Một số kinh nghiệm nuôi hươu sao ở
Hương Sơn - Hà Tĩnh
Hươu sao là một loài động vật quý hiếm, nhung hươu là vị thuốc bổ
có giá trị cao. Hươu sao đó được nuôi dưỡng từ lâu đời ở Hương Sơn - Hà
Tĩnh, nó đó trở thành nghề chăn nuôi truyền thống trong nông thôn, có thu
nhập khá. Nhưng vẫn chỉ dừng lại ở mức độ nhỏ lẻ, số lượng ít, tập trung ở
một số gia đỡnh khá giả. Trong những năm gần đây khi điều kiện kinh tế của
nông dân sung túc lên, nhất là từ năm 90 của thế kỷ XX thỡ đàn hươu đó
tăng lên khá nhanh, nó đó trở thành nghề chăn nuôi phát triển kinh tế gia
đỡnh. Đến nay, tổng số đàn hươu ở Hương Sơn đó đạt trên 1,2 ngàn con, số
gia đỡnh nuụi hươu đó tăng cao, có nhiều gia đỡnh đó nuụi đến 10 - 30
con/hộ.
Nghề nuôi hươu sao ở Hà Tĩnh đó trải qua những bước thăng trầm,
không tránh khỏi những lúc gian nan cho người nuôi do giá cả biến động
thất thường nhưng đến nay đó trở về với giỏ trị đích thực của nó. Giá hươu
giống mỗi cặp (1đực + 1cái) khoảng 10 triệu đồng, giá nhung khoảng 3,5
triệu đồng/kg, với giá này đó tạo được sự ổn định, tạo niềm tin trong việc
phát triển chăn nuôi hươu sao ở Hương Sơn nói riêng toàn quốc nói chung.
Sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số kinh nghiệm chăn nuôi và
hiệu quả kinh tế trong việc nuôi hươu sao ở một số nông hộ Hương Sơn - Hà
Tĩnh.
1. Giống là khâu quan trọng nhất quyết định sự thành công của chăn
nuôi hươu:
1.1 Chọn hươu đực giống:
- Con khoẻ mạnh, lông mượt, vầng trán to, thân hỡnh vạm vỡ, bốn
chõn chắc chắn đều đặn.
Chọn những con đực sinh ra từ những con bố mẹ tốt, nên chọn con lứa
thứ 2 đến thứ 7, con bố có đặc điểm tốt đó cú khả năng cho nhung từ 1 - 1,5
kg/năm trở lên.
1.2. Chọn hươu cái giống:
- Chọn con được sinh ra từ con mẹ đẻ ổn định hàng năm, nuôi con
khoẻ không bị bệnh truyền nhiễm.
- Chọn hươu được sinh ra từ lứa thứ 2 đến thứ 7, không nên lấy các
lứa sau.
- Hươu con khoẻ mạnh, lông mượt, cổ dài, đầu thanh, mông nở, các
bộ phận sinh dục nổi rừ.
2. Thức ăn:
Đối với hươu sao nguồn thức ăn rất dồi dào, hơn nữa đây là loại động
vật đó được thuần dưỡng từ lâu nên nhiều loài thức ăn hươu có thể ăn được,
như các loại lá cây: lá cây sung, mít, giới, khoai lang, dây lạc, ngô, các loại
cỏ.... và nhiều loại củ quả: củ khoai, quả chuối.... Nhưng phải chú ý là cỏc
thức ăn này cần được thu hái sạch sẽ, tránh nhiễm thuốc bảo vệ thực vật,
không nên cho hươu ăn lá cây bị ướt dễ đau bụng.
Ngày nay, nông dân biết chăn nuôi theo hướng thâm canh nên đó
trồng cỏ để cho hươu như: cỏ voi, cỏ ghinê, cỏ sữa... như: Ông Đoàn Đặng
xóm 9 xó Sơn Thuỷ - huyện Hương Sơn nuôi 9 con, ông Đào Dũng xóm 4
xó Sơn Bằng - Hương Sơn nuôi 8 con, đó trồng 4 sào cỏ đủ cho hươu ăn
quanh năm, các loại thức ăn khác như thức ăn tinh chỉ bổ sung vào mùa sinh
sản, cắt lộc, nên đó tiết kiệm được rất nhiều chi phớ và nhân công lao động,
nõng cao hiệu quả kinh tế.
3. Phòng bệnh:
Hươu sao là loại động vật tuy rất dễ nuôi trong nông hộ, song nó là
loại thường hay gặp phải một số bệnh nguy hiểm dẫn đến giảm hiệu quả sinh
con, chất lượng nhung thậm chí có thể chết, cần đề phũng cẩn thận, một số
thường gặp sau:
3.1 Bệnh tụ huyết trựng:
- Triệu chứng: Hươu sốt cao, mắt đỏ ngầu , nước mắt, nước mũi chảy
ra, thở gấp, mũi khô và chướng bụng.
- Điều trị: Trong trường hợp bụng chướng to cần dùng kim thông hơi
từ dạ cỏ ra ngoài, sau đó dùng các loại thuốc sau để điều trị:
+ Dựng thuốc: Peniciline + Streptomicine + trợ sức: B.complex, B1,
ADE, Cafein (nên mời Bác sỹ thú y điều trị)
+ Bằng thuốc nam : Thuốc nam để Hươu nhanh phục hồi sức khoẻ:
- Dùng lá mơ, diếp cá, cỏ mực gió nhỏ vắt lấy nước khoảng 0,5 lít, 50
- 70g đường glucoza, 2 -4 gói sâm dạng hoà tan, 3 - 5 gúi men tiờu hoỏ, 15-
20 gam Sunfatmagiờc (MgSO4) trộn vào đổ vào chai cho hươu uống.Tác
dụng làm cho cơ thể mua phục hồi vỡ trong thời gian hươu bị bệnh lười thức
ăn hơn những ngày thường. (Bài thuốc tõy+ nam kết hợp nờn sử dụng trong
3-4 ngày mỗi ngày 2-3 lần)
Tác dụng làm giảm nhiệt cho cơ thể đồng thời bổ sung thêm năng
lượng, sau đó dùng kháng sinh để điều trị.
3. 2. Bệnh ký sinh trựng đường máu: