ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------
CHU MAI ANH
ẢNH HƯỞNG CỦA DUNG THÔNG TAM GIÁO
ĐẾN TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở VIỆT
NAM THỜI LÝ – TRẦN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH TRIẾT HỌC
Hệ đào tạo: Chính quy
Khóa học: QH-2015-X
Hà Nội - 2019
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------
CHU MAI ANH
ẢNH HƯỞNG CỦA DUNG THÔNG TAM GIÁO
ĐẾN TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
THỜI LÝ – TRẦN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH TRIẾT HỌC
Hệ đào tạo: Chính quy
Khóa học: QH-2015-X
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS NGUYỄN THANH BÌNH
Hà Nội - 2019
Lời cảm ơn
Trong suốt quá trình làm khoá luận, đã có rất nhiều cá nhân cùng cộng
đồng đã giúp đỡ, hộ trợ em. Trước tiên với tình cảm sâu sắc và chân thành
nhất, cho phép em được bày tỏ lòng biết ơn đến tất cả các cá nhân và tổ chức
đã tạo điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
đề tài này.
Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS
Nguyễn Thanh Bình, đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá
trình viết Khoá luận tốt nghiệp.
Em chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong khoa Triết học cùng Bộ môn
Tôn giáo học, Trường Đại học KHXH và NV đã tận tình truyền đạt kiến thức
trong những năm em học tập. Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình
học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành
trang quí báu để em bước vào đời một cách vững chắc và tự tin.
Do kinh nghiệm thực tế còn non yếu, nên chắc chắn em còn nhiều thiếu
sót nên rất mong các thầy cô bỏ qua. Đồng thời mong nhận được nhiều ý kiến
đóng góp từ các thầy cô để giúp em tích lũy thêm kinh nghiệm để hoàn thiện
bài báo cáo tốt nghiệp sắp tới đạt kết quả tốt hơn. Em xin kính chúc quý thầy,
cô dồi dào sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý.
Em xin chân thành cảm ơn!
H Ni, ngy 29 thng 4 năm 2019
Chu Mai Anh
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khoá luận ......................................... 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của khoá luận ...................................... 2
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu ................................................... 3
5. Kết cấu của khoá luận ................................................................................... 3
NỘI DUNG ....................................................................................................... 4
CHƯƠNG 1. ĐIỀU KIỆN VÀ TIỀN ĐỀ CHO SỰ DUNG THÔNG TAM
GIÁO Ở VIỆT NAM THỜI LÝ – TRẦN ..................................................... 4
1.1 Điều kiện kinh tế - xã hội thời Lý – Trần ................................................... 4
1.2 Những nhiệm vụ chính trị thực tiễn đặt ra ................................................ 12
1.3 Những tiền đề tư tưởng cho sự dung thông tam giáo Nho – Phật – Đạo .......... 17
1.3.1 Khi qut chung về Nho gio ................................................................. 17
1.3.2 Khi qut chung về Phật gio ................................................................ 28
1.3.3 Khi qut về Đạo gio ........................................................................... 34
CHƯƠNG 2. NHỮNG ẢNH HƯỞNG NỔI BẬT CỦA DUNG THÔNG
TAM GIÁO TRONG LĨNH VỰC CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI THỜI LÝ –
TRẦN .............................................................................................................. 41
2.1 Ảnh hưởng của sự dung thông tam giáo đến đường lối trị nước thời Lý –
Trần ................................................................................................................. 41
2.2 Ảnh hưởng của sự dung thông tam giáo trong việc xây dựng và phát triển
giáo dục - khoa cử ........................................................................................... 46
2.3 Ảnh hưởng của sự dung thông tam giáo đến việc xây dựng và thực thi
phát triển pháp luật .......................................................................................... 57
KẾT LUẬN .................................................................................................... 64
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 66
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Dung thông tam giáo ở Việt Nam thời Lý – Trần là một hướng nghiên cứu
quan trọng, luôn có ý nghĩa lý luận và tính thời sự cấp thiết. Bởi vì, Nho –
Phật – Đạo là các học thuyết triết học – tôn giáo có nguồn gốc từ Trung Quốc
và Ấn Độ, chúng đã sớm du nhập vào nước ta và dần chiếm một vị trí quan
trọng trong kiến trúc thượng tầng của xã hội phong kiến Việt Nam, đã ảnh
hưởng và tác động tới nhiều mặt của đời sống xã hội. thời Lý – Trần, Nho
giáo cùng với Phật giáo và Đạo giáo trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tác
động mạnh mẽ vào các lĩnh vực của đời sống xã hội trong đó có lĩnh vực
chính trị. Để hiểu rõ hơn vai trò, vị trí, đánh giá những ảnh hưởng của dung
thông tam giáo trong lĩnh vực chính trị, chúng ta phải đặt nó trong những điều
kiện kinh tế -xã hội cụ thể mà ở đó nó tồn tại và phát triển. Vì vậy, việc cần
thiết phải đi sâu vào việc nghiên cứu thời kỳ Việt Nam khôi phục nền độc lập
tự chủ, xây dựng và phát triển quốc gia Đại Việt với sự dung thông của ba tôn
giáo chính Nho – Phật – Đạo là hướng tiếp cận quan trọng, có ý nghĩa bản lề.
Có điều, qua tìm hiểu các công trình nghiên cứu về dung thông tam giáo thời
Lý – Trần tại Việt Nam chúng tôi thấy rằng, các công trình tìm hiểu ảnh
hưởng của dung thông tam giáo thời Lý -Trần đến lĩnh vực chính trị còn chưa
nhiều và có nhiều vấn đề còn bỏ ngỏ, cần có sự nghiên cứu và xem xét sâu
hơn, tìm hiểu dung thông tam giáo Nho – Phật – Đạo ngay từ thời kỳ nó có
những bước phát triển mạnh mẽ ban đầu và trên nhiều mặt Hơn nữa, việc
nghiên cứu dung thông tam giáo trong thời Lý -Trần còn giúp hiểu được khí
phách tự lập trong học phong, học thuật của ông cha ta lúc bấy giờ cũng như
bản lĩnh của dân tộc Việt Nam trong việc tiếp thu các yếu tố văn hoá ngoại
nhập. Từ đó, chúng ta có thể rút ra nhiều bài học quý giá trong việc bảo vệ và
phát triển nền văn hoá dân tộc trong quá trình hội nhập và giao lưu quốc tế.