TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
CHUYÊN NGÀNH TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
----------
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
CÁC NGHIỆP VỤ PHÁI SINH TRÊN THỊ TRƢỜNG NGOẠI HỐI
VIỆT NAM. THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Họ và tên : Đào Thanh Hƣơng
Lớp : Anh 3
Khóa : 45A
Giáo viên hƣớng dẫn : ThS. Nguyễn Vân Hà
Hà Nội, tháng 5 năm 2010
Khóa luận tốt nghiệp Đào Thanh Hương – A3 – TCNHA – K45
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................ 1
Chƣơng I ........................................................................................................ 4
TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƢỜNG NGOẠI HỐI VÀ CÁC NGHIỆP VỤ
NGOẠI HỐI PHÁI SINH .............................................................................. 4
1.1. Tổng quan về thị trƣờng ngoại hối .................................................. 4
1.1.1. Khái niệm và đặc điểm thị trường ngoại hối ......................................... 4
1.1.1.1. Khái niệm thị trƣờng ngoại hối: ...................................................... 4
1.1.1.2. Đặc điểm của thị trƣờng ngoại hối: ................................................. 5
1.1.2. Chức năng của thị trường ngoại hối ..................................................... 8
1.1.3. Các thành viên tham gia trên thị trường ngoại hối ............................... 8
1.1.3.1. Các ngân hàng thƣơng mại (Commercial Banks): ........................... 8
1.1.3.2. Ngân hàng trung ƣơng (Central Banks): .......................................... 9
1.1.3.3. Các nhà môi giới ngoại hối ( FX Brokers): ..................................... 9
1.1.3.4. Nhóm các khách hàng mua bán lẻ ................................................. 10
1.1.4. Các nghiệp vụ trên FOREX: ............................................................... 10
1.2. Tổng quan về các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh .......................... 11
1.2.1. Sự ra đời của các công cụ ngoại hối phái sinh ................................... 11
1.2.2. Các công cụ ngoại hối phái sinh trên thị trường ngoại hối ................. 12
1.2.2.1. Hợp đồng ngoại hối kỳ hạn ( Currency Forward Contracts) .......... 13
1.2.2.2. Hợp đồng tiền tệ tƣơng lai (Currency Future Contracts) ................ 16
1.2.2.3. Hợp đồng hoán đổi ngoại hối (Currency Swap Contracts)............. 21
1.2.2.4. Hợp đồng quyền chọn tiền tệ (Currency Option Contracts) ........... 25
Chƣơng II ..................................................................................................... 31
THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÁC NGHIỆP VỤ NGOẠI HỐI PHÁI SINH
TRÊN THỊ TRƢỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM ......................................... 31
Khóa luận tốt nghiệp Đào Thanh Hương – A3 – TCNHA – K45
2.1. Bối cảnh thị trƣờng ngoại hối Việt nam trong những năm gần đây
......................................................................................................... 31
2.1.1. Tóm tắt lịch sử ra đời và thực tế họat động của thị trường ngoại hối
Việt Nam. ..................................................................................................... 31
2.1.2. Hoạt động của thị trƣờng liên ngân hàng (Interbank) .......................... 35
2.1.3. Biến động của tỉ giá trong giai đoạn hiện nay và ảnh hƣởng của nó lên
Vinaforex ..................................................................................................... 37
2.2. Thực trạng áp dụng các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh trên thị
Vinaforex. ................................................................................................... 41
2.2.1. Cơ sở pháp lý để thực hiện các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh ........... 41
2.2.2. Tình hình sử dụng nghiệp vụ phái sinh tiền tệ trên Vinaforex trong
những năm qua. ............................................................................................ 45
2.2.2.1. Thực trạng ứng dụng các nghiệp vụ phái sinh tiền tệ trong phòng
ngừa rủi ro tỷ giá tại các NHTM Việt Nam. ................................................. 45
2.2.2.2. Thực trạng sử dụng nghiệp vụ phái sinh tiền tệ trong bảo hiểm rủi ro
tỷ giá của các doanh nghiệp XNK Việt Nam. ............................................... 59
2.2.3. Đánh giá chung về tình hình thực hiện các nghiệp vụ phái sinh tiền tệ
trên Vinaforex. ............................................................................................. 63
2.2.3.1. Đánh giá hoạt động của từng loại nghiệp vụ ngoại hối phái sinh ... 63
2.2.3.2. Đánh giá triển vọng phát triển nghiệp vụ ngoại hối phái sinh trên thị
trƣờng ngoại hối Việt Nam ........................................................................... 68
Chƣơng III ................................................................................................... 73
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ NGOẠI HỐI PHÁI SINH TRÊN
THỊ TRƢỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
..................................................................................................................... 73
3.1. Sự cần thiết phải phát triển các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh trên
Vinaforex trong giai đoạn hiện nay. .......................................................... 73
3.1.1. Vai trò của các nghiệp vụ phái sinh tiền tệ nói chung trên Vinaforex . 73
Khóa luận tốt nghiệp Đào Thanh Hương – A3 – TCNHA – K45
3.1.2. Sự phát triển của thị trường các công cụ phái sinh tiền tệ trên thế giới ..
........................................................................................................... 76
3.1.3. Sự cần thiết thúc đẩy họat động của các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh
trên Vinaforex .............................................................................................. 80
3.2. Các giải pháp nhằm phát triển các nghiệp vụ ngoại hối phái sinh
trên Vinaforex trong giai đoạn hiện nay. .................................................. 83
3.2.1. Hoàn thiện môi trường pháp lý tài chính nói chung và các văn bản
pháp lý về công cụ phái sinh nói riêng ......................................................... 83
3.2.2. Hoàn thiện thị trường ngoại hối - hướng Vinaforex hội nhập với thế
giới. ........................................................................................................... 85
3.2.3. Nâng cao hiệu quả thị trường thông qua công khai và minh bạch hóa
thông tin. ...................................................................................................... 88
3.2.4. Thay đổi một số qui định về hạch toán kế toán. .................................. 89
3.3. Một số kiến nghị nhằm phát triển các nghiệp vụ ngoại hối phái
sinh trên Vinaforex trong giai đoạn hiện nay. .......................................... 90
3.3.1. Kiến nghị đối với NHNN và các bộ ngành có liên quan ...................... 90
3.3.2. Các kiến nghị đối Ngân hàng thương mại.......................................... 91
3.3.3. Kiến nghị với các doanh nghiệp XNK và các thành viên khác trên
Vinaforex. ..................................................................................................... 97
KẾT LUẬN ................................................................................................ 102
Khóa luận tốt nghiệp Đào Thanh Hương – A3 – TCNHA – K45
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Tiêu chuẩn hóa hợp đồng tiền tệ tương lai ở thị trường Chicago .....
..................................................................................................................... 18
Bảng 2.1: Kết quả họat động của thị trường ngoại hối từ năm 1998 đến năm
2008 ............................................................................................................. 33
Bảng 2.2: Họat động của thị trường liên ngân hàng .................................... 35
Bảng 2.3:Doanh số giao dịch kỳ hạn tại Vietcombank (VCB) ....................... 47
Bảng 2.4: Doanh số giao dịch hoán đổi ngoại tệ tại VCB ............................ 52
Bảng2.5: Doanh số mua bán ngoại tệ theo loại hình giao dịch phái sinh tại
Habubank ..................................................................................................... 54
Bảng 2.6: Tỷ trọng của giao dịch kỳ hạn và hoán đổi trên Vinaforex ........... 63
DANH MỤC ĐỒ THỊ
Biểu đồ 2. 1:Doanh số mua bán giao dịch kỳ hạn tại Habubank từ năm 2004
đến năm 2008 ............................................................................................... 49
Biểu đồ 2.2: Doanh số kinh doanh hoán đổi ngoại tệ tại Habubank từ 2004
đến 2008 ....................................................................................................... 53
Biểu đồ 2.3: Doanh số mua bán ngoại tệ theo loại hình giao dịch phái sinh tại
Eximbank ..................................................................................................... 55
Biểu đồ 2.4: Khảo sát việc sử dụng Option ngoại tệ ..................................... 66
Biểu đồ 3.1: Mức độ sử dụng các CCPSNH của doanh nghiệp Mỹ.............. 76
Biểu đồ 3.2: Doanh số giao dịch của các hợp đồng ngoại hối phái sinh trên
OTC và Sở giao dịch toàn cầu ( 2006 -2009) ............................................... 78