TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Tên đề tài
QUAN HỆ KINH TẾ, THƯƠNG MẠI
VIỆT NAM – CÁC TIỂU VƯƠNG QUỐC Ả RẬP THỐNG NHẤT (UAE)
THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN
Sinh viên thực hiện: Trần Lệ Quyên
Lớp: Anh 13
Khoá: 41 D – Kinh tế ngoại thương
Giáo viên hướng dẫn: Thạc sĩ Phạm Thị Hồng Yến
HÀ NỘI, 11/ 2006
Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE)
Trần Lệ Quyên
1
A13 K41D
MỤC LỤC
B¶ng ch÷ viÕt t¾t ................................................................................................. 4
Lêi nãi ®Çu .......................................................................................................... 5
Ch-¬ng I: Kh¸i qu¸t vÒ C¸c tiÓu v-¬ng quèc rËp thèng nhÊt (UAE) vµ Quan
hÖ th-¬ng m¹i cña UAE víi c¸c quèc gia kh¸c ..................................................... 9
I. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ ®Æc ®iÓm chÝnh trÞ, x· héi ............................................................ 9
1. VÞ trÝ ®Þa lý vµ §iÒu kiÖn tù nhiªn ................................................................. 9
2. §iÒu kiÖn x· héi ......................................................................................... 10
3. ChÕ ®é chÝnh trÞ vµ c¬ cÊu tæ chøc chÝnh quyÒn .......................................... 14
II. §Æc ®iÓm thÞ tr-êng UAE ................................................................................................... 17
1. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh kinh tÕ ......................................................................... 17
2. ChÝnh s¸ch kinh tÕ ...................................................................................... 22
II. Quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i cña UAE víi c¸c quèc gia vµ khèi kinh tÕ ........... 27
1. VÞ trÝ cña UAE trong nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc .................................. 27
2. Quan hÖ kinh tÕ, th- ¬ng m¹i cña UAE víi c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi .. 30
3. Quan hÖ kinh tÕ, th- ¬ng m¹i gi÷a UAE víi c¸c khèi kinh tÕ ....................... 34
Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE ............... 38
I. §«i nÐt vÒ quan hÖ ngo¹i giao ViÖt Nam – UAE.......................................................... 38
II. Thùc tr¹ng quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE ..................................... 39
1. Ho¹t ®éng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr- êng UAE: .......................... 39
2. Ho¹t ®éng nhËp khÈu cña ViÖt Nam tõ thÞ tr- êng UAE: ............................. 57
3. Ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng cña ViÖt Nam sang thÞ tr- êng UAE ............. 59
4. Ho¹t ®éng ®Çu t- cña UAE vµo ViÖt Nam................................................... 63
III. Mét sè ®¸nh gi¸ vÒ quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE ................. 65
Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE)
Trần Lệ Quyên
2
A13 K41D
1. §Æc ®iÓm mèi quan hÖ kinh tÕ, th- ¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE ..................... 65
2. KÕt qu¶ ®¹t ®- îc vµ nh÷ng h¹n chÕ cßn tån t¹i ........................................... 66
3. C¬ héi vµ th¸ch thøc trong viÖc ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ, th- ¬ng m¹i ViÖt
Nam – UAE.................................................................................................... 72
Ch-¬ng III: TriÓn väng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i
ViÖt Nam – UAE ................................................................................................ 78
I. Quan ®iÓm vµ ®Þnh h-íng chiÕn l-îc cña ViÖt Nam trong viÖc ph¸t triÓn quan
hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE vµ vai trß cña thÞ tr-êng UAE ®èi víi
ViÖt Nam............................................................................................................ 78
1. Quan ®iÓm vµ ®Þnh h- íng chiÕn l- îc cña ViÖt Nam trong viÖc ph¸t triÓn
quan hÖ kinh tÕ, th- ¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE ................................................ 78
2. TÇm quan träng cña thÞ tr- êng UAE ®èi víi ViÖt Nam ............................... 81
II. TriÓn väng quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam – UAE .............................. 83
1. TriÓn väng nãi chung .................................................................................. 83
2. TriÓn väng më réng hµng ho¸ xuÊt khÈu sang UAE .................................... 84
3 TriÓn väng trong xuÊt khÈu lao ®éng, ®Çu t- vµ du lÞch ................................ 87
III. Mét sè gi¶i ph¸p thóc ®Èy vµ ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ, th-¬ng m¹i ViÖt Nam
– UAE ................................................................................................................ 87
1. Nhãm gi¶i ph¸p mang tÝnh chÊt vÜ m« cña chÝnh phñ .................................. 87
2. Nhãm gi¶i ph¸p mang tÝnh chÊt vi m« cña doanh nghiÖp ............................ 93
KÕt luËn ................................................................................................... 100
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o ...................................................................... 101
Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE)
Trần Lệ Quyên
3
A13 K41D
DANH MỤC BẢNG
Bảng I.1: Dân số UAE giai đoạn 1998 – 2005 .................................................................... 11
Bảng I.2: Giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của UAE qua các năm ............................. 16
Bảng I.3: Danh mục một số mặt hàng được miễn thuế nhập khẩu vào UAE ........................ 21
Bảng I.4: Thông tin về các quốc gia GCC và các quốc gia khác trong khu vực ................... 27
Bảng I.5: Trao đổi thương mại hai chiều của UAE với EU (2001 – 2005) ........................... 33
Bảng II.1 : Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường UAE (1998 – 2005) .......... 38
Bảng II.2 : Kim ngạch XK sang UAE - so sánh với tổng kim ngạch XK của Việt Nam ...... 39
Bảng II.3: Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang UAE (2000 – 2005) ...... 41
Bảng II.4: KN XK hàng điện tử và linh kiện điện tử sang thị trường UAE (2000 – 2005) ... 43
Bảng II.5: Khối lượng và giá trị hạt tiêu xuất khẩu sang UAE (2000-2005) ........................ 44
Bảng II.6: Giá trị kim ngạch xuất khẩu giày dép vào UAE (2000-2005) ............................. 46
Bảng II.7: Giá trị kim ngạch xuất khẩu dệt may vào UAE (2000 -2005) ............................. 48
Bảng II.8: Giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng thủy sản vào UAE (2000 -2005) .................... 49
Bảng II.9: Giá trị kim ngạch xuất khẩu hạt điều vào thị trường UAE .................................. 50
Bảng II.10: KN XK một số nông sản của Việt Nam vào thị trường UAE (2000 – 2004) ..... 51
Bảng II.11 : Giá trị kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ thị trường UAE (1998-2005) .... 55
Bảng II.12: Một số mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam từ thị trường UAE ............. 56
Bảng II.13: Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và UAE so sánh với tổng kim
ngạch XNK của Việt Nam (1998-2005) .............................................................................. 65
Bảng II.14 Chức năng của trung tâm giới thiệu sản phẩm Việt Nam tại Dubai .................... 71
Hình I.1: Giá trị tổng sản phẳm quốc nội (GDP) của UAE (2001-2006) .............................. 17
Hình I.2: Tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẳm quốc nội (GDP) của UAE (2001-2006) ......... 17
Hình I.3: Kim ngạch trao đổi buôn bán giữa UAE và thế giới ............................................. 17
Hình I.4: Trao đổi thương mại của UAE với GCC (2000 – 2004) ....................................... 17
Hình I.5: Tỷ trọng kim ngạch thương mại giữa UAE và các quốc gia thành viên GCC (năm
2004) ................................................................................................................................... 34
Quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE)
Trần Lệ Quyên
4
A13 K41D
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
UAE
United Arab Emirates
Các tiểu vương quốc Ả rËp thèng nhÊt
EU
European Union
Liên Minh Châu Âu
GCC
Gulf Cooporation Council
Hội đồng hợp tác vùng Vịnh
IMF
International Monetary Fund
Quỹ tiền tệ Quốc tế
WB
World Bank
Ngân hàng thế giới
WTO
World Trade Organization
Tổ chức thương mại thế giới
GDP
Gross Domestic Production
Tổng sản phẩm quốc nội
FDI
Foreign Direct Investment
Đầu tư trực tiếp nước ngoài
FTA
Free Trade Agreement
Hiệp định thương mại tự do
JAFZ
Jelbel Ali Free Zone
Khu thương mại tự do Jebl Ali
CNH-HĐH
Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá
KN
Kim ngạch
NK
Nhập khẩu
XK
Xuất khẩu