TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
TẬP ĐOÀN BƢU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
KHI GIA NHẬP WTO
Họ và tên sinh viên : Lê Thị Thuỳ Dƣơng
Lớp : A8
Khoá : 41C
Giáo viên hƣớng dẫn : Th.S Hoàng Xuân Bình
HÀ NỘI, THÁNG 11/2006
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ....................................................................................................................... 1
Chương I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ BỐI CẢNH THỊ
TRƯỜNG VIỄN THÔNG VIỆT NAM TRƯỚC KHI GIA NHẬP WTO ..........................3
I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH............................................3
1. Cạnh tranh ..................................................................................................... 3
Khái niệm cạnh tranh .............................................................................................. 3
Tác động của cạnh tranh ......................................................................................... 3
2. Năng lực cạnh tranh ....................................................................................... 6
Khái niệm năng lực cạnh tranh ............................................................................... 6
Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ................................. 8
II. TÌNH HÌNH CẠNH TRANH TRÊN THỊ TRƢỜNG VIỄN THÔNG VIỆT NAM 12
1. Vài nét khái quát về thị trƣờng viễn thông Việt Nam ................................... 12
2. Tình hình cạnh tranh trên thị trƣờng viễn thông ........................................... 14
III. LỘ TRÌNH MỞ CỬA THỊ TRƢỜNG BƢU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
KHI GIA NHẬP WTO .......................................................................................... 18
1. Giai đoạn 2001-2005.................................................................................... 18
2. Giai đoạn 2006-2010.................................................................................... 20
Chương II: THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TẬP ĐOÀN BƯU
CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM (VNPT) .................................................................... 22
I. KHÁI QUÁT VỀ TẬP ĐOÀN BƢU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM (VNPT)
1. Quá trình hình thành Tập đoàn Bƣu chính Viễn thông Việt Nam ................ 22
2. Mô hình tổ chức của VNPT ......................................................................... 24
3. Nhiệm vụ và mục tiêu của VNPT ................................................................ 25
Nhiệm vụ ............................................................................................................... 25
Mục tiêu ................................................................................................................ 27
II. THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA VNPT ............................ 28
1. Hiệu quả kinh doanh .................................................................................... 28
2. Phân tích NLCT một số dịch vụ viễn thông chủ chốt của VNPT .................. 31
Dịch vụ thoại cố định ............................................................................................ 31
Dịch vụ thoại di động ............................................................................................ 33
Dịch vụ thoại VoIP ................................................................................................ 38
Dịch vụ Internet .................................................................................................... 39
3. Thƣơng hiệu ................................................................................................ 44
4. Khả năng tiếp cận và khai thác các nguồn lực .............................................. 46
Nguồn nhân lực ..................................................................................................... 46
Trình độ công nghệ ............................................................................................... 51
Quản lý, sử dụng vốn đầu tư.................................................................................. 52
5. Khả năng liên doanh liên kết của VNPT ...................................................... 53
III. CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CỦA VNPT KHI GIA NHẬP WTO ........................ 56
1. Cơ hội .......................................................................................................... 56
2. Thách thức ................................................................................................... 57
Chương III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA
VNPT KHI GIA NHẬP WTO ............................................................................................ 59
I. KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN VIỄN THÔNG CỦA MỘT SỐ NƢỚC TRÊN
THẾ GIỚI ............................................................................................................. 59
1. Kinh nghiệm về chính sách hỗ trợ phát triển viễn thông ở Ấn Độ ................ 59
2. Kinh nghiệm về phát triển công nghệ thông tin và chính sách viễn thông của
Nhật Bản ...................................................................................................... 63
3. Một số nhận xét rút ra từ các bài học kinh nghiệm về phát triển viễn thông có
thể vận dụng vào Việt Nam .......................................................................... 65
II. GIẢI PHÁP VỀ PHÍA CHÍNH PHỦ ........................................................... 66
1. Quyết tâm thực hiện các chiến lƣợc đã đề ra ................................................ 66
2. Tăng cƣờng năng lực và hiệu quả quản lý Nhà nƣớc về BCVT & CNTT ..... 67
3. Nâng cao năng lực ....................................................................................... 68
4. Huy động nguồn vốn trong và ngoài nƣớc.................................................... 69
Vốn huy động trong nước ...................................................................................... 69
Vốn huy động ngoài nước...................................................................................... 69
5. Thúc đẩy nhanh tiến trình cổ phần hoá ở Tập đoàn Bƣu chính Viễn thông Việt
Nam ............................................................................................................ 69
6. Phát triển thị trƣờng BCVT & CNTT và nội dung thông tin ......................... 70
7. Phát triển nguồn nhân lực cho BCVT & CNTT ............................................ 71
8. Giải pháp nghiên cứu triển khai ................................................................... 71
III. GIẢI PHÁP VỀ PHÍA DOANH NGHIỆP ................................................... 72
1. Giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ viễn thông ....................................... 72
Nâng cao chất lượng phục vụ của dịch vụ viễn thông ............................................ 72
Đẩy mạnh hoạt động quảng cáo, khuyến mại và tài trợ đúng mục tiêu .................. 73
Xây dựng và phát triển quan hệ khách hàng .......................................................... 75
2. Giải pháp hoàn thiện hệ thống giá cƣớc ....................................................... 78
3. Giải pháp về ứng dụng và phát triển công nghệ ............................................ 79
4. Giải pháp về tài chính .................................................................................. 82
5. Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực ........................................................ 83
6. Giải pháp phát triển hợp tác quốc tế ............................................................. 84
KẾT LUẬN ......................................................................................................................... 86
PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh chúng ta đang tiến rất gần đến cánh cửa WTO, vấn đề
chuẩn bị cạnh tranh để hội nhập và phát triển đối với mỗi doanh nghiệp là hết
sức cấp thiết đặc biệt là đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực viễn thông –
một lĩnh vực hạ tầng cơ sở quan trọng của nền kinh tế, một công cụ phục vụ đắc
lực cho việc quản lý, điều hành nhà nước, bảo vệ an ninh quốc gia, góp phần
nâng cao đời sống văn hoá xã hội của nhân dân đồng thời là một lĩnh vực kinh
doanh có lãi. Khi gia nhập WTO, chính sách bảo hộ sẽ dần được dỡ bỏ, thị
trường trong nước sẽ xuất hiện yếu tố cạnh tranh nước ngoài dẫn tới cạnh tranh
trong lĩnh vực viễn thông sẽ trở nên gay gắt hơn. Do đó, việc phân tích thực
trạng năng lực cạnh tranh và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực
cạnh tranh của các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam trong đó có Tập đoàn
Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) là rất có ý nghĩa cả về lý luận và thực
tiễn.
Dịch vụ viễn thông là loại hình dịch vụ rất đa dạng và phong phú và do
khuôn khổ hạn chế nên đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài không thể
nghiên cứu tất cả các vấn để liên quan tới các dịch vụ viễn thông mà tập trung
nghiên cứu năng lực cạnh tranh một số dịch vụ viễn thông quan trọng của VNPT
từ năm 2000 đến nay và triển vọng đến năm 2010.
Đề tài phân tích năng lực cạnh tranh của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông
Việt Nam sử dụng phương pháp chủ yếu là phân tích, tổng hợp đánh giá dựa trên
yếu tố cung và cầu; bao gồm các chỉ số như doanh thu, cước phí, thị phần, chất
lượng dịch vụ, tình hình tăng trưởng và phát triển của Tập đoàn. Bên cạnh đó, đề
tài cũng sử dụng phương pháp tổng hợp – phân tích để xử lý các số liệu, những