ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TRẦN THỊ THỦY
BÁO DÂN CHÚNG VỚI CUỘC ĐẤU TRANH
VÌ DÂN SINH DÂN CHỦ
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Hà Nội - 2010
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TRẦN THỊ THỦY
BÁO DÂN CHÚNG VỚI CUỘC ĐẤU TRANH
VÌ DÂN SINH DÂN CHỦ
Chuyên ngành : Lịch sử Việt Nam
Mã số : 60.22.54
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Xanh
Hà Nội - 2010
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài…………………………..…………...……………1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài………………………………...………………2
3. Mục đích nghiên cứu…………………………………...………….............4
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu…………………………………............4
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu………………..…………4
6. Đóng góp của luận văn…………………………………………….............5
7. Bố cục của luận văn………………………...………………………………5
CHƢƠNG 1: KHÁI LƢỢC VỀ SỰ XUẤT HIỆN VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BÁO
DÂN CHÖNG.
1.1 Tình hình thế giới, Việt Nam và báo chí nói chung của Đảng Cộng
sản Đông Dương trong những năm 1936-1939.
1.1.1.Tình hình thế giới và Việt Nam những năm 1936-1939……………6
1.1.1.1 Tình hình thế giới…….………………………………………6
1.1.1.2. Tình hình Việt Nam…………………….……………………7
1.1.2. Tình hình báo chí của Đảng Cộng sản Đông Dương trong những
năm 1936-1939………..………………………...…………………………10
1.1.2.1. Chính sách báo chí của thực dân Pháp ở Đông Dương trong
những năm 1936-1939…………..…………………………………...10
1.1.2.2. Báo chí của Đảng Cộng sản Đông Dương những năm 1936-
1939……….………………………………………………………..12
1.2. Sự xuất hiện và hoạt động của báo Dân chúng
1.2.1. Sự xuất hiện báo Dân Chúng…………..………………………….15
1.2.2. Những nét khái lược về hoạt động của báo Dân chúng trong năm
1938-1939………………………...……………………………………….17
1.2.2.1. Nội dung, chủ đề, mục tiêu chính trị của báo Dân
Chúng………………………………...……………………………..17
1.2.2.2. Chỉ đạo báo……………………………………..…………18
2
1.2.2.3. In ấn, phát hành…………………………….…….............18
1.2.2.4. Biên tập viên, cộng tác viên, bạn đọc……………...............20
CHƢƠNG 2: CUỘC ĐẤU TRANH ĐÕI DÂN CHỦ.
2.1. Đòi tự do báo chí và tự do biểu tình, hội họp
2.1.1.Đòi tự do báo chí…………………………………………………....23
2.1.2. Đòi tự do hội họp, biểu tình……………………….……………….27
2.2. Đòi tự do lập các hội ái hữu và nghiệp đoàn……………...…………28
2.3. Đấu tranh đòi thả tù chính trị………………………………………….42
2.4. Đấu tranh đòi cải cách chế độ tuyển cử, biến nghị trường thành
diễn đàn đấu tranh vì quyền lợi của dân chúng………………………….41
2.4.1. Phản ánh tính chất hạn hẹp, thối nát của Tuyển cử, của dân
biểu……………………………………………………………….............42
2.4.2. Đấu tranh đòi cải cách chế độ tuyển cử và các hội đồng dân
biểu……………………………………………………………...………...43
2.4.3. Biến nghị trường thành diễn đàn đấu tranh vì quyền lợi của dân
chúng……...………………………………………………………………44
2.5. Chống trở lại Hiệp ước 1884…………………………………..............50
CHƢƠNG 3: CUỘC ĐẤU TRANH ĐÕI CẢI THIỆN DÂN SINH.
3.1. Đấu tranh đòi cải cách chính sách thuế………………………………54
3.2. Phản ảnh bất công, mất dân chủ và đấu tranh đòi cải thiện đời sống
của công nhân và nông dân.
3.2.1. Phản ảnh bất công, mất dân chủ và đấu tranh đòi cải thiện đời
sống của công nhân………………………………………………………60
3.2.2. Phản ảnh bất công mất dân chủ và đấu tranh đòi cải thiện đời sống
của nông dân……………………………………………………………...67
3.3. Phản ảnh bất công, mất dân chủ và đấu tranh đòi cải thiện đòi sống
của các thành phần khác……………….………………................................77
3.3.1. Phản ảnh bất công mất dân chủ và đấu tranh đời cải thiện đời sống
của công nhân viên chức, tiểu thương, tiểu
chủ…………………………77
3
3.3.2. Phản ảnh bất công mất dân chủ và đấu tranh đòi cải thiện đời sống
của binh lính……………………………...………………………………82
3.3.3. Phản ảnh tình trạng thiếu trường học và đấu tranh đòi cỉa thiện
điều kiện học tập cho học sinh…………………………………………...84
KẾT LUẬN
………………………………………………………………………88
TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………..91
PHỤ LỤC (1): Thống kê những bài báo về dân sinh, dân chủ trên báo Dân
Chúng………………………………………………………………….................95
PHỤ LỤC (2): Một số tờ báo Dân Chúng 1938-1939 hiện đang lƣu giữ tại Bảo
tàng Cách mạng Việt Nam…………………………..…………….
…………...154