1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
NGUYN TH MNG THƠ
HÌNH TƯNG NHÂN VT TR EM TRONG SÁNG TÁC
CA THCH LAM, NAM CAO, NGUYÊN HNG
TRƯC CÁCH MNG THÁNG TÁM 1945
Chuyên ngành : Văn hc Vit Nam
Mã s : 60.22.34
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ
KHOA HC XÃ HI VÀ NHÂN VĂN
Đà Nng - Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. BÙI THANH TRUYN
Phn bin 1: TS. NGUYN THANH SƠN
Phn bin 2: PGS.TS. H TH HÀ
Lun văn ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun văn thc sĩ
Khoa hc Xã hi và Nhân văn hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày
12 tháng 11 năm 2011.
* Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng.
3
M ĐU
1. LÍ DO CHN Đ TÀI
Thch Lam, Nam Cao, Nguyên Hng ñu là nhng tên tui
ni bt ca nn văn hc Vit Nam giai ñon 1930- 1945. Vi ñc
gi, ba tác gi này khá quen thuc và gn gũi bi t lâu nhng sáng
tác ca h ñã in ñm du n trong tâm thc nhiu th h.
Trong s nhng ñi din xut s c ca nn văn hc Vit Nam
trưc Cách mng tháng Tám, ngoài Thch Lam, Nam Cao, Nguyên
Hng, nhng ngưi vit v nhng vn ñ liên quan ñn tr! em không
nhiu. Đây là ba cây bút có nhiu “duyên n” vi th gii tr! thơ.
Không ging như nhiu tên tui khác trong giai ñon văn hc 1930 -
1945 thưng hưng ñn ñ tài ngưi nông dân b# tha hoá, bn cùng
hoá, ngưi trí thc nghèo hay nhng k! lưu manh ñô th#, ba tác gi
này còn có mt mng riêng, ghi ñưc du n trong lòng ngưi ñc:
mng sáng tác v ñ tài tr! em - ñi tưng cn ñưc quan tâm, yêu
thương và bo v. Nh h, ngưi ñc có ñiu kin hi$u sâu hơn v
nhng s phn khn cùng, nhng bi k#ch và thân phn con ngưi
trong xã hi th%c dân phong kin. Chính vì vy, mng truyn này ñã
hp dn nhiu ñc gi, nht là tr! em, bi nh th, ngưi ñc nh&
tui có th$ tìm thy bóng dáng mình ñy và ngưi ln như ñưc
quay v vi th gii tui thơ ca mình.
Ngưi ñc d' dàng nhn thy mng sáng tác có phn “lch
dòng” này, c ba nhà văn ñu có nhiu ñi$m chung trong quan nim,
tư tưng cũng như phong cách ngh thut. Có th$ xem h là nhng
nhân t góp phn ñ#nh hình cho s% ra ñi và phát tri$n ca văn hc
thiu nhi Vit Nam hin ñi.
Tìm hi$u hình tưng tr! em trong văn hc hin th%c phê
phán Vit Nam qua sáng tác ca Thch Lam, Nam Cao, Nguyên
4
Hng, mong mun trưc ht ca ngưi vit là tìm mt li riêng ñ$
khám phá ñ#a ht còn khá mi m! này, qua ñó góp phn nhn din và
ñánh giá khách quan v# th ca ba tác gi cho nn văn hc Vit Nam
hin ñi. Ngoài ra, trong chương trình Văn hc, Ting Vit ph
thông hin nay, không ít sáng tác v ñ tài tr! em ca Thch Lam,
Nam Cao, Nguyên Hng ñưc ñưa vào ging dy như: Gió lnh ñu
mùa, Hai ña tr - Thch Lam, Thi thơ u - Nguyên Hng… Vic
th%c hin ñ tài, vì th, cũng là mt cơ hi ñ$ chúng tôi nâng cao
năng l%c chuyên môn, nghip v( và kh năng nghiên cu văn hc
ca mình.
2. L)CH S* V+N Đ
, Vit Nam cũng như trên th gii, t lâu ñã có mt b phn
sáng tác văn hc dành riêng cho thiu nhi. Nhng cun sách ñu tiên
vit cho thiu nhi là nhng cun sách có ni dung giáo khoa và ño lí
như: Sách hc vn, sách bách khoa, sách v quy t c ng x-… , th
k. XX, trên th gii, văn hc thiu nhi phát tri$n khá ña dng và phc
tp, ít nhiu còn b# chi phi bi xu hưng thương mi hoăchj b# pha
trn bi s% bành trưng ca văn hc ñi chúng. Ti Vit Nam, ñn
ñu th k. XX mi xut hin văn hc thiu nhi. Đn nay, bên cnh
ñ#a ht văn chương dành cho ngưi ln, văn hc thiu nhi th%c s% tr
thành mt b phn văn hc trong nn văn hc dân tc. Th nhưng,
ñn nay chưa có mt công trình dài hơi nào tp trung nghiên cu có
tính cht xâu chu/i nhng ñóng góp ca b phn văn hc này, ñ0c
bit là nghiên cu v văn hc thiu nhi trưc 1945.
2.1. Nhng nghiên cu v văn hc thi u nhi trư"c 1945
Phn ln nhng bài vit văn hc thiu nhi trưc 1945 ñưc tp
hp trong giáo trình Văn hc thiu nhi Vit Nam ca Lê Th# Hoài Nam
và Văn hc tr em ca Lã Th# B c Lý.
5
Trong Văn hc thiu nhi Vit Nam (Nhà xut bn Giáo d(c,
2001), Lê Th# Hoài Nam có ñ cp ñn vn ñ khái quát văn hc vit
cho tr! em thi kì trưc Cách mng, trong ñó gii thiu qua mt s
nhà văn hin th%c tham gia vit cho thiu nhi như: Tô Hoài, Nam Cao,
Nguyên Hng. Tác gi ch. mi ñi$m qua tên mt s tác ph1m ca các
nhà văn này ch chưa ñi vào nghiên cu c( th$.
Giáo trình Văn hc tr em (Nhà xut bn Đi hc Sư phm,
2005) ca Lã Th# B c Lý nghiên cu quá trình hình thành và phát
tri$n ca văn hc thiu nhi. Trong ñó tác gi có nói khái quát ñn văn
hc tr! em thi kì trưc Cách mng tháng Tám 1945. Cũng như, Lê
Th# Hoài Nam, tác gi Lã Th# B c Lí cũng ch. lưt qua nhng tên
tui có công khai nn, ñ p móng trong bui bình minh ca văn hc
thiu nhi Vit Nam hin ñi.
Ngoài ra, còn mt s bài vit ch yu dng gii thiu tác
ph1m ca các cây bút văn xuôi vit v ñ tài tr! em trưc Cách mng
như: D mèn phiêu lưu kí, Đám cưi chut ca Tô Hoài, Bài hc
quét nhà ca Nam Cao…
2.2. Nhng nghiên cu v ñ tài thi u nhi trong tác ph$m Th%ch
Lam, Nam Cao, Nguyên H&ng
Các hưng nghiên cu Thch Lam, Nam Cao, Nguyên Hng
t trưc ñn nay ñu nghiêng h2n sang lĩnh v%c văn xuôi v ñ tài
nông dân, trí thc nghèo. Mng sáng tác v th gii tr! thơ ca h
chưa có nhiu công trình kho cu, phê bình mang tính h thng,
chuyên sâu mà ch. ñưc ñ cp theo ki$u “phân mnh” trong mt s
bài vit ca các tác gi Bích Thu, Đào Th# Lý, Lê Tâm Chính,…
Tuy$n tp Văn hc thiu nhi do Vân Thanh biên son có bài
vit "Nhân vt tr thơ trong sáng tác ca Nam Cao" ca tác gi Bích
Thu. , ñây, ngưi vit ch yu bàn ñn s phn cơ c%c ca nhng