CH NG 5: GHI ĐI M 10 TRONG T T C CÁC BÀI THIƯƠ Ể Ấ Ả
Tôi nên làm gì vào đêm tr c khi thi? ướ
B n nên ng . Không th không nh n m nh t m quan tr ng c a m t gi c ng ngon tr cạ ủ ể ấ ạ ầ ọ ủ ộ ấ ủ ướ
khi thi. B n c n ng t 8 đ n 9 ti ng vào đêm tr c kỳ thi. Nó s giúp b n t nh táo h n, tăngạ ầ ủ ừ ể ế ướ ẽ ạ ỉ ơ
c ng kh năng suy lu n và trí nh . Ng no gi c còn giúp b n gi s c kh e t t cho nh ngườ ả ậ ớ ủ ấ ạ ữ ứ ỏ ố ữ
đ t thi ti p theo.ợ ế
“Tôi bi t ng là quan tr ng nh ng tôi ch a h c h t bài. Tôi đành ph i th c tr ng đêmế ủ ọ ư ư ọ ế ả ứ ắ
nay thôi.”
Đ i n c đ n chân m i nh y không ph i là đi u hay. Nh ng đôi khi chúng ta không thợ ướ ế ớ ả ả ề ư ể
tránh kh i tình hu ng này. Đ ng quá lo l ng, các khoa h c gia đã khám phá ra r ng: Ch c nỏ ố ừ ắ ọ ằ ỉ ầ
ng 90 phút ngay tr c khi thi cũng có tác d ng g n gi ng nh ng đ gi c vào bu i t iủ ướ ụ ầ ố ư ủ ủ ấ ổ ố
tr c đó. N u b n thi vào lúc 8h sáng, hãy ng 90 phút t 5h30 đ n 7h, r i đi thi. ướ ế ạ ủ ừ ế ồ
Có c n u ng cà phê đ thêm t nh táo không? ầ ố ể ỉ
B n không nên u ng cà phê ngay tr c khi thi. Cà phê s làm cho b n quá h ng ph n.ạ ố ướ ẽ ạ ư ấ
Thông th ng trong cu c thi, n u quá h ng ph n, đ u óc b n r t d suy nghĩ lan man vàườ ộ ế ư ấ ầ ạ ấ ễ
khó t p trung. Nên nh r ng tr ng thái tinh th n t t nh t cho h c t p, thi c là ậ ớ ằ ạ ầ ố ấ ọ ậ ử tr ng thái t nhạ ỉ
táo nh ng th giãnư ư (relaxed consciousness).
Làm th nào tôi đ t đ c tr ng thái t i u này?ế ạ ượ ạ ố ư
M t g i ý đ n gi n: nh m m t l i, hít th sâu. Th giãn các c b p, hãy đ hàm d i c aộ ợ ơ ả ắ ắ ạ ở ư ơ ắ ể ướ ủ
b n h xu ng, t ng t ng nh có m t làn sóng th giãn ch y kh p c th , đi t trán xu ngạ ạ ố ưở ượ ư ộ ư ạ ắ ơ ể ừ ố
khuôn m t, c m, vai, khu u tay, bàn tay, ng c, b ng, hông, b p đùi, đ u g i, bàn chân. Mặ ằ ỷ ự ụ ắ ầ ố ở
nh c không l i nho nh . Th lo i nh c Baroque là thích h p nh t cho m c đích th giãn.ạ ờ ỏ ể ạ ạ ợ ấ ụ ư
Nh c Baroque kích thích sóng não alpha, sóng não alpha s giúp b n d dàng đi vào tr ngạ ẽ ạ ễ ạ
thái t nh táo th giãn (relaxed consciousness) nói trên. ỉ ư
Dành 10 phút đ u trong bu i thi đ c câu h i. Dành 10 phút cu i ki m tra l i bài làm.ầ ổ ọ ỏ ố ể ạ
Phân ph i m t l ng th i gian h p lý cho m i câu h i. ố ộ ượ ờ ợ ỗ ỏ
Đ ng nh y vào tr l i câu h i ngay l p t c. Đ c k các câu h i, tìm hi u xem câu h i g mừ ả ả ờ ỏ ậ ứ ọ ỹ ỏ ể ỏ ồ
m y ph n, đòi h i gì câu tr l i, câu h i thu c d ng nào, ph i s d ng nh ng ki n th c gìấ ầ ỏ ở ả ờ ỏ ộ ạ ả ử ụ ữ ế ứ
đ tr l i. S p x p các câu h i theo th t t d đ n khó. Tùy thu c vào th i gian làm bài,ể ả ờ ắ ế ỏ ứ ự ừ ễ ế ộ ờ
s câu h i, s đi m c a t ng câu h i, phân b th i gian cho m i câu h i m t cách h p lý.ố ỏ ố ể ủ ừ ỏ ố ờ ỗ ỏ ộ ợ
Sau khi đã phân b th i gian cho t ng câu h i, vi t ch ng trình hành đ ng ra gi y nháp:ố ờ ừ ỏ ế ươ ộ ấ
b t đ u câu h i s 1 lúc m y gi , k t thúc lúc m y gi , b t đ u câu s 2 lúc m y gi , k tắ ầ ỏ ố ấ ờ ế ấ ờ ắ ầ ố ấ ờ ế
thúc lúc m y gi ... Tuân th tri t đ k ho ch làm bài v a đ c so n ra. Khi th i gian choấ ờ ủ ệ ể ế ạ ừ ượ ạ ờ
m t câu h i nào đó đã c n, dù câu tr l i ch a hoàn ch nh cũng l p t c chuy n sang câu h iộ ỏ ạ ả ờ ư ỉ ậ ứ ể ỏ
k ti p. Khi g p nh ng câu h i d , ta th ng có khuynh h ng vi t ra h t nh ng gì mìnhế ế ặ ữ ỏ ễ ườ ướ ế ế ữ
bi t v ch đ có liên quan. H qu là ta s d ng quá nhi u th i gian cho nh ng câu h i nàyế ề ủ ề ệ ả ử ụ ề ờ ữ ỏ
trong khi s đi m thu đ c t nh ng thông tin v t vãnh là không đáng k . M t khác, khi g pố ể ượ ừ ữ ặ ể ặ ặ
nh ng câu h i hóc búa, ta th ng có xu h ng suy nghĩ cho đ n khi tìm ra câu tr l i m iữ ỏ ườ ướ ế ả ờ ớ
thôi. Khi tìm ra câu tr l i thì th i gian dành cho nh ng câu còn l i đã không còn. Do đó, khiả ờ ờ ữ ạ
th i gian dành cho m t câu h i s p h t, hãy nhanh chóng k t thúc câu h i đó và b t đ u xờ ộ ỏ ắ ế ế ỏ ắ ầ ử
lý câu k ti p. Cu i cùng, b n nên dành 10 phút cu i gi đ dò l i các câu tr l i, ki m tra vàế ế ố ạ ố ờ ể ạ ả ờ ể
s a ch a các l i chính t , các phép toán, các lu n đi m... ử ữ ỗ ả ậ ể
Làm câu d tr c, câu khó sauễ ướ
Ba lý do quan tr ng t i sao b n nên làm nh ng câu d tr c: (1) vi c gi i quy t thànhọ ạ ạ ữ ễ ướ ệ ả ế
công các câu h i đ n gi n ngay vào lúc m i b t đ u cu c thi giúp b n thêm t tin, (2) nóỏ ơ ả ớ ắ ầ ộ ạ ự
kh i đ ng và kích thích dòng suy nghĩ, trí nh và kh năng suy lu n, giúp b n s n sàng h nở ộ ớ ả ậ ạ ẵ ơ
khi b c vào x lý các câu h i khó, (3) b n ch c ch n s thu gom đ c m t s đi m đángướ ử ỏ ạ ắ ắ ẽ ượ ộ ố ể
k trong m t kho ng th i gian ng n, ti t ki m th i gian cho nh ng câu h i ti p theo. ể ộ ả ờ ắ ế ệ ờ ữ ỏ ế
Ch a th t nhi u ch tr ng sau m i câu tr l iừ ậ ề ỗ ố ỗ ả ờ
R t th ng xuyên khi b n ki m tra l i bài làm, b n s nh n ra câu tr l i c a mình cóấ ườ ạ ể ạ ạ ẽ ậ ả ờ ủ
thi u sót. B n có th b sung vào cu i bài làm và chú thích rõ b n ti p t c câu tr l i đâu.ế ạ ể ổ ố ạ ế ụ ả ờ ở
Tuy nhiên vi c này đôi khi gây ph n c m n i giám kh o ho c giám kh o có th quên m tệ ả ả ơ ả ặ ả ể ấ
r ng câu tr l i c a b n đ c ti p t c cu i bài thi. Do đó, b n hãy ch a th t nhi u chằ ả ờ ủ ạ ượ ế ụ ở ố ạ ừ ậ ề ỗ
tr ng sau m i câu tr l i, c ½ hay 1 trang gi y tr ng, phòng tr ng h p b n c n b sungố ỗ ả ờ ỡ ấ ắ ườ ợ ạ ầ ổ
hay ch nh s a câu tr l i.ỉ ử ả ờ
Vi t câu tr l i rõ ràng và s ch s . Luy n kh năng vi t liên t c trong th i gian dàiế ả ờ ạ ẽ ệ ả ế ụ ờ
Vi t liên t c trong 2 hay 3 gi không ph i là chuy n d dàng. M t s thí sinh nh n ra r ngế ụ ờ ả ệ ễ ộ ố ậ ằ
n u không t p luy n thì vào cu i bu i thi, h s xu ng s c, m i tay, đau ngón tay, và cóế ậ ệ ố ổ ọ ẽ ố ứ ỏ
c m giác ch mu n cu c thi k t thúc nhanh chóng đ đ c ngh ng i. Gi i pháp: luy n vi tả ỉ ố ộ ế ể ượ ỉ ơ ả ệ ế
liên t c trong th i gian dài, 2 hay 3 gi , vài ngày tr c khi thi. ụ ờ ờ ướ
T o nên môi tr ng h c t p t ng t môi tr ng thiạ ườ ọ ậ ươ ự ườ
D i đây là k t qu c a m t nghiên c u đáng chú ý. Các nhà khoa h c cho nh ng ng iướ ế ả ủ ộ ứ ọ ữ ườ
tình nguy n h c m t s thông tin nh t đ nh trong đi u ki n say x n, sau đó vài ngày ki m traệ ọ ộ ố ấ ị ề ệ ỉ ể
l ng thông tin mà h có th truy xu t khi tr ng thái t nh táo và khi say x n. K t qu choượ ọ ể ấ ở ạ ỉ ỉ ế ả
th y nhi u thông tin đ c truy xu t h n khi h trong tình tr ng say x n so v i khi t nh táo.ấ ề ượ ấ ơ ọ ở ạ ỉ ớ ỉ
Thí nghi m này g i ý r ng đ nh nh ng ki n th c đã h c t t h n, đi u ki n môi tr ng khiệ ợ ằ ể ớ ữ ế ứ ọ ố ơ ề ệ ườ
b n h c và khi b n truy xu t thông tin c n ph i t ng t nhau. Do đó, đ s d ng hi u quạ ọ ạ ấ ầ ả ươ ự ể ử ụ ệ ả
nh t l ng ki n th c b n đã h c, môi tr ng h c t p c a b n nên gi ng v i môi tr ng c aấ ượ ế ứ ạ ọ ườ ọ ậ ủ ạ ố ớ ườ ủ
phòng thi. M t vài g i ý đ đ t đ c đi u này: h c bài thi trong l p h c thay vì h c t i nhà,ộ ợ ể ạ ượ ề ọ ớ ọ ọ ạ
hãy r vài ng i b n cùng h c chung, m i ng i ng i m t bàn y nh lúc thi, tuy t đ i imủ ườ ạ ọ ỗ ườ ồ ộ ư ệ ố
l ng khi h c t ng t nh khi trong bu i thi, n u phòng thi trang b máy l nh thì b n nên ônặ ọ ươ ự ư ổ ế ị ạ ạ
thi trong phòng máy l nh, hít th sâu và th giãn trong khi h c cũng nh trong khi thi.ạ ở ư ọ ư
B n không gi i đ c m t câu h i khó, b n m t t tin và không th t p trung đ làmạ ả ượ ộ ỏ ạ ấ ự ể ậ ể
các câu còn l i. Làm th nào đ thoát kh i tình tr ng này?ạ ế ể ỏ ạ
Đ ng bao gi t nh : “Không đ c m t t p trung. Không đ c m t t p trung...” Nó khôngừ ờ ự ủ ượ ấ ậ ượ ấ ậ
nh ng không giúp b n thoát kh i tr ng thái này, mà còn làm tr m tr ng thêm tình tr ng căngữ ạ ỏ ạ ầ ọ ạ
th ng tâm lý. Vi c b n c n làm là t m ngh ít phút, suy nghĩ v m t chuy n nào đó hoànẳ ệ ạ ầ ạ ỉ ề ộ ệ
toàn không liên quan đ n vi c h c hành thi c , sau đó ti p t c làm bài thi. Hãy th th c hi nế ệ ọ ử ế ụ ử ự ệ
g i ý trên và b n s ng c nhiên v kh năng tái t p trung vào nhi m v quan tr ng tr cợ ạ ẽ ạ ề ả ậ ệ ụ ọ ướ
m t c a mình. Làm th nào đ “suy nghĩ v m t chuy n hoàn toàn không liên quan đ n vi cắ ủ ế ể ề ộ ệ ế ệ
h c hành thi c ”? Sau đây là cách tôi th ng dùng: tôi t h i mình: “Tr a nay mình ăn gì?”,ọ ử ườ ự ỏ ư
“Sáng nay mình đã g p nh ng ng i nào?”, “T i qua mình xem ch ng trình truy n hìnhặ ữ ườ ố ươ ề
gì?”... M c đích c a nh ng câu h i trên là bu c b n ph i suy nghĩ v m t chuy n khácụ ủ ữ ỏ ộ ạ ả ề ộ ệ
ngoài vi c làm bài thi, nó giúp gi i t a s c ép tâm lý n ng n mà b n đang gánh ch u. Sauệ ả ỏ ứ ặ ề ạ ị
khi đ t câu h i, suy nghĩ và tr l i nh ng câu t ng t nh v y, b n s s n sàng ti p t cặ ỏ ả ờ ữ ươ ự ư ậ ạ ẽ ẵ ế ụ
làm bài thi trong tr ng thái tâm lý t t nh t. ạ ố ấ
Ngh ng i, ngh ng i, ngh ng iỉ ơ ỉ ơ ỉ ơ
B n c n s p x p vài l n ngh gi i lao ng n trong bu i thi. Ví d : Ngh gi i lao 2 l n m iạ ầ ắ ế ầ ỉ ả ắ ổ ụ ỉ ả ầ ỗ
l n 5 phút trong cu c thi kéo dài 3 ti ng. Trong th i gian ngh này, hãy xin phép đi vào nhà vầ ộ ế ờ ỉ ệ
sinh, đ ng ng i m t ch trong su t 3 gi , hãy đi m t vòng, th giãn các c b p, hít th sâu,ừ ồ ộ ỗ ố ờ ộ ư ơ ắ ở
u ng m t chút n c.ố ộ ướ
M t ph ng pháp th giãn nhanh g n và hi u qu : bài t p th giãn Jacobsonộ ươ ư ọ ệ ả ậ ư
Ph ng pháp này d a trên ý t ng r ng sau khi các nhóm c b căng c ng chúng s thươ ự ưở ằ ơ ị ứ ẽ ư
giãn t t h n. Trong ph ng pháp Jacobson, b n tu n t co và th giãn các nhóm c . Thố ơ ươ ạ ầ ự ư ơ ư
giãn v m t th ch t s d n đ n th giãn v m t tinh th n.ề ặ ể ấ ẽ ẫ ế ư ề ặ ầ
A Ng i tho i mái trên ghồ ả ế
A Hít th sâu và đ uở ề
A Nhau mày, co các c m tơ ặ
A Gi tr ng thái căng c ng này trong 2-3 giâyữ ở ạ ứ
A Sau đó, th giãn các cư ơ
A Ti p đ n co c b p tay và c ng tay tay ph iế ế ơ ắ ẳ ở ả
A Gi nguyên tr ng thái co trong 2-3 giâyữ ở ạ
A Sau đó th giãn các cư ơ
A N m ch t bàn tay l iắ ặ ạ
A Gi tr ng thái co này trong 2-3 giâyữ ở ạ
A Sau đó du i hoàn toànỗ
A Th c hi n t ng t đ i v i tay trái, vai, ng c, b ng, l ng, hai chânự ệ ươ ự ố ớ ự ụ ư
A T p theo ph ng pháp này 1-2 l n m i ngày, m i l n 10-15 phút.ậ ươ ầ ỗ ỗ ầ
Cách th h u hi u đ giúp b n th giãn và t nh táoở ữ ệ ể ạ ư ỉ
A Ng i tho i mái trên gh . ồ ả ế
A T p trung vào h i th c a b n. ậ ơ ở ủ ạ
A C m nh n lu ng khí l u thông trong c th . ả ậ ồ ư ơ ể
A T p trung chú ý vào l ng ng c và b ng.ậ ồ ự ụ
A Hít sâu, c m nh n l ng ng c và b ng căng phình ra. ả ậ ồ ự ụ
A Sau khi hít vào, ng ng 2 ho c 3 giây. ư ặ
A Sau đó, th ra ch m rãi, c m nh n l ng ng c và b ng co l i. ở ậ ả ậ ồ ự ụ ạ
Làm th nào đ nh các công th c ph c t p? ế ể ớ ứ ứ ạ
Th làm nh sau: đ c k và ráng nh các công th c y ngay tr c khi vào phòng thi.ử ư ọ ỹ ớ ứ ấ ướ
Ngay sau khi vào phòng thi, ngay tr c khi làm bài hãy vi t chúng ra gi y nháp. Làm nh v yướ ế ấ ư ậ
s giúp b n ti t ki m th i gian v sau trong bu i thi và giúp b n t tin h n khi làm bài. ẽ ạ ế ệ ờ ề ổ ạ ự ơ
N u b n không h c gì c trong su t m t h c kỳ và b n ch còn m t ho c hai đêm đế ạ ọ ả ố ộ ọ ạ ỉ ộ ặ ể
ôn thi.
Đ ng b cu c. B n v n còn hi v ng. Nh ng b n c n ph i th c t : b n không th có đi mừ ỏ ộ ạ ẫ ọ ư ạ ầ ả ự ế ạ ể ể
cao n u b n không h c m t chút gì trong su t h c kì. N u b n ch còn m t đêm đ h c cế ạ ọ ộ ố ọ ế ạ ỉ ộ ể ọ ả
ch ng trình m t h c kỳ, dĩ nhiên b n ph i th c g n su t đêm. Th c su t đêm r i đi thi ngayươ ộ ọ ạ ả ứ ầ ố ứ ố ồ
vào sáng hôm sau không ph i bao gi cũng là đi u x u. Đi u quan tr ng là b n ph i bi tả ờ ề ấ ề ọ ạ ả ế
mình mu n gì khi h c môn h c này. Có b n ch mu n thi đ và không quan tâm hay khôngố ọ ọ ạ ỉ ố ỗ
c n đ n nh ng ki n th c mà môn h c này cung c p, cho r ng th c su t đêm h c g o đôiầ ế ữ ế ứ ọ ấ ằ ứ ố ọ ạ
khi l i là m t ý hay. Ch c ch n r ng m t s b n s không đ ng ý v i quan đi m này, nh ngạ ộ ắ ắ ằ ộ ố ạ ẽ ồ ớ ể ư
đôi khi chúng ta c n bi t phân ph i s c l c và t p trung vào nh ng môn quan tr ng, đ i v iầ ế ố ứ ự ậ ữ ọ ố ớ
nh ng môn còn l i ch c n đ là đ . Tôi không c m th y nhu c u ph i h c th t chăm chữ ạ ỉ ầ ỗ ủ ả ấ ầ ả ọ ậ ỉ
m t môn h c khi tôi bi t ch c r ng sau khi cu c thi k t thúc tôi s không bao gi c n đ nộ ọ ế ắ ằ ộ ế ẽ ờ ầ ế
nh ng ki n th c c a môn h c đó. Hãy h c có ch n l c. N u b n ch còn m t đêm đ h c,ữ ế ứ ủ ọ ọ ọ ọ ế ạ ỉ ộ ể ọ
b n c n ph i ch n l c nh ng gì b n s h c. T p trung vào nh ng ch đ quan tr ng vàạ ầ ả ọ ọ ữ ạ ẽ ọ ậ ữ ủ ề ọ
th ng xu t hi n trong các kỳ thi. Đ i v i t ng ch đ , t p trung vào nh ng ý quan tr ng c aườ ấ ệ ố ớ ừ ủ ề ậ ữ ọ ủ
ch đ . Vi t, vi t, vi t. Vi t nh ng ý chính đó ra gi y 3 l n. Vi t là m t cách giúp b n nh r tủ ề ế ế ế ế ữ ấ ầ ế ộ ạ ớ ấ
hi u qu . Đôi khi tôi không ch đ ng h c thu c mà ch vi t nh ng đi u c n nh ra gi y vàiệ ả ủ ộ ọ ộ ỉ ế ữ ề ầ ớ ấ
l n, th nh ng khi làm bài thi tôi l i có th nh khá rõ và trình bày đ y đ nh ng ý đó. Đ iầ ế ư ạ ể ớ ầ ủ ữ ố
v i nh ng ch đ không quan tr ng, đ ng b l hoàn toàn. Đ c l t nhanh v các ch đớ ữ ủ ề ọ ừ ỏ ơ ọ ướ ề ủ ề
y sách giáo khoa và t p ghi c a b n. Chú ý đ c các tiêu đ , câu ch đ c a m i đo nấ ở ậ ủ ạ ọ ề ủ ề ủ ỗ ạ
văn, đo n văn kh i đ u và tóm t t. B n không còn th i gian đ h c thu c. Vi c c n làm làạ ở ầ ắ ạ ờ ể ọ ộ ệ ầ
đ c l t th t nhanh, đ ng th i vi t nh ng t khóa và ý chính ra gi y nháp. Đi u cu i cùngọ ướ ậ ồ ờ ế ữ ừ ấ ề ố
c n l u ý: khi làm bài thi, dù g p ph i nh ng câu h i b n không bi t câu tr l i cũng khôngầ ư ặ ả ữ ỏ ạ ế ả ờ
bao gi b gi y tr ng. Vi t, vi t, vi t. Vi t nh b n ch a bao gi đ c vi t. Vi t t t c nh ngờ ỏ ấ ắ ế ế ế ế ư ạ ư ờ ượ ế ế ấ ả ữ
gì b n bi t. Đôi khi, quá trình vi t kích thích b nh c a b n và giúp b n nh l i m t ph nạ ế ế ộ ớ ủ ạ ạ ớ ạ ộ ầ
nh ng gì b n đã đ c l t qua. Hãy làm nh ng đi u trên và b n s có c h i ghi đ đi m đữ ạ ọ ướ ữ ề ạ ẽ ơ ộ ủ ể ể
v t qua kỳ thi. ượ
Th i gian làm bài ch còn 2 phút và v n còn 1 câu h i lý thuy t. Làm th nào đây?ờ ỉ ẫ ỏ ế ế
Tr c h t c n ph i đ c p m t ý quan tr ng: không bao gi ra v tr c khi th i gian làmướ ế ầ ả ề ậ ộ ọ ờ ề ướ ờ
bài k t thúc. Ch c h n b n không mu n m t gi sau khi ra v l i ch t nh n ra bài làm cóế ắ ẳ ạ ố ộ ờ ề ạ ợ ậ
thi u sót, nh ng thi u sót mà b n đã có th s a ch a n u b n ch u ng i l i phòng thi ki mế ữ ế ạ ể ử ữ ế ạ ị ồ ạ ể
tra bài làm c n th n. T b vĩnh vi n thói quen ra v s m ngay sau khi b n làm bài xong.ẩ ậ ừ ỏ ễ ề ớ ạ