ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐẶNG THỊ NGỌC HÀ
DẠY HỌC THƠ XUÂN QUỲNH TRONG NHÀ TRƢỜNG
THEO HƢỚNG KHAI THÁC TÍN HIỆU THẨM MỸ
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN
HÀ NỘI – 2018
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐẶNG THỊ NGỌC HÀ
DẠY HỌC THƠ XUÂN QUỲNH TRONG NHÀ TRƢỜNG
THEO HƢỚNG KHAI THÁC TÍN HIỆU THẨM MỸ
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN
Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN NGỮ VĂN)
Mã số: 60 14 01 11
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Lê Hải Anh
HÀ NỘI – 2018
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình hoàn thành luận văn này, người viết đã nhận được sự giúp
đỡ của nhiều thầy cô giáo thuộc các Trường đại học, Viện nghiên cứu. Tôi xin trân
trọng gửi lời cảm ơn tới TS Lê Hải Anh, Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc
gia Hà Nội đã hướng dẫn tôi trong quá trình hoàn thiện Luận văn. Cuối cùng, tôi xin
gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô trong khoa Giáo dục học, trường Đại học
Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trung tâm Thông tin Thư Viện, Đại học Quốc
gia Hà Nội và bạn bè, đồng nghiệp đã giúp tôi trong quá trình sưu tầm tài liệu, hoàn
thành Luận văn này.
Hà Nội, tháng 07 năm 2017
Đặng Thị Ngọc Hà
ii
DANH MỤC VIẾT TẮT
BGH
Ban giám hiệu
Bộ GD&ĐT
Bộ Giáo dục và Đào tạo
BT
Bài tập
C.b.
Chủ biên
CT
Chương trình
CCT
Chuẩn chương trình
ĐHVB
Đọc hiểu văn bản
PTNL
Phát triển năng lực
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
HSPT
Học sinh phổ thông
KHXH
Khoa học xã hội
LA
Luận án
LV
Luận văn
NTPT
Nhà trường phổ thông
TP. HCM
Thành phố Hồ Chí Minh
NXB
Nhà xuất bản
Phòng GD&ĐT
Phòng Giáo dục và Đào tạo
PPDH
Phương pháp dạy học
PGS.TS.
Phó giáo sư Tiến sĩ
SGK
Sách giáo khoa
SGV
Sách giáo viên
THTM
Tín hiệu thẩm mỹ
THCS
Trung học cơ sở
THPT
Trung học phổ thông
TS
Tiến sĩ
T. 1
Tập 1
T. 2
Tập 2
iii
MỤC LỤC
Lời cảm ơn .................................................................................................................. i
Danh mục viết tắt ....................................................................................................... ii
Mục lục ...................................................................................................................... iii
Danh mục bảng ......................................................................................................... vi
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI ................................................. 9
1.1. Dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học
sinh .............................................................................................................................. 9
1.1.1. Chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh ..................... 9
1.1.2. Năng lực .......................................................................................................... 10
1.1.3. Dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực .................................. 12
1.1.4. Dạy học đọc hiểu thơ trữ tình theo định hướng phát triển năng lực ............... 15
1.2. Thi pháp học và việc vận dụng những thành tựu của thi pháp học vào dạy học
đọc hiểu văn bản văn học .......................................................................................... 19
1.2.1. Những vấn đề nghiên cứu của thi pháp học .................................................... 19
1.2.2. Tính nội dung và hình thức trong văn bản văn học ........................................ 20
1.2.3. Tín hiệu thẩm mỹ trong thơ trữ tình ................................................................ 21
1.2.4. Khai thác tín hiệu thẩm mĩ trong thơ trữ tình ................................................. 24
1.3. Thơ Xuân Quỳnh và những tín hiệu thẩm mỹ trong thơ Xuân Quỳnh .............. 25
1.3.1. Đôi nét về Xuân Quỳnh................................................................................... 25
1.3.3. Tín hiệu thẩm mỹ trong thơ Xuân Quỳnh và trong hai bài thơ “Tiếng gà trưa”,
“Sóng” của nhà thơ ................................................................................................... 27
1.4. Thực trạng dạy học đọc hiểu thơ Xuân Quỳnh theo hướng khai thác tín hiệu
thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông hiện nay ......................................................... 35
1.4.1. Mục tiêu, nội dung dạy học thơ Xuân Quỳnh theo chương trình và sách giáo
khoa hiện nay ............................................................................................................ 35
1.4.2. Những ưu điểm và hạn chế trong dạy học đọc hiểu thơ Xuân Quỳnh theo
chương trình và sách giáo khoa hiện hành ................................................................ 36