Luận văn Thạc sĩ: Pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ và thực tiễn thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam, góp phần quan trọng vào tăng trưởng, tạo việc làm và duy trì sự năng động của thị trường. Nhận thức tầm quan trọng này, Nhà nước đã ban hành các chính sách hỗ trợ, tiêu biểu là Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển nhanh chóng và hội nhập quốc tế, chính sách về mặt bằng sản xuất, kinh doanh – một yếu tố nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của DNNVV – vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập trong thực tiễn triển khai. Đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có mật độ DNNVV cao nhất cả nước và là đầu tàu kinh tế, nhu cầu về mặt bằng sản xuất ngày càng cấp thiết. Bối cảnh pháp lý mới, như Luật Đất đai 2024 và Nghị quyết 98/2023/QH15, tạo ra yêu cầu khách quan về việc rà soát, đánh giá toàn diện để hoàn thiện pháp luật về hỗ trợ mặt bằng sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.

Các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam (đặc biệt là TP.HCM), các nhà nghiên cứu, sinh viên luật kinh tế và quản lý, hiệp hội doanh nghiệp, và cộng đồng DNNVV quan tâm đến chính sách hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân.

Luận văn này thực hiện mục tiêu đánh giá toàn diện hệ thống pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) trong lĩnh vực mặt bằng sản xuất và thực tiễn triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi. Nghiên cứu được cấu trúc thành ba chương chính. Chương đầu tiên tập trung vào các vấn đề lý luận, hệ thống hóa các khái niệm, nguyên tắc, và nội dung điều chỉnh của pháp luật về hỗ trợ DNNVV, đặc biệt là trong việc tiếp cận mặt bằng sản xuất. Chương này chỉ ra rằng dù khuôn khổ pháp lý đã được thiết lập, nó vẫn còn phân mảnh và chưa có tính ràng buộc cao. Chương thứ hai đi sâu vào thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành các chính sách hỗ trợ mặt bằng sản xuất cho DNNVV tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2020-2025. Phân tích thực chứng dựa trên số liệu cho thấy dù có nhiều nỗ lực, tỷ lệ DNNVV tiếp cận được các chương trình hỗ trợ vẫn còn hạn chế do nhiều nguyên nhân như thiếu quỹ đất sạch, quy trình phức tạp, thiếu quy định thống nhất về mức hỗ trợ, và bất cập trong phối hợp liên ngành. Đặc biệt, luận văn nhấn mạnh các vấn đề pháp lý nổi bật như tính tùy nghi của Luật Hỗ trợ DNNVV 2017 và sự thiếu đồng bộ giữa các luật liên quan như Luật Đất đai 2024. Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, chương cuối cùng đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả. Các kiến nghị pháp lý bao gồm bổ sung cơ chế bắt buộc phân bổ quỹ đất tối thiểu, quy định mức hỗ trợ thuê đất, hợp pháp hóa các mô hình hiệu quả như nhà xưởng cao tầng và mở rộng đối tượng thụ hưởng. Về giải pháp thực tiễn, luận văn đề xuất tăng cường hợp tác giữa chính quyền và doanh nghiệp, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và hỗ trợ tiếp cận công nghệ. Nghiên cứu khẳng định việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý này không chỉ thúc đẩy phát triển DNNVV mà còn góp phần xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, và khuyến nghị Thành phố Hồ Chí Minh đi đầu trong việc triển khai các mô hình hỗ trợ hiệu quả, làm tiền đề nhân rộng toàn quốc.