ng vai. Tr ng tâm c a c th d n lên chân ph i. Khi chu n b phát ơ
c u, tay ph i c m v t đ a lên phía saun ph i, kh yu tay h i co, tay trái ngón cái, ngón tr ngón gi a ư ơ
k p ch t cánh c u, đ a ra phía tr c bên ph i b ng. Sau đó tay trái th buông c u, tay ph i vung v t đánh ư ướ
c u. Khi đánh c u tr ng tâm c th chuy n t chân ph i lên chân trái. ơ
Khi th c hi n phát thu n tay v i các đ ng c u có đ ng vòng cung khác nhau thì đ ng tác tr c đó và t ườ ườ ướ ư
th chu n b tr c khi đánh c u c n ph i th c hi n gi ng nh nhau, còn giai đo n đ ng tác khi đánh c uế ướ ư
và đ ng tác sau khi đánh c u là có s khác bi t.
- Khi th c hi n phát c u cao sâu, thì lúc c u r i xu ng do tay trái buông c u, tay ph i th c hi n chuy n v t ơ
b t đ u t nh tay kéo theo c ng tay phía sau bên ph i vung v t men theo c th lên phía trên đ ng ơ
tr c bên trái.ướ
Khi tay ph i đã du i th ng ra phía d i đ ng tr c, cùng lúc v i c u r i t i là th i đi m t t nh t đ ti p xúc ướ ướ ơ ế
đánh c u, lúc này, ng i phát c m ch t v t, đ ng th i l i d ng s c m nh c a g p c tay t o phát l c đánh ườ
c u ra tr c và lên trên. Sau đó vung v t theo đà lên trên sang trái đ hoãn sung (hình 15:Phát c u thu n tay ướ
cao sâu).
- Khi th c hi n phát c u cao nhanh, quá trình th c hi n đ ng tác đ i th cũng gi ng v i phát c u cao sâu.
Ch có khác là trong th i kh c đánh vào c u (ti p xúc c u), c ng tay c n tăng nhanh t c đ kéo theo đ ng ế
tác vung c tay ra tr c và lên trên, m t v t c m nghiêng ra tr c và lên trên l y dùng s c ra tr c là chính. ướ ướ ướ
Chú ý: đ ng vòng cung c a đ ng c u đánh ra đ cao mà đ i ph ng v n th ng v t lên đ đánh ườ ườ ươ ươ
không t i c u là p h p, đ ng th i c u ph i r i vào khu v c sát đ ng phát c u xa c a đ i ph ng (hình ơ ườ ươ
16).
- Khi th c hi n phát c u lao nhanh ngang b ng, c n phát huy s c m nh b t phát c a c ng tay kéo theo c
tay dùng s c đánh c u ra phía tr c, làm cho đ ng c u bay th ng v i đ cao b ng ho c h n vai c a đ i ướ ườ ơ
ph ng và r i vào n sau (cu i sân). Then ch t c a k thu t phát c u này là đ ng tác đánh c u c n b tươ ơ
ng và nhanh.
- Khi phát c u sát l i, tay c m v t c n ph i th l ng, đ ng tác cánh tay ph i nh , ch y u d a vào c ng tay ướ ế
kéo theo c tay c t đ y c u ra tr c, Đ ng bay vòng cung c a c u ph i áp sát l i đ sang sân đ i ướ ườ ướ
ph ng. Đi m r i g n đ ng phát c u g n. Chú ý c tay khôngđ ng tác h t lên trên (hình 17).ươ ơ ườ
2. Phát c u trái tay:
V trí phát c u có th phía sau đ ng phát c u g n kho ng 10 - 50cm và g n v i đ ng trung tâm. Cũng ườ ườ
có th sau v ch phát c u g n và g n đ ng biên d c. Ng i phát c u đ ng m t h ng v l i. V trí hai ườ ườ ướ ướ
bàn chân đ ng tách tr c sau (chân trái ho c chân ph i tr c đ u có th đ c). Thân ng i h i lao ra ướ ướ ượ ườ ơ
tr c, tr ng tâm c th r i vào chân tr c, tay ph i co kh yu, s d ng cách c m v t trái tay và đ a v tướ ơ ơ ướ ư
ngang ra kho ng ngang th t l ng, m t v t d i c nh bên trái c th . Tay trái, ngón tay cái và ngón tay ư ướ ơ
tr gi ch c 2 đ n 3 chi c lông c a c u , núm c u chúc xu ng. Thân c u đ i di n th ng v i m t tr c c a ế ế ướ
v t.
Khi đánh c u, c ng tay kéo theo c tay c t đ y ngang ra tr c làm cho đ ng bay vòng cung c a c u h i ướ ườ ơ
cao h n mép tn c a l i và r i vào khu v c g n đ ng phát c u g n (hình 18).ơ ướ ơ ườ
Khi th c hi n phát c u nhanh ngang b ng trái tay thì s phát l c c n ph i đ t ng t, m t v t ph i có đ ng tác
"ép ng c".ượ
* K thu t đ phát c u
Đánh tr c u đ i ph ng phát sang đ c g i là đ phát c u. Đ phát c u cũng gi ng nh phát c u, đ u là ươ ượ ư
k thu t c b n nh t c a môn c u lông. ơ
Trong thi đ u thì phát c u và đ phát c u đ u có tác d ng quan tr ng nh nhau. N u nh nói phát c u t t là ư ế ư
s kh i đ u đi t i th ng l i, v y thì cũng có th nói đ c u t t là b c th nh t đi t i th ng l i. Bên phát c u ướ
l i d ng cách phát c u bi n hoá đa d ng đ làm r i lo n th tr n đ phát c u, nh m giành quy n ch đ ng. ế ế
Còn bên đ phát c u l i thông qua đ phát c u đa d ng đ phá v ý đ chi n thu t c a bên phát c u. Vì ế
v y, đ i v i ng i m i h c môn c u lông, tđ phát c u là k thu t không th coi nh . ườ
1. V trí và t th đ ng c a ng i đ phát c u: ư ế ườ
* V trí đ ng trong đánh đ n: v trí đ ng trong đánh đ n vào ch cách đ ng phát c u g n 1.5m. khu ơ ơ ườ
v c đ phát c u bên ph i thì đ ng g n v i đ ng trung tâm, khu v c phát c u bên trái thì đ ng vào gi a. ườ
Ch y u là đ phòng đ i ph ng tr c ti p t n công phían trái tay. ế ươ ế
Nói chung t th đ ng thì chân trái tr c chân ph i sau, hai g i h i kh yu, hóp b ng và ng c, tr ng tâmư ế ướ ơ
c th r i vào chân tr c, gót c a bàn chân sau h i ki ng, m t bên c a thân ng i h ng v l i, v t đ aơ ơ ướ ơ ườ ướ ướ ư
v tr c thân, hai m t nhìn chăm chúo đ i ph ng (hình 19). ướ ươ
* V trí đ ng trong dánh đôi: do khu v c phát c u trong đánh đôi ng n h n khu v c phát c u c a đánh đ n là ơ ơ
0.76m, nên phát c u trong đánh đôi ki u cao sâu d b đ i ph ng đ p v t. Do v y phát c u trong đánh đôi ươ
th ng s d ng k thu t phát c u sát l i làm chính. Khi đ phát c u c n đ ng v trí g n v i đ ng phátườ ướ ườ
c u g n.
T th chu n b khi đ phát c u c a đánh đôi trên c b n gi ng v i t th chu n b đ phát c u c a dánhư ế ơ ư ế
đôi, ch có đi m h i khác thân ng i ng ra tr c l n h n, tr ng tâm c th có th tùy ý mu n đ t lên ơ ườ ướ ơ ơ
chân nào cũng đ c, v t có th gi lên h i cao m t chút. Đi m đánh c u là vào lúc c u bay sang đang có đượ ơ ơ
cao nh t thì tranh th ch đ ng đánh c u. Nh ng cũng c n chú ý đ phòng khu v c sân bên ph i đ i ư
ph ng phát c u nhanh ngang b ng t n côngo phía trái tay.ươ
2. Đ phát c u các lo i c u đ n: ế
Khi đ i ph ng phát c u cao sâu ho c cao nhanh, th dùng cách đánh cao sâu, treo c u ho c đ p v t đ ươ
đánh tr (hình 20).
Nói chung đ phát c u cao sâu là m t c h i t n công. N u đánh tr t t s d giành đ c quy n ch đ ng. ơ ế ượ
Nh ng ng i m i h c th ng do k thu t sân sau ch a n m v ng t t, ch t l ng đánh tr c u t ng đ i ườ ườ ư ượ ươ
kém d d n đ n s t n công tr l i c a đ i ph ng. Vì v y c n nâng cao k thu t t n công sân sau (cu i ế ươ
sân).
Khi c u đ i ph ng phát sang là c u sát l i có th dùng cách đánh tr c u b ng đ ng c u cao sâu, b ươ ướ ườ
nh t l i, đ y c u ngang; N u nh ch t l ng phát c u c a đ i ph ng không t t, cũng có th đánh tr ướ ế ư ượ ươ
b ng v c u. Nên quan sát phán đoán ý đ phát c u sát l i c a đ i ph ng. N u ý đ c a đ i ph ng là ướ ươ ế ươ
phát c u c p t n công, nh ng năng l c phòng th c a b n thân h l i không m nh thì ta có th đánh tr ướ ư
b ng b nh ho c đ y c u ngang. Đi m r i c a c u c n xa ch đ ng c a đ i ph ng, kh ng ch t t đ ng ơ ươ ế ườ
c u không đ đ i ph ng t n công. Khi đ i ph ng s d ng liên t c phát c u c p t n công, thì đ phát ươ ươ ướ
c u nh t đ nh ph i đi m tĩnh trong phòng th , n u nôn nóng, coi th ng ho c cu ng lên s làm cho ch t ế ườ
l ng c u đánh tr kém đi t đó d làm cho đ i ph ng t o đ c c h i thu n l i th c hi n c p c u t nượ ươ ượ ơ ướ
công (hình 21).
Khi đ i ph ng phát c u lao nhanh sang thì có th ng cách đánh tr b ng đ y ngang ho c đánh c u cao ươ
sâu, l y nhanh đ tr nhanh.
Do đi m đánh c u c a bên đ phát c u cao h n so v i bên phát c u, nên n u đánh ép m nh xu ng m t ơ ế
chút có th giành l i quy n ch đ ng. M t khác cũng có th đánh tr b ng đ ng c u cao sâu đ tránh ườ
phi n hà.
Không th v i vã đánh tr c u g n l i. B i vì n u ch t l ng đánh tr c u kém m t chút s kh năng ướ ế ượ
g p ph i s ph n công c a đ i ph ng. ươ
Còn vi c bi n đ i đ ng c u và đi m r i khi đ phát c u và làm th nào đ phát huy đ c s tr ng c a ế ườ ơ ế ượ ườ
mình, kht sâu đ c ch y u c a đ i ph ng thì đi u này có quan h đ n v n đ v n d ng chi n thu t.ượ ế ươ ế ế
K thu t c b n c a môn c u lông - K thu t đánh c u ơ
Ph ng pháp k thu t đánh c u c a môn c u lông bao g m: đánh c u cao, treo c u, đ p c u, vê c u, đ yươ
c u, móc c u, t t c u, c t c u, h t c u. M i lo i k thu t l i có th chia thành cách đánh c u thu n tay và
trái tay. D a vào s đòi h i c a ý đ chi n thu t l i có: đánh c u theo đ ng th ng và đánh c u theo đ ng ế ườ ườ
chéo.
D i đây s l n l t trình bày y u lĩnh k thu t đ ng tác đánh c u các lo i:ướ ượ ế
1. C u cao:
C u cao là ch các qu c u bay tn cao đ c đánh t sân sau c a mình đ n g n biên ngang cu n sân ượ ế
c a đ i ph ng. C u cao đ c phân tnh 3 lo i k thu t tay là thu n tay, trái tay và đ nh đ u. ươ ượ
* Đánh c u cao thu n tay: tr c h t c n phán đoán t t ph ng h ng và đi m r i c a c u đ i ph ng đánh ướ ế ươ ướ ơ ươ
đ n, nghiêng ng i lùi sau, làm cho c u v trí phía trên l ch ra tr c c a vai ph i c th mình. Vai trái đ iế ườ ướ ơ
di n v i l i, chân trái tr c, chân ph i sau, tr ng tâm r i vào chân ph i. Tay trái co kh yu gi lên t ướ ướ ơ ơ
nhiên, tay ph i c m v t, cánh tay co kh yu t nhiên, đ a v t lên phía trên vai ph i, hai m t chú ý nhìn c u ư
đ n.ế
Khi đánh c u, cánh tay ph i đ a ra sau, theo đó kh yu tay nâng lên cao h n h n so v i vai đ đ a v t ra sau ư ơ ư
đ u, c tay du i t nhiên (lòngn tay h ng lên trên). Sau đó v i s ph i h p dùng s c nh p nhàng c a ướ
đ ng tác chân sau đ p đ t, quay ng i hóp b ng, l y vai làm tr c, cánh tay kéo theo c ng tay nhanh chóng ườ
v y c tay ra tr c đánh c u đi m cao nh t khi tay đã v n th ng. Sau khi đánh c u tay c m v t có th ướ ươ
theo đà quán tính vung ra tr c và xu ng d i phía bên trái r i thu v t v tr c thân ng i. Cùng lúc đó chânướ ướ ướ ườ
ph i sau b c ra tr c, tr ng tâm c th t t r i vào chân sau chuy n d ch sang chân tr c (hình 22). ướ ướ ơ ơ ướ
Đánh c u cao thu n tay cũng có th th c hi n v i b t nh y đ dánh c u.
Khi th c hi n t t đ ng tác chu n b theo đúng các yêu c u trên, sau đó chân ph i b t nh y lên cao nhanh
chóng quay ng i trên không, đ ng th i hoàn thành đ ng tác đ a v t đánh c u.ườ ư
Đ ng tác đánh c u đ c hoàn thành đúng lúc c u đang đ cao nh t trên không chu n b r i xu ng th p. ượ ơ
* Đánh c u cao trái tay: khi đ i ph ng đánh c u cao sang khu sân sau bên trái c a mình thì dùng cách đánh ươ
c u cao trái tay.
Tr c h t c n phán đoán t t ph ng h ng và đi m r i cu c u đ n, nhanh chóng đ a c th quay sangướ ế ươ ướ ơ ế ư ơ
h ng bên trái phía sau, di chuy n b c chân, b c cu i cùng s d ng b c chéo tr c đ b c t i đ ngư ướ ướ ướ ướ ướ ườ
biên ngang cu i sân bên trái, l ng đ i di n v i l i, tr ng tâm c th r i lên trên chân ph i, sao cho c u ư ướ ơ ơ
phía trên bên ph i c th . Tr c khi đánh c u, nhanh chóng chuy n đ i thành cách c m v t trái tay, gi v t ơ ướ
tr c ng c ph i, m t v t h ng lên trên. ướ ướ
Khi đánh c u, l y cánh tay kéo theo c ng tay, thông qua đ ng tác l c c tay, v y tay t d i lên trên, đ ướ
dánh c u đi. Khi dùng s c cu i cùng, c n chú ý l c ép c nh c a ngón cái và s ph i h p v i l c v y c tay,
đ ng tác dùng s c cu i cùng ph i có s ph i h p nh p nhàng c a toàn thân v i đ ng tác đ p đ t c a 2 chân
và đ ng tác xoay ng i. ườ
* Đánh c u cao đ nh đ u: Y u lĩnh đ ng tác c b n gi ng v i k thu t đánh c u cao thu n tay, ch khác là ế ơ
đi m đánh c u h i l ch v phía trên vai trái. Khi chu n b đánh c u, thân ng i h i l ch nghiêng v phía trái. ơ ườ ơ
Khi đánh c u dùng cánh tay kéo theo c ng tay làm cho v t đi vòng qua đ nh đ u phía trên bên trái đ t o
thêm t c đ vung v t ra tr c, chú ý phát huy n i l c b t phát đánh c u c a c tay. ướ
Khi ch m đ t, chân trái có biên đ lăng chân ra phía sau bên trái h i l n m t chút (hình 23) ơ
2. Treo c u:
Treo c u là c u đ c đánh t sân sau c a bên mình đ n sân tr c c a đ i ph ng c u r i th ng xu ng. K ượ ế ướ ươ ơ
thu t treo c u đ c chia thành 3 lo i ph ng pháp là: thu n tay, trái tay và đ nh đ u. D a vào đ ng bay ượ ươ ườ
vòng cung c a c u và s khác nhau c a k thu t đ ng tác đánh c u mà chia thành treo chém, treo ch n và
treo nh .
* Đánh c u treo chém là k thu t có đ ng tác chu n b gi ng nh đ ng tác đánh c u cao và đ p c u. Khi ư
đánh c u, dùng l c nh , có đ ng tác chém c t, đi m r i nói chung cách l i t ng đ i xa. ơ ướ ươ
* Đánh c u treo ch n là k thu t dùng đ ng tác ch n c u đ làm cho đ ng c u cao b ng c a đ i ph ng ườ ươ
đánh sang s quay tr l i sân c a h . Khi đánh c u, dùng m t v t tr c di n đ i v i đ ng c u đ n, nh ườ ế
nhàng ch n c t ho c gõ nh làm cho đ ng c u đánh tr sang sân đ i ph ng có đ ng bay ng cung ườ ươ ườ
t ng đ i ngang b ng, t c đ t ng đ i ch m, sau khi c u qua l i s r i th ng góc xu ng sân.ươ ươ ướ ơ
* Đánh c u treo nh là k thu t có đ ng tác chu n b gi ng nh đánh c u cao. Khi đánh c u, m t v t tr c ư
di n v i đ ng c u đ n. Trong th i kh c ti p xúc c u, đ t ng t gi m t c đ ho c c t nh o c u làm cho ườ ế ế
c u v a bay qua l i đã r i th ng xu ng sân. ướ ơ
* Treo c u thu n tay: đ ng tác chu n b đánh c u và các đ ng tác giai đo n tr c cũng gi ng v i đánh ướ
c u cao thu n tay. Ch khác là khi đánh c u m t v t h i nghiêng vào trong, c tay làm đ ng tác c t mi t và ơ ế
ép d i nhanh, đi m ti p xúc gi a v t và c u vào sau và c nh sau c a núm c u.ướ ế
N u đánh treo c u đ ng co, thì m t v t lúc này ph i đ i di n phía tr c và c t mi t xu ng phía d iế ườ ướ ế ướ
(hình 24).
* Treo c u trái tay: đ ng tác chu n b đánh c u và các đ ng tác giai đo n tr c gi ng v i đ ng tác đánh c u ướ
cao trái tay. Đi m khác nhau ch : khi đánh c u c n có s v n d ng s c m nh và n m v ng cách s
d ng m t v t.
Khi treo c u đ ng th ng, dùng m t trái c a v t c t mi t vào ph n gi a phía sau c a núm c u. Phát l c v ườ ế
phía n a sân tr c bên ph i c a đ i ph ng. Khi treo c u đ ng chéo, thì dùng m t trái c a v t c t mi t ướ ươ ườ ế
vào c nh trái c a núm c u, phát l c v phía n a sân tr c bên trái c a đ i ph ng (hình 25). ướ ươ
* Treo c u đ nh đ u: đ ng tác chu n b đánh c u và các đ ng tác các giai đo n tr c gi ng v i đánh c u ướ
cao đ nh đ u. Khi đánh c u cao đ nh đ u đ ng chéo thì ngón gi a , ngón áp út và ngón út co l i đ kéo ườ
chuôi v t ra ngoài làm cho v t xoay trong, m t v t ng ra tr c và l y m t v t nghiêng đánh vào ph n c nh ướ
trái c a núm c u.