Bài 16: LIÊN K T ION. TUINH TH IONẾ Ể
A. M c tiêuụ:
1. V ki n th cề ế ứ
H c sinh biọ ết:
–Khái ni m liên k t hoá h c. N i dung quy t c bát tệ ế ọ ộ ắ ử
–S hình thành ion âm, ion d ng. Cách bi u di n các ion.ự ươ ể ễ
–Các ph ng trình t o ra ion.ươ ạ
–Đ c tên các ion th ng g p.ọ ườ ặ
–S hình thành liên k t ion. Đ nh nghĩa liên k t ionự ế ị ế
H c sinh hi u:ọ ể
–Liên k t hoá h c là gì? Có m y lo i liên k t.ế ọ ấ ạ ế
–Ion là gì? Khi nào nguyên t bi n thành ion?ử ế
–Có m y lo i ionấ ạ ?
2. V k năngề ỹ
H c sinh v n d ngọ ậ ụ : bi u di n các ph ng trình t o ra ion và đ c đ c tên các ionể ễ ươ ạ ọ ượ
th ng g pườ ặ
B. Chu n b c a Giáo viên và H c sinhẩ ị ủ ọ
Đ dùng d y h c: ồ ạ ọ
–Hoá ch t: Na, khí Clấ2, mu ng đ t, đèn c n, k pỗ ố ồ ẹ
–M u v t: tinh th mu i h tẫ ậ ể ố ộ
–Mô hình: tinh th NaClể
–Các phi uế h c t p: 1,2 ọ ậ
Ph ng pháp d y h c: PP đàm tho i – g i m , nêu v n đ .ươ ạ ọ ạ ợ ở ấ ề
III. Ti n trình Da – H cế ỵ ọ
N i dungộHo t đ ng c a th yạ ộ ủ ầ Ho t đ ng c a tròạ ộ ủ
.
I. S t o thành Ion,ự ạ
cation, anion
1. Ion, anion, cation
Ho t đ ng ạ ộ 1:
GV s d ng phi u h c t p s 1ử ụ ế ọ ậ ố
g m 2 câu h i:ồ ỏ
a) Ion là gì ?
b) Nguyên t các nguyên t nào cóử ố
th t o thành Ion d ng (cation) ?ể ạ ươ
Ion âm (anion) ? Cho thí d .ụ
GV nêu câu h i: Na, Mg, Al, O, Fỏ
mu n đ t đ n c u trúc c a Ne thìố ạ ế ấ ủ
các nguyên t này ph i cho hayử ả
nh n e và t o ra h t mang đi n tíchậ ạ ạ ệ
gì ?
Các h t trên mang đi n tích đ uạ ệ ề
g i là Ion. .ọ
* Na, Mg, Al : cho e t o ra h t mangạ ạ
đi n tích d ngệ ươ
* O, F : nh n e t o ra h t mangậ ạ ạ
đi n tích âmệ
HS hình thành khái ni m v Ion:ệ ể
Nguyên t hay nhóm nguyên t mangử ử
đi n tích g i là Ionệ ọ
1
2. Ion đ n nguyênơ
t , đa nguyên t ử ử
II. S t o thànhự ạ
liên k t ionế :
a) S t o thành liênự ạ
k t ion trong phân tế ử
2 nguyên t .ử
Na, Mg, Al : là kim lo iạ
O, F : là phi kim
Vi t pt bi u di n s t o thànhế ể ễ ự ạ
các Ion sau t các nguyên t t ngừ ử ươ
ng và g i tên Ion t o thành:ứ ọ ạ
Na →Na+
Cl →Cl −
Al →Al+3
S→S2−
Ho t đ ng ạ ộ 2:
GV dùng phi u h c t p s 2 g m 1ế ọ ậ ố ồ
câu h i:ỏ
Th nào là Ion đ n nguyên t ,ế ơ ử
Ion đa nguyên t và cho thí d minhử ụ
ho ?ạ
Ho t đ ng ạ ộ 3:
G m 7 b c: ồ ướ
•Bi u di n thí nghi m Na cháyể ễ ệ
trong bình khí Cl t o ra ch t b tạ ấ ộ
màu tr ng là tinh th NaCl.ắ ể
•Chi u hình v (Tr 68 SGK) bi uế ẽ ễ
di n ph n ng c a Na và Cl t oễ ả ứ ủ ạ
mu i NaCl lên màn hình.ố
HS rút ra k t lu n:ế ậ
+ Nguyên t kim lo i d nh ng điử ạ ễ ườ
1, 2, 3e và tr thành các Ion mang 1,2,3ở
đ n v đi n tích d ng. Ion d ng cònơ ị ệ ươ ươ
g i là cation và có tên g i là tên g iọ ọ ọ
c a kim lo i t ng ng.ủ ạ ươ ứ
+ Nguyên t phi kim d nh n 3, 2,ử ễ ậ
1e và tr thành các Ion mang 3, 2, 1 đ nở ơ
v đi n tích âm. Ion âm còn g i làị ệ ọ
anion và có tên g i là tên các g c axit.ọ ố
Na → Na+ + 1e
Ion natri
Cl + 1e → Cl−
Ion clorua
Al → Al+3 + 3e
Ion nhôm
S + 2e → S2−
Ion sunfua
HS tr l i đ c câu h i trênả ờ ượ ỏ
+ Ion đ n nguyên t là Ion ch có m tơ ử ỉ ộ
nguyên t : Naử+, Al3+, S2-…
+ Ion đa nguyên t là Ion có nhi uử ề
nguyên t liên k t v i nhau t o thànhử ế ớ ạ
m t nhóm nguyên t mang đi n tích:ộ ử ệ
NO
−
3
, NH
+
4
…
•HS:Quan sát thí ngi m. ệ
•HS: Quan sát hình v .ẽ
2
III. Tinh th ionể
1. Tinh th NaClể
•
•Gi i thích s hình thành phân tả ự ử
NaCl?
•Liên k t gi a cation Naế ữ + và anion
Cl-. V y th nào là liên k t ion.?ậ ế ế
•Bi u di n ph n ng gi u Na vàễ ễ ả ứ ữ
Cl2 b ng PTHH?ằ
•T ng t nh tr ng h p hìnhươ ự ư ườ ợ
thành phân t NaCl, hãy vi t quáử ế
trình hình thành các ion Ca2+ và
Cl-, s đ hình thành phân t tơ ồ ử ừ
các nguyên t .ử
•Liên k t ion ch đ c hình thànhế ỉ ượ
gi a kim lo i di n hình và phiữ ạ ể
kim đi n hìnhể
Ho t đ ng ạ ộ 4:
•Chi u mô hình tinh th NaClế ể
( hình 3.1 SGK) lên màn hình cho
h c sinh quan sát đ th y c uọ ể ấ ấ
trúc d ng l p ph ng c a tinhạ ậ ươ ủ
th và s phân b các ion trongể ự ố
m ng tinh th . GV ch rõ h cạ ể ỉ ọ
sinh th nào là nút m ng. sau đóể ạ
GV yêu c u h c sinh mô t l iầ ọ ả ạ
c u trúc tinh th NaCl ấ ể ?
•GV b sung : tinh th NaCl g mổ ể ồ
r t nhi u ion Naấ ề + và Cl-. Các ion
này liên k t v i nhau ch t chế ớ ặ ẽ
•HS: Nguyên t Na nh ng 1eử ườ
cho nguyên t Cl đ bi n thànhử ể ế
cation Na+, đ ng th i nguyên tồ ờ ử
Cl nhân 1e c a Na đ bi nủ ể ế
thành anion Cl-
2e
2Na + Cl2 2Na+ + 2Cl-
Hai ion t o thành Na+ và Cl- mangạ
đi n tích ng c d u hút nhau b ng l cệ ượ ấ ằ ự
hút tĩnh đi n, t o nên phân t NaCl.ệ ạ ử
•Liên k t ion là liên k t đ cế ế ượ
hình thành nh l c hút tĩnh đi nờ ự ệ
c a 2 ion mang đi n tích tráiủ ệ
d u.ấ
•2Na + Cl2 2Na+Cl-
•Ca + Cl2 Ca2+Cl2-.
2e
Ca + Cl2 Ca2+Cl2- .
•Tinh th NaCl:ể
•Có c u trúc l p ph ng.ấ ậ ươ
•Các ion Na+ và Cl- phân b luânố
phiên, đ u đ n nút m ng. Mể ặ ở ạ ỗ
i ion đ c bao quanh b i 6 ionượ ở
trái d u.ấ
3
2. Tính ch t chungấ
c a h p ch t ionủ ợ ẩ
đ n m c không th tách riêngế ứ ể
bi t t ng phân t . Có th coi tinhệ ừ ử ể
th NaCl là m t tinh th kh ngể ộ ể ổ
l . Tuy nhiên trong th c t , đồ ự ế ể
đ n gi n, ng i ta vi t NaClơ ả ườ ế
bi u di n cho m t phân t natriể ễ ộ ử
cloura. Vì đ c hình thành t cácượ ừ
ion, tinh th NaCl đ c x p vàoể ượ ế
lo i tinh th ion. Các h p ch tạ ể ợ ấ
nh CaClư2, KCl,… tr ng tháiỞ ạ
r n cũng có m ng tinh th ion.ắ ạ ể
Ho t đ ng ạ ộ 5:
•GV đ t v n đ :B ng hi u bi tặ ấ ề ằ ể ế
c a mình,hãy cho bi t tinh thủ ế ể
mu i ăn (NaCl) có đ c đi mố ặ ể
gìv tính b n v ng,tr ngề ề ữ ạ
thái,kh năng bay h i,nóngả ơ
ch y,tan trong n c và kh năngả ướ ả
phân li thành ion,d n đi n?ẫ ệ
•GV k t lu n: đi u ki nế ậ ở ề ệ
th ng,các h p ch t iont h ngườ ợ ấ ườ
t n t i d ng tinh th .Tinh thồ ạ ở ạ ể ể
NaCl cũng nh các tinh th ionư ể
khác đ u có tính ch t là r t b nề ấ ấ ề
v ng và có nhi t đ nóng ch yữ ệ ộ ả
cao.Thí d nhi t đ nóng ch yụ ệ ộ ả
c a mu i ăn là 8000C,c a MgOủ ố ủ
là 28000C.
•GV : T i sao tinh th ion cóạ ể
nh ng tính ch t đ c bi t kữ ấ ặ ệ ể
trên?
Ho t đ ng 6. C ng c bàiạ ộ ủ ố
Bài t pậ: 1, 2, 3 SGK
Ho t đ ng 7: Bài t p v nhàạ ộ ậ ề
Bài t pậ: 4, 5, 6 SGK
HS: Th o lu n:ả ậ
- Tinh th NaCl r t b n và giòn:ể ấ ề
Không b phân hu , khi đ p m nh thìị ỷ ậ ạ
v v n ra.ỡ ụ
- Tinh th NaCl khó bay h i, khóể ơ
nóng cháy.
- Tan nhi u trong n c, d phânề ướ ễ
li thành ion.
- Khi nóng ch y và khi hoà tanả
trong n c, chúng d n đi n,ướ ẫ ệ
còn tr ng thái r n thì khôngở ạ ắ
d n đi n.ẫ ệ
HS: Tinh th ion g m các ion. Các ionể ồ
này liên k t v i nhau nh l c hút tĩnhế ớ ờ ự
đi n. Đó là liên k t ion, m t lo i liênệ ế ộ ạ
k t hóa h c m nh, mu n phá v chúngế ọ ạ ố ỡ
c n tiêu t n năng l ng r t l n.ầ ố ượ ấ ớ
HS: Đ a ra đáp án và gi i thíchư ả
4