BÀI 1: KHÁI QUÁT V NG D NG CÔNG NGH TRONG D Y H CỀ Ứ Ự Ệ Ạ Ọ
I. TRUY N THÔNG VÀ CÔNG NGH TRONG D Y H CỀ Ệ Ạ Ọ
1. Ti n trình truy n thôngế ề
Trong ho t đ ng c a quá trình d y h c cũng nh trong ho t đ ng hàng ngàyạ ộ ủ ạ ọ ư ạ ộ
vi c giao ti p và truy n đ t các thông tin cho nhau là quá trình th ng xuyên đ c sệ ế ề ạ ườ ượ ử
d ng; mà t t c m i ng i đ u c n đ n nó, n u thi u truy n thông s d n đ n nh ngụ ấ ả ọ ườ ề ầ ế ế ế ề ẽ ẫ ế ữ
th t b i trong m i ho t đ ng c a con ng i. Nhấ ạ ọ ạ ộ ủ ườ v y truy n thông ư ậ ề là s trao đ i ýự ổ
ki n, kinh nghi m, quan ni m ho c tình c m gi a hai hay nhi u ng i đ t o s thôngế ệ ệ ặ ả ữ ề ườ ể ạ ự
hi u l n nhau.ể ẫ
Nh t là trong ho t đ ng d y h c đ c xem xét d i quan đi m lý thuy t thôngấ ạ ộ ạ ọ ượ ướ ể ế
tin c a quá trình d y h c, ho t đ ng d y h c đ c xem nh m t ti n trình truy n tinủ ạ ọ ạ ộ ạ ọ ượ ư ộ ế ề
nh n tin và ph n h i nh m t quá trình truy n thông g m :ậ ả ồ ư ộ ề ồ
+ Ng i g i (the sender)ườ ở
+ Mã hóa (the incoder)
+ Thông đi p (the message)ệ
+ Kênh truy n (the channel)ề
+ Gi i mã ( the decorde)ả
+ Ng i nh n (the receiver)ườ ậ
Quá trình truy n thông cũng đ c th hi n nh là m t quá trình truy n đ t n i dungề ượ ể ệ ư ộ ề ạ ộ
gi a ng i d y v i ng i h cữ ườ ạ ớ ườ ọ trong quá trình d y h cạ ọ
a). Theo mô hình truy n thông c a Lasswellề ủ
Ai? nói gì? chuy n đ i ể ổ cho ai? tác đ ng gì ? ộ
b). Mô hình truy n thông Berloề
S (Source) M (message) C (Channel) R (Receiver)
- K năng truy n thôngỹ ề Y u t c b n c uế ố ơ ả ấ
trúc n i dungộ
Nhìn nghe K năng ỹ
thái đ ph n ngộ ả ứ
- Thái đ ph n ngộ ả ứ X lý và gi i mãử ả Xúc giác Ki n th cế ứ
- Ki n th cế ứ Kh u giácứH th ng xã h iệ ố ộ
- H th ng xã h iệ ố ộ
- Văn hóa V giácịVăn hóa
Ngu n phát Mã hóa (chuy n đ i thông đi p) Gi i mã ngu n thuồ ể ổ ệ ả ồ
nhi uễ
Ph n h iả ồ
c). Các m c đ truy n thôngứ ộ ề : g m các m c đ truy n thông sau :ồ ứ ộ ề
1* Trong con ng i (Intrapersonal) di n ra bên trong con ng iườ ễ ườ
2* Truy n thông gi a ng i v i ng i (Intrapersonal)ề ữ ườ ớ ườ
3* Truy n thông qua ph ng ti n trung gian (mediated)ề ươ ệ
4* Gi a ng i và nhóm (Person to group)ữ ườ
5* Truy n thông đ i chúng (Mass communication).ề ạ
Các m c đ ghi nh sau khi thu nh n qua các kênhứ ộ ớ ậ :
2. CÔNG NGH D Y H C Ệ Ạ Ọ
a). Công ngh d y h c là gì ?ệ ạ ọ
Công ngh d y h c là m t khoa h c đ t c s lý lu n cho vi c ng d ng nh ngệ ạ ọ ộ ọ ặ ơ ở ậ ệ ứ ụ ữ
thành t u hi n đ i c a khoa h c k thu t vào quá trình d y h c. Hay nói m t cách khácự ệ ạ ủ ọ ỹ ậ ạ ọ ộ
Công ngh d y h c là vi c đ a các ph ng ti n k thu t d y h c vào ti n trình đào t oệ ạ ọ ệ ư ươ ệ ỹ ậ ạ ọ ế ạ
nh d y h c ch ng trình hóa, máy d y h c, máy luy n t p, các ph ng ti n k thu tư ạ ọ ươ ạ ọ ệ ậ ươ ệ ỹ ậ
nghe nhìn hi n đ i vào quá trình d y h c.ệ ạ ạ ọ
Theo tài li u c a t ch c giáo d c liên h p qu c UNESCO đ nh nghĩa nh sau:ệ ủ ổ ứ ụ ợ ố ị ư
“Công ngh d y h c là khoa h c v giáo d c, nó xác l p các nguyên t c h p lýệ ạ ọ ọ ề ụ ậ ắ ợ
c a công tác d y h c và nh ng đi u ki n thu n l i nh t đ ti n hành quá trình d y h c,ủ ạ ọ ữ ề ệ ậ ợ ấ ể ế ạ ọ
cũng nh xác l p các ph ng pháp và ph ng ti n có k t qu nh t đ đ t m c đíchư ậ ươ ươ ệ ế ả ấ ể ạ ụ
d y h c đ ra, đ ng th i ti t ki m đ c s c l c c a th y và trò”ạ ọ ề ồ ờ ế ệ ượ ứ ự ủ ấ
b). B n ch t c a công ngh d y h c:ả ấ ủ ệ ạ ọ
+ B n ch t c a công ngh d y h c là s ng d ng c a các thành t u khoa h cả ấ ủ ệ ạ ọ ự ứ ụ ủ ự ọ
k thu t và công ngh vào qua trình d y h c nh m mang l i hi u qu cao trong vi cỹ ậ ệ ạ ọ ằ ạ ệ ả ệ
th c hi n m c đích d y h c.ự ệ ụ ạ ọ
Nh v y công ngh d y h c đ c xem nh s ph i h p h u c gi a Công nghư ậ ệ ạ ọ ượ ư ự ố ợ ữ ơ ữ ệ
t ch c nh n th c và công ngh trong trang thi t b d y h c bao g m các y u t mangổ ứ ậ ứ ệ ế ị ạ ọ ồ ế ế
tính đ ng b , toàn di n v n i dung d y h c, các h th ng đánh giá nh m tích c c hóaồ ộ ệ ề ộ ạ ọ ệ ố ằ ự
quá trình d y h c. ạ ọ
CNDH
Công ngh t ch cệ ổ ứ Công ngh trang bệ ị
Nh n th cậ ứ K thu t d y h cỹ ậ ạ ọ
S Đ C U TRÚC C A CÔNG NGH D Y H CƠ Ồ Ấ Ủ Ệ Ạ Ọ
CÁC THÀNH T C A CÔNG NGH D Y H CỐ Ủ Ệ Ạ Ọ
c). Các quan đi m c a công ngh d y h c :ể ủ ệ ạ ọ
Công ngh d y h c là m t quá trình tr n v n c a ho t đ ng d y h c bao g mệ ạ ọ ộ ọ ẹ ủ ạ ộ ạ ọ ồ
nhi u y u t t ng tác qua l i l n nhau nh m đ t đ n hi u qu cao nh t trong d y h cề ế ố ươ ạ ẫ ằ ạ ế ệ ả ấ ạ ọ
chính vì v y, trong quá trình hình thành và phát tri n công ngh d y h c cũng phát sinh raậ ể ệ ạ ọ
các quan đi m khác nhau nh ng t u trung g m các quan đi m c b n sau :ể ư ự ồ ể ơ ả
- Quan đi m s n xu t và s d ng hàng hóa c ng (Hard ware). ể ả ấ ử ụ ứ
V i đà phát tri n m nh m c a khoa h c k thu t các lo i máy móc trang thi t bớ ể ạ ẽ ủ ọ ỹ ậ ạ ế ị
tiên ti n đ c ng d ng ngày càng nhi u trong ho t đ ng gi ng d y và đào t o, chínhế ượ ứ ụ ề ạ ộ ả ạ ạ
vì v y n y sinh ra quan đi m này và quan đi m này ch chú tr ng đ n vi c phát tri nậ ả ể ể ỉ ọ ế ệ ể
s n xu t, s d ng các lo i hình ph ng ti n mang tính truy n d n, khu ch đ i và phânả ấ ử ụ ạ ươ ệ ề ẫ ế ạ
ph i cao thì s mang l i hi u qu kinh t , hi u qu đào t o trong d y h c. Tuy nhiênố ẽ ạ ệ ả ế ệ ả ạ ạ ọ
quan đi m này cũng có nh ng m t m nh đáng k nh ng v n t n t i nh ng khi mể ữ ặ ạ ể ư ẫ ồ ạ ữ ế
khuy t nh t đ nh, vì v y xu t hi n nh ng quan đi m khác n a.ế ấ ị ậ ấ ệ ữ ể ữ
- Quan đi m s n xu t và s d ng hàng hóa m m (Soft ware).ể ả ấ ử ụ ề
Quan đi m hàng hóa m m ch chú tr ng đ n y u t c b n trong d y h c là vi cể ề ỉ ọ ế ế ố ơ ả ạ ọ ệ
ch n l a đ xu t m c đích yêu c u thích h p, ch n l a n i dung, c u trúc n i dungọ ự ề ấ ụ ầ ợ ọ ự ộ ấ ộ
hoàn ch nh phù h p v m t tâm lý, tính v a s c phù h p v i đ i t ng và quan đi mỉ ợ ề ặ ừ ứ ợ ớ ố ượ ể
này đ a ra y u t c b n mu n đ t đ n m c đích c a d y h c c n ph i có ph n m mư ế ố ơ ả ố ạ ế ụ ủ ạ ọ ầ ả ầ ề
tinh vi và hoàn h o, n u có đ y đ các thi t b d y h c trong vi c truy n t i và khuy chả ế ầ ủ ế ị ạ ọ ệ ề ả ế
đ i cao v i trang b hi n đ i nh ng không có n i dung thích h p, không có chi n thu t,ạ ớ ị ệ ạ ư ộ ợ ế ậ
chi n l c truy n đ t v các m t h ng thú nhu c u c a h c sinh thì ph n c ng có hi nế ượ ề ạ ề ặ ứ ầ ủ ọ ầ ứ ệ
đ i đ n đâu cũng khó đem l i hi u qu cao trong d y h c. Tuy nhiên quan đi m nàyạ ế ạ ệ ả ạ ọ ể
cũng nêu lên đ c m t khiá c nh c b n c a d y h c nh ng cũng còn mang tính ch tượ ộ ạ ơ ả ủ ạ ọ ư ấ
phi n di n, vì v y xu t hi n m t quan đi m th 3.ế ệ ậ ấ ệ ộ ể ứ
- Quan đi m h th ng c a công ngh d y h c.ể ệ ố ủ ệ ạ ọ
Quan đi m này là quan đi m k t h p gi a hai m t u đi m c a các quan đi mể ể ế ợ ữ ặ ư ể ủ ể
trên đ b sung t ng tác l n nhau đ ng th i vi c s n xu t, s d ng các ph ng ti nể ổ ươ ẫ ồ ờ ệ ả ấ ử ụ ươ ệ
ph i đ c ti p c n mang tính h th ng đ ng b ph i h p v i nhau trong m i quan hả ượ ế ậ ệ ố ồ ộ ố ợ ớ ố ệ
t ch c, nhân s , trang b đ ng b thì m i mang l i hi u qu cao trong gi ng d y. Quanổ ứ ự ị ồ ộ ớ ạ ệ ả ả ạ
đi m này nêu lên y u t c b n mà ngay quan đi m k t h p cũng không ti p c n t tể ế ố ơ ả ể ế ợ ế ậ ố
đ c n u không đ t trong m i quan h đ ng b và h th ng, quan đi m này nêu lênượ ế ặ ố ệ ồ ộ ệ ố ể