Kỹ thuật chuyển ảnh mầu sang đen trắng
Kỷ nguyên của kỹ thuật số đã mở ra cho chúng ta những chân trời mới và
những khả năng dường như vô tận trong mọi lĩnh vực mà nhiếp ảnh chỉ là
một phần nhỏ. Nếu như bạn vẫn hay nghe nói về ảnh đen trắng với một chút
gì đó "huyền bí" và rất "nghệ thuật", một lĩnh vực dường như chỉ dành riêng
cho giới "nhiếp ảnh PRO" thì bây giờ với kỹ thuật số bạn hoàn toàn có thể
thoải mái chụp bằng ảnh mầu rồi sau đó chuyển chúng sang ảnh đen trắng.
Nghe có vẻ kỹ thuật nhỉ? Nhưng điều này loại hoàn toàn không hề phức tạp.
Chúng mình cùng tìm hiểu nhé.
Để có một bức ảnh đen trắng bạn có nhiều sự lựa chọn:
1. Chụp ảnh bằng phim đen trắng B&W hay dùng chế độ chụp ảnh B&W
của máy ảnh số.
2. Đề nghị Labo in ảnh cho bạn (từ phim âm bản, dương bản mầu hay ảnh kỹ
thuật số mầu) thành ảnh đen trắng.
3. Sử dụng một phần mềm chuyên dụng để chuyển ảnh mầu sang thành ảnh
đen trắng (trong giới hạn bài viết này NTL sẽ dùng Photoshop CS, PS CS,
như một phần mềm tiêu chuẩn)
Chính giải pháp thứ 3 này là điều mà chúng ta cùng quan tâm. Điều đầu tiên
là bạn cần có phần mềm PS CS (mua tại cửa hàng Hồng Hải, phố Tạ Quang
Bửu, khu Bách Khoa, HN) và căn chỉnh mầu cho màn chỉnh chuẩn bằng
"Adobe Gamma" mà NTL đã nói đến cũng trong chuyên mục này( Adobe
Gamma Recommended Settings). Việc làm này có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng vì nó giúp bạn nhìn thấy chính xác mầu sắc trên màn hình máy tính,
gần với mầu sắc trên màn hình ở Labo nhất, và sẽ không làm bạn ngỡ ngàng
khi thấy chất lượng in ảnh ở Labo không giống như bạn vẫn nhìn thấy...ở
nhà!
Có rất nhiều phương pháp để chuyển từ ảnh mầu sang ảnh đen trắng B&W
với PS CS. NTL có thể tóm tắt quá trình này thành 2 bước:
1. Chuyển từ ảnh mầu sang ảnh B&W bằng PS CS hay bằng một "plug-in"
chuyên dụng cho PS CS...
2. Hiệu chỉnh lại ảnh B&W với các tính năng sửa ảnh của PS CS.
Trong bài viết này NTL xin được đi sâu vào phần thứ nhất. Các phương
pháp "convert" - chuyển ảnh mầu sang ảnh đen trắng cho những kết quả
khác nhau mà không phải ai cũng dễ dàng nhận thấy. Mỗi phương pháp có
một xuất phát điểm khác nhau và cho một khả nằng hiệu chỉnh ảnh B&W
sau này cũng khác nhau. Vậy thì vấn đề nằm ở đâu?
Nếu như bạn vẫn hay dùng phương pháp đơn giản nhất của PS CS là
"Grayscale" để chuyển ảnh mầu RVB (hay CMYK) sang B&W thì chắc
chắn không ít lần bạn đã tự hỏi rằng tại sao kết quả hình ảnh lại "phẳng"
(thiếu chiều sâu) đến như vậy? Câu trả lời nằm ngay trong tính chất của mầu
sắc. Chắc bạn cũng đã biết rằng mỗi một mầu sắc thể hiện sự khác nhau qua
"Hue" (hay Color), "Saturation" độ bão hoà mầu và "Density" hay
"lightness/darkness" - sáng/tối. Khi mỗi một yếu tố này thay đổi hay sự thay
đổi của nó kết hợp với những yếu tố khác, sẽ tạo ra những khác biệt của hình
ảnh. Điều này lý giải tại sao sau khi chuyển sang ảnh B&W bằng chức năng
"Grayscale" thì bạn bị mất đi nhiều tông màu có độ chuyển gần giống nhau.
Giải thích: nếu hai mầu chỉ khác biệt nhau về màu sắc còn có độ bão hoà
mầu và "density" như nhau thì chúng sẽ giống hệt nhau trong B&W; nếu hai
mầu khác biệt nhau bằng "saturation" và giống nhau ở "hue" và "density" thì
trong B&W chúng cũng sẽ bị lẫn với nhau. Như thế tính chất duy nhất của
mầu sắc còn có thể phân biệt được sau khi đã hoán đổi sang B&W là
"density". Nhưng chỉ có các cấp độ "degree of density" khác nhau là có thể
phân biệt được sau khi hoán đổi mà thôi.
Ảnh mầu chụp bằng dSLR Nikon D70 + 18-70DX, chuyển sang B&W bằng
PS CS ở chức năng "Channel Mixer".