ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
HOÀNG XUÂN SƠN
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN
Ở VIỆT NAM (1991 – 2021)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ VIỆT NAM
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2023
ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
HOÀNG XUÂN SƠN
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN
Ở VIỆT NAM (1991 – 2021)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ VIỆT NAM
MÃ SỐ: 9229013
Người hướng dẫn 1: GS. TS. VÕ VĂN SEN
Người hướng dẫn 2: TS. PHẠM PHÚC VĨNH
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2023
i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
NỘI DUNG
VIẾT TẮT
1
Chủ nghĩa xã hội
CNXH
2
Doanh nghiệp
DN
3
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
DNFDI
4
Doanh nghiệp ngoài nhà nước
DNNNN
5
Doanh nghiệp nhà nước
DNNN
6
Doanh nghiệp tư nhân
DNTN
7
Đầu tư trực tiếp nước ngoài
FDI
8
Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
KTFDI
9
Kinh tế ngoài nhà nước
KTNNN
10
Kinh tế nhà nước
KTNN
11
Kinh tế tư nhân
KTTN
12
Lực lượng sản xuất
LLSX
13
Quan hệ sản xuất
QHSX
14
Tổng sản phẩm nội địa
GDP
15
Tư bản chủ nghĩa
TBCN
16
Xã hội chủ nghĩa
XHCN
ii
MỤC LỤC
Danh mục các chữ viết tắt ............................................................................................ i
Mục lục ....................................................................................................................... ii
Danh mục các bảng ..................................................................................................... v
Danh mục các biểu đồ ............................................................................................... vii
Danh mục các phụ lục ................................................................................................ ix
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ VẤN ĐỀ
KINH TẾ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM ...................................................................... 7
1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài ........................ 8
1.2. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam liên quan đến đề tài ........................ 15
1.2.1. Những kết quả nghiên cứu được tiếp cận từ góc độ kinh tế học............ 15
1.2.2. Những kết quả nghiên cứu được tiếp cận từ góc độ chủ trương,
chính sách .............................................................................................. 22
1.2.3. Những kết quả nghiên cứu được tiếp cận từ góc độ lịch sử ................... 27
1.3. Nhận xét chung và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu .................. 30
CHƯƠNG 2. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN Ở
VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 1991 – 2005 .................................................. 32
2.1. Bối cảnh phát triển của kinh tế tư nhân ......................................................... 32
2.1.1. Bối cảnh quốc tế và tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam ....................... 32
2.1.2. Chủ trương, đường lối phát triển kinh tế tư nhân của Đảng Cộng
sản Việt Nam ......................................................................................... 35
2.1.3. Kinh tế tư nhân ở Việt Nam sau 5 năm đầu đổi mới (1986 - 1991) ...... 40
2.2. Những chuyển biến của kinh tế tư nhân trong giai đoạn 1991 – 2005.......... 45
2.2.1. Chuyển biến bước đầu của kinh tế tư nhân trong những năm
1991 – 2000 ........................................................................................... 45
2.2.2. Quá trình vươn lên của kinh tế tư nhân trong những năm đầu thế
kỷ XXI (2001 – 2005) ........................................................................... 51
2.3. Đóng góp của kinh tế tư nhân đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của
quốc gia trong giai đoạn 1991 – 2005 .................................................................. 61
iii
2.3.1. Đóng góp đối với sự phát triển kinh tế................................................... 61
2.3.2. Đóng góp đối với xã hội ......................................................................... 69
Tiểu kết Chương 2 .................................................................................................... 73
CHƯƠNG 3. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN Ở
VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2006 – 2021 .................................................. 75
3.1. Bối cảnh phát triển của kinh tế tư nhân trong hai thập niên đầu thế kỷ
XXI ....................................................................................................................... 75
3.1.1. Bối cảnh quốc tế và quá trình hội nhập của Việt Nam .......................... 75
3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam ................................................ 78
3.1.3. Chủ trương phát triển kinh tế tư nhân của Đảng Cộng sản
Việt Nam ............................................................................................... 80
3.2. Quá trình phát triển và khẳng định vị thế của kinh tế tư nhân trong
những năm 2006 – 2021 ....................................................................................... 83
3.2.1. Chính sách phát triển kinh tế tư nhân của Nhà nước ............................. 83
3.2.2. Những thành tựu của kinh tế tư nhân trong giai đoạn 2006 – 2021 ........... 87
3.3. Đóng góp của kinh tế tư nhân đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của
quốc gia trong giai đoạn 2006 – 2021 ................................................................ 102
3.3.1. Đóng góp đối với sự phát triển kinh tế................................................. 102
3.3.2. Đóng góp đối với xã hội ....................................................................... 108
Tiểu kết Chương 3 .................................................................................................. 110
CHƯƠNG 4. NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA KINH
TẾ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM TỪ 1991 ĐẾN 2021 ............................................ 112
4.1. Đặc điểm của kinh tế tư nhân ở Việt Nam .................................................. 112
4.1.1. Kinh tế tư nhân phát triển năng động, từng bước khẳng định vị thế
của mình trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ................. 112
4.1.2. Sự phát triển của kinh tế tư nhân ở Việt Nam phù hợp với thực
tiễn kinh tế Việt Nam .......................................................................... 113
4.1.3. Kinh tế tư nhân hoạt động trong tất cả các lĩnh vực, công nghệ từ
thấp đến cao, quy mô đa dạng ............................................................. 115
4.1.4. Kinh tế tư nhân có xu hướng tham gia vào các lĩnh vực kinh
doanh đa dạng, công nghệ ngày càng hiện đại, quy mô lớn ............... 117