TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
-------***-------
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Sinh viên thực hiện : Trần Việt Dũng
Lớp : Nga
Khoá : 42G – Khoa KT&KDQT
Giáo viên hƣớng dẫn : ThS. Vũ Thị Hiền
Hà Nội – Tháng 11/2007
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
AFAS
ASEAN Framework
Agreement on Services
Hiệp định chung ASEAN về
Dịch vụ
APEC
Asia - Pacific Economic
Cooperation
Diễn đàn hợp tác châu á -
Thái Bình Dương
ASEAN
Association of Southeast
Asian Nations
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á
ASEANTA
Asean Tourism Association
Hiệp hội du lịch phi lợi nhuận các
quốc gia Đông Nam á
FDI
Foreign Direct Investment
Đầu tư trực tiếp nước ngoài
GDP
Gross Domestic Products
Tổng sản phẩm quốc nội
MICE
Meeting Incentive
Convention Exibition
Du lịch kết hợp hội họp, khen
thưởng, hội nghị, triển lãm
ODA
Official Development
Assitance
Hỗ trợ phát triển chính thức
OECD
Organization for Economic
Cooperation and
Development
Tổ chức Hợp tác và Phát triển
Kinh tế
PATA
Pacific Asia Travel
Association
Hiệp hội lữ hành Châu á - Thái
Bình Dương
SARS
Severe acute respiration
syndrome
Hội chứng hô hấp cấp tính nặng
TOEIC
Test of English for
International Communication
Chứng chỉ tiếng Anh quốc tế về
giao tiếp
TITC
Tourism Information
Technology Center
Trung tâm tin học du lịch
UNESCO
United Nations Educational
Tổ chức Giáo dục, Khoa học và
Scientific and Cultural
Organization
Văn hoá của Liên hiệp quốc
UNWTO
The United Nations World
Tourism Organization
Tổ chức du lịch Thế giới trực
thuộc Liên hợp quốc
WB
World Bank
Ngân hàng Thế giới
WEF
The world Econimic Forum
Diễn đàn kinh tế Thế giới
WTO
World Trade Organization
Tổ chức thương mại Thế giới
WTTC
World Travel & Tourism
Council
Hội đồng du lịch và lữ hành
Thế giới
ITDR
Institute for Tourism
Development Research
Viện nghiên cứu phát triển du lịch
MỤC LỤC
Lêi më ®Çu ............................................................................................... 1
Ch- ¬ng I: Tæng quan vÒ dÞch vô du lÞch vµ n¨ng lùc
c¹nh tranh cña ngµnh du lÞch trong xu thÕ héi nhËp
kinh tÕ quèc tÕ. ................................................................................... 4
I. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n ............................................................................... 4
1. DÞch vô du lÞch .................................................................................. 4
1.1. Kh¸i niÖm vÒ dÞch vô du lÞch ........................................................ 4
1.2. Ph©n lo¹i dÞch vô du lÞch ............................................................ 6
1.2.1. XÐt theo h×nh th¸i vËt chÊt ..................................................... 6
1.2.2. XÐt theo c¬ cÊu tiªu dïng ..................................................... 6
1.2.3. XÐt theo tÝnh chÊt tham gia vµo dÞch vô du lÞch .................... 7
1.2.4. XÐt theo néi dung ................................................................. 7
1.3. §Æc ®iÓm cña dÞch vô du lÞch ...................................................... 7
1.4. C¸c ngµnh nghÒ kinh doanh chÝnh trong lÜnh vùc dÞch vô du lÞch 9
1.4.1. Kh¸ch s¹n vµ nhµ hµng .......................................................... 9
1.4.2. Kinh doanh l÷ hµnh ............................................................. 10
1.4.3. Kinh doanh vËn chuyÓn kh¸ch du lÞch ................................. 10
1.4.4. Kinh doanh ph¸t triÓn khu du lÞch, ®iÓm du lÞch .................. 11
1.4.5. Kinh doanh c¸c dÞch vô du lÞch kh¸c ................................... 11
2. C¹nh tranh vµ n¨ng lùc c¹nh tranh .............................................. 12
2.1. C¹nh tranh ................................................................................. 12
2.2. N¨ng lùc c¹nh tranh .................................................................. 12
2.2.1. N¨ng lùc c¹nh tranh quèc gia .............................................. 13
2.2.2. N¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp/ ngµnh .................... 13
2.2.3. N¨ng lùc c¹nh tranh cña s¶n phÈm ...................................... 15
3. C¸c tiªu chÝ ®¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh dÞch vô du lÞch 16
3.1. HÖ sè tham gia vµo thÞ tr-êng quèc tÕ (tÝnh theo sè l-îng kh¸ch
du lÞch quèc tÕ) ................................................................................. 17
3.2. Gi¸ c¶ dÞch vô du lÞch ................................................................ 17
3.3. ChÊt l-îng s¶n phÈm chñ yÕu cña ngµnh ................................... 18
3.4. ChÊt l-îng nguån nh©n lùc ........................................................ 19
3.5. ChÊt l-îng c¬ së h¹ tÇng ........................................................... 20
II. Héi nhËp vÒ du lÞch cña ViÖt Nam vµ sù cÇn thiÕt n©ng cao
n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh du lÞch ............................................. 21
1. Héi nhËp vÒ du lÞch cña ViÖt Nam ................................................ 21
1.1. Cam kÕt vÒ dÞch vô du lÞch cña ViÖt Nam khi gia nhËp WTO ..... 21
1.2 Héi nhËp vÒ du lÞch cña ViÖt Nam trong ASEAN ........................ 24
2. C¬ héi vµ th¸ch thøc ®èi víi ngµnh du lÞch ViÖt Nam trong qu¸
tr×nh héi nhËp ..................................................................................... 27
2.1. Nh÷ng c¬ héi ®èi víi ngµnh du lÞch ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi
nhËp kinh tÕ quèc tÕ .......................................................................... 27
2.2. Nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi ngµnh du lÞch ViÖt Nam trong giai ®o¹n
héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ .................................................................... 29
3. Sù cÇn thiÕt n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh du lÞch
ViÖt Nam ............................................................................................. 30
III. Kinh nghiÖm n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña mét sè n-íc
trªn thÕ giíi ........................................................................................................ 32
1. Kinh nghiÖm n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh ngµnh du lÞch Th¸i Lan 32
2. Kinh nghiÖm n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh du lÞch
Malaixia .............................................................................................. 34
3. Nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm ®èi víi ViÖt Nam .............................. 35
Ch- ¬ng II: §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh du
lÞch ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay ................................ 37
I. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh ph¸t triÓn cña ngµnh du lÞch ViÖt Nam ... 37
II. Nh÷ng lîi thÕ ®Ó ph¸t triÓn nhanh du lÞch cña ViÖt Nam ........ 39
III. §¸nh gi¸ n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh du lÞch ViÖt Nam 42
1. §¸nh gi¸ thÞ phÇn cña ngµnh du lÞch ViÖt Nam ............................ 42
2. §¸nh gi¸ vÒ gi¸ c¶ cña dÞch vô du lÞch ........................................... 45
3. §¸nh gi¸ vÒ chÊt l-îng cña c¸c s¶n phÈm du lÞch cña ViÖt Nam . 47
4. §¸nh gi¸ chÊt l-îng nguån nh©n lùc ............................................. 50
5. §¸nh gi¸ ChÊt l-îng c¬ së h¹ tÇng du lÞch .................................... 55
IV. §¸nh gi¸ chung vÒ mét sè thµnh tùu vµ h¹n chÕ cña ngµnh
du lÞch ViÖt Nam ................................................................................................ 63
1. Mét sè thµnh tùu chñ yÕu cña Ngµnh du lÞch ViÖt Nam ............... 63
1.1. HiÖu qu¶ kinh tÕ – x· héi ngµy cµng lín vµ toµn diÖn ................ 63
1.2 N©ng cao nhËn thøc vÒ du lÞch .................................................... 64
1.3. Qu¶ng b¸ th-¬ng hiÖu du lÞch ViÖt Nam ra thÞ tr-êng quèc tÕ. . 65
1.4. ChÊt l-îng s¶n phÈm vµ dÞch vô du lÞch lu«n ®-îc c¶i tiÕn vµ
n©ng cao. .......................................................................................... 65
2. Nh÷ng h¹n chÕ ®èi víi ngµnh du lÞch ViÖt Nam ............................ 66
2.1. C¸c s¶n phÈm du lÞch cña ViÖt Nam cßn nghÌo nµn vµ chÊt l-îng
s¶n phÈm thÊp .................................................................................. 66
2.2. Ngµnh du lÞch ViÖt Nam thiÕu nguån nh©n lùc cã tr×nh ®é cao vµ
chuyªn nghiÖp. .................................................................................. 67
2.3. ChÊt l-îng c¬ së h¹ tÇng vÉn yÕu kÐm ....................................... 67