Luận văn tốt nghiệp: Thực trạng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật bảo hiểm xã hội của Việt Nam trong bối cảnh hiện nay

Ố

Ậ

Ệ

LU N VĂN T T NGHI P

Ạ Ọ

Ậ

Đ I H C LU T

Ề

Đ  TÀI

:

ự

ả

ệ

ằ

ạ Th c tr ng và gi

ậ ả   i pháp nh m hoàn thi n pháp lu t b o

ộ ủ

ể

ệ

ệ

hi m xã h i c a Vi

ố ả t Nam trong b i c nh hi n nay

Ụ

Ụ

M C L C

Ờ L I NÓI Đ U Ầ ...................................................................................................3

ƯƠ Ộ Ố Ấ Ề Ề CH NG I: M T S  V N Đ  CHUNG V  BHXH .................................6

ấ ủ ả ể ả 1. B n ch t c a b o hi m xã h i ộ ......................................................................7

ệ ả ể ể ả ươ 2. Phân bi ộ t b o hi m xã h i và b o hi m th ng m i ạ ..................................11

ậ ố ớ ả ể ề ỉ 3. Đi u ch nh pháp lu t đ i v i b o hi m xã h i ộ .............................................13

ƯƠ Ề Ả Ậ Ể Ể CH Ộ Ủ   NG II: TÌM HI U PHÁP LU T V  B O HI M XàH I C A

Ệ VI T NAM VÀ SINGAPORE .........................................................................23

ố ượ ể ạ ả 1. Đ i t ng và ph m vi tham gia b o hi m xã h i ộ .........................................23

ề ể ả ấ 2. V n đ  đóng góp b o hi m xã h i ộ ................................................................27

ỹ ả ể 3. Qu  b o hi m xã h i ộ .....................................................................................30

ế ộ ả ả ể 4. Các ch  đ  chi tr  b o hi m xã h i ộ ..............................................................33

ả ướ ố ớ ả ể 5. Qu n lý nhà n c đ i v i b o hi m xã h i ộ .................................................45

ƯƠ Ộ Ố Ậ Ằ Ế Ị CH NG III: M T S  NH N XÉT VÀ KI N NGH  NH M HOÀN

Ủ Ậ Ệ Ệ Ố Ả   THI N   PHÁP   LU T   BHXH   C A   VI T   NAM   TRONG   B I   C NH

Ệ HI N NAY .........................................................................................................47

ề ự ậ ả ể ệ ạ ậ ộ ị ở ệ 1. Nh n đ nh v  th c tr ng pháp lu t b o hi m xã h i hi n nay Vi t Nam

ơ ở ậ ả ớ trên c  s  so sánh v i pháp lu t Singapore và thông qua kh o sát tình hình

ộ ở ự ệ ể ả ệ th c hi n b o hi m xã h i Vi t Nam ............................................................47

ộ ố ế ậ ả ệ ể ằ ộ ị ề   2. M t s  ki n ngh  nh m hoàn thi n pháp lu t b o hi m xã h i trong đi u

ố ế ệ ậ ộ ậ ả ể ẩ ị ki n h i nh p qu c t và chu n b  ban hành Lu t b o hi m xã h i ộ ...............53

Ế K T LU N Ậ ........................................................................................................59

Ệ TÀI LI U THAM KH O Ả ................................................................................60

Ờ

Ầ

L I NÓI Đ U

ề ợ ố ạ ộ ồ          Tuyên ngôn nhân quy n do Đ i h i đ ng Liên h p qu c thông qua ngày

ế ả 10/12/1948. Trong b n Tuyên ngôn có vi ấ ả ọ t: "T t c  m i ng ườ ớ ư i v i t cách là

ề ưở ủ ộ ặ ơ ở ề ộ thành viên c a xã h i có quy n h ng an sinh xã h i. Quy n đó đ t c  s  trên

ề ề ả ế ộ ự s  tho  mãn các quy n v  kinh t ầ , xã h i và văn hoá c n cho nhân cách và s ự

ự ườ ậ ớ ể ả ấ ộ ộ t ể  do phát tri n con ng i...". Và b o hi m xã h i là b  ph n l n nh t trong

ể ể ả ộ ộ ệ ố h  th ng an sinh xã h i. Có th  nói, không có b o hi m xã h i thì không th ể

ộ ữ ộ ề ể ạ ả ằ ộ ờ ả   có m t n n an sinh xã h i v ng m nh. B o hi m xã h i ra đ i nh m b o

ộ ố ữ ườ ọ ướ ộ ữ ủ ả đ m cu c s ng cho nh ng ng i lao đ ng và gia đình h  tr c nh ng r i ro

ư ố ệ ề ệ ả ạ ấ ộ ộ ệ   xã h i nh   m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p, m t vi c

ả ặ ấ ậ ậ ọ ườ làm, ..., làm gi m ho c m t thu nh p. Chính vì v y, m i ng ề   ộ i lao đ ng đ u

ề ưở ả ộ ượ ể ệ ả có quy n h ể ng b o hi m xã h i, đ ề   ộ ả c b o hi m xã h i b o v , và quy n

ưở ơ ả ữ ủ ề ể ả ộ ộ ườ h ng b o hi m xã h i là m t trong nh ng quy n c  b n c a ng i lao

ượ ậ ủ ế ớ ố ừ ậ ả ộ đ ng, đ ề c pháp lu t c a nhi u qu c gia trên th  gi ả   i th a nh n và đ m b o

ự ệ ệ th c hi n, trong đó có Vi t Nam và Singapore.

ệ ế ị ậ ể ậ ề          Do đi u ki n kinh t ộ , chính tr , t p quán xã h i, quan đi m l p pháp,

ự ủ ế ỗ ố ả   ọ h c thuy t pháp lý, ... c a m i qu c gia có s  khác nhau nên chính sách b o

ậ ả ộ ủ ể ể ệ ộ ỗ ố ị hi m xã h i và vi c quy đ nh pháp lu t b o hi m xã h i c a m i qu c gia

ố ớ ữ ự ề ố cũng có s  khác nhau. Đ i v i nh ng qu c gia có n n kinh t ế ị ườ  th  tr ng phát

ờ ố ư ự ệ ệ ể ả   tri n, đ i s ng dân trí cao nh  Singapore thì vi c th c hi n các chính sách b o

ủ ặ ệ ể ể ả ộ ấ   hi m xã h i do Chính ph  đ t ra, vi c đóng phí b o hi m cao là không m y

ố ớ ườ ố ớ ệ ố khó khăn đ i v i ng i dân Singapore song đ i v i Vi ộ t Nam ­ m t qu c gia

ề ế ứ ố ể ườ ệ ấ có n n kinh t đang phát tri n, m c s ng ng i dân th p thì vi c đó l ạ   i

ễ không d  chút nào.

ệ ố ạ ộ ộ ủ ể ả ấ            Trong khi h  th ng b o hi m xã h i c a Singapore đang ho t đ ng r t

ệ ố ộ ủ ể ệ ả ả ệ ạ ặ hi u qu  thì h  th ng b o hi m xã h i c a Vi t Nam l i đang g p khó khăn,

ộ ủ ỹ ả ể ệ ớ ứ qu  b o hi m xã h i c a Vi t Nam trong 10 ­ 20 năm t i đang đ ng tr ướ   c

ả ấ ơ ừ ệ nguy c  phá s n. Nguyên nhân là xu t phát t ể   ề  vi c còn nhi u quan đi m,

ấ ề ộ ấ ứ ạ ứ ư ề ậ ọ ố ư ả   nh n th c ch a khoa h c và th ng nh t v  m t v n đ  ph c t p nh  b o

ậ ả ệ ố ộ ủ ể ể ộ ệ hi m xã h i nên h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i c a Vi ề   t Nam còn nhi u

ế ầ ả ả ụ ữ ế ệ ắ ấ ậ ạ h n ch  và b t c p c n ph i gi ế   i quy t. Do đó, vi c kh c ph c nh ng thi u

ạ ỏ ữ ữ ế ạ ợ ộ ệ   ị sót, h n ch  và lo i b  nh ng quy đ nh không còn phù h p n a là m t vi c

ầ ế ể ề ư ậ ấ ở ớ ỉ làm vô cùng c n thi ị   t và c p bách. B i có nh  v y m i có th  đi u ch nh k p

ệ ố ậ ả ể ế ắ ờ ộ   th i và đúng đ n các thi u sót đó, giúp h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i

ệ ệ ợ ệ ầ ả ủ ườ Vi ơ t Nam hoàn thi n h n, góp ph n b o v  l i ích chính đáng c a ng i lao

ể ổ ị ế ộ ị ướ ộ đ ng,  n đ nh và phát tri n kinh t ­ xã h i theo đ nh h ả ng mà Đ ng và Nhà

ướ ề ấ ọ ộ n ọ c đã ch n. Đây cũng là lý do em ch n v n đ  này làm n i dung nghiên

ậ ố ậ ọ ủ ệ ử ứ c u trong lu n văn t t nghi p c  nhân lu t h c c a em.

ử ụ ậ ươ ể Trong lu n văn này, em đã s  d ng ph ng pháp so sánh đ  làm sáng t ỏ

ộ ủ ứ ể ể ố   ậ ả ộ n i dung nghiên c u và dùng pháp lu t b o hi m xã h i c a Singapore đ  đ i

ậ ả ộ ủ ể ế ớ ệ ướ ộ chi u v i pháp lu t b o hi m xã h i c a Vi t Nam. D i góc đ  so sánh,

ậ ề ả ợ ủ ấ ậ ư ữ ể ể ỉ không ch  nh ng đi m b t c p, ch a phù h p c a pháp lu t v  b o hi m xã

ệ ượ ữ ể ậ ộ ủ h i c a Vi ễ t Nam d  dàng đ ế   c nhìn nh n, mà thông qua nh ng đi m ti n

ậ ả ộ ủ ể ộ ợ b , h p lý trong pháp lu t b o hi m xã h i c a Singapore, chúng ta có th ể

ứ ể ự ế ụ ữ ả ắ tham kh o và tìm ra nh ng cách th c đ  kh c ph c th c t đó.

ớ ố ỏ ữ ữ ề ấ ị V i mong mu n làm sáng t nh ng v n đ  xung quanh nh ng quy đ nh

ậ ả ủ ể ậ ộ ượ ế ấ ồ ủ c a pháp lu t b o hi m xã h i, lu n văn c a em đ c k t c u bao g m các

ầ ph n sau:

ầ ờ          ­ L i nói đ u

ươ ộ ố ấ ề ả ề ể ộ ­ Ch ng I: M t s  v n đ  chung v  b o hi m xã h i.

ươ ộ ủ ể ể ệ ­ Ch ậ ề ả ng II: Tìm hi u pháp lu t v  b o hi m xã h i c a Vi t Nam và

Singapore.

ươ ộ ố ế ệ ằ ậ ị ­ Ch ậ   ng III: M t s  nh n xét và ki n ngh  nh m hoàn thi n pháp lu t

ộ ủ ể ệ ệ ả b o hi m xã h i c a Vi ố ả t Nam trong b i c nh hi n nay.

ế ậ ­ K t lu n.

ệ ả ­ Tài li u tham kh o.

ứ ạ ứ ứ ạ ờ ộ ồ            Vì th i gian nghiên c u có h n, n i dung nghiên c u ph c t p đ ng

ề ệ ậ ặ ờ th i trong quá trình làm lu n văn, em còn g p nhi u khó khăn trong vi c tìm

ộ ủ ề ả ể ệ ậ ị và d ch các tài li u v  b o hi m xã h i c a Singapore nên lu n văn hoàn

ư ề ế ắ ắ ỏ ể   ữ thành ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u sót cũng nh  còn nhi u đi m

ế ậ ượ ự ủ ộ ồ ấ ạ h n ch . Em mong nh n đ c s  đánh giá và góp ý c a h i đ ng ch m khoá

ư ự ủ ể ậ ạ ầ lu n cũng nh  s  quan tâm c a các th y cô giáo và các b n sinh viên đ  bài

ủ ậ ượ ệ ơ lu n văn c a em đ c hoàn thi n h n.

ả ơ ế ỗ ệ Qua đây, em xin chân thành c m  n Ti n sĩ Đ  Ngân Bình đã nhi t tình

ướ ẫ ả ậ ỡ h ng d n và giúp đ  em hoàn thành b n lu n văn này.

ƯƠ

CH

NG I

:

Ộ Ố Ấ

Ề Ả

Ề

Ể

Ộ M T S  V N Đ  CHUNG V  B O HI M XàH I

ự ế ả ườ ỉ ặ ữ , không ph i lúc nào con ng ậ   i cũng ch  g p nh ng thu n Trong th c t

ợ ữ ủ ề ệ ầ ậ ố ườ l i, có đ y đ  thu nh p và nh ng đi u ki n sinh s ng bình th ng. Trái l ạ   i,

ề ấ ườ ấ ợ ợ ề có r t nhi u tr ng h p khó khăn, b t l i, ít nhi u phát sinh làm cho con

ườ ị ả ệ ề ặ ấ ậ ặ ố ng ẳ   i b  gi m ho c m t thu nh p ho c các đi u ki n sinh s ng khác, ch ng

ờ ị ố ư ấ ạ ấ ườ ưỡ ặ ạ h n nh : b t ng  b   m đau, tai n n, m t ng i nuôi d ổ   ng, ho c khi tu i

ả ả ộ ự ụ ề ụ ả ơ già, kh  năng lao đ ng, kh  năng t ph c v  đ u suy gi m,... Khi r i vào

ườ ị ả ả ấ ặ ợ ộ ữ nh ng tr ầ   ng h p b  gi m ho c m t kh  năng lao đ ng nói trên, các nhu c u

ộ ố ế ấ ạ ậ cu c s ng không vì th  mà m t đi. Trái l i, có cái còn tăng lên, th m chí có

ữ ệ ẽ ầ ư ể ệ ấ ầ ố ố ớ th  xu t hi n thêm nhu c u m i, nh  khi  m đau s  c n thu c ch a b nh,...

ố ồ ạ ở ậ ườ ườ ả B i v y, mu n t n t i, con ng ộ i và xã h i loài ng i ph i tìm ra và th c t ự ế

ề ả ế đã tìm ra nhi u cách gi i quy t.

ư ộ ỷ ư ữ ề ư ệ Trong xã h i công xã nguyên thu , do ch a có t h u v  t ả    li u s n

ấ ọ ườ ượ ả ắ ẩ ượ ố xu t, m i ng i cùng hái l m, săn b t, s n ph m thu đ c phân ph i bình

ấ ợ ủ ỗ ườ ượ ả ồ ộ quân nên khó khăn, b t l i c a m i ng ả ộ c c  xã h i, c  c ng đ ng san i đ

ế ộ ị ạ ế ộ ổ ự ẻ s , gánh ch u. Trong xã h i phong ki n, quan l ộ   i thì d a vào ch  đ  b ng l c

ọ ẫ ự ư ự ọ ộ   ủ c a nhà vua; dân c  thì d a vào s  đùm b c l n nhau trong h  hàng, c ng

ặ ự ỡ ủ ữ ườ ả ủ ồ đ ng làng, xã, ho c s  giúp đ  c a nh ng ng i h o tâm và c a Nhà n ướ   c.

ữ ớ ườ ặ ờ ộ V i nh ng cách này, ng i g p khó khăn hoàn toàn trông ch  m t cách th ụ

ự ả ừ ỡ ớ ự ậ ả ỡ ỉ ộ đ ng vào s  h o tâm t phía giúp đ . Do v y, s  giúp đ  m i ch  là kh  năng,

ể ể ề ể ể ắ ắ có th  có, có th  không, có th  nhi u, có th  ít, không hoàn toàn ch c ch n.

ừ ề ế ướ ể ệ ệ ấ T  khi n n kinh t hàng hoá phát tri n, xu t hi n vi c thuê m n nhân

ầ ườ ủ ế ỉ ả ề ầ ộ công, lúc đ u ng i ch  ch  cam k t tr ầ    công lao đ ng, v  sau d n d n,

ườ ế ả ủ ả ả ườ ộ ố ộ ng i ch  còn ph i cam k t đ m b o cho ng ậ   i lao đ ng có m t s  thu nh p

ể ọ ấ ị ữ ả ầ ố ế ế ị ố nh t đ nh đ  h  trang tr i nh ng nhu c u sinh s ng thi t y u khi b   m đau,

ạ ấ ả ườ ưỡ ề ổ ườ thai s n, tai n n, m t ng i nuôi d ng, tu i già,... Nhi u khi các tr ợ   ng h p

ườ ộ ồ ủ ề ả ả trên không x y ra nên ng ư   i ch  không ph i chi ra m t đ ng ti n nào. Nh ng

ề ạ ả ụ ộ ườ ả ỏ ủ ề ộ nhi u khi l i x y ra liên t c bu c ng i ch  nhi u lúc ph i b  ra m t lúc

ề ớ ề ợ ề ả ấ ọ ố ữ ườ nhi u kho n ti n l n mà h  không mu n. V n đ  l i ích gi a ng ủ i ch  lao

ườ ớ ấ ả ữ ậ ạ ộ ộ ộ đ ng và ng i lao đ ng luôn luôn v n đ ng v i t ủ   t c  nh ng khía c nh c a

ườ ỏ ượ ộ ề ả ả ơ ướ nó. Ng i lao đ ng thì luôn luôn đòi h i đ c đ m b o nhi u h n tr c tình

ế ể ộ ườ ủ ộ ạ hình kinh t xã h i phát tri n, còn ng i ch  lao đ ng thì l ố   i mong mu n

ữ ủ ả ơ ộ ườ ẫ ộ ấ ph i chi ít h n, nên tranh ch p gi a ch  lao đ ng và ng ế   i lao đ ng v n ti p

ễ ướ ư ậ ướ ề ả ỉ di n. Tr c tình hình nh  v y, Nhà n ộ   ệ c đã ph i can thi p đi u ch nh, bu c

ớ ủ ả ộ ồ ờ ớ ườ gi i ch  lao đ ng ph i đóng góp thêm, đ ng th i gi i ng ộ i lao đ ng cũng

ự ả ầ ả ả ằ ả ả ộ ph i đóng góp m t ph n vào s  đ m b o cho chính mình nh m b o đ m c ả

ườ ủ ườ ề ấ ộ ợ ượ ả ng ộ i ch  lao đ ng và ng i lao đ ng đ u th y mình có l i và đ ệ   c b o v ,

ệ ườ ờ ậ ệ ộ ườ ủ ộ ặ đ c bi t là ng i lao đ ng. Nh  v y, thay vì vi c ng ả   i ch  lao đ ng ph i

ề ớ ự ữ ế ả ườ ị ố ộ chi tr c ti p nh ng kho n ti n l n khi ng ạ   i lao đ ng b   m đau, tai n n,

ườ ủ ỉ ỏ ừ ộ ề ả ả ...thì ng ữ i ch  ch  ph i trích nh ng kho n ti n nho nh  t m t qu  ti n t ỹ ề ệ

ượ ồ ự ầ ầ ậ t p trung đ c t n tích d n d n, trong đó có s  tham gia đóng góp có t ỷ ệ   l

ườ ủ ườ ể ả ộ ộ ữ gi a ng ộ i ch  lao đ ng và ng i lao đ ng. Đây là lý do b o hi m xã h i ra

ủ ể ệ ể ể ả ờ ộ ờ đ i và phát tri n, và vi c ra đ i, phát tri n c a b o hi m xã h i là m i t ộ ấ   t

ằ ả ườ ọ ướ ộ ữ ủ ả ế y u nh m b o đ m cho ng i lao đ ng và gia đình h  tr c nh ng r i ro xã

ư ố ệ ạ ấ ộ h i nh   m đau, tai n n, m t vi c làm, ...

Ủ Ả Ấ Ả Ể Ộ 1. B N CH T C A B O HI M XàH I

ộ ể ệ ả 1.1. Khái ni m b o hi m xã h i.

ở ườ ố ồ ạ ể ướ ế trên, con ng i mu n t n t i và phát tri n tr ả   c h t ph i ư          Nh  đã nói

ặ ở ạ ầ ố ữ ể ả ể ăn, m c, và đi l i, v.v... Đ  tho  mãn nh ng nhu c u t i thi u đó, con

ườ ữ ể ả ả ẩ ầ ộ ế ng ủ ả i ph i lao đ ng đ  làm ra c a c i và nh ng s n ph m c n thi ư   t. Nh ng

ự ế ả ườ ậ ợ trong th c t , không ph i lúc nào con ng ỉ ặ i cũng ch  g p thu n l i mà trái

ạ ấ ợ ề ấ ọ ị ả ặ ấ l ặ i, r t nhi u khi g p khó khăn, b t l i làm cho h  b  gi m ho c m t thu

ư ố ề ệ ặ ậ ạ ố ộ ấ   nh p ho c các đi u ki n sinh s ng khác, nh :  m đau, tai n n lao đ ng, m t

ệ ả ả ổ ộ ơ ị ữ   vi c làm hay tu i già thì kh  năng lao đ ng b  suy gi m, ...Khi r i vào nh ng

ườ ố ồ ạ ợ ộ ố ổ ị ườ ộ tr ng h p này, mu n t n t i và  n đ nh cu c s ng, con ng i và xã h i đã

ề ấ ả ọ ẫ ế ẻ tìm ra r t nhi u cách gi i quy t khác nhau: san s , đùm b c l n nhau, đi vay,

ụ ộ ư ữ ạ đi xin,... Nh ng rõ ràng nh ng cách đó là hoàn toàn th  đ ng và t o thói quen

ườ ộ ố ủ ườ ế ỷ ạ  l i vào ng i khác c a m t s  ng ề i. Khi n n kinh t ể    hàng hoá phát tri n

ệ ố ế ữ ườ ớ ủ ở thì m i quan h  kinh t gi a ng ộ i lao đ ng và gi ứ   i ch  càng tr  nên ph c

ẫ ợ ữ ườ ớ ủ ạ t p, mâu thu n l i ích gi a ng ộ i lao đ ng và gi ắ   ở i ch  càng tr  nên gay g t.

ườ ộ ố ượ ề ả ả ơ Ng i lao đ ng thì mu n mình đ c b o đ m càng ngày càng nhi u h n và

ườ ủ ả ộ ố ộ ố ơ t t h n, còn ng ơ   i ch  lao đ ng thì mu n mình ph i chi ra ngày m t ít h n.

ậ ướ ả ứ ệ ề ẫ Do v y, Nhà n ộ   c đã ph i đ ng ra can thi p và đi u hoà mâu thu n, bu c

ớ ớ ấ ị ề ả ợ ộ gi ủ i ch  và gi ả i th  ph i đóng góp m t kho n ti n nh t đ nh hàng tháng đ ượ   c

ố ớ ấ ủ ơ ở ự ả ườ ộ tính toán d a trên c  s  xác su t r i ro x y ra đ i v i ng ố ề   i lao đ ng. S  ti n

ỹ ề ệ ậ ộ ỹ ượ đóng góp đó hình thành m t qu  ti n t t p trung, qu  này còn đ ổ c b  sung

ừ ướ ế ờ ố ủ ằ ả ả t ngân sách Nhà n ầ c khi c n thi t nh m đ m b o cho đ i s ng c a ng ườ   i

ọ ặ ự ố ủ ờ ậ ấ ợ ủ ủ ộ lao đ ng khi h  g p s  c , r i ro. Chính nh  v y mà r i ro, b t l i c a ng ườ   i

ượ ộ lao đ ng đ ẻ ả c dàn tr i, chia s .

ạ ộ ữ ữ ệ ộ ớ ố ộ Toàn b  nh ng ho t đ ng v i nh ng m i quan h  ràng bu c trên đ ượ   c

ộ ố ớ ệ ả ườ ể ả ộ ể quan ni m là b o hi m xã h i đ i v i ng ư ậ i lao đ ng. Nh  v y, b o hi m xã

ố ớ ự ả ế ả ặ ậ ắ ầ ộ ườ ộ h i là s  đ m b o thay th  ho c bù đ p m t ph n thu nh p đ i v i ng i lao

ế ố ọ ặ ữ ả ấ ả ặ ả ộ ộ đ ng khi h  g p ph i nh ng bi n c  làm gi m ho c m t kh  năng lao đ ng,

ỹ ề ệ ậ ử ụ ơ ở ệ ấ ộ m t vi c làm trên c  s  hình thành và s  d ng m t qu  ti n t t p trung

ờ ố ả ả ằ ườ ầ ộ ọ nh m đ m b o đ i s ng cho ng ả   i lao đ ng và gia đình h , góp ph n b o

ộ ả đ m an toàn xã h i.

ổ ứ ố ế ự ả ể ả ả   ộ "B o hi m xã h i là s  đ m b o Theo t ộ  ch c lao đ ng qu c t (ILO):

ậ ừ ế ắ ặ ầ ộ ị ấ ề ệ thay th  ho c bù đ p m t ph n thu nh p t ặ    ngh  nghi p do b  m t ho c

ủ ữ ặ ả ả ấ ộ ộ ệ gi m kh  năng lao đ ng ho c m t vi c làm do nh ng r i ro xã h i thông qua

ử ụ ủ ự ệ ộ ỹ vi c hình thành, s  d ng m t qu  tài chính do s  đóng góp c a các bên tham

ờ ố ủ ể ằ ả ả ả ộ ầ gia b o hi m xã h i, nh m góp ph n đ m b o an toàn đ i s ng c a ng ườ   i

ọ ồ ầ ả ả ộ ờ ộ lao đ ng và gia đình h , đ ng th i góp ph n đ m b o an toàn xã h i."

ừ ể ệ ự ả ể ả ả   ộ "B o hi m xã h i là s  đ m b o Theo t đi n Bách Khoa Vi t Nam:

ế ắ ặ ầ ậ ườ ộ ộ thay th  ho c bù đ p m t ph n thu nh p cho ng ọ ị ấ   i lao đ ng khi h  b  m t

ị ố ệ ả ậ ặ ạ ả ộ ho c gi m thu nh p do b   m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh ề

ệ ậ ệ ấ ổ ử ấ ơ ở ộ ự ỹ nghi p, tàn t t, th t nghi p, tu i già và t tu t; d a trên c  s  m t qu  tài

ự ả ự ủ ể ả ộ chính do s  đóng góp c a các bên tham gia b o hi m xã h i, có s  b o h ộ

ướ ờ ố ậ ằ ả ả ườ ủ c a Nhà n c theo pháp lu t, nh m đ m b o an toàn đ i s ng cho ng i lao

ọ ồ ả ầ ả ờ ộ ộ đ ng và gia đình h , đ ng th i góp ph n b o đ m an toàn xã h i."

ấ ủ ả ộ ướ ể ả ế 1.2. B n ch t c a b o hi m xã h i d ộ i góc đ  kinh t ộ    ­ xã h i,

ị chính tr , pháp lý.

ể ể ả ả ạ ộ ộ ờ ớ   ữ          B o hi m xã h i là m t trong nh ng lo i hình b o hi m ra đ i khá s m

ế ượ ự ướ ế ớ ớ và đ n nay đã đ c th c hi n ệ ở ấ ả  t t c  các n c trên th  gi ạ   i. So v i các lo i

ố ượ ả ủ ả ứ ể ấ ộ ể hình b o hi m khác, đ i t ng, tính ch t, ch c năng c a b o hi m xã h i có

ữ ệ ả ố ể nh ng đi m khác bi ấ ủ t do b n ch t c a nó chi ph i.

ể ả ả ẩ ộ ấ ế ủ ề ế B o hi m xã h i là s n ph m t t y u c a n n kinh t ở    hàng hoá. B i

ề ế ể ệ ố ữ khi n n kinh t hàng hoá phát tri n thì m i quan h  kinh t ế ợ , l i ích gi a ch ủ

ộ ườ ứ ạ ẫ ợ ộ ở ử ụ s  d ng lao đ ng và ng i lao đ ng cũng tr  nên ph c t p, mâu thu n l i ích

ữ ọ ể ắ ậ ả ở ộ ờ ằ   gi a h  càng tr  nên sâu s c, chính vì v y mà b o hi m xã h i ra đ i nh m

ữ ủ ủ ẻ ề ẫ ả ườ đi u hoà mâu thu n đó, giúp dàn tr i, chia s  nh ng r i ro c a ng i lao

ọ ặ ự ố ữ ả ố ộ đ ng khi h  g p ph i nh ng khó khăn, s  c  ngoài ý mu n. Các nhà kinh t ế

ự ự ể ằ ả ờ ộ ể ủ ả còn cho r ng, s  ra đ i và phát tri n c a b o hi m xã h i ph n ánh s  phát

ủ ề ể ế ộ ề ế ể ậ ạ ậ tri n c a n n kinh t . M t n n kinh t ờ ố    ch m phát tri n, l c h u, đ i s ng

ộ ệ ố ể ể ấ ả ộ ữ   ủ c a nhân dân th p kém thì không th  có m t h  th ng b o hi m xã h i v ng

ạ ượ ạ ế ệ ố ể ế ả m nh đ c. Trái l i, kinh t ể   ộ  càng phát tri n, ti n b  thì h  th ng b o hi m

ế ộ ả ạ ộ ộ ở ộ   ể xã h i càng đa d ng, các ch  đ  b o hi m xã h i càng phong phú và m  r ng

ờ ố ờ ố ườ ộ ộ ơ h n, do đó đ i s ng xã h i nói chung và đ i s ng ng i lao đ ng nói riêng

ượ ả ộ ầ ệ ớ ngày càng đ c c i thi n và nâng cao lên m t t m cao m i.

ấ ả ự ề ả ủ ữ ủ ự ể ậ ộ Th c ch t b o hi m xã h i là s  đ n bù h u qu  c a nh ng "r i ro xã

ự ề ượ ự ệ ổ ứ ộ h i". S  đ n bù này đ c th c hi n thông qua quá trình t ử ụ    ch c và s  d ng

ỹ ề ệ ậ ự ủ qu  ti n t ả    t p trung hình thành do s  đóng góp c a các bên tham gia b o

ư ậ ố ạ ể ể ả ộ ộ hi m xã h i. Nh  v y, b o hi m xã h i cũng là quá trình phân ph i l i thu

ộ ộ ể ạ ậ ả ậ ộ ộ ủ   nh p. Xét trên ph m vi toàn xã h i, b o hi m xã h i là m t b  ph n c a

ượ ố ạ ộ ữ GDP, đ c xã h i phân ph i l ầ   i cho nh ng thành viên khi phát sinh nhu c u

ư ố ệ ề ể ả ạ ộ ộ ệ   ả b o hi m xã h i nh :  m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p,

ấ ủ ả ự ự ế ể ệ ế ậ ộ ụ   già y u, ch t, v.v... Vì v y, th c ch t c a b o hi m xã h i là th c hi n m c

ả ả ế ườ ộ ọ tiêu b o đ m an toàn kinh t cho ng i lao đ ng và gia đình h .

ả ả ể ả ấ ộ ế ả ả ộ B o hi m xã h i mang c  b n ch t kinh t ấ  và c  b n ch t xã h i. Tuy

ế ộ ủ ả ể ộ ờ nhiên, tính kinh t và tính xã h i c a b o hi m xã h i không tách r i mà đan

ề ặ ế ờ ự ổ ứ ố ạ xen vào nhau. V  m t kinh t , nh  s  t ch c, phân ph i l ờ   ậ i thu nh p mà đ i

ườ ộ ọ ượ ả ả ướ ữ ủ ố s ng c a ng i lao đ ng và gia đình h  luôn đ c đ m b o tr c nh ng khó

ấ ắ ề ặ ẻ ủ ự ủ ộ ộ ủ ả   khăn, b t tr c, r i ro xã h i. V  m t xã h i, do có s  "san s  r i ro" c a b o

ể ộ ườ ả ả ộ ỏ ộ ỉ hi m xã h i, ng ậ   i lao đ ng ch  ph i đóng góp m t kho n nh  trong thu nh p

ộ ẽ ỹ ả ộ ượ ư ể ộ ủ c a mình cho qu  b o hi m xã h i, nh ng xã h i s  có m t l ề ng ti n đ ủ

ữ ủ ể ả ả Ở ự ể ả ộ ớ l n đ  trang tr i nh ng r i ro x y ra. ệ    đây, b o hi m xã h i đã th c hi n

ủ ố ể ệ ể ắ ấ ả ố ộ nguyên t c "l y c a s  đông bù cho s  ít". B o hi m xã h i th  hi n ch ủ

ẹ ạ ấ ướ ủ ộ ỗ nghĩa nhân đ o cao đ p, nh t là d i ch  nghĩa xã h i, m i ng ườ ượ i đ c coi là

ệ ố ộ ạ ủ ể ắ ả ộ ộ ị ữ   m t m t xích c a h  th ng giá tr  xã h i. B o hi m xã h i t o cho nh ng

ườ ấ ạ ữ ề ệ ầ ế ể ủ ụ ữ ắ ng i b t h nh nh ng đi u ki n c n thi t đ  kh c ph c nh ng r i ro, có c ơ

ể ể ậ ả ộ ồ ộ ộ ể h i đ  phát tri n và hoà nh p vào c ng đ ng. B o hi m xã h i kích thích tính

ự ộ ỗ ườ ướ ọ ớ ữ ự tích c c xã h i trong m i con ng i, h ng h  t ủ   ẩ i nh ng chu n m c c a

ệ ặ ố ộ ỹ ặ ộ ố chân, thi n, m . M t m t ch ng ỷ ạ  l i xã h i, m t khác ch ng t ư ưở  t ạ   ng m nh

ấ ạ ộ ướ ể ấ ả ai n y lo, "đèn nhà ai nhà n y r ng". B o hi m xã h i h ng con ng ườ ớ   i i t

ộ ố ữ ẹ ề ệ nh ng đi u cao đ p trong cu c s ng, không phân bi ế t chính ki n, tôn giáo,

ớ ằ ộ ộ ộ dân t c, gi i tính,... vào m t xã h i nhân ái, công b ng, an toàn.

ộ ượ ể ả ứ ướ ấ ề ộ B o hi m xã h i đ c nghiên c u d i r t nhi u góc đ  khác nhau:

ướ ộ ấ ả ự ả ể ả ộ D i góc đ  kinh t ả   ế, b n ch t b o hi m xã h i chính là s  b o đ m

ộ ố ậ ả ả ườ ả ặ ộ ọ thu nh p, b o đ m cu c s ng cho ng ấ   i lao đ ng khi h  bi gi m ho c m t

ộ ạ ề ể ả ả ả ộ ộ kh  năng lao đ ng. Đi u đó có nghĩa là b o hi m xã h i t o ra m t kho n thu

ế ậ ườ ọ ặ ủ ạ ộ ộ nh p thay th  cho ng ả i lao đ ng khi h  g p ph i các r i ro thu c ph m vi

ể ộ ả b o hi m xã h i.

ướ ộ ấ ủ ả ự ể ả ộ D i góc đ  chính tr ế ủ   ị, b n ch t c a b o hi m xã h i là s  liên k t c a

ữ ườ ấ ộ nh ng ng i lao đ ng xu t phát t ừ ợ  l ủ ọ i ích chung c a h .

ướ ấ ủ ả ộ ượ ể ả ộ ể D i góc đ  xã h i ộ , b n ch t c a b o hi m xã h i đ ư   c hi u nh  là

ờ ố ằ ả ả ộ ộ ườ ộ m t chính sách xã h i nh m đ m b o đ i s ng cho ng i lao đ ng khi thu

ậ ủ ọ ị ả ệ ấ ả nh p c a h  b  gi m hay m t. Thông qua đó b o v  và phát tri n l c l ể ự ượ   ng

ộ ự ượ ộ ả ấ ộ ổ ị lao đ ng xã h i, l c l ấ ng s n xu t, tăng năng su t lao đ ng  n đ nh tr t t ậ ự

xã h i. ộ

ướ ộ ữ ể ả ợ ộ ổ D i góc đ  pháp lý ạ   , b o hi m xã h i là t ng h p nh ng quy ph m,

ệ ị ợ ấ ố ớ ườ ữ ộ ể ự quy đ nh đ  th c hi n tr c p đ i v i ng i lao đ ng trong nh ng tr ườ   ng

ữ ư ệ ế ạ ả ấ ả   ợ ố h p  m đau, thai s n, tai n n, th t nghi p, h u trí, ch t, ... và nh ng kho n

ằ ổ ờ ố ợ ấ ủ ị ườ ộ tr  c p khác nh m  n đ nh đ i s ng c a ng ọ i lao đ ng và gia đình h .

Ệ Ả Ộ Ả Ể Ể 2. PHÂN BI T B O HI M XàH I VÀ B O HI M TH ƯƠ   NG

M IẠ

ệ ả ượ ể ả ạ ộ ể          B o hi m hi n nay đ ả   c chia thành hai lo i: là b o hi m xã h i và b o

ể ươ ể ể ả ạ ả ộ ươ ạ hi m th ng m i. Tuy b o hi m xã h i và b o hi m th ố ng m i gi ng nhau

ở ụ ề ầ ả ả ả ấ ố ộ ễ    m c đích cu i cùng là đ u góp ph n b o đ m cho tái s n xu t xã h i di n

ườ ờ ố ộ ổ ị ra bình th ư   ng, đ i s ng các thành viên trong xã h i an toàn và  n đ nh nh ng

ể ệ ở ặ ề ể ể ẫ ấ ấ chúng v n có r t nhi u đi m khác nhau th  hi n ố   : đ c đi m, tính ch t, đ i

ượ ậ t ồ ng, ngu n lu t,...

ể ươ ễ ạ ở ướ ế ớ ả          B o hi m th ng m i đang di n ra ề  nhi u n c trên th  gi ệ   i hi n

ề ự ệ ấ ố ế nay, v  th c ch t là các m i quan h  kinh t phát sinh trong quá trình huy

ự ủ ổ ứ ổ ứ ộ ộ đ ng s  đóng góp c a các t ch c cá nhân và các t ộ  ch c xã h i vào m t qu ỹ

ề ệ ậ ể ử ụ ệ ồ ườ ữ ặ ắ ti n t t p trung đ  s  d ng vào vi c b i th ổ   ng ho c bù đ p cho nh ng t n

ấ ặ ệ ạ ề ể ả ươ ệ ạ th t ho c thi t h i v  thân th , tài s n, hàng hoá, ph ng ti n sinh ho t và

ự ệ ấ ạ ấ ả s n xu t kinh doanh, trách nhi m dân s , v.v... do thiên tai, tai n n b t ng ờ

ễ ằ ầ ả ả ả ấ gây ra,  nh m  góp ph n  b o  đ m cho  quá  trình  tái s n  xu t  di n  ra bình

ườ ờ ố ộ ổ ủ ả ọ ị th ể   ng và đ i s ng c a m i thành viên trong xã h i  n đ nh. Còn b o hi m

ể ể ộ ổ ỹ ề ệ ậ ử ụ ứ ộ xã h i có th  hi u là quá trình t ch c, s  d ng m t qu  ti n t t p trung

ượ ồ ủ ự ầ ầ ườ ử ụ ộ đ c t n tích d n d n do s  đóng góp c a ng i s  d ng lao đ ng và ng ườ   i

ướ ự ề ả ế ủ ướ ằ ả ả ầ ộ lao đ ng d i s  qu n lý, đi u ti t c a Nhà n c, nh m đ m b o ph n thu

ữ ể ả ậ ầ ố ế ế ủ ườ nh p đ  tho  mãn nh ng nhu c u sinh s ng thi t y u c a ng ộ i lao đ ng và

ọ ặ ữ ế ả ặ ấ ậ ọ ố gia đình h , khi h  g p nh ng bi n c  làm gi m ho c m t thu nh p theo lao

đ ng.ộ

ư ố ượ ế ủ ả ụ ể ộ ườ N u nh  đ i t ng áp d ng c a b o hi m xã h i là con ng i (c  th ụ ể

ườ ứ ủ ệ ả ạ ộ ỏ là ng ể i lao đ ng) thì ngoài vi c b o hi m tính m ng, s c kh e c a con

ườ ể ả ươ ể ệ ạ ả ả ả ng i, b o hi m th ự ng m i còn b o hi m c  tài s n và trách nhi m dân s .

ỹ ả ề ể ươ ạ ượ ự ắ          V  nguyên t c, qu  b o hi m th ng m i đ c hình thành do s  đóng

ự ủ ế ỹ ả ệ ể ắ ả ộ ộ góp t nguy n, còn qu  b o hi m xã h i ch  y u do b t bu c ph i đóng góp.

ể ể ả ả ươ ữ ể ạ ậ ỉ Bên b o hi m trong b o hi m th ả ng m i ch  nh n b o hi m nh ng tr ườ   ng

ị ổ ấ ặ ệ ạ ữ ủ ẫ ở ợ h p b  t n th t ho c thi t h i gây ra b i nh ng r i ro hoàn toàn ng u nhiên và

ượ ứ ể ả ậ ả ả ợ ồ đã đ ể   c tho  thu n trong h p đ ng b o hi m. Hình th c tham gia b o hi m

ươ ế ợ ừ ể ể ạ ả ặ ả ồ th ng m i là mua phí b o hi m ho c ký k t h p đ ng b o hi m. T  khi đó,

ệ ả ể ươ ệ ự ạ ớ ỉ quan h  b o hi m th ộ   ng m i m i phát sinh và ch  có hi u l c trong m t

ấ ị ờ ượ ệ ả ể ợ ồ ị th i gian nh t đ nh, đ c xác đ nh trong h p đ ng. Còn quan h  b o hi m xã

ệ ươ ố ổ ệ ị ộ h i là quan h  lâu dài, t ố ng đ i  n đ nh trong su t quá trình làm vi c và ch ủ

ự ệ ệ ắ ộ ộ ố ỹ ế y u là b t bu c d a trên quan h  lao đ ng và quan h  phân ph i. Qu  tài

ủ ể ạ ả ượ ồ ử ụ ụ chính c a lo i hình b o hi m này đ c t n tích và s  d ng liên t c qua các

ế ệ ướ ự ả ợ ặ ẽ ủ ướ th  h  d i s  b o tr  ch t ch  c a Nhà n c.

ề ể ả ươ ạ ậ ợ ấ          V  tính ch t, b o hi m th ng m i là kinh doanh. L i nhu n là s ự

ủ ể ả ươ ự ế ạ ụ ấ ố s ng còn c a b o hi m th ng m i. Th c t ố    cho th y, dù m c đích cu i

ụ ụ ễ ầ ả ả ả ấ ộ cùng là ph c v , góp ph n b o đ m cho tái s n xu t xã h i di n ra bình

ườ ờ ố ườ ư ộ ị th ng, đ i s ng con ng ấ   ổ i trong xã h i an toàn và  n đ nh nh ng tính ch t

ươ ủ ả ạ ộ ứ ể ươ kinh doanh trong ph ng th c ho t đ ng c a b o hi m th ạ ẫ ng m i v n th ể

ủ ữ ệ ể ệ ấ ấ ộ ệ hi n rõ r t. M t trong nh ng bi u hi n c a tính ch t này là lãi su t cho c ơ

ể ả ượ ơ ấ ệ ầ ọ quan b o hi m đ ụ ả   c tính vào c  c u phí toàn ph n cho m i nghi p v  b o

ụ ể ể ể ả ộ ượ hi m c  th . Trong khi đó, b o hi m xã h i không đ ơ ấ   c tính lãi trong c  c u

ố ớ ữ ầ ườ ỉ ượ ủ c a phí toàn ph n đ i v i nh ng ng i tham gia và ch  đ ử ụ   c phép s  d ng

ỗ ươ ề ầ ạ ộ ố ủ ầ ư ộ ỹ ph n ti n nhàn r i t ng đ i c a qu  vào ho t đ ng đ u t ạ    m t cách h n

ả ợ ấ ủ ế ạ ỹ ổ ồ ằ ch , t o thành ngu n qu  b  sung nh m tăng thêm chi tr  tr  c p c a các ch ế

ộ ể ộ ả đ  b o hi m xã h i.

ể ươ ủ ế ụ ạ ạ ả ả          B o hi m th ể ng m i là lo i hình b o hi m ch  y u vì m c tiêu l ợ   i

ơ ở ạ ớ ủ ề ệ ậ ả ườ ả nhu n trên c  s  t o đi u ki n gi m b t r i ro cho ng ể   i tham gia b o hi m.

ể ươ ạ ượ ề ậ ỉ ệ ề ả Các quan h  v  b o hi m th ng m i đ c đi u ch nh trong Lu t kinh doanh

ớ ả ể ể ươ ể ạ ả ạ ộ ả b o hi m. Khác v i b o hi m th ả   ng m i, b o hi m xã h i là lo i hình b o

ụ ụ ụ ể ộ ợ ượ hi m mang tính ph c v  xã h i, không vì m c đích l ậ i nhu n và đ c Nhà

ướ ả ộ ể ả ệ ề ả ả ộ n ể   c b o h  đ  đ m b o an toàn và an sinh xã h i. Các quan h  v  b o hi m

ộ ượ ậ ả ề ể ộ ỉ xã h i đ c đi u ch nh trong Lu t b o hi m xã h i.

ư ậ ể ả ả ộ ươ ạ ầ ả ể          Nh  v y, b o hi m xã h i và b o hi m th ng m i c n ph i đan xen

ầ ổ ế ạ ộ ệ ả ả ẫ l n nhau, b  sung cho nhau và c n thi ờ   t ph i ho t đ ng có hi u qu , thì đ i

ủ ườ ẽ ộ ư ố s ng c a dân c  nói chung và ng ổ   i lao đ ng nói riêng s  thêm an toàn,  n

ượ ả ệ ệ ị đ nh và ngày càng đ ộ c c i thi n m t cách rõ r t.

ự ể ả ắ ộ ơ ả          Nhìn chung, b o hi m xã h i c  b n d a trên nguyên t c cùng chia s ẻ

ữ ữ ườ ụ ụ ụ ể ả ộ ủ r i ro gi a nh ng ng i tham gia b o hi m và vì m c đích ph c v  xã h i là

ủ ế ỏ ấ ả ọ ườ ộ ệ ố ở ch  y u, đòi h i t t c  m i ng i tham gia và bao trùm b i m t h  th ng mà

ỹ ượ ứ ạ ộ ồ ỹ ừ các m c đóng góp t o nên m t qu  chung. Ngu n qu  đ c hình thành t các

ứ ủ ườ ườ ủ ử ụ ẻ ữ ự m c đóng góp c a ng i tham gia, th ng là s  chia s  gi a ch  s  d ng lao

ườ ủ ộ ớ ộ ướ ộ đ ng và ng ầ i lao đ ng, v i m t ph n tham gia c a Nhà n ỹ ả   c. Qu  b o

ợ ấ ể ể ả ầ ộ ề ả   hi m xã h i dùng đ  chi tr  các tr  c p khi có các nhu c u phát sinh v  b o

ể ộ ườ ượ ưở ế ộ ả ể ộ hi m xã h i. Ng ộ i lao đ ng đ c h ng ch  đ  b o hi m xã h i khi h ọ

ự ố ủ ọ ố ủ ế ậ ạ ặ g p các s  c , r i ro liên quan đ n thu nh p c a h :  m đau, tai n n lao

ệ ề ế ệ ế ệ ả ấ ộ đ ng, b nh ngh  nghi p, thai s n, m t vi c làm, già y u, ch t, ... mà do

ủ ữ ườ ị ả ặ ậ ộ ồ nh ng r i ro này ng ọ ầ   ấ i lao đ ng b  gi m ho c m t ngu n thu nh p, h  c n

ộ ố ể ổ ả ậ ả ố ị ph i có kho n thu nh p khác bù vào đ   n đ nh cu c s ng và mu n đ ượ   c

ề ưở ộ ọ ợ ấ ụ ể ể ả ả quy n h ả ng tr  c p b o hi m xã h i h  ph i có nghĩa v  đóng b o hi m xã

ườ ử ụ ụ ể ả ả ộ ộ h i. Ng ộ   i s  d ng lao đ ng cũng ph i có nghĩa v  đóng b o hi m xã h i

ườ ạ ộ ướ ể ả ộ cho ng ộ   i lao đ ng mà mình thuê m n. Các ho t đ ng b o hi m xã h i

ượ ế ộ ả ự ệ ể ộ ổ đ ậ c th c hi n trong khuôn kh  pháp lu t, các ch  đ  b o hi m xã h i cũng

ậ ị ướ ả ủ ả ạ ộ ể ộ ộ do lu t đ nh. Nhà n c b o h  các ho t đ ng c a b o hi m xã h i.

Ậ Ố Ớ Ả Ề Ể Ỉ Ộ 3. ĐI U CH NH PHÁP LU T Đ I V I B O HI M XàH I

ế ậ ố ớ ả ể ề ả ỉ ự ầ 3.1. S  c n thi t ph i đi u ch nh pháp lu t đ i v i b o hi m xã

h i.ộ

ậ ớ ể ả ộ ọ ộ ộ ấ   ự          B o hi m xã h i là m t lĩnh v c quan tr ng và là b  ph n l n nh t

ệ ố ả ộ ưở ế ả ớ ườ trong h  th ng an sinh xã h i, có  nh h ng l n đ n đông đ o ng i lao

ứ ể ế ả ả ả ặ ộ ộ ộ đ ng trong xã h i. B o hi m xã h i có ch c năng b o đ m thay th  ho c bù

ầ ậ ộ ườ ượ ể ả ắ đ p m t ph n thu nh p cho ng ộ i lao đ ng đ ọ ị ả   c b o hi m khi h  b  gi m

ị ả ệ ậ ấ ặ ặ ả ấ ộ ấ ho c m t thu nh p do b  gi m ho c m t kh  năng lao đ ng hay m t vi c làm

ề ệ ố ạ ị ề ậ ả ọ ữ theo nh ng đi u l xác đ nh; phân ph i l i thu nh p theo c  chi u d c và

ữ ữ ề ườ ữ ậ ấ ộ ơ chi u ngang gi a nh ng ng ữ   i lao đ ng có thu nh p th p h n, gi a nh ng

ườ ẻ ạ ữ ệ ớ ườ ố ỉ ệ ế ng i kho  m nh đang làm vi c v i nh ng ng ả i  m y u ph i ngh  vi c và

ữ ố ữ ơ ườ ỹ ả ể khái quát h n là gi a s  đông nh ng ng i đóng góp vào qu  b o hi m xã

ố ợ ấ ế ộ ữ ị ỳ ộ ề h i đ u k  và s  ít ng ườ ưở i h ng tr c p theo nh ng ch  đ  xác đ nh; góp

ế ầ ườ ả ộ ộ ph n kích thích, khuy n khích ng ấ   i lao đ ng hăng hái lao đ ng s n xu t;

ề ắ ợ ạ ươ ứ phát huy ti m năng và g n bó l i ích. Tóm l ằ i, b ng ph ả ủ   ng th c dàn tr i r i

ệ ạ ể ả ả ờ ộ ro, thi ả   t h i theo c  không gian và th i gian, b o hi m xã h i đã giúp gi m

ệ ạ ườ ộ ộ ồ ờ thi ố t h i cho s  đông ng i lao đ ng trong xã h i, đ ng th i làm tăng kh ả

ả ế ủ ủ ữ ườ ộ năng gi i quy t r i ro, khó khăn c a nh ng ng ả   i lao đ ng tham gia b o

ố ớ ộ ớ ữ ữ ộ ổ ể ấ ướ ả hi m xã h i v i m t t ng d  tr  ít nh t. Đ i v i Nhà n ể   c, chi cho b o hi m

ườ ứ ư ấ ẫ ộ ộ ố ớ xã h i đ i v i ng ả i lao đ ng là cách th c ph i chi ít nh t nh ng v n gi ả   i

ế ố ủ ề ờ ố ủ ườ ộ ọ quy t t t r i ro, khó khăn v  đ i s ng c a ng i lao đ ng và gia đình h , góp

ấ ổ ả ầ ị ế ộ ổ ị ị ph n làm cho s n xu t  n đ nh, kinh t , chính tr , xã h i  n đ nh và an toàn.

ả ớ ườ ử ụ ộ ườ ề ấ ộ C  hai gi i là ng i s  d ng lao đ ng và ng ờ ả   i lao đ ng đ u th y nh  b o

ể ộ ợ ượ ả ệ ể ấ ả hi m xã h i mà mình có l i và đ ộ   c b o v . Qua đó, ta th y b o hi m xã h i

ế ứ ứ ệ ậ ớ ọ ả   có ch c năng và vai trò vô cùng to l n và h t s c quan tr ng, do v y vi c ph i

ậ ố ớ ả ế ứ ể ề ầ ộ ỉ ế đi u ch nh pháp lu t đ i v i b o hi m xã h i là h t s c c n thi ấ   t và c p

ế ả ộ ượ ề ậ ỉ ể bách. N u b o hi m xã h i không đ ẽ ả   c pháp lu t đi u ch nh thì nó s  n y

ơ ế ự ữ ể ự ư ậ ể ả sinh và phát tri n theo nh ng c  ch  t phát và t giác, nh  v y b o hi m xã

ượ ể ự ệ ẽ ể ộ ộ ẽ h i s  không đ ệ   c phát tri n m t cách toàn di n, s  không th  th c hi n

ượ ớ ủ ứ đ c ch c năng và vai trò to l n c a nó.

ế ữ ể ệ ể ả ơ ộ ộ H n th  n a, b o hi m xã h i là m t quá trình phát tri n toàn di n, t ừ

ứ ạ ế ả ạ ả   ơ đ n gi n đ n ph c t p, và ngày càng phong phú, đa d ng. Các chính sách b o

ể ộ ượ ệ ả ổ ợ ớ hi m xã h i ngày càng đ ớ ể c c i thi n và đ i m i đ  phù h p v i tình hình

ế ủ ấ ướ ế ộ ả ộ ể phát tri n kinh t c a đ t n ể c, các ch  đ  b o hi m xã h i thì ngày càng

ượ ở ộ ố ượ ả ộ đ c m  r ng, phong phú, các đ i t ể ng tham gia b o hi m xã h i càng ngày

ứ ạ ể ề ạ ả ộ ộ ệ ố càng nhi u và đa d ng. Do đó, m t h  th ng b o hi m xã h i ph c t p và đa

ể ể ư ậ ậ ớ ỉ ượ ể ạ d ng nh  v y ch  có pháp lu t m i có th  ki m soát đ c và phát tri n nó

ộ ướ ợ ệ ề ỉ theo m t h ấ ị ng nh t đ nh có l ậ ố ớ ả   ủ i và vi c đi u ch nh c a pháp lu t đ i v i b o

ế ứ ầ ể ộ ế hi m xã h i là h t s c c n thi t.

ề ế ể ợ Khi n n kinh t hàng hoá và kinh t ế ị ườ  th  tr ng phát tri n, l ữ   i ích gi a

ườ ử ụ ộ ườ ứ ạ ộ ở ng i s  d ng lao đ ng và ng ẫ   i lao đ ng cũng tr  nên ph c t p, mâu thu n

ợ ữ ọ ắ ầ ắ ở ườ l i ích gi a h  càng tr  nên sâu s c và gay g t. Lúc đ u, ng ủ ử ụ   i ch  s  d ng

ế ả ư ề ế ả ộ ộ ỉ ệ   lao đ ng ch  cam k t tr  công lao đ ng, nh ng v  sau đã ph i cam k t vi c

ả ườ ộ ố ể ọ ấ ị ộ ả b o đ m cho ng ả   ậ i lao đ ng có m t s  thu nh p nh t đ nh đ  h  trang tr i

ữ ầ ế ế ộ ố ị ố ủ nh ng nhu c u thi ạ   t y u c a cu c s ng khi không may b   m đau, tai n n,

ế ả ườ ử ụ ộ ườ ề ộ thai s n, già y u, ... Ng i s  d ng lao đ ng và ng ả   i lao đ ng đ u ph i

ấ ị ề ả ộ ọ ỹ đóng góp m t kho n ti n nh t đ nh theo t ỷ ệ  l ỹ ả    vào qu  chung g i là qu  b o

ể ộ ấ ườ ộ hi m xã h i. Và t t nhiên, ng ố i lao đ ng thì luôn mu n càng ngày mình càng

ượ ả ả ộ ố ơ ủ ơ ướ ế đ c b o đ m m t cách t ầ t h n và đ y đ  h n tr c tình hình kinh t ­ xã

ườ ử ụ ộ ạ ả ơ ố ể ộ h i phát tri n, còn ng i s  d ng lao đ ng thì l i mu n ph i chi ít h n, càng

ố ả ỏ ữ ề ả ọ ườ ít càng t ế t, thay vì nh ng kho n ti n k ch xù h  ph i b  ra khi ng i lao

ặ ủ ệ ạ ả ả ố ộ đ ng g p r i ro:  m đau, tai n n, thai s n, ... và đôi khi vi c chi tr  đó còn là

ậ ả ệ ố ụ ế ể ộ liên t c. Và n u không có h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i thì không có gì

ắ ằ ả ắ ườ ử ụ ộ ộ ả đ m b o ch c ch n r ng: ng ả   ẽ i s  d ng lao đ ng s  đóng góp m t kho n

ộ ể ả ỹ ả ề ể ả ườ ộ ọ ti n vào qu  b o hi m xã h i đ  đ m b o cho ng i lao đ ng khi h  không

ặ ủ ư ậ ệ ườ ộ may g p r i ro, và nh  v y thì li u ng ế   i lao đ ng có đóng chăng? N u

ự ề ể ệ ộ ỉ ậ ố ớ ả không có s  đi u ch nh pháp lu t đ i v i b o hi m xã h i thì vi c đóng góp

ộ ủ ỹ ả ườ ử ụ ộ ườ ể vào qu  b o hi m xã h i c a ng i s  d ng lao đ ng và ng ộ i lao đ ng ch ỉ

ự ự ủ ề ệ ắ ọ trông mong vào s  t ắ    nguy n c a h  và đi u đó thì không có gì ch c ch n.

ườ ế ườ ề ồ ộ M t ng ẽ ẫ i không đóng s  d n đ n hai ng i không đóng, r i nhi u ng ườ   i

ộ ẽ ấ ầ ớ ủ ứ ể ả không đóng và b o hi m xã h i s  m t d n đi ch c năng,vai trò to l n c a nó,

ế ấ ướ ẽ ể ủ ả ự ể ả ố ộ kinh t đ t n c s  đi xu ng vì s  phát tri n c a b o hi m xã h i ph n ánh

ể ế ờ ố ấ ộ ự s  phát tri n kinh t , đ i s ng xã h i, nhân dân th p kém đi vì không có s ự

ẻ ủ ố ạ ệ ậ ậ ộ san s  r i ro, phân ph i l ả   i thu nh p trong xã h i. Chính vì v y, vi c b o

ả ượ ể ự ự ầ ề ậ ế ậ ộ hi m xã h i ph i đ ỉ c pháp lu t đi u ch nh là th c s  c n thi t. Pháp lu t là

ướ ưỡ ế ắ ượ ụ ủ công c  c a Nhà n c mang tính c ộ ng ch , b t bu c, không ai đ c phép

ậ ẽ ị ử ế ể ậ ạ ả ộ làm trái pháp lu t, n u làm trái pháp lu t s  b  x  ph t. M t khi b o hi m xã

ề ậ ố ỉ ườ ử ụ ộ ượ h i đ c pháp lu t đi u ch nh thì dù mu n hay không, ng i s  d ng lao

ườ ỹ ả ụ ự ể ệ ả ộ ộ đ ng và ng i lao đ ng cũng ph i th c hi n nghĩa v  đóng qu  b o hi m xã

ệ ượ ứ ẽ ậ ị ộ h i theo m c mà pháp lu t đã qui đ nh. S  không còn hi n t ng ng ườ ử  i s

ỹ ả ụ ể ế ộ ố ộ ố   ụ d ng lao đ ng tr n tránh nghĩa v  đóng qu  b o hi m xã h i, mà n u tr n

ẽ ị ử ộ ặ ứ ẹ ỳ tránh thì cũng s  b  x  lý nghiêm minh tu  theo m c đ  n ng nh  mà pháp

ộ ượ ể ậ ị ẽ ạ ề ậ ệ ả lu t qui đ nh. Vi c b o hi m xã h i đ ỉ c pháp lu t đi u ch nh s  t o ra công

ộ ấ ả ọ ườ ề ậ ằ b ng trong xã h i, t t c  m i ng i đ u làm theo pháp lu t, không ai đ ượ   c

ư ế ơ ườ ạ ệ ợ ượ ậ u tiên h n ai, và n u có tr ng h p ngo i l thì cũng đ c pháp lu t qui

ụ ể ạ ộ ẽ ạ ậ ả ể ị đ nh công khai, c  th . Tóm l ộ   i, pháp lu t b o hi m xã h i s  t o ra m t

ộ ấ ả ọ ườ ả ộ hành lang pháp lý bu c t t c  m i ng ệ i tham gia quan h  lao đ ng ph i làm

ế ộ ả ợ ấ ệ ể ả ả ộ ượ ự theo, đ m b o các ch  đ  b o hi m xã h i và vi c tr  c p đ ệ   c th c hi n

đúng.

ế ố ớ ậ ả ộ ủ ữ 3.2. Nh ng y u t ộ  tác đ ng t ỗ   ể i pháp lu t b o hi m xã h i c a m i

ố qu c gia.

ổ ứ ố ế ộ Tháng 6/1952, T  ch c lao đ ng qu c t ILO đã thông qua Công ướ ố  c s

ướ ầ ữ ề ạ ố ề ả ể ả ộ 102 ­ Công c đ u tiên v  nh ng qui ph m t i thi u v  đ m b o xã h i bao

ế ộ ế ộ ế ế ộ ợ ấ ố ồ g m 9 ch  đ : ch  đ  chăm sóc y t ế ộ ợ ấ   , ch  đ  tr  c p  m đau, ch  đ  tr  c p

ế ộ ợ ấ ế ộ ợ ấ ệ ấ ạ ổ ộ ệ   th t nghi p, ch  đ  tr  c p tu i già, ch  đ  tr  c p tai n n lao đ ng­ b nh

ế ộ ợ ấ ế ộ ợ ấ ẻ ệ ề ế ộ ợ ấ   ngh  nghi p, ch  đ  tr  c p gia đình, ch  đ  tr  c p sinh đ , ch  đ  tr  c p

ế ộ ợ ấ ế ườ ả ướ ố tàn ph  và ch  đ  tr c p cho ng i còn s ng; song không ph i n c nào

ị ỗ ướ ự ủ ế ệ ầ cũng th c hi n đ y đ , do đó ILO khuy n ngh  m i n ự   c thành viên th c

ế ộ ế ớ ệ ấ ư ầ ố hi n ít nh t 3 ch  đ . Trên th  gi ệ ố   i, h u nh  qu c gia nào cũng có h  th ng

ệ ố ộ ủ ộ ở ỗ ể ể ả ả b o hi m xã h i c a mình, tuy nhiên, h  th ng b o hi m xã h i ố    m i qu c

ạ ự ố ở ệ ề ở gia l i hoàn toàn không gi ng nhau. S  dĩ có s  khác bi ệ   t đó là b i đi u ki n

ế ị ậ ế ể ậ ộ ọ kinh t , chính tr , t p quán xã h i, quan đi m l p pháp, h c thuy t pháp lý,

ơ ả ể ắ ả ộ ở ỗ ự ố ủ các nguyên t c c  b n c a b o hi m xã h i, ... m i qu c gia có s  khác

ế ố ộ ớ ậ ả ể ế ộ ữ nhau. Nh ng y u t này tác đ ng t i pháp lu t b o hi m xã h i và khi n cho

ể ở ả ự ố ố ệ ố h  th ng b o hi m các qu c gia có s  không hoàn toàn gi ng nhau đó.

ể ủ ả ự ự ể ả ờ ộ ể ủ            S  ra đ i và phát tri n c a b o hi m xã h i ph n ánh s  phát tri n c a

ế ộ ề ế ậ ờ ố ể ấ ề n n kinh t . M t n n kinh t ch m phát tri n, đ i s ng nhân dân th p kém thì

ộ ệ ố ộ ữ ể ể ạ ượ ế ả không th  có m t h  th ng b o hi m xã h i v ng m nh đ c. Kinh t càng

ế ộ ả ệ ố ể ể ể ả ạ ộ phát tri n, h  th ng b o hi m xã h i càng đa d ng, các ch  đ  b o hi m xã

ở ộ ể ộ ứ ả ộ h i ngày càng m  r ng, các hình th c b o hi m xã h i ngày càng phong phú.

ứ ố ợ ấ ủ ụ ứ ứ ề ộ M c đóng góp và m c tr  c p ph  thu c nhi u vào m c s ng chung c a các

ư ớ ườ ứ ố ủ ố ộ ườ ầ t ng l p dân c  và ng i lao đ ng. Qu c gia nào có m c s ng c a ng i dân

ở ọ ứ ể ậ ấ ị th p thì pháp lu t không th  qui đ nh m c đóng góp quá cao b i h  không đ ủ

ế ữ ở ả ơ ướ ế ể ả kh  năng chi tr . H n th  n a, các n c kinh t phát tri n do m c l ứ ươ   ng

ườ ấ ướ cao, nên t ỷ ệ ợ ấ  tr c p th l ng th p và ng ượ ạ ở c l i ữ  nh ng n c đang phát

ề ươ ứ ể ộ ỷ ệ ụ ấ ả tri n do m c ti n l ng còn th p nên ph i áp d ng m t t l ụ    khá cao. Ví d ,

ở ợ ấ ỉ ằ ứ ươ ứ ư ủ Pháp, m c tr  c p h u trí ch  b ng 50% m c l ng bình quân c a 10 năm

ộ ủ ề ệ ể ấ ả ớ ố cao nh t (v i đi u ki n đóng b o hi m xã h i đ  37,5 năm);  m đau đ ượ   c

ưở ợ ấ ề ươ ỉ ố ờ h ằ ng tr  c p b ng 50% ti n l ng, th i gian ngh   m không quá 12 tháng; ...

ể ủ ề ư ậ ự ế ả ưở ớ ớ ệ ố Nh  v y, s  phát tri n c a n n kinh t nh h ng l n t ậ   i h  th ng pháp lu t

ộ ủ ế ị ư ứ ể ầ ỗ ố ứ   ả b o hi m xã h i c a m i qu c gia, nó g n nh  quy t đ nh m c đóng và m c

ủ ệ ố ợ ấ ể ả ậ ộ ị ổ tr  c p b o hi m xã h i và tính  n đ nh c a h  th ng pháp lu t đó.

ộ ế ố ề ệ ị ả ưở ớ Đi u ki n chính tr  cũng là m t y u t ọ  quan tr ng  nh h ng t i pháp

ệ ố ậ ả ậ ả ế ể ể ộ lu t b o hi m xã h i, khi n cho h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i ộ ở ỗ    m i

ự ố ệ ề ố ổ ị ị qu c gia có s  khác bi ế   t. Qu c gia nào có n n chính tr  không  n đ nh, chi n

ề ự ả ả ườ tranh x y ra liên miên, các đ ng phái tranh giành quy n l c, th ng xuyên

ộ ủ ướ ậ ả ể ạ ộ ả x y ra b o đ ng thì pháp lu t b o hi m xã h i c a n ổ   c đó cũng không  n

ở ẽ ố ư ậ ắ ộ ể ữ ị đ nh và không th  v ng ch c. B i l ề   ố , s ng trong m t qu c gia nh  v y, n n

ệ ị ị ườ ộ ưở ổ chính tr  không  n đ nh thì li u ng i lao đ ng có dám tin t ệ ố   ng vào h  th ng

ộ ấ ể ườ ộ ả b o hi m xã h i b p bênh không? Và cho dù ng i lao đ ng có tham gia đóng

ủ ứ ầ ấ ỉ ở ứ ượ ạ ạ góp đ y đ  thì m c đóng góp  y cũng ch ấ  m c th p. Ng i, t c l ộ   i m t

ị ổ ố ị ườ ộ ưở qu c gia có chính tr   n đ nh thì ng i lao đ ng luôn tin t ng vào ch  đ ế ộ

ọ ẽ ễ ả ộ ổ ị ể   ả b o hi m xã h i an toàn và  n đ nh, h  s  tham gia và đóng góp b o hi m

ậ ướ ứ ợ ị theo m c mà pháp lu t n c đó qui đ nh cho là phù h p.

ố ộ ủ ỗ ướ ậ ề          Truy n th ng, t ư ưở  t ng, t p quán xã h i c a m i n c khác nhau cũng

ậ ả ế ộ ướ ề ể khi n cho pháp lu t b o hi m xã h i khác nhau. Có n ế   c quan tâm nhi u đ n

ệ ế ợ ấ ố ữ ề ả vi c chăm sóc y t ở , tr  c p  m đau và thai s n b i đó là nh ng đi u quan tâm

ố ẻ ữ ố ườ ẻ ổ ườ ế ắ ủ c a qu c gia có dân s  tr , nh ng ng i tr  tu i th ữ   ng lo l ng đ n nh ng

ướ ắ ơ ủ ữ ế khó khăn tr c m t h n là nh ng r i ro xa xôi. Có n ướ ạ c l i quan tâm đ n ch ế

ử ấ ệ ổ ủ ữ ề ả ộ ư đ  h u trí và t ữ    tu t, b o v  tu i già vì đó là nh ng đi u quan tâm c a nh ng

ườ ế ớ ệ ệ ộ ng i tham gia quan h  lao đ ng lâu năm. Hi n nay trên th  gi ẫ i, v n còn

ố ộ ậ ọ m t vài qu c gia gi ữ ư ưở  t t ữ ng tr ng nam khinh n , chính vì v y mà ng ườ   i

ụ ữ ở ữ ố ượ ệ ộ ể ả ph  n nh ng qu c gia này không đ ộ ả c b o hi m xã h i b o v  m t cách

ọ ế ộ ợ ấ ả ở chính đáng: h  không đ ượ ưở c h ng ch  đ  tr  c p thai s n b i không t n t ồ ạ   i

ế ộ ả ạ ấ ướ ế ộ ợ ấ ố ạ ch  đ  thai s n t i đ t n c này, các ch  đ  tr c p  m đau, tai n n lao

ườ ụ ữ ượ ưở ủ ầ ơ ộ đ ng, v.v... ng i ph  n  cũng không đ c h ế ữ   ng đ y đ . H n th  n a,

ố ườ ọ ẵ ẩ ậ ố qu c gia nào mà ng i dân v n có tính c n th n, lo xa thì h  s n sàng đóng

ứ ả ể ả ứ ươ ữ ể ả ề ườ nh ng m c b o hi m cao đ  b o đ m m c l ng khi v  già, còn ng i dân

ư ậ ữ ỉ ủ ướ c a n c nào không có t ư ưở  t ữ   ọ ng, suy nghĩ nh  v y, h  ch  ăn b a nào lo b a

ả ộ ứ ể ệ ả ặ ọ ấ n y thì vi c đóng b o hi m m c cao là c  m t gánh n ng cho h .

ế ố ể ế ậ ọ Ngoài các y u t trên, quan đi m l p pháp, h c thuy t pháp lý, các

ơ ả ủ ể ắ ả ộ ưở ớ ả nguyên t c c  b n c a b o hi m xã h i cũng  nh h ng t ậ ả   i pháp lu t b o

ộ ủ ẽ ẫ ể ể ậ ỗ ố ế   hi m xã h i c a m i qu c gia. Quan đi m l p pháp khác nhau s  d n đ n

ậ ượ ệ ế ộ ứ ị vi c pháp lu t đ c qui đ nh khác nhau, các ch  đ , m c đóng cũng khác

nhau,...

ề ơ ả ự ả ữ ể ấ 3.3. Nh ng v n đ  c  b n trong lĩnh v c b o hi m xã h i đ ộ ượ   c

ề ậ ỉ ở đi u ch nh b i pháp lu t.

ố ượ ộ ể ả ng tham gia b o hi m xã h i. 3.3.1. Đ i t

ủ ế ể ể ả ằ ầ ả ộ ờ ả            B o hi m xã h i ra đ i và phát tri n ch  y u nh m góp ph n đ m b o

ủ ườ ầ ộ ờ ờ ố an toàn đ i s ng c a ng ả   ọ ồ i lao đ ng và gia đình h , đ ng th i góp ph n đ m

ố ượ ể ả ộ ộ ả b o an toàn xã h i. Ngày nay, đ i t ng tham gia b o hi m xã h i đã m ở

ớ ướ ề ơ ự ữ ữ ằ ạ ẳ ộ r ng h n nhi u so v i tr c kia nh m t o ra s  bình đ ng gi a nh ng ng ườ   i

ầ ộ ế ệ ố ấ ậ lao đ ng trong các thành ph n kinh t ả   . Chính vì v y, ta th y h  th ng b o

ể ộ ườ ố ớ ữ ắ ộ ườ ươ hi m xã h i th ng b t bu c đ i v i nh ng ng i làm công ăn l ộ   ng thu c

ầ ọ ế ữ ề ạ ộ m i thành ph n kinh t , nh ng h i viên làm các lo i ngh  liên quan và trong

ộ ố ướ ố ớ ấ ả ệ ố ả ắ ộ m t s  n ể c nào đó, h  th ng b o hi m còn b t bu c đ i v i t t c  ng ườ   i

ố ượ ủ ố ể ả ộ ườ dân c a qu c gia. Nói chung, đ i t ng tham gia b o hi m xã h i th ng là

ườ ề ộ ượ ưở ợ ng i lao đ ng. Quy n đ c h ế ộ ợ ấ ng các ch  đ  tr  c p và phúc l ộ   i xã h i

ượ ủ ệ ề ở ộ ị đ c xác đ nh b i quá trình lao đ ng ngh  nghi p c a ng ườ ượ i đ c h ưở   ng

ể ả ậ ặ ả ờ ộ ờ ủ   (th i gian đóng b o hi m, ho c th i gian lao đ ng) và kho n thu nh p c a

ườ ủ ể ả ờ ộ ườ ng i đóng b o hi m thông qua th i gian lao đ ng c a ng ệ i đó. Vi c pháp

ẽ ố ượ ả ậ ặ ị ể ả ộ ụ ể lu t ph i quy đ nh c  th  và ch t ch  đ i t ng tham gia b o hi m xã h i là

ữ ị ượ ữ ể ả ộ ể đ  xác đ nh rõ nh ng ai đ c tham gia b o hi m xã h i, nh ng ai không

ượ ữ ữ ầ ằ ẫ ằ ườ ộ đ ạ ự c, tránh nh m l n, nh m t o s  công b ng gi a nh ng ng i lao đ ng;

ố ượ ữ ỏ ư ể ả tránh b  sót nh ng đ i t ng đáng l ẽ ượ  đ c tham gia b o hi m nh ng l ạ   i

ượ ị ấ ủ ặ không đ ặ   c tham gia, do đó khi không may g p khó khăn, r i ro, b  m t ho c

ả ả ộ ủ ể ả gi m kh  năng lao đ ng thì không đ ượ ự ợ c s  tr ộ    giúp c a b o hi m xã h i,

ượ không đ ẻ ủ c san s  r i ro.

ươ ứ ứ 3.3.2. Ph ng th c đóng góp và m c đóng góp.

ươ ứ ề ượ ẳ Ph ng   th c   đóng   góp   nói   chung   đ u   đ c   trích   th ng   t ừ ươ   l ng.

ế ớ ẫ ư ể ề ệ ươ Nh ng hi n nay trên th  gi i v n còn hai quan đi m v  ph ứ ng th c đóng

ườ ườ ử ụ ứ ể ấ ộ ủ góp c a ng ộ i lao đ ng và ng i s  d ng lao đ ng. Quan đi m th  nh t cho

ứ ươ ứ ả ỹ ươ ủ ơ ằ r ng, ph i căn c  vào m c l ng cá nhân và qu  l ng c a c  quan, doanh

ứ ể ệ ạ ứ ứ ả ậ nghi p; quan đi m th  hai l ơ ả   i nêu lên, ph i căn c  vào m c thu nh p c  b n

ườ ượ ộ ề ố ế ủ c a ng ộ i lao đ ng đ c cân đ i chung trong toàn b  n n kinh t ố  qu c dân

ứ ị ể đ  xác đ nh m c đóng góp.

ộ ố ướ ề ứ ể ộ ả          V  m c đóng góp b o hi m xã h i, m t s  n ị c qui đ nh ng ườ ử  i s

ế ộ ả ạ ộ ộ ộ ị ụ d ng lao đ ng ph i ch u toàn b  chi phí cho ch  đ  tai n n lao đ ng, Chính

ủ ả ế ế ộ ợ ấ ạ ườ ph  tr  chi phí y t và tr  c p gia đình, các ch  đ  còn l i ng ộ i lao đ ng và

ườ ử ụ ằ ầ ộ ộ ỗ ng ộ   i s  d ng lao đ ng cùng đóng góp, m i bên m t ph n b ng nhau. M t

ạ ỹ ả ủ ể ế ộ ị ố ướ s  n c khác l ặ   i qui đ nh, Chính ph  bù thi u cho qu  b o hi m xã h i ho c

ể ả ả ộ ộ ị ch u toàn b  chi phí qu n lý b o hi m xã h i v.v...

ứ ể ế ớ ả M c đóng góp b o hi m xã h i ộ ở ộ ố ướ  m t s  n c trên th  gi i.

ỷ ệ T  l đóng góp ỷ ệ T  l đóng góp ủ c a ng ườ ử  i s ườ ủ c a ng i lao ộ ụ   d ng lao đ ng so Tên n cướ Chính phủ ớ ề   ộ đ ng so v i ti n ớ v i qu  l ỹ ươ   ng ươ l ng (%).

14,8 ­ 18,8 (%). 16,3 ­ 22,6 CHLB Đ cứ Bù thi uế

11,82 19,68 CH Pháp Bù thi uế

3,0 6,5 Inđônêxia Bù thi uế

2,85 ­ 9,25 6,85 ­ 8,05 Philipin Bù thi uế

12,75 Malaixia Chi toàn b  chộ ế 9,5

ộ ố đ   m đau, thai

s n.ả

ể ả ồ ế ớ (Ngu n: b o hi m xã h i ộ ở ộ ố ướ  m t s  n c trên th  gi i)

ệ ườ ử ụ ằ ộ Còn ở ướ  n c ta hi n nay, ng ớ   i s  d ng lao đ ng đóng b ng 15% so v i

ỹ ề ươ ữ ủ ườ ể ả ộ ơ ổ t ng qu  ti n l ng c a nh ng ng ị   i tham gia b o hi m xã h i trong đ n v .

ế ộ ư ể ả ử ấ ả Trong đó, 10% đ  chi tr  các ch  đ  h u trí, t ể  tu t và 5% đ  chi tr  các ch ế

ệ ề ệ ả ạ ộ ườ ộ ố đ   m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh  nghi p. Ng ộ   i lao đ ng

ề ươ ằ ể ả đóng b ng 5% ti n l ng tháng đ  chi tr ế ộ ư  các ch  đ  h u trí và t ử ấ    tu t.

ướ ỗ ợ ể ả ự ệ ả Ngoài ra, Nhà n c đóng và h  tr  thêm đ  đ m b o th c hi n các ch  đ ế ộ

ộ ố ớ ể ườ ộ ả b o hi m xã h i đ i v i ng i lao đ ng.

ỗ ướ ế ự ộ ở ể ế M i n ộ ề c có m t n n kinh t , s  phát tri n kinh t ­xã h i ữ    nh ng

ứ ố ủ ứ ộ ườ ủ ỗ m c đ  khác nhau, m c s ng c a ng ố   i dân c a m i qu c gia cũng khác

ươ ứ ứ nhau, do đó mà ph ng th c đóng góp và m c đóng góp ở ỗ ướ  m i n c cũng

ề ệ ậ ố ộ ỉ ằ   ả không gi ng nhau.Vi c pháp lu t ph i đi u ch nh hai n i dung này là nh m

ữ ộ ị ườ ể ả qui đ nh và bu c nh ng ng ả i tham gia b o hi m ph i đóng theo cách và theo

ứ ậ ị ượ ơ m c mà pháp lu t qui đ nh, không ai đ c phép đóng ít h n và khác ph ươ   ng

ứ ậ ị th c mà pháp lu t qui đ nh.

ỹ ả ộ ể ả ỹ 3.3.3. Qu  b o hi m xã h i và qu n lý qu .

ỹ ả ữ ể ề ệ ộ ỹ Theo nh ng quan ni m v  qu  nói chung, thì qu  b o hi m xã h i là

ữ ủ ữ ề ằ ợ ườ ể ậ t p h p nh ng đóng góp b ng ti n c a nh ng ng ả i tham gia b o hi m xã

ỹ ề ệ ậ ể ộ ả ộ h i hình thành m t qu  ti n t t p trung đ  chi tr ữ  cho nh ng ng ườ ượ   i đ c

ọ ị ả ể ậ ấ ặ ộ ọ ị ả   ả b o hi m xã h i và gia đình h  khi h  b  gi m ho c m t thu nh p do b  gi m,

ặ ị ấ ư ậ ỹ ả ể ả ấ ộ ộ   ệ m t kh  năng lao đ ng ho c b  m t vi c làm. Nh  v y, qu  b o hi m xã h i

ỹ ự ừ ộ ồ ờ ỹ ộ là m t qu  tiêu dùng, đ ng th i là m t qu  d  phòng; nó v a mang tính kinh

ơ ở ậ ộ ấ ệ ấ ế ừ t ọ   ề , v a mang tính xã h i r t cao và là đi u ki n hay c  s  v t ch t quan tr ng

ộ ồ ạ ấ ả ể ả ả ể ộ ệ ố nh t đ m b o cho toàn b  h  th ng b o hi m xã h i t n t i và phát tri n.

ạ ộ ỹ ả ể ạ ả ộ Qu  b o hi m xã h i hình thành và ho t đ ng đã t o ra kh  năng gi ả   i

ủ ấ ả ữ ủ ế ườ ự ữ ớ ổ quy t nh ng r i ro c a t ữ t c  nh ng ng ấ   i tham gia v i t ng d  tr  ít nh t,

ả ủ ệ ượ ự ệ ề ả giúp cho vi c dàn tr i r i ro đ c th c hi n theo c  hai chi u không gian và

ả ờ ờ ồ ố ệ ạ ế th i gian, đ ng th i giúp gi m t ể i thi u thi t h i kinh t cho ng ườ ử ụ   i s  d ng

ế ệ ướ ộ lao đ ng, ti ả t ki m chi cho c  ngân sách Nhà n c và ngân sách gia đình.

ỹ ả ộ ượ ể ở ồ Qu  b o hi m xã h i đ ề c hình thành b i nhi u ngu n khác nhau.

ướ ế ủ ầ ườ ử ụ ộ ườ Tr c h t, đó là ph n đóng góp c a ng i s  d ng lao đ ng, ng ộ   i lao đ ng

ướ ỗ ợ ế ồ ỷ ọ ấ và Nhà n c đóng và h  tr  thêm. Đây là ngu n chi m t ớ  tr ng l n nh t và

ấ ủ ứ ậ ộ ỹ ầ ơ ả c  b n nh t c a qu . Th  hai, là ph n tăng thêm do b  ph n nhàn r i t ỗ ươ   ng

ỹ ượ ổ ứ ả ư ể ộ ố ủ đ i c a qu  đ ạ ộ    ch c b o hi m xã h i chuyên trách đ a vào ho t đ ng c t

ợ ạ ủ ữ ứ ầ ộ ổ ứ sinh l i. Th  ba, là ph n n p ph t c a nh ng cá nhân và t ch c kinh t ế    vi

ậ ệ ề ả ạ ộ ph m lu t l ể  v  b o hi m xã h i.

ỹ ả ủ ụ ể ả ộ ể          Theo m c đích c a b o hi m xã h i, qu  b o hi m xã h i đ ộ ượ ử c s

ủ ế ợ ấ ụ ể ả ụ d ng ch  y u đ  chi tr  cho các m c đích sau đây: chi tr  c p cho các ch  đ ế ộ

ế ể ả ộ ỷ ọ ấ ọ ớ ả b o hi m xã h i (kho n chi này chi m t ấ    tr ng l n nh t và quan tr ng nh t),

ầ ư ự ể ệ ả ả ộ ưở chi phí cho s  nghi p qu n lý b o hi m xã h i và chi đ u t tăng tr ng qu ỹ

ể ộ ả b o hi m xã h i.

ướ ể ả ấ ả ố Nhà n c qu n lý th ng nh t chính sách b o hi m xã h i, t ộ ổ ứ ộ ch c b

ự ệ ể ể ể ả ả ả ộ ộ máy th c hi n chính sách b o hi m xã h i. Đ  qu n lý b o hi m xã h i, Nhà

ướ ử ụ ư ậ ủ ế ụ ộ ổ ứ n c s  d ng các công c  ch  y u nh  lu t pháp và b  máy t ch c. Nhìn

ế ầ ướ ế ớ ệ ể ả ả chung, h u h t các n c trên th  gi ộ   i, vi c qu n lý vĩ mô b o hi m xã h i

ượ ướ ộ ự ế ộ ộ ộ ề đ u đ c Nhà n ề   ặ c giao cho B  Lao đ ng ho c B  Xã h i tr c ti p đi u

ớ ệ ả ộ ệ ổ ố hành, khác v i Vi ể t Nam, b o hi m xã h i Vi ự   t Nam do T ng Giám đ c tr c

ế ộ ủ ưở ế ề ả ệ ti p qu n lý và đi u hành theo ch  đ  Th  tr ố   ổ ng, giúp vi c T ng Giám đ c

ố ổ có các Phó T ng Giám đ c.

ế ộ ả ả ộ ể 3.3.4. Các ch  đ  chi tr  b o hi m xã h i.

ế ộ ố ế ộ ườ ượ ­ Ch  đ   m đau: Ch  đ  này giúp cho ng ộ i lao đ ng có đ ả   c kho n

ợ ấ ị ấ ị ố ế ệ ậ tr  c p thay th  thu nh p b  m t do không làm vi c khi b   m đau. Ch  đ ế ộ

ượ ừ ể ả ậ ố ị này đ ả c chi tr  khi ng ườ ượ i đ c b o hi m b  ng ng thu nh p do  m đau hay

ề ệ ế ạ ượ ờ ị ị tai n n không liên quan đ n ngh  nghi p đã đ c giám đ nh. Th i gian đ nh

ượ ườ ượ ể ứ ị ỏ ờ l ng th ng đ c xác đ nh đ  ch ng t ầ  th i gian đi làm g n đây có tham gia

ể ộ ờ ố   ể ả b o hi m xã h i, th i gian này có th  là 4 tháng tham gia đóng trong s  6

tháng đi làm.

ự ả ế ộ ẻ ủ ệ ứ ữ ẹ ả ­ Ch  đ  thai s n: là s  b o v  s c kho  c a nh ng bà m  đang lao

ọ ằ ủ ề ấ ộ đ ng và con c a h  b ng cách cung c p: chăm sóc v  y t ế ướ  tr c khi sinh,

ế ộ ỉ ưở ươ ế ế trong khi sinh và sau khi sinh; ch  đ  ngh  phép h ng l ng. Thi t k  ch ế

ữ ộ ượ ợ ấ ầ ộ đ  này đã giúp lao đ ng n  có đ ả c kho n tr ế  c p thay th  cho ph n thu

ế ộ ị ấ ụ ệ ậ ả ộ ặ   nh p b  m t do không làm vi c vì sinh con. Ch  đ  thai s n ph  thu c ch t

ể ẽ ả ờ ị ượ ế ộ ố ề ơ ch  vào th i gian tham gia b o hi m đ nh l ng nhi u h n ch  đ   m đau.

ờ ườ ể ả ả ơ Th i gian đó th ng kho ng h n 12 tháng tham gia đóng b o hi m, sau đó

ớ ắ ầ ượ ưở m i b t đ u đ c h ế ộ ng ch  đ .

ế ộ ệ ề ệ ạ ộ ộ ­  Ch   đ  tai  n n  lao  đ ng  và b nh ngh   nghi p:   đây  là m t trong

ề ủ ả ộ ượ ữ ể ấ ệ ộ ự ấ nh ng v n đ  c a b o hi m xã h i đ ệ ự   c th c hi n r ng rãi nh t, có hi u l c

ở ướ ế ớ ệ ướ ệ ề  nhi u n c trên th  gi ặ i, đ c bi t là các n c công nghi p hoá Châu Âu.

ậ ổ ế ộ ầ ả ị ộ ố   ỏ ả Ch  đ  này đã góp ph n không nh  đ m b o thu nh p,  n đ nh cu c s ng

ườ ệ ề ạ ặ ộ ộ ị cho ng ệ   i lao đ ng không may b  tai n n lao đ ng ho c b nh ngh  nghi p.

ệ ề ề ệ ả ạ ộ ơ ị ặ Đ c bi ệ   t ph i chú ý xác đ nh rõ h n v  tai n n lao đ ng và b nh ngh  nghi p

ượ ưở ế ưở ề ằ ế ộ vì ch  đ  này đ c h ng chăm sóc y t và h ẩ   ng b ng ti n có tiêu chu n

ế ộ ả ố ớ ể ơ ươ cao h n đ i v i các ch  đ  b o hi m t ng t ự .

ế ộ ồ ừ ệ ổ ả ắ ả ộ N i dung chi tr  các ch  đ  trên b t ngu n t ấ   ị  vi c  n đ nh s n xu t

ị ế ườ ử ụ ộ ổ ị ổ kinh doanh,  n đ nh kinh t cho ng ộ ố   i s  d ng lao đ ng và  n đ nh cu c s ng

ườ ọ ị ố ể ạ ặ ả ộ ỹ cho ng i lao đ ng khi h  b   m đau, tai n n ho c thai s n. Đ  có qu  chi

ườ ử ụ ộ ườ ề ộ ả ả tr , c  ng i s  d ng lao đ ng và ng ệ   ả i lao đ ng đ u ph i có trách nhi m

ả ượ ủ ả ẩ ầ ố đóng phí. S  phí ph i đ ể ạ   c hách toán đ y đ  vào giá thành s n ph m đ  t o

ể ả ồ ộ ngu n tài chính n p phí b o hi m.

ử ấ ả ắ ồ ừ ệ ệ ế ộ ư          ­ Ch  đ  h u trí và t tu t: vi c chi tr  b t ngu n t ể   ả  vi c b o hi m

ườ ế ế ộ ờ ộ ậ thu nh p cho ng ấ   ổ i lao đ ng khi già y u h t tu i lao đ ng và qua đ i mà b t

ừơ ả ả ộ ố ượ ả ườ ỳ k  ng i lao đ ng nào cũng ph i tr i qua. Mu n đ c chi tr , ng i lao

ườ ử ụ ả ộ ộ đ ng và ng i s  d ng lao đ ng ph i tham gia đóng góp. Quy n l ề ợ ượ   i đ c

ưở ươ ộ ủ ừ ứ ứ ể ả ớ ườ h ng t ng  ng v i m c đóng góp phí b o hi m xã h i c a t ng ng i lao

ế ộ ư ộ ộ ể ả ộ đ ng. Phí b o hi m xã h i n p cho các ch  đ  h u trí và t ử ấ ượ ơ ấ   c c  c u tu t đ

ề ươ ề ượ ẩ ả ạ vào ti n l ng, ti n công và đ ể ạ   c h ch toán vào giá thành s n ph m đ  t o

ồ ườ ườ ử ụ ngu n tài chính cho ng ộ i lao đ ng, ng ộ i s  d ng lao đ ng đóng góp.

ệ ể ấ ả ườ ứ ể ộ ­ B o hi m th t nghi p: th ố   ả ng là hình th c b o hi m xã h i cu i

ượ ở ướ ể ấ ả ả cùng đ ư c đ a ra các n ấ   ệ c. B o hi m th t nghi p là khó qu n lý nh t

ấ ả ế ộ ả ể ặ ộ ướ trong t t c  các ch  đ  b o hi m xã h i, đ c bi ệ ở t ữ  nh ng n c có thành

ế ấ ớ ố ượ ằ ầ ượ ể ẫ ả ph n phi k t c u l n n m trong đ i t ng đ c b o hi m trong khi v n có

thu nh p.ậ

ƯƠ

CH

NG II

:

Ề Ả

Ộ

Ậ

Ể

Ể

TÌM HI U PHÁP LU T V  B O HI M XàH I

Ủ

Ệ

C A VI T NAM VÀ SINGAPORE.

Ố ƯỢ Ạ Ả Ể 1. Đ I T Ộ NG VÀ PH M VI THAM GIA B O HI M XàH I

ờ ỳ ớ ự ề ủ ữ ề ề ấ ấ Qua nhi u th i k , cùng v i s  tranh ch p gi a nhi u v n đ  c a gi ớ   i

ủ ớ ớ ự ổ ể ợ ế ch  và gi ớ i th , cùng v i s  đ i m i quá trình phát tri n kinh t ộ ủ    xã h i c a

ậ ộ ớ ế ề ả ấ ướ đ t n c, cùng v i trình đ  chuyên môn và nh n bi ộ ủ   ể t v  b o hi m xã h i c a

ườ ộ ượ ụ ắ ng i lao đ ng ngày càng đ ữ   ủ ộ c nâng cao, cách ch  đ ng kh c ph c nh ng

ữ ệ ặ ả ủ khó khăn khi không may g p nh ng r i ro x y ra ngày càng hoàn thi n. Tuy

ỉ ế ữ ể ả ấ ờ ộ nhiên, ch  đ n khi b o hi m xã h i ra đ i thì nh ng tranh ch p cũng nh ư

ớ ượ ữ ả ế ệ ả ổ ộ nh ng khó khăn đó m i đ c gi i quy t m t cách  n tho  và có hi u qu ả

ấ ả ế ộ ườ nh t. Đó cũng chính là cách gi ấ i quy t chung nh t cho xã h i loài ng i trong

ấ ướ ể ủ ự ệ ể ấ ộ quá trình phát tri n đ t n ả c. S  xu t hi n c a b o hi m xã h i là m t t ộ ấ   t

ộ ề ả ấ ự ầ ọ ế y u khách quan khi mà m i thành viên trong xã h i đ u c m th y s  c n thi ế   t

ệ ố ự ầ ể ả ả ộ ế ả ế ph i tham gia h  th ng b o hi m xã h i và s  c n thi ả   t ph i ti n hành b o

ể ườ ể ậ ả ầ ộ ộ ở hi m cho ng i lao đ ng. Vì v y, b o hi m xã h i đã tr  thành nhu c u và

ề ợ ủ ườ ượ ừ ậ ộ quy n l i c a ng ộ i lao đ ng và đ c th a nh n là m t nhu c u t ầ ấ ế   t y u

ề ợ ủ ữ ộ ườ ư khách quan, m t trong nh ng quy n l i c a con ng i nh  trong Tuyên ngôn

ạ ộ ồ ề ủ ố ọ ợ nhân quy n c a Đ i h i đ ng Liên h p qu c h p thông qua ngày 10/12/1948,

ấ ả ọ ộ đã nêu: "T t c  m i ng ườ ớ ư i v i t ề   ủ  cách là thành viên c a xã h i có quy n

ưở ự ế ố ượ ể ả ộ h ng b o hi m xã h i". Tuy nhiên, trên th c t đ i t ạ ng và ph m vi tham

ộ ủ ể ả ướ ự ộ gia b o hi m xã h i c a các n ẹ c có s  r ng h p khác nhau.

ệ * Vi t Nam.

ầ ủ ừ ữ ế ặ ố ộ ặ            T  nh ng năm đ u c a cu c kháng chi n ch ng Pháp, m c dù còn g p

ề ả ướ ế ư nhi u khó khăn, nh ng Đ ng và Nhà n c đã quan tâm đ n các chính sách xã

ố ớ ể ả ộ ườ ộ ộ h i nói chung và chính sách b o hi m xã h i nói riêng đ i v i ng i lao đ ng.

ế ộ ả ờ ỳ ư ể ộ ượ ị Nh ng ch  đ  b o hi m xã h i trong th i k  này đ ơ   c qui đ nh còn đ n

ợ ấ ứ ấ ả ộ ứ   ấ ỗ ợ gi n, m c tr  c p th p có tính ch t h  tr  cho cán b , công nhân viên ch c

ủ ế ế ế ố ề   kháng chi n khi  m đau, già y u. Đ n 27/12/1961, Chính ph  ban hành Đi u

ộ ạ ụ ể ể ờ ố ị ị ệ ả l ố    b o hi m xã h i t m th i kèm theo Ngh  đ nh s  218/CP đ  áp d ng đ i

ứ ướ ự ượ ớ v i công nhân, viên ch c Nhà n c và l c l ng vũ trang. Năm 1985, khi Nhà

ướ ề ươ ự ệ ả ộ ồ ầ n c th c hi n c i cách chính sách ti n l ng l n hai, H i đ ng B  tr ộ ưở   ng

ư ả ố ị ị ể   đã ban hành Ngh  đ nh s  236/HĐBT. Nh ng nhìn chung, chính sách b o hi m

ặ ạ ế ề ạ ộ ị ị xã h i theo Ngh  đ nh 236/HĐBT còn nhi u m t h n ch : ph m vi, đ i t ố ượ   ng

ộ ẹ ứ ể ả ộ ỉ ệ   tham gia b o hi m xã h i h p, ch  là cán b , công nhân, viên ch c làm vi c

ự trong khu v c Nhà n ướ ự ượ c, l c l ng vũ trang; v.v...

ề ệ ả ứ ể ờ ộ Tháng  1/1995,  đi u  l b o hi m   xã  h i  chính th c  ra  đ i,  theo  đó,

ủ ố ị ị ề ệ   Chính ph  đã ban hành Ngh  đ nh s  01/2003/NĐ­CP ngày 09/01/2003 v  vi c

ộ ố ề ủ ề ệ ả ể ộ ử ổ ổ s a đ i b  sung m t s  đi u c a Đi u l b o hi m xã h i ban hành kèm theo

ị ị ự ệ ố ơ Ngh  đ nh s  12/CP ngày 26/01/1995, và sau h n 10 năm th c hi n chính sách

ộ ướ ể ể ả ộ ừ ả b o hi m xã h i , chính sách b o hi m xã h i n c ta đã t ng b ướ ượ ả   c c i c đ

ặ ặ ệ ở ộ ố ượ ệ ạ cách trên các m t, đ c bi t là vi c m  r ng ph m vi, đ i t ả   ng tham gia b o

ộ ắ ụ ự ể ộ ướ ỉ hi m xã h i b t bu c, không ch  áp d ng trong khu v c Nhà n ụ   c mà áp d ng

ườ ệ ươ ộ ố ớ đ i v i ng ộ i có quan h  lao đ ng làm công ăn l ầ   ng thu c các thành ph n

ế ụ ể ề ệ ả ề ể ề ộ ị ị kinh t . C  th , theo đi u 3­ Đi u l b o hi m xã h i và đi u 1­ Ngh  đ nh s ố

ộ ố ề ổ ổ ủ   ề ệ ử 01/2003/NĐ­CP ngày 09/01/2003 v  vi c s a đ i, b  sung m t s  đi u c a

ệ ả ể ộ ố ị ị ề Đi u   l b o   hi m   xã   h i   ban   hành   kèm   theo   Ngh   đ nh   s   12/CP   ngày

ủ ủ ị 26/01/1995 c a Chính ph  qui đ nh:

ố ượ ộ ồ ộ ắ ụ ể ả ng áp d ng b o hi m xã h i b t bu c g m: " Đ i t

ườ ệ ộ ợ ồ ộ 1. Ng i lao đ ng làm vi c theo h p đ ng lao đ ng có th i h n t ờ ạ ừ ủ    đ  3

ờ ạ ở ợ ồ ộ ị tháng tr  lên và h p đ ng lao đ ng không xác đ nh th i h n trong các doanh

ệ ổ ứ ơ nghi p, c  quan, t ch c sau:

ạ ộ ệ ệ ậ ậ a) Doanh nghi p thành l p, ho t đ ng theo Lu t Doanh nghi p nhà

n c;ướ

ạ ộ ệ ệ ậ ậ b) Doanh nghi p thành l p, ho t đ ng theo Lu t Doanh nghi p;

ạ ộ ầ ư ướ ệ ậ ậ          c) Doanh nghi p thành l p, ho t đ ng theo Lu t Đ u t n c ngoài t ạ   i

ệ Vi t Nam;

ệ ủ ổ ứ ị ổ ứ ộ ị d) Doanh nghi p c a t ch c chính tr , t ch c chính tr  ­ xã h i;

ự ệ ơ ổ ứ ị ổ ứ e) Các c  quan hành chính, s  nghi p, t ch c chính tr , t ch c chính

ộ ổ ị ứ ề ệ ộ ị ổ ứ ộ tr  ­ xã h i, t ch c chính tr  ­ xã h i ngh  nghi p, t ch c xã h i ngh ề

ổ ứ ự ượ ệ nghi p, t ộ  ch c xã h i khác, l c l ng vũ trang;

ơ ở ậ ư ộ ế g) C  s  bán công, dân l p, t nhân thu c các ngành văn hoá, y t , giáo

ể ụ ự ệ ạ ọ ể ụ d c, đào t o, khoa h c, th  d c th  thao và các ngành s  nghi p khác;

ạ ế ườ ị ấ h) Tr m y t xã, ph ng, th  tr n;

ơ ổ ướ ặ ổ ố ế ạ ứ ệ i) C  quan, t ứ  ch c n c ngoài ho c t ch c Qu c t t i Vi t Nam,

ừ ườ ề ướ ợ ố ế ủ ộ ộ ệ tr  tr ng h p Đi u c qu c t mà C ng hoà xã h i ch  nghĩa Vi t Nam

ế ặ ị ký k t ho c tham gia có qui đ nh khác.

ổ ứ ử ụ ộ k) Các t ch c khác có s  d ng lao đ ng;

ứ ứ ệ ộ ộ ứ          2. Cán b , công ch c, viên ch c theo pháp l nh cán b , công ch c.

ườ ệ ộ ưở ề ợ 3. Ng i lao đ ng, xã viên làm vi c và h ồ   ng ti n công theo h p đ ng

ừ ủ ạ ộ ậ ở ợ ộ lao đ ng t đ  3 tháng tr  lên trong các h p tác xã thành l p, ho t đ ng theo

ậ ợ Lu t H p tác xã.

ườ ệ ạ ộ ệ ơ ổ ứ 4. Ng i lao đ ng làm vi c t i các doanh nghi p, c  quan, t ch c quy

ạ ề ả ồ ợ ộ ị đ nh t ờ   ệ i kho n 1, 3 và 6 đi u này, làm vi c theo h p đ ng lao đ ng có th i

ế ạ ộ ồ ườ ộ ạ ướ h n d ợ i 3 tháng, khi h t h n h p đ ng lao đ ng mà ng ế ụ   i lao đ ng ti p t c

ớ ố ớ ế ợ ệ ệ ặ ộ ồ làm vi c ho c giao k t h p đ ng lao đ ng m i đ i v i doanh nghi p, t ổ

ộ ắ ứ ể ả ả ộ ch c, cá nhân đó thì ph i tham gia b o hi m xã h i b t bu c.

ườ ộ ị ạ ề ả 5. Ng i lao đ ng quy đ nh t i các kho n 1, 2, 3, 4 và 6 đi u này đi

ự ậ ề ưỡ ướ ẫ ưở ọ h c, th c t p, công tác, đi u d ng trong và ngoài n c mà v n h ề   ng ti n

ố ượ ề ặ ộ ự ể ệ ươ l ng ho c ti n công thì cũng thu c đ i t ộ   ả ng th c hi n b o hi m xã h i

ộ ắ b t bu c.

ườ ệ ộ ưở ề ươ ề 6. Ng i lao đ ng làm vi c và h ng ti n l ợ   ng, ti n công theo h p

ộ ừ ủ ệ ệ ở ồ đ ng lao đ ng t đ  3 tháng tr  lên trong các doanh nghi p nông nghi p, lâm

ư ệ ệ ệ nghi p, ng  nghi p, diêm nghi p.

ố ớ ườ ệ ạ ộ Đ i v i ng i lao đ ng làm vi c t ư   ệ i các doanh nghi p nông, lâm, ng ,

ự ệ ệ ấ ị diêm nghi p đã th c hi n giao khoán đ t có quy đ nh riêng."

ố ượ ở ộ ể ả ộ ư ậ          Nh  v y, đ i t ng tham gia b o hi m xã h i đã m  r ng đ i v i t ố ớ ấ   t

ườ ộ ợ ồ ộ ừ ủ ở ả c  ng i lao đ ng có h p đ ng lao đ ng t đ  3 tháng tr ọ   ộ  lên, thu c m i

ế ầ thành ph n kinh t .

ộ ệ ể ạ ả ị ộ ậ          Tuy B  lu t lao đ ng Vi t Nam đã quy đ nh 2 lo i hình b o hi m xã

ộ ự ư ế ể ệ ạ ả ộ ắ h i b t bu c và t nguy n, nh ng cho đ n nay lo i hình b o hi m xã h i t ộ ự

ư ệ ượ ề ườ ộ ẫ nguy n v n ch a đ c ban hành. Do đó, nhi u ng ộ   i lao đ ng không thu c

ộ ắ ư ể ệ ệ ả ộ ọ ả   di n đóng b o hi m xã h i b t bu c nh ng có nguy n v ng tham gia b o

ư ữ ể ộ ườ ộ ợ ồ ướ hi m xã h i nh : nh ng ng ệ i  lao  đ ng làm vi c theo h p  đ ng d i 3

ộ ự ể ươ ợ ủ ư tháng, lao đ ng t do:nông dân, ti u th ự   ng, th  th  công,... thì ch a th c

ượ ư ượ ệ ọ ộ ả ể ệ ả ệ hi n đ ủ c nguy n v ng c a mình và ch a đ c b o hi m xã h i b o v  và

ẻ ủ ặ san s  r i ro khi không may g p khó khăn.

* Singapore

ư ở ệ ứ ả ệ ể ớ ỉ Vi ộ   t Nam hi n nay, m i ch  có hình th c b o hi m xã h i ế          N u nh

ộ ố ớ ườ ộ ợ ồ ừ ủ ở ắ b t bu c đ i v i ng ệ i lao đ ng làm vi c theo h p đ ng t đ  3 tháng tr  lên

ệ ả ớ ơ ườ ẫ ổ ố ộ và v i kho ng h n 30 tri u ng ệ i trong t ng s  40 tri u lao đ ng v n đang

ư ượ ậ ẫ ợ ả ộ "mong đ i ng m ngùi" mà v n ch a đ ể c tham gia b o hi m xã h i do không

ệ ể ắ ả ộ ộ ộ ớ ệ thu c   di n   b t   bu c   đóng   b o   hi m   xã   h i   thì   khác   v i   Vi t   Nam, ở

ấ ả ườ ề ể ể ả ộ Singapore, t t c  ng i lao đ ng Singapore đ u có th  tham gia b o hi m xã

ặ ự ắ ộ ệ ậ ỳ ị ứ ộ h i theo hình th c b t bu c ho c t nguy n tu  theo lu t quy  đ nh và c ả

ườ ẫ ộ ườ ử ụ ề ả ộ ng i lao đ ng l n ng ỹ i s  d ng lao đ ng đ u ph i đóng qu .

ố ệ ể ạ ả ị Gi ng Vi ộ   t Nam, Singapore đã quy đ nh 2 lo i hình b o hi m xã h i

ự ư ệ ớ ệ ộ ơ ệ ộ ắ b t bu c và t nguy n nh ng khác v i Vi ế t Nam và ti n b  h n Vi t Nam,

ụ ể ề ệ ữ ự ị Singapore  đã có nh ng quy đ nh c  th  v  vi c  đóng góp t ệ  nguy n cho

ố ượ ữ ệ ể ắ ả ộ ộ ộ nh ng đ i t ng không thu c di n b t bu c đóng b o hi m xã h i: " 1 công

ườ ư ạ ệ ả ộ dân Singapore hay 1 ng i c  trú t i Singapore không thu c di n ph i đóng

ể ự ỹ ộ ưở ứ ệ ỹ ị qu  có th  t nguy n  đóng qu  theo cách th c mà B  tr ng quy đ nh."

ỹ ả ể ề ề ạ ả ậ ộ (Kho n   1­   Đi u   13B­   Đ o   lu t   v   qu   b o   hi m   xã   h i   Trung ươ   ng

ữ ườ ộ ự ở ệ ế Singapore). N u nh ng ng i lao đ ng, kinh doanh t do Vi t Nam mong

ư ẫ ố ượ ữ ể ả ộ ườ mu n mà v n ch a đ c tham gia b o hi m xã h i thì nh ng ng i này ở

ự ế ư ộ ề ấ ườ ắ Singapore, tuy không b t bu c nh ng trên th c t , có r t nhi u ng i đã t ự

ế ố ớ ả ộ ỹ ể ề ệ ả ộ nguy n n p ti n vào qu  đ  không ph i n p thu  đ i v i kho n đã đóng và

ượ ề ề ả ả ả ể đ  có đ c kho n ti n đ m b o khi v  già.

ư ậ ố ượ ể ạ ả Nh  v y, nhìn chung, đ i t ộ   ng và ph m vi tham gia b o hi m xã h i

ơ ủ ệ ộ ủ c a Singapore r ng h n c a Vi t Nam.

ế ữ ơ ể ả ạ H n th  n a, nh c t ắ ớ ố ượ i đ i t ộ   ng và ph m vi tham gia b o hi m xã h i,

ệ ầ ườ ườ ử ụ ể chúng ta c n tìm hi u rõ khái ni m ng ộ i lao đ ng và ng i s  d ng lao

ệ ả ệ ề ộ đ ng, và ngay c  khái ni m này Singapore cũng khác Vi t Nam: Theo đi u 2­

ậ ề ỹ ả ể ạ ộ ươ ị Đ o lu t v  qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore quy đ nh:

ườ ượ ấ ả ữ ườ ộ i lao đ ng" đ ể c hi u là t t c  nh ng ng i mà: ""Ng

ượ ụ ể ạ ủ ử ụ ộ ở a) đ c tuy n d ng t i Singapore b i ch  s  d ng lao đ ng mà không

ề ả ưở ỷ ủ ườ ọ ể ề ph i là thuy n tr ng, thu  th , ng i h c ngh  trên các tàu bi n; hay

ượ b) là công dân Singapore đ ể ụ c tuy n d ng:

ệ ớ ư ề ưở ỷ ủ ­ làm vi c v i t cách thuy n tr ng, thu  th  hay hoa tiêu trên các tàu

ủ ở ữ ể ượ ừ ễ ị ủ bi n mà ch  s  h u c a các tàu đó không đ ủ   c mi n tr  theo quy đ nh c a

ậ lu t này; và

ậ ượ ệ ả ồ ợ ế ạ ­ theo 1 h p đ ng làm vi c hay tho  thu n đ c ký k t t i Singapore.

ườ ử ụ ộ ượ "Ng i s  d ng lao đ ng" đ ể c hi u là:

ấ ỳ ệ ộ ợ ổ a) b t k  cá nhân, công ty hay hi p h i nào, dù có h p thành t ứ    ch c

ườ ộ hay không, thuê ng i lao đ ng;

ủ ở ữ ữ ể ườ ượ ủ          b) ch  s  h u c a nh ng tàu bi n mà ng ộ i lao đ ng đ c thuê làm

ệ vi c trên đó;

ấ ỳ ườ ả ặ ườ ử ụ c) b t k  ng i qu n lý hay cá nhân nào, thay m t ng i s  d ng lao

ả ươ ệ ị ườ ộ đ ng, ch u trách nhi m tr  l ng cho ng ộ i lao đ ng; và

ứ ữ ủ ệ d) Chính ph  và N  hoàng Anh trong vi c thuê các viên ch c hay ng ườ   i

ượ ủ ướ ố ằ ệ ộ lao đ ng, đ c Th  t ng tuyên b  b ng vi c đăng trên công báo."

Ấ Ả Ề Ể Ộ 2. V N Đ  ĐÓNG GÓP B O HI M XàH I

ậ ượ ả ậ ủ ữ ể ộ ườ Thu nh p đ ầ c b o hi m xã h i là ph n thu nh p c a nh ng ng i lao

ế ế ế ể ả ả ặ ấ ộ ộ đ ng tham gia b o hi m mà n u nó bi n đ ng gi m ho c bi n m t do b ị

ị ấ ệ ặ ả ả ấ ộ ổ ứ ả ể gi m ho c b  m t kh  năng lao đ ng, m t vi c làm thì t ch c b o hi m xã

ả ợ ấ ế ể ả ắ ầ ộ ọ ậ   ặ ộ h i ph i chi tr  tr  c p đ  thay th  ho c bù đ p m t ph n cho h . Thu nh p

ượ ứ ể ứ ứ ị đó đ ợ ấ   c dùng làm căn c  đ  tính toán xác đ nh m c đóng phí và m c tr  c p

ọ ượ ưở ỳ ề ệ ế ả ộ mà h  đ c h ng. Tu  đi u ki n kinh t ứ   ộ  ­ xã h i, trình đ  qu n lý, m c

ủ ứ ậ ườ ỗ ướ ộ ị ố s ng và m c thu nh p chung c a ng i dân mà m i n ứ   c quy đ nh m t m c

ể ả ộ phí đóng b o hi m xã h i khác nhau.

ệ * Vi t Nam.

ệ ộ ướ ế ờ ố ể t Nam là m t n ề c có n n kinh t đang phát tri n, đ i s ng dân c ư Vi

ở ứ ế ớ ứ ệ ậ ộ ị m c trung bình trên th  gi i, chính vì v y mà vi c quy đ nh m t m c đóng

ờ ố ể ể ầ ả ả ộ ợ ườ ả b o hi m xã h i cho phù h p đ  góp ph n đ m b o đ i s ng cho ng i dân

ế ấ ầ là r t c n thi t.

ề ệ ả ể ề ề ộ ệ ị Theo đi u 36 và đi u 37 ­ Đi u l b o hi m xã h i Vi t Nam quy đ nh:

ườ ử ụ ệ ể ả ộ "Hàng tháng, ng ộ   i s  d ng lao đ ng có trách nhi m đóng b o hi m xã h i

ườ ể ộ ộ và trích t ừ ề ươ  ti n l ủ ừ ng c a t ng ng i lao đ ng đ  đóng cùng m t lúc vào qu ỹ

ề ươ ể ộ ứ ể ả ả b o hi m xã h i. Ti n l ộ ồ   ng tháng làm căn c  đóng b o hi m xã h i g m

ứ ụ ợ ụ ấ ạ ậ ả ồ ươ l ự ắ   ng theo ng ch b c, ch c v , h p đ ng và các kho n ph  c p khu v c đ t

ứ ụ ả ư ệ ố ệ ế ỏ đ , ch c v , thâm niên, h  s  chênh l ch b o l u (n u có). Ng ườ ử ụ   i s  d ng

ỹ ề ươ ớ ổ ằ ộ ủ ữ ườ lao đ ng đóng b ng 15% so v i t ng qu  ti n l ng c a nh ng ng i tham

ế ộ ư ơ ị ể ể ả ả ộ gia b o hi m xã h i trong đ n v ; trong đó 10% đ  chi tr  các ch  đ  h u trí,

ế ộ ố ể ả ả ạ ộ ử ấ t tu t và 5% đ  chi tr  các ch  đ   m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và

ề ệ ườ ề ươ ằ ộ ể ệ b nh ngh  nghi p. Ng i lao đ ng đóng b ng 5% ti n l ng tháng đ  chi

ả ướ ỗ ợ ế ộ ư tr  các ch  đ  h u trí và t tu t.". ử ấ  Ngoài ra, Nhà n c đóng và h  tr  thêm

ế ộ ả ể ầ ả ả ộ ườ ể đ  góp ph n đ m b o ch  đ  b o hi m xã h i cho ng ộ i lao đ ng.

ư ậ ở ệ ứ ụ ể ả ộ ộ Nh  v y, Vi t Nam, m c đóng phí b o hi m xã h i ph  thu c vào

ủ ậ ườ ề ươ ằ ộ ọ thu nh p c a ng i lao đ ng, h  đóng b ng 5% ti n l ậ   ng tháng, thu nh p

ứ ể ả ọ ộ ủ c a h  càng cao thì m c đóng b o hi m xã h i càng cao và ng ượ ạ c l ế   i, n u

ậ ủ ọ ấ ứ ể ả ơ thu nh p c a h  th p h n thì m c đóng b o hi m cũng ít đi.

* Singapore

ườ ề ẽ ả ộ ộ ỹ i lao đ ng Singapore s  ph i đóng ti n vào m t qu  có tên là qu ỹ Ng

ể ộ ươ ấ ả ườ ử ụ ả b o hi m xã h i Trung ng. Hàng tháng, t t c  ng ộ   i s  d ng lao đ ng

ả ủ ừ ả ộ ề ườ ộ Singapore đ u ph i n p vào tài kho n c a t ng ng i lao đ ng theo t ỷ ệ  l quy

ớ ệ ườ ử ụ ộ ị đ nh.Tuy nhiên, khác v i Vi t Nam, ng i s  d ng lao đ ng Singapore có th ể

ượ ư ề ả đ ế   ỳ c phép đóng kho n ti n đó theo chu k  khác nh ng không quá 6 tháng n u

ượ ở ề ỹ ả ể ộ ươ đ c S  v  qu  b o hi m xã h i Trung ng cho phép.

ớ ệ ở ỉ ụ ộ Khác v i Vi ứ t Nam, m c đóng Singapore không ch  ph  thu c vào thu

ủ ậ ườ ả ổ ụ ủ ộ ườ nh p c a ng ộ i lao đ ng mà còn ph  thu c vào c  tu i tác c a ng i lao

ộ ở ứ ể ả ượ ể ệ ở ả ộ đ ng. M c đóng b o hi m xã h i Singapore đ c th  hi n b ng 1 d ướ   i

đây.

ư ở ệ ộ ự ệ ể ả ế          N u nh Vi t Nam, vi c đóng góp b o hi m xã h i t ư   ệ  nguy n ch a

ượ ứ ả ộ ự ể ị ư ượ ệ đ c quy đ nh vì hình th c b o hi m xã h i t nguy n ch a đ c ban hành

ở ấ ụ ể ề ả ị thì Singapore, nó l ạ ượ i đ c quy đ nh r t c  th . Theo đi u 13B ­ kho n 1, 2 ­

ậ ề ỹ ả ể ạ ộ ươ ị ộ "M t công Đ o lu t v  qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore quy đ nh:

ộ ườ ư ạ ệ ộ dân Singapore hay m t ng i c  trú t ả   i Singapore không thu c di n ph i

ể ự ộ ưở ứ ệ ỹ ị ỹ đóng Qu  có th  t nguy n đóng qu  theo cách th c mà B  tr ng quy đ nh.

ộ ố ề ệ ể ượ ị ở S  có trách nhi m chuy n toàn b  s  ti n đ c đóng theo quy đ nh trên đây

ườ ặ ệ ặ ả ế ả vào tài kho n thông th ả ng, tài kho n đ c bi t ho c tài kho n y t theo

ướ ẫ ủ ộ ưở ố ề ự ệ ỹ h ng d n c a B  tr ng. S  ti n t nguy n đóng qu  này không đ ượ ượ   c v t

ỗ ế ữ ề ả ạ ơ quá 28.800$ trong m i năm". H n th  n a, đi u 7 ­ kho n 4 ­ Đ o lu t v ậ ề

ỹ ả ể ộ ươ ề ệ ị qu  b o hi m xã h i Trung ủ   ng còn quy đ nh v  vi c đóng góp thêm c a

ườ ư ộ ườ ể ự ộ ệ "Ng i lao đ ng có th  t ỹ ộ    nguy n đóng qu  m t ng i lao đ ng nh  sau:

ề ả ườ ườ ề ộ ố ơ kho n ti n thêm. Trong tr ợ ng h p ng i lao đ ng mu n đóng nhi u h n so

ả ằ ả ị ườ ử ụ ớ ỷ ệ v i t l quy đ nh thì ph i thông báo b ng văn b n cho ng i s  d ng lao

ườ ử ụ ẽ ự ộ ừ ộ ươ ộ đ ng. Khi đó, ng i s  d ng lao đ ng s  t ấ  đ ng kh u tr  vào l ng tháng

ườ ố ề ừ ả ấ ộ ủ c a ng i lao đ ng kho n thêm đó và dùng s  ti n kh u tr  thêm này đóng

ườ ườ ử ụ ề ộ ỹ vào qu  cho ng ộ i lao đ ng. Ng i s  d ng lao đ ng cũng có quy n đóng t ự

ệ ườ ề ự ả ộ ệ nguy n đóng thêm cho ng i lao đ ng. Các kho n ti n t nguy n đóng thêm

ượ ượ ỗ ư ậ ở này cũng không đ c v t quá 28.800$ trong m i năm". Nh  v y, Vi ệ   t

ữ ườ ộ ắ ể ệ ả ộ ộ Nam, nh ng ng ộ   i lao đ ng thu c di n tham gia b o hi m xã h i b t bu c

ứ ả ượ ị ượ ề ph i đóng theo m c và t ỷ ệ  l đã đ c quy đ nh, không đ c quy n đóng thêm,

ở ữ ườ ượ còn Singapore, nh ng ng ộ i lao  đ ng này đ ư   c phép đóng thêm nh ng

ỗ không đ ượ ượ c v t quá 28.800$ m i năm.

ề ệ ả ể ộ ệ ư ị Trong khi đi u l b o hi m xã h i Vi ứ   t Nam ch a quy đ nh hình th c

ườ ử ụ ề ươ ử ạ ố ớ ườ x  ph t đ i v i tr ợ ng h p ng ộ i s  d ng lao đ ng đã trích ti n l ng tháng

ườ ậ ề ỹ ả ư ể ạ ộ ủ c a ng ộ   i lao đ ng nh ng không đóng thì đ o lu t v  qu  b o hi m xã h i

ươ ạ ấ ị ạ ề ả ế "N u ng ườ ử  i s Trung ng Singapore l i quy đ nh r t rõ t i đi u 7 ­ kho n 3:

ủ ườ ố ề ộ ộ ụ d ng lao đ ng đã trích t ừ ề ươ  ti n l ng tháng c a ng i lao đ ng s  ti n mà

ườ ư ộ ạ ề ả ộ ng ả i lao đ ng ph i đóng nh ng l ả ộ   ỹ i không n p vào qu  kho n ti n ph i n p

ạ ườ ử ụ ạ ộ ờ trong h n th i gian đó, ng ẽ ị i s  d ng lao đ ng s  b  coi là vi ph m pháp

ẽ ị ử ờ ạ ạ ậ ặ ạ ớ ị lu t và s  b  x  ph t 10.000$ ho c b  ph t giam v i th i h n không quá 7

ặ ả năm ho c c  hai".

ườ ề ợ ườ ử ụ ả ộ ả ng h p kho n ti n mà ng i s  d ng lao đ ng ph i đóng theo "Tr

ạ ề ượ ầ ủ ờ ạ ị ị quy đ nh t i đi u 7 không đ c đóng đ y đ  trong th i h n quy đ nh, ng ườ   i

ố ớ ố ề ả ể ừ ả ả ậ ộ ử ụ s  d ng lao đ ng ph i tr  lãi đ i v i s  ti n ch m tr  k  t ầ  ngày đ u tiên

ế ấ ặ ủ c a tháng ti p theo t ỷ ệ  l lãi su t là 1,5%/tháng ho c 5$ n u s  ti n l ế ố ề ươ   ng

ỏ ơ ứ ớ ậ ả ề ể ả ạ ươ t ng  ng v i 1,5% nh  h n 5$" (Đi u 9 ­ kho n 1 ­ Đ o lu t b o hi m xã

ươ ể ậ ấ ằ ả ộ h i   Trung ộ   ng   Singapore).   Rõ   ràng   nh n   th y   r ng   b o   hi m   xã   h i

ố ớ ư ế ả ả ợ ị ằ   Singapore đã có quy đ nh c  ch  tài đ i v i các kho n n  ch a đóng b ng

ứ ể ả ả ộ ệ ị hình th c tr  lãi, trong khi b o hi m xã h i Vi t Nam không quy đ nh.

ộ ở ệ ể ả ượ ị Nhìn chung, vi c đóng góp b o hi m xã h i Singapore đ c quy đ nh

ơ ở ệ ẫ ấ ầ ủ ụ ể ư ộ thoáng và r ng rãi h n Vi ệ   t Nam nh ng v n r t đ y đ , c  th  và hi u

qu .ả

Ỹ Ả Ể Ộ 3. QU  B O HI M XàH I

ệ * Vi t Nam.

ề ệ ả ể ộ ệ ệ ề          Theo đi u 36 ­ Đi u l b o hi m xã h i Vi ỹ ả   t Nam hi n hành, qu  b o

ộ ướ ể ượ ừ hi m xã h i n c ta đ c hình thành t ồ  các ngu n sau đây:

ườ ử ụ ớ ổ ằ ộ 1. Ng i s  d ng lao đ ng đóng b ng 15% so v i t ng qu  ti n l ỹ ề ươ   ng

ườ ể ể ả ộ ơ ị ữ ủ c a nh ng ng i tham gia b o hi m xã h i trong đ n v ; trong đó 10% đ  chi

ử ấ ể ả ế ộ ư các ch  đ  h u trí, t ạ   ế ộ ố  tu t và 5% đ  chi các ch  đ   m đau, thai s n, tai n n

ề ệ ệ ộ lao đ ng, b nh ngh  nghi p.

ườ ề ươ ằ ộ ể 2. Ng i lao đ ng đóng b ng 5% ti n l ng tháng đ  chi các ch  đ ế ộ

ử ấ ư h u trí và t tu t.

ướ ỗ ợ ể ả ự ệ ả 3. Nhà n c đóng và h  tr thêm đ  b o đ m th c hi n các ch  đ ế ộ

ộ ố ớ ể ườ ộ ả b o hi m xã h i đ i v i ng i lao đ ng.

ồ 4. Các ngu n khác.

ỹ ả ể ộ ệ ượ ử ụ ụ Qu  b o hi m xã h i Vi t Nam đ ủ ế c s  d ng ch  y u vào m c đích

ả ợ ấ ế ộ ả ự ệ ộ ả   ể chi tr  tr  c p cho các ch  đ  b o hi m xã h i và chi phí cho s  nghi p qu n

ầ ư ể ả ộ ưở ầ ư ệ ỹ lý b o hi m xã h i. Chi đ u t tăng tr ấ ng qu  còn th p, vi c đ u t tăng

ưở ỹ ả ể ắ ả ả ặ ộ tr ng qu  b o hi m xã h i m c dù đã đ m b o nguyên t c: an toàn, có lãi,

ả ợ ế ộ ị ướ ầ ư ả đ m b o l i ích kinh t ­ xã h i, song đ nh h ng đ u t còn lúng túng, lãi

ấ ầ ư ư ườ ể ầ ư ả su t đ u t ầ ạ  ch a cao c n t o ra môi tr ng vĩ mô đ  đ u t b o toàn và tăng

ưở tr ỹ ng qu .

ỹ ả ể ộ ệ ỹ ậ ấ ạ ố Qu  b o hi m xã h i Vi t Nam là qu  t p trung th ng nh t, h ch toán

ướ ự ệ ả ặ ơ ỏ ộ ậ đ c l p, tách kh i ngân sách nhà n ẽ   ế c, th c hi n c  ch  qu n lý ch t ch ,

ỹ ả ể ấ ố ộ ệ ỹ ậ t p trung th ng nh t. Qu  b o hi m xã h i Vi t Nam không có qu  thành

ơ ấ ệ ậ ầ ầ ặ ị ph n, do v y mà c  c u đóng góp hi n nay, m c dù quy đ nh trong ph n đóng

ườ ế ộ ư ủ ế ộ ủ góp c a ng ể i lao đ ng ch  y u dùng đ  chi cho ch  đ  h u trí và t ử ấ    tu t,

ủ ầ ườ ử ụ ể ộ còn trong ph n đóng góp c a ng i s  d ng lao đ ng có 10% đ  chi cho các

ế ộ ả ự ế ệ ư ể ượ ạ ch  đ  b o hi m dài h n, nh ng trong th c t vi c chi phí không đ c rành

ư ậ ọ r t nh  v y.

ỹ ả ự ể ả ấ ắ ộ ố ệ            Qu n lý qu  b o hi m xã h i theo nguyên t c th ng nh t và th c hi n

ế ộ ạ ụ ệ ế ố ấ   ch  đ  h ch toán, k  toán, báo cáo nghi p v , báo cáo tài chính th ng nh t

ệ ố ộ ố ộ ề ể ả ộ ồ trong toàn h  th ng. Toàn b  ti n thu b o hi m xã h i và m t s  ngu n khác

ế ề ả ể ể ộ ệ ỹ ả ể ể chuy n h t v  b o hi m xã h i Vi ộ   t Nam đ  hình thành qu  b o hi m xã h i

ả ượ ấ ố ấ ả ọ ậ t p trung. T t c  m i kho n chi đ ả c c p phát và qu n lý th ng nh t t ấ ừ ả    b o

ể ộ ệ ể ế ả ậ ố ộ ỉ hi m xã h i Vi t Nam đ n b o hi m xã h i các t nh, thành ph , qu n và

huy n.ệ

* Singapore.

ớ ệ ỹ ả ộ ươ Khác v i Vi ể t Nam, qu  b o hi m xã h i Trung ộ   ng Singapore là m t

ỹ ế ệ ợ ộ ượ ừ ự ủ ườ qu  ti t ki m phúc l i xã h i đ c hình thành t s  đóng góp c a ng i lao

ườ ử ụ ủ ộ ườ ỹ ộ đ ng, ng i s  d ng lao đ ng và Chính ph . Ng ủ   i đóng qu  (thành viên c a

ữ ỹ ườ ữ ộ ườ ư qu ) là nh ng ng i lao đ ng là công dân Singapore, nh ng ng i c  trú hay

ự ạ ở ề ể ộ ươ kinh doanh t do t ỹ ả i Singapore. S  v  qu  b o hi m xã h i Trung ng là c ơ

ượ ỹ ở ệ ệ ả ả ả ỷ quan đ c u  thác qu n lý qu . S  có trách nhi m b o v  và b o toàn giá tr ị

ỹ ở ả ề ở ứ ợ ị ườ ả ớ ố ớ qu . S  tr  các kho n ti n m c h p lý so v i giá th  tr ữ   ng đ i v i nh ng

ỏ ồ ữ ề ệ ạ ờ ườ ỹ ủ r i ro dù là nh , đ ng th i cũng t o đi u ki n cho nh ng ng i đóng qu  có

ượ ỹ ưỡ ữ ề ả ữ ủ đ ơ c nh ng kho n ti n cao h n sau khi đã xem xét k  l ng nh ng r i ro có

ủ ỗ ợ ự ậ ỉ ạ ắ ọ liên quan. Nguyên t c ch  đ o là s  th n tr ng. Chính ph  h  tr ạ    cho ho t

ỹ ằ ư ủ ệ ế ễ ả ả ả ố ớ   ộ đ ng c a qu  b ng vi c mi n các kho n thu  và đ a ra b o đ m đ i v i

ả ề ủ ề ặ ụ ủ ệ ệ ả ả ỹ ỹ vi c tr  ti n c a qu  còn nhi m v  c a qu  là đ m b o v  m t tài chính và

ụ ể ụ ị ế ộ ủ ủ ứ các d ch v  đ  đáp  ng các m c tiêu kinh t xã h i c a Chính ph , qua đó

ờ ố ấ ả ườ ư ờ ố nâng cao đ i s ng cho t t c  ng ủ   i dân Singapore cũng nh  đ i s ng c a

ữ ườ nh ng ng ỹ i đóng qu .

ể ả ố ộ ệ ỹ ả ư ệ ố          Không gi ng nh  h  th ng b o hi m xã h i Vi ể   t Nam, qu  b o hi m

ộ ươ ượ ừ ữ ả xã h i Trung ng Singapore đ c đóng góp hoàn toàn t ề    nh ng kho n ti n

ườ ỹ ộ ủ ả ọ mà ng i đóng qu  n p vào tài kho n cá nhân c a mình, và sau này h  cũng

ả ủ ố ề ử ự ề ỹ rút ti n d a trên tài kho n c a mình. S  ti n g i vào qu  có th  đ ể ượ ưở   c h ng

ư ấ ấ ớ ở ơ ề   ế ị lãi hàng năm v i lãi su t do S  quy t đ nh nh ng không th p h n 2,5%. Ti n

ả ộ ể ẽ ử ề ế ặ ỹ trong qu  và ti n lãi có th  s  không ph i n p thu  khi g i vào ho c rút ra và

ả ẽ ượ s  đ c chia ra 3 tài kho n:

ả ườ ượ ử ụ ớ ư ư ­ Tài kho n thông th ng: đ c s  d ng v i t ề  cách là ti n h u trí, đ ể

ỹ ả ể ể ả ộ ươ ầ ư mua nhà, mua b o hi m qu  b o hi m xã h i Trung ng, đ u t và giáo

d c.ụ

ả ế ượ ử ụ ể ả ệ ả ả ­ Tài kho n y t ể   c s  d ng đ  tr  vi n phí và các kho n b o hi m : đ

ậ ấ y t ế ượ  đ c ch p thu n.

ả ặ ệ ượ ự ệ ữ ể ổ ­ Tài kho n đ c bi t: đ ấ   c đ  dành cho tu i già và nh ng s  ki n b t

ng .ờ

ề ả ặ ệ ư ặ Ngoài ra, ti n trong tài kho n đ c bi ả t ho c tài kho n h u trí s  đ ẽ ượ   c

ưở ề ư ữ ả ơ h ữ   ề ng cao h n 1,5% do nh ng kho n ti n đó là dành cho v  h u và nh ng

ụ m c đích lâu dài khác.

ể ượ ử ụ ụ ề ề ỹ Ti n đóng qu  có th  đ c s  d ng cho nhi u m c đích khác nhau, ch ỉ

ườ ứ ượ ữ ệ ả ầ ả ầ c n ng ỹ i đóng qu  đáp  ng đ c nh ng yêu c u trong vi c đ m b o s ố

ừ ườ ề ỹ ợ ườ ể ề ỹ ỉ ti n trong qu . Tr  tr ng h p đó ra, ng ỏ   i đóng qu  ch  có th  rút ti n kh i

ổ ớ ọ ủ ề ố ề ệ ể ả ọ ỹ qu  khi h  đ  55 tu i v i đi u ki n h  đã đ  dành 1 kho n ti n t ể   i thi u

ế ụ ọ ẫ ứ ủ ư ệ ế ả ọ trong tài kho n h u trí c a h . N u h  v n ti p t c làm vi c, thì c  sau 3

ọ ạ ể ượ ỹ ụ ể ở ổ năm, h  l i có th  đ c rút qu , c  th  là tu i 58, 61, 64,...

ỹ ả ủ ể ề ộ Đã   nhi u   năm,   thành   công   c a   qu   b o   hi m   xã   h i   Trung ươ   ng

ượ ư ự ự ự ữ ự ậ ị Singapore đ c d a trên nh ng giá tr  nh  s  t ệ  l c, thu n ti n trong công

ự ự ự ế ệ ệ ể ạ ỡ vi c và có th  giúp đ  gia đình. Bên c nh vi c khuy n khích s  t ề    l c, nhi u

ơ ế ủ ữ ệ ạ ấ ườ ỹ nh ng c  ch  khác nhau đã nh n m nh trách nhi m c a ng i đóng qu  trên

ụ ộ ữ ẹ ị ị ươ c ỹ ả   ng v  là cha m , con cái hay là tr  c t gia đình. Nh ng giá tr  mà qu  b o

ể ươ ả ự ừ ừ ả ộ hi m xã h i Trung ng Singapore v a ph i phát huy v a ph i d a vào là:

ủ ữ ứ ườ ỹ ượ ­ Đ ng trên đôi chân c a mình. Nh ng ng i đóng qu  đ ế   c khuy n

ổ ề ư ỹ ả ể ệ ậ ả ọ   khích làm vi c th m chí ngay c  khi h  đã quá tu i v  h u.Qu  b o hi m xã

ươ ọ ộ ả ả ả ộ h i Trung ề ư   ộ ố ng b o đ m cho h  m t cu c s ng tho i mái sau khi v  h u.

ữ ả ườ ủ ề ể ả ỉ Ngay c  nh ng ng ố i ch  có 1 tài kho n khiêm t n cũng có đ  ti n đ  đáp

ứ ơ ả ự ự ự ữ ự ầ ng nh ng nhu c u c  b n. S  t l c ­ t ề ư    lo cho chính mình sau khi v  h u

ơ ở ế ứ ế ệ ứ ờ ọ ch  không trông ch  vào th  h  sau chính là c  s  h t s c quan tr ng cho c ơ

ế ch  này.

ỹ ề ế ủ ế ẫ ầ ơ ướ ­ Chăm sóc l n nhau. H u h t các c  ch  c a qu  đ u h ng t ớ ả   i c  3

ế ệ ữ ườ ọ ợ ể ồ ỹ th  h , chúng cho phép nh ng ng i đóng qu  có th  lo cho h , v  (ch ng)

ơ ế ủ ẹ ậ ộ ị ỹ ề ệ   ọ h , con cái, cha, m  và th m chí là anh, ch , em ru t. C  ch  c a qu  v  vi c

ế ụ ữ ở ữ s  h u nhà, chi phí y t và giáo d c cho phép nh ng thành viên trong gia đình

ự ẫ ỡ ẫ ể ủ có th  giúp đ  l n nhau thay vì d a d m vào Chính ph .

ữ ứ ể ệ ả ạ ỡ ườ ộ          ­ Cung  ng b o hi m xã h i. Bên c nh vi c giúp đ  nh ng ng i thân

ỡ ả ộ ỹ ả ể ồ ộ trong gia đình , qu  b o hi m xã h i còn giúp đ  c  c ng đ ng nói chung

ố ề ế ả ề ể ằ ơ ố ả   thông qua c  ch  b o hi m toàn qu c. B ng s  ti n đã góp, ti n đóng b o

ủ ể ượ ữ ở ứ ả ượ hi m c a cá nhân luôn đ c gi ể  m c có th  chi tr  đ ả ố ớ   c ngay c  đ i v i

ữ ườ ấ ể ố ườ ượ ả ả ể nh ng ng i nghèo khó nh t đ  cho s  ng i đ ề   c chi tr  b o hi m là nhi u

ữ ế ế ể ấ ộ ơ ữ nh t có th . M t cách gián ti p, nh ng c  ch  này đã cho phép nh ng ng ườ   i

ả ườ khá gi ỡ ữ  giúp đ  nh ng ng i khó khăn.

Ế Ộ Ả Ả Ể Ộ 4. CÁC CH  Đ  CHI TR  B O HI M XàH I

ệ 4.1. Vi t Nam.

ỹ ả ể ộ ệ ượ ử ụ ủ ế ể ả t Nam đ c s  d ng ch  y u đ  chi tr  cho Qu  b o hi m xã h i Vi

ế ộ ợ ấ ộ ố ệ ạ ả ộ các ch  đ  tr  c p xã h i:  m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh ề

ư ệ ử ấ ỹ ượ ử ụ nghi p, h u trí, t tu t. Ngoài ra, qu  này còn đ c s  d ng chi phí cho s ự

ầ ư ệ ả ả ộ ưở ể nghi p qu n lý b o hi m xã h i và chi đ u t tăng tr ỹ ng qu .

ế ộ ợ ấ ố 4.1.1. Ch  đ  tr  c p  m đau:

ế ộ ườ ượ ả Ch  đ  này giúp cho ng ộ i lao đ ng có đ ợ ấ c kho n tr  c p thay th ế

ị ấ ị ố ệ ậ thu nh p b  m t do không làm vi c khi b   m đau.

ố ượ ưở * Đ i t ng h ng:

ườ ạ ủ ỉ ệ ị ố ấ ả ộ ­ Ng i lao đ ng b   m đau, tai n n r i ro ph i ngh  vi c, có gi y xác

ậ ủ ổ ứ ế ế nh n c a t ch c y t ộ  (do B  Y t ị  quy đ nh).

ủ ứ ứ ấ ậ ị ể ả          ­ Có con th  nh t, th  hai ( k  c  con nuôi theo quy đ nh c a Lu t Hôn

ướ ổ ố nhân và gia đình) d i 7 tu i  m.

ự ệ ế ệ ạ ­ Th c hi n các bi n pháp k  ho ch hoá gia đình.

ườ ỉ ệ ộ ự ạ ứ ẻ ỷ ượ Ng i lao đ ng ngh  vi c do t hu  ho i s c kho , do say r ặ   u ho c

ấ ợ ấ ố ch t ma tuý thì không đ ượ ưở c h ng tr  c p  m đau.

ờ ưở * Th i gian h ng:

ố ớ ườ ề ệ ệ ộ ườ 1/ Đ i v i ng i lao đ ng làm vi c trong đi u ki n bình th ng:

ộ ướ ể ả ế           ­ 30 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m xã h i d i 15 năm;

ế ể ả ừ ế ướ ­ 40 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m t 15 năm đ n d i 30

năm;

ế ể ả ừ ở ­ 50 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m t 30 năm tr  lên;

ố ớ ườ ề ệ ặ ặ ộ 2/ Đ i v i ng ọ   i lao đ ng làm các ngh  ho c công vi c n ng nh c,

ệ ở ơ ự ệ ố ừ ụ ấ ộ ạ đ c h i; làm vi c n i có ph  c p khu v c h  s  t ở  0,7 tr  lên:

ộ ướ ể ả ế           ­ 40 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m xã h i d i 15 năm;

ộ ừ ế ể ả ­ 50 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m xã h i t ế    15 năm đ n

ướ d i 30 năm;

ộ ừ ể ả ở ế           ­ 60 ngày trong 1 năm, n u đã đóng b o hi m xã h i t 30 năm tr  lên.

ườ ị ắ ề ệ ầ ộ ị 3/ Ng ụ   i lao đ ng b  m c các b nh c n đi u tr  dài ngày theo danh m c

ế ờ ượ ưở ợ ấ ố ố ộ do B  Y t ban hành thì th i gian đ c h ng tr  c p  m đau t i đa là 180

ệ ể ề ả ờ ộ ngày trong 1 năm, không phân bi t th i gian đóng b o hi m xã h i nhi u hay

ít.

ờ ố ượ ưở ợ ấ ể ố 4/ Th i gian t i đa đ c h ng tr c p đ  chăm sóc con  m đa: 20

ố ớ ướ ố ớ ổ ngày trong 1 năm, đ i v i con d i 3 tu i;15 ngày trong 1 năm, đ i v i con t ừ

ổ ế ướ ổ 3 tu i đ n d i 7 tu i.

ứ ưở * M c h ng:

ợ ấ ố ỉ ệ ứ ể ặ ố ự             ­ M c tr  c p  m đau, ngh  vi c đ  chăm sóc con  m đau ho c th c

ố ằ ề ươ ứ ế ệ ệ ạ hi n các bi n pháp k  ho ch hoá dân s  b ng 75% m c ti n l ng làm căn

ộ ướ ể ả ỉ ệ ứ c  đóng b o hi m xã h i tr c khi ngh  vi c.

ườ ườ ị ắ ệ ề ầ ộ ị ­ Trong tr ợ ng h p ng i lao đ ng b  m c b nh c n đi u tr  dài ngày

ả ế ụ ờ ạ ư ề ờ ị ề   nh ng sau th i h n 180 ngày còn ph i ti p t c đi u tr  thêm thì th i gian đi u

ị ợ ấ ề ươ ứ ằ ứ tr  thêm đ ượ ưở c h ng tr  c p b ng 70% m c ti n l ả   ng làm căn c  đóng b o

ộ ướ ể ỉ ệ ộ ừ ể ế ả hi m xã h i tr c khi ngh  vi c n u đã đóng b o hi m xã h i t 30 năm tr ở

ề ươ ứ ằ ộ ướ ứ ể ả lên; b ng 65% m c ti n l ng làm căn c  đóng b o hi m xã h i tr c khi

ỉ ệ ế ộ ướ ể ả ngh  vi c n u đã đóng b o hi m xã h i d i 30 năm.

ả ế ộ ợ ấ 4.1.2. Ch  đ  tr  c p thai s n.

ố ượ ưở ỉ ệ ữ ộ * Đ i t ng h ng: Lao đ ng n  có thai, sinh con khi ngh  vi c theo

ạ ề ệ ề ợ ấ ả ị quy đ nh t i các Đi u 11, 12 Đi u l này đ ượ ưở c h ng tr  c p thai s n.

ờ ưở * Th i gian h ng:

ờ ượ ỉ ệ ể ầ 1/­ Trong th i gian có thai đ ỗ   c ngh  vi c đ  đi khám thai 3 l n, m i

ầ l n 1 ngày.

ườ ườ ệ ở ộ ổ ứ ­ Trong tr ợ ng h p ng i lao đ ng có thai làm vi c xa t ch c y t ế   ,

ườ ệ ườ ượ ặ ho c ng i mang thai có b nh lý, thai không bình th ng thì đ ỉ ệ c ngh  vi c 2

ỗ ầ ngày cho m i l n khám thai.

ườ ợ ả ượ ỉ ệ ế ­ Trong tr ng h p s y thai thì đ c ngh  vi c 20 ngày n u thai d ướ   i 3

ế ừ ở tháng; 30 ngày n u thai t 3 tháng tr  lên.

ỉ ệ ờ ướ ư ị 2/ Th i gian ngh  vi c tr c và sau khi sinh con quy đ nh nh  sau:

ố ớ ườ ề ệ ệ ườ ­ 4 tháng đ i v i ng i làm vi c trong đi u ki n bình th ng;

ố ớ ườ ề ệ ặ ặ ọ ­ 5 tháng đ i v i ng ộ   i làm các ngh  ho c công vi c n ng nh c, đ c

ế ộ ệ ở ơ ự ệ ố ụ ấ ệ ạ h i; làm vi c theo ch  đ  3 ca; làm vi c n i có ph  c p khu v c h  s  0,5

và 0,7;

ố ớ ườ ệ ở ơ ụ ấ ­ 6 tháng đ i v i ng i làm vi c ự ệ ố    n i có ph  c p khu v c h  s  1;

ườ ệ ặ ề ặ ệ ng i làm ngh  ho c công vi c đ c bi t.

ế ở ừ ứ ỗ ứ ở 3/ N u sinh đôi tr  lên, thì tính t con th  hai tr  đi, c  m i con, ng ườ   i

ẹ ượ ỉ m  đ c ngh  thêm 30 ngày.

ườ ế ợ ướ ổ ị ế Trong tr ng h p khi sinh con, n u con d i 60 ngày tu i b  ch t (k ể

ế ư ẻ ợ ườ ẹ ượ ỉ ệ ả ườ c  tr ng h p đ  thai ch t l u) thì ng i m  đ c ngh  vi c 75 ngày tính t ừ

ế ừ ổ ở ế ị ượ ỉ ệ ngày sinh; n u con t 60 ngày tu i tr  lên b  ch t thì đ c ngh  vi c 15 ngày

ừ ư ế ượ ờ ị ạ tính t khi con ch t, nh ng không v t quá th i gian quy đ nh t ả i Kho n 2

ề Đi u này.

ứ ưở ườ ộ ệ ữ ế * M c h ng: Ng i lao đ ng (không phân bi t nam hay n ) n u nuôi

ơ ị ạ ỉ ệ ậ con nuôi s  sinh theo quy đ nh t i Lu t Hôn nhân và gia đình ngh  vi c thì

ợ ấ ủ ế ổ đ ượ ưở c h ng tr  c p cho đ n khi nuôi con đ  4 tháng tu i.

ợ ấ ứ ả ằ ờ ỉ ị M c tr  c p thai s n trong th i gian ngh  theo quy đ nh trên b ng 100%

ề ươ ứ ộ ướ ể ả ỉ m c ti n l ng đóng b o hi m xã h i tr c khi ngh . Ngoài ra khi sinh con

ượ ợ ấ ề ươ ầ ể ả ộ đ ằ c tr  c p 1 l n b ng 1 tháng ti n l ng đóng b o hi m xã h i.

ế ộ ợ ấ ộ ệ ệ ề ạ 4.1.3. Ch  đ  tr  c p tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p.

ố ượ ưở * Đ i t ng h ng:

ạ ị ờ ệ ạ ơ ệ ệ ­ B  tai n n trong gi làm vi c, t ể ả i n i làm vi c k  c  làm vi c ngoài

ờ ầ ủ ườ ử ụ ộ gi do yêu c u c a ng i s  d ng lao đ ng;

ự ệ ệ ệ ạ ơ ị ầ            ­ B  tai n n ngoài n i làm vi c khi th c hi n công vi c theo yêu c u

ườ ử ụ ộ ủ c a ng i s  d ng lao đ ng;

ế ườ ị ệ ơ ạ          ­ B  tai n n trên tuy n đ ng đi và v  t ề ừ ơ ở ế  n i đ n n i làm vi c.

ờ ưở ứ ưở * Th i gian h ng và m c h ng:

ả ừ ế ộ ượ ợ ấ ị         1/ B  suy gi m t ả  5% đ n 30% kh  năng lao đ ng đ ầ   c tr  c p 1 l n

ị theo quy đ nh:

ứ ộ

ợ ấ M c tr  c p 1 l n ề ươ ề ươ ề ươ ả ả M c suy gi m kh  năng lao đ ng ế ừ T  5% đ n 10 % ế ừ T  11% đ n 20% ế ừ T  21% đ n 30% ứ 4 tháng ti n l 8 tháng ti n l 12 tháng ti n l ầ ể ố i thi u ng t ể ố i thi u ng t ể ố i thi u ng t

ả ừ ả ở ộ ị         2/ B  suy gi m t 31% kh  năng lao đ ng tr  lên, đ ượ ưở c h ợ ấ   ng tr  c p

ể ừ ệ ị ướ hàng tháng k  t ngày ra vi n theo quy đ nh d i đây:

ộ ứ ứ

ả ừ ừ ừ ừ ừ ả ế ế ế ế ế ố ố ố ố ố M c suy gi m kh  năng lao đ ng T  31% đ n 40% T  41% đ n 50% T  51% đ n 60% T  61% đ n 70% T  71% đ n 80% ợ ấ 0,4 tháng ti n l 0,6 tháng ti n l 0,8 tháng ti n l 1,0 tháng ti n l 1,2 tháng ti n l M c tr  c p hàng tháng ề ươ ể i thi u ề ươ ể i thi u ể ề ươ i thi u ề ươ ể i thi u ể ề ươ i thi u ng t ng t ng t ng t ng t

ề ươ ề ươ ố ố ế ừ T  81% đ n 90% ế ừ T  91% đ n 100% 1,4 tháng ti n l 1,6 tháng ti n l ng t ng t ể i thi u ể i thi u

ườ ả ạ ả ộ ộ ộ ị ­  Ng i lao đ ng b  tai n n lao đ ng suy gi m kh  năng lao đ ng t ừ

ị ệ ộ ố ắ ụ ặ ầ ở 81% tr  lên mà b  li t c t s ng, mù hai m t, c t hai chi, tâm th n n ng, hàng

ượ ụ ụ ằ ứ ề ươ ụ ấ ố tháng đ c ph  c p ph c v  b ng 80% m c ti n l ng t ể i thi u.

ườ ị ạ ộ ợ ấ ầ ặ ­ Ng i b  tai n n lao đ ng đ ượ ưở c h ng tr  c p 1 l n ho c hàng tháng,

ươ ượ ơ ể ả ộ ớ ệ ị ế khi v t th ng tái phát đ c c  quan b o hi m xã h i gi i thi u đi giám đ nh

ạ ứ ộ ả ộ ươ ậ l ả i m c đ  suy gi m kh  năng lao đ ng do th ng t t.

ườ ể ả ế ế ạ ộ ộ ị ­ Ng ờ   i lao d ng ch t khi b  tai n n lao đ ng (k  c  ch t trong th i

ị ầ ề ượ ợ ấ ằ ầ ầ gian đi u tr  l n đ u) thì gia đình đ c tr ề    c p 1 l n b ng 24 tháng ti n

ươ ố ế ộ ử ấ l ng t ể i thi u và đ ượ ưở c h ng ch  đ  t tu t.

ế ộ ợ ấ ư 4.1.4. Ch  đ  tr  c p h u trí.

ố ượ ưở ườ ế ộ ư * Đ i t ng h ng: Ng ộ i lao đ ng đ ượ ưở c h ng ch  đ  h u trí hàng

ỉ ệ ệ ề ộ tháng khi ngh  vi c mà có m t trong các đi u ki n sau đây:

ữ ủ ủ ủ ể ả ổ ờ ổ          1/ Nam đ  60 tu i, n  đ  55 tu i và có th i gian đóng b o hi m đ  20

ở năm tr  lên.

ữ ủ ủ ủ ể ả ổ ổ            2/ Nam đ  55 tu i, n  đ  50 tu i và có đ  20 năm đóng b o hi m xã

ở ệ ờ ộ ộ ộ h i tr lên mà trong 20 năm đó có th i gian làm vi c thu c m t trong các

ườ tr ợ ng h p sau:

ệ ặ ộ ạ ủ ề ọ ặ           ­ Đ  15 năm làm ngh  ho c công vi c n ng nh c, đ c h i;

ệ ở ơ ự ệ ố ừ ụ ấ ủ ­ Đ  15 năm làm vi c n i có ph  c p khu v c h  s  t ở  0,7 tr  lên;

ủ ở ề ở ướ ­ Đ  10 năm công tác mi n Nam, Lào tr c ngày 30 tháng 4 năm

ặ ở ướ 1975 ho c Campuchia tr c ngày 31 tháng 8 năm 1989.

ứ ưở ườ ưở ế ộ ư * M c h ng: Ng ộ i lao đ ng h ng ch  đ  h u trí hàng tháng đ ượ   c

ưở ề ợ h ng quy n l i sau đây:

ươ ư ể ả ộ 1/ L ố ng h u hàng tháng tính theo s  năm đóng b o hi m xã h i và

ề ươ ứ ủ ứ ể ả ộ m c bình quân c a ti n l ng tháng làm căn c  đóng b o hi m xã h i nh ư

sau:

ườ ộ ủ ể ộ ờ a) Ng ả i lao đ ng có th i gian đóng b o hi m xã h i đ  15 năm tính

ề ươ ủ ứ ể ả ằ b ng 45% m c bình quân c a ti n l ứ ng tháng làm căn c  đóng b o hi m xã

ố ớ ứ ể ả ỗ ộ ộ h i, sau đó c  thêm m i năm đóng b o hi m xã h i tính thêm 3% đ i v i lao

ố ớ ứ ươ ữ ộ ư ố ộ đ ng n  và 2% đ i v i lao đ ng nam.M c l ng h u hàng tháng t ằ   i đa b ng

ủ ề ươ ứ ứ ể ả ộ 75% m c bình quân c a ti n l ng tháng làm căn c  đóng b o hi m xã h i.

ố ớ ườ ưở ế ộ ư ớ b) Đ i v i ng ộ i lao đ ng h ứ   ng ch  đ  h u trí hàng tháng v i m c

ươ ư ấ ơ ị ươ ư ị l ng h u th p h n theo quy đ nh thì cách tính l ư ng h u nh  quy đ nh t ạ   i

ỉ ệ ưở ứ ỗ ư ể ề ươ ướ đi m a Đi u này, nh ng c  m i năm ngh  vi c h ng l ư ng h u tr ổ   c tu i

ề ươ ứ ủ ả ớ ị so v i quy đ nh thì gi m đi 1% m c bình quân c a ti n l ng tháng làm căn

ể ả ộ ứ c  đóng b o hi m xã h i.

ươ ữ ư ả ộ ờ 2/ Ngoài l ể   ng h u hàng tháng, lao đ ng n có th i gian đóng b o hi m

ỉ ư ộ ộ ượ ợ ấ xã h i trên 25 năm, lao đ ng nam trên 30 năm, khi ngh  h u đ ộ   c tr  c p m t

ư ừ ố ớ ữ ừ ứ ở ộ ầ l n theo cách tính nh  sau: t năm th  26 tr  lên đ i v i lao đ ng n , t năm

ố ớ ứ ể ả ở ộ ộ   ỗ th  31 tr  lên đ i v i lao đ ng nam m i năm (12 tháng) đóng b o hi m xã h i

ượ ộ ử ề ươ ứ ủ ậ ằ đ c nh n b ng m t n a tháng m c bình quân c a ti n l ng tháng làm căn

ư ể ả ộ ố ứ c  đóng b o hi m xã h i, nh ng t i đa không quá 5 tháng.

ườ ưở ươ ư ượ ể ả 3/ Ng ộ i lao đ ng h ng l ng h u hàng tháng, đ c b o hi m y t ế

ộ ả ả ể do quy b o hi m xã h i tr .

ế ộ ợ ấ ử ấ 4.1.5. Ch  đ  tr  c p t tu t.

ườ ệ ộ ườ ệ ộ ờ Ng i  lao   đ ng  đang  làm  vi c;  ng ỉ i   lao  đ ng  ngh  vi c  ch  gi ả   i

ế ườ ộ ưở ươ ợ ấ ư ế ộ ư quy t ch  đ  h u trí; ng i lao đ ng đang h ng l ặ ng h u ho c tr  c p tai

ề ế ệ ộ ườ ệ ạ n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p hàng tháng khi ch t thì ng i lo mai táng

ượ ề ươ ề ậ ằ ố đ c nh n ti n mai táng b ng 8 tháng ti n l ng t ể i thi u.

ườ ộ ủ ể ả ộ ờ Ng i lao đ ng đã có th i gian đóng b o hi m xã h i đ  15 năm tr ở

ườ ỉ ệ ờ ả ộ ế ộ ư ế lên; ng i lao  đ ng ngh  vi c ch  gi i quy t ch   đ  h u trí hàng tháng;

ườ ưở ươ ư ặ ợ ấ ệ ạ ộ ng i đang h ng l ng h u ho c tr c p tai n n lao  đ ng, b nh ngh ề

ệ ườ ệ ạ ộ ộ ị nghi p hàng tháng và ng ặ   i lao đ ng đang làm vi c b  tai n n lao đ ng ho c

ọ ự ế ị ế ữ ề ệ ưỡ ệ b nh ngh  nghi p b  ch t thì nh ng thân nhân do h  tr c ti p nuôi d ng sau

ề ấ đây đ ượ ưở c h ng ti n tu t hàng tháng:

ư ủ ẻ ổ ồ ợ ­ Con ch a đ  15 tu i (bao g m con đ , con nuôi h p pháp, con ngoài

ượ ẻ ậ ườ ế ồ giá thú đ ậ c pháp lu t công nh n, con đ  mà khi ng i ch ng ch t ng ườ ợ  i v

ế ọ ề ấ đang mang thai). N u con còn đi h c thì đ ượ ưở c h ế   ng ti n tu t hàng tháng đ n

ủ ổ khi đ  18 tu i.

ẹ ả ặ ợ ố ợ ồ ồ ườ ­ B , m  (c  bên v  và bên ch ng); v  ho c ch ng; ng i nuôi d ưỡ   ng

ổ ở ổ ở ữ ủ ế ổ ộ ủ ợ h p pháp đã h t tu i lao đ ng (nam đ  60 tu i tr  lên, n  đ  55 tu i tr  lên).

ố ớ ứ ứ ề ấ ằ ỗ ề            M c ti n tu t hàng tháng đ i v i m i thân nhân b ng 40% m c ti n

ươ ố ể ườ ậ ợ ồ l ng t i thi u. Trong tr ng h p thân nhân không có ngu n thu nh p nào

ườ ự ế ưỡ ứ ấ khác và không còn ng i thân tr c ti p nuôi d ề ng thì m c ti n tu t hàng

ứ ề ươ ằ ố tháng b ng 70% m c ti n l ng t ể i thi u.

ườ ệ ộ ườ ệ ờ ộ Ng i  lao   đ ng  đang  làm  vi c;  ng ỉ i   lao  đ ng  ngh  vi c  ch  gi ả   i

ế ườ ộ ưở ươ ợ ấ ư ế ộ ư quy t ch  đ  h u trí; ng i lao đ ng đang h ng l ặ ng h u ho c tr  c p tai

ệ ệ ộ ườ ộ ề ạ n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p hàng tháng và ng ệ   i lao đ ng đang làm vi c

ặ ệ ế ệ ề ạ ộ ộ   ị b  tai n n lao đ ng ho c b nh ngh  nghi p ch t mà không có thân nhân thu c

ệ ưở ề ấ ượ ề ầ ậ ấ di n h ng ti n tu t hàng tháng thì gia đình đ c nh n ti n tu t 1 l n.

ố ớ ứ ề ấ ườ ộ ầ          M c ti n tu t 1 l n đ i v i gia đình ng ệ   i lao đ ng đang làm vi c

ườ ỉ ệ ờ ả ộ ế ộ ư ế ế ặ ho c ng i lao đ ng ngh  vi c ch  gi i quy t ch  đ  h u trí ch t, tính theo

ộ ứ ỗ ứ ể ả ằ ờ th i gian đã đóng b o hi m xã h i, c  m i năm tính b ng 1/2 tháng m c bình

ề ươ ứ ư ể ả ộ ố ủ quân c a ti n l ng tháng làm căn c  đóng b o hi m xã h i nh ng t i đa

không quá 12 tháng.

ố ớ ứ ề ầ ấ ườ ộ ưở M c ti n tu t 1 l n đ i v i gia đình ng i lao đ ng đang h ng l ươ   ng

ợ ấ ệ ệ ế ề ạ ộ ư h u, tr  c p tai n n lao đ ng , b nh ngh  nghi p hàng tháng ch t thì tính theo

ờ ưở ươ ứ ấ ợ ấ ư ế ế ặ th i gian đã h ng l ng h u ho c tr  c p, n u ch t trong năm th  nh t tình

ằ ươ ợ ấ ư ặ ưở ế ừ ế tính b ng 12 tháng l ng h u ho c tr  c p đang h ng, n u ch t t năm th ứ

ư ỗ ở ố ể ằ ươ ả 2 tr  đi thì m i năm gi m đi 1 tháng, nh ng t i thi u b ng 3 tháng l ư   ng h u

ợ ấ ặ ho c tr  c p.

4.2. Singapore.

ỹ ả ộ ươ ữ ế ơ ể          Qu  b o hi m xã h i Trung ạ   ng Singapore có nh ng c  ch  ho t

ủ ế ỹ ượ ử ụ ế ộ ề ộ đ ng và ch  y u ti n đóng qu  đ ả c s  d ng vào chi tr  cho các ch  đ  sau

đây:

ứ ẻ 4.2.1. Chăm sóc s c kho .

ơ ế ẻ ộ ệ ứ ệ ứ ế ẻ ả ả Có 3 c  ch : “y t ”, “b o v  s c kho ” và “b o v  s c kho  c ng” đã

ườ ữ ỹ ườ ố ụ ọ ộ ả giúp ng i đóng qu  và nh ng ng i s ng ph  thu c h  chi tr cho các

ầ ố ề ẽ ượ ệ ả ộ ỹ kho n vi n phí. M t ph n s  ti n đóng qu  hàng tháng s  đ c trích vào Tài

ế ố ề ả ừ ề ươ ộ ỳ ả kho n y t ẽ . S  ti n trích s  vào kho ng t 6­8% ti n l ng, tu  thu c vào đ ộ

ể ượ ưở ổ ề ư ế ộ ẻ ườ tu i. Đ  đ c h ứ ng ch  đ  chăm sóc s c kho  khi v  h u, ng i đóng qu ỹ

ả ả ế ủ ề ở ổ ọ ph i có trong tài kho n y t c a mình 16.000$ khi h  rút ti n tu i 55.

ượ ư ừ ơ ế ế ượ Đ c đ a ra t năm 1984, c  ch  “y t ” đ ể ả ệ c dùng đ  tr  vi n phí cho

ườ ữ ỹ ườ ố ộ ườ ỹ ở ng i đóng qu  và nh ng ng ụ i s ng ph  thu c ng i đóng qu ữ    nh ng

ủ ệ ướ ệ ư ữ ệ ượ ấ ệ b nh vi n c a Nhà n c hay nh ng b nh vi n t nhân đ ậ   c ch p thu n.

ườ ượ ử ụ ề ả ế ể ả Ng ỹ i đóng qu  cũng đ c phép s  d ng ti n trong tài kho n y t đ  tr  chi

ấ ị ữ ề ệ ạ ố ữ   ị phí cho 1 s  nh ng bi n pháp đi u tr  ngo i trú nh t đ nh, trong đó có nh ng

ữ ệ ệ ế ằ ọ bi n pháp liên quan đ n Vaccin viêm gan B, ch a b nh b ng tia X, hoá h c tr ị

ệ ậ ẩ li u, th m tách th n...

ế ộ ệ ứ ẻ ả ượ ư ư ể ả Năm 1990, ch  đ  “b o v  s c kho ” đ c đ a ra nh  1 b o hi m y

ườ ữ ỹ ườ ụ ộ ế t ấ  giá th p cho ng i đóng qu  và nh ng ng ọ i ph  thu c h  là công dân

ữ ườ ư ạ ả ặ Singapo ho c nh ng ng i c  trú t i Singapo. Nó giúp chi tr ữ    cho nh ng

ứ ề ệ ệ ả ặ ả ạ ớ ị kho n vi n phí cao ho c ph i đi u tr  dài h n. Hi n nay, v i m c đóng là 12$

ườ ể ượ ả ở ứ ấ ỗ 1 năm, 1 ng i đóng có th  đ c tr m c cao nh t là 20.000$ m i năm và

ề ả ộ ổ t ng c ng không quá 80.000$. Kho n ti n đóng hàng năm đ ượ ự ộ c t ấ    đ ng kh u

ừ ừ ả ế ủ ườ ỹ ừ ừơ tr  t tài kho n y t c a ng i đóng qu  tr khi ng ế ị i đó quy t đ nh không

ế ộ ẻ ộ ệ ứ ề ể ả ả ả đóng kho n ti n b o hi m này. Ch  đ  “b o v  s c kho  c ng” cũng t ươ   ng

ự ư ậ ư ư ứ ề ể ả t ậ    nh  v y, nh ng m c đóng hàng năm cũng nh  kho n ti n có th  nh n

ượ ơ ườ ể ở ữ ệ đ c cao h n. Nó cho phép ng i đóng có th ắ    trong nh ng phòng b nh đ t

ề ơ ti n h n.

ở ữ 4.2.2. S  h u nhà ở .

ơ ế ượ ữ ự ệ ườ Khi c  ch  này đ c th c hi n năm 1968, nó đã giúp nh ng ng i dân

ượ ữ ủ ộ ở ữ Singapo bình dân mua đ c nh ng căn h  do Chính ph  xây nh ng khu nhà

ở ớ ầ ườ ỉ ượ ỹ ử ụ ầ ả l n. Ban đ u, ng i đóng qu  ch  đ ề   c phép s  d ng 1 ph n kho n ti n

ơ ế ượ ỹ ể ở ộ ơ ườ trong qu  đ  mua nhà. Sau này, c  ch  đ c m  r ng h n và ng i đóng qu ỹ

ể ử ụ ề ở ả ườ ể ả ộ có th  s  d ng ti n tài kho n thông th ng đ  tr  cho toàn b  chi phí mua

ể ừ ể ượ ử ụ ữ ể ề ỹ nhà. K  t năm 1981, Ti n trong qu  có th  đ c s  d ng đ  mua nh ng tài

ả s n riêng.

ỹ ả ộ ươ ơ ế ơ ế ể          Qu  b o hi m xã h i Trung ng chia thành 2 c  ch : C  ch  mua nhà

ể ở ơ ữ ằ ỡ ườ ỹ ế công và c  ch  mua nhà đ ­ nh m giúp đ  nh ng ng ố   i đóng qu  mu n

mua nhà.

ỉ ượ ế ơ ố ớ ữ ụ C  ch  mua nhà công ch  đ c áp d ng đ i v i nh ng căn nhà HDB,

ả ệ ồ ớ ạ ườ ể ả ỹ bao g m c  vi c mua nhà m i hay mua l i. Ng i đóng qu  có th  tr  toàn

ả ườ ộ ề ủ ả ằ ộ ề ừ b  ti n t tài kho n thông th ặ   ng c a mình b ng cách tr  tòan b  ti n m t

ả ề ố ề ả ặ ằ ỹ ho c xin mua tr  góp và tr  ti n hàng tháng b ng s  ti n đóng vào qu  hàng

ế ườ ả ạ ả ọ ồ ỹ tháng sau đó. N u ng i đóng qu  mu n bán nhà, h  ph i hoàn tr  l i vào tài

ỏ ườ ố ề ề ả ằ ả ớ ộ kh an thông th ng s  ti n đã rút c ng v i lãi. Đi u này nh m đ m b o cho

ườ ề ỏ ỹ ế ề ư ủ ệ ng i đóng qu  1 kh an ti n ti t ki m đ  cho khi v  h u.

ơ ế ớ ấ ả C  ch  mua nhà đ ể ở ượ  đ ụ c áp d ng v i t t c  nhà ở ạ  t i Singapo, đ ượ   c

ờ ạ ự ấ ặ ớ ạ xây d ng trên đ t riêng ho c đi thuê v i th i h n thuê còn l ấ i ít nh t là 60

ườ ể ử ụ ố ề ỏ ỹ năm. Ng i đóng qu  có th  s  d ng s  ti n trong tài kh an thông th ườ   ng

ư ơ ế ể ế ố ườ ủ c a mình đ  mua nhà. Cũng gi ng nh  c  ch  mua nhà công, n u ng i đóng

ỹ ườ ả ố ề ả ộ ớ ỹ qu  bán nhà, ng i đóng qu  ph i hoàn tr  s  ti n đã rút c ng v i lãi vào tài

ỏ ườ kh an thông th ng.

ế ở ữ ủ ơ ở ể ượ ứ Thành công c a c  ch  s  h u nhà này có th  đ c minh ch ng qua

ự ế ướ ế ế ề ơ ườ 2 th c t sau. Tr c tiên, c  ch  này đã khi n nhi u ng i dân Singapo s ở

ở ữ ơ ữ h u nhà h n. Ngày nay, 9 trên 10 gia đình Singapo đang s  h u căn nhà h ọ

ế ố ữ ầ ộ ườ ố s ng. H u h t s  đó là các căn h  HDB mà nh ng ng i dân đã mua thông

ơ ế ứ ề ườ ượ ữ qua c  ch  mau nhà công. Th  2, nhi u ng i đã có đ c nh ng ngôi nhà t ố   t

ị ườ ầ ớ ấ ở ộ ờ ơ h n. Vì th  tr ủ   ng nhà đã tr  nên r t sôi đ ng trong ph n l n th i gian c a 2

ữ ậ ườ ữ ể ỹ th p niên 1980 và 1990, nh ng ng i đóng qu  có th  mua bán nh ng căn nhà

ủ ế ố ơ ể do Chính ph  xây đ  tìm đ n 1 ngôi nhà t t h n.

ả ệ 4.2.3. B o v  cho gia đình

ữ ườ ỹ ượ ơ ượ Nh ng ng i đóng qu  đã đ c cho phép, đúng h n là đ ế   c khuy n

ử ụ ụ ứ ề ả ỉ ữ   khích, s  d ng ti n trong tài kho n không ch  cho m c đích đáp  ng nh ng

ứ ữ ủ ữ ủ ể ả ầ ầ nhu c u c a b n thân mà còn đ  đáp  ng nh ng nhu c u c a nh ng ng ườ   i

ể ộ ươ ư ơ ỹ ả thân trong gia đình. Qu  b o hi m xã h i Trung ế ả   ng đ a ra 2 c  ch  b o

ữ ể ằ ả ả ườ ề ặ hi m nh m b o đ m v  m t tài chính cho nh ng ng ỹ i đóng qu  và gia đình

ườ ọ ặ ấ ả ợ ộ ọ h  trong tr ữ ng h p h  g p ph i nh ng khó khăn đ t xu t.

ế ả ệ ơ ườ ố ế ả ụ ể ộ C  ch  b o v  ng ố ờ   ơ i s ng ph  thu c là 1 c  ch  b o hi m su t đ i

ữ ườ ỹ ủ ế ổ ườ ế dành cho nh ng ng i đóng qu  đ  60 tu i. N u ng ặ   ỹ i đóng qu  ch t ho c

ự ễ ườ ấ ẽ ậ ượ ị ấ b  m t năng l c hành vi vĩnh vi n, gia đình ng i  y s  nh n đ ả   c 1 kho n

ọ ượ ề ể ữ ề ầ ừ ti n đ  giúp h  v t qua nh ng năm đ u. Ti n đóng hàng năm t ế    36$ đ n

ố ề ố ộ ổ ậ ượ 360$, tùy thu c vào tu i tác. S  ti n t ể i đa có th  nh n đ ấ   c là 36.000$. T t

ườ ỹ ề ượ ưở ế ộ ọ ừ ố ừ ả ữ c  nh ng ng i đóng qu  đ u đ c h ng ch  đ  này tr  khi h  t ch i.

ế ả ả ơ ườ ữ ỹ ườ ố C  ch  này b o đ m cho ng i đóng qu  và nh ng ng i s ng ph ụ

ị ấ ộ ọ ườ ườ ế ặ ỹ thu c h  không b  m t nhà trong tr ợ ng h p ng i đóng qu  ch t ho c b ị

ự ễ ấ ướ ề ượ ả ế m t năng l c hành vi vĩnh vi n tr c khi ti n thuê nhà đ c tr ề    h t. Ti n

ượ ấ ả ầ ả ấ ườ ử ụ ỹ ộ n p đ c tr  1 l n duy nh t. T t c  ng ả   i đóng qu  đang s  d ng tài kho n

ỹ ể ả ố ớ ữ ủ ế ề ộ trong qu  đ  tr  cho ti n thu  nhà đ i v i nh ng căn h  do Chính ph  xây

ả ề ượ ả đ u đ c b o đ m.

ố ề ề ị ả ườ ườ Đi u 25, 26 quy đ nh s  ti n tr trong tr ợ ng h p ng i  đóng qu ỹ

ch t:ế

ườ ệ ậ ả ớ ỹ ề          "Đi u 25(1). Ng i đóng qu , thông qua vi c l p b n ghi nh , có th ể

ộ ị ỉ ườ ộ ố ặ ườ ưở ườ ch  đ nh m t ng i ho c m t s  ng ừ i th a h ủ ng c a ng ố ớ   i  đó đ i v i

ề ượ ả ỹ ả ườ ườ ỹ ế ị kho n ti n đ c qu  tr  trong tr ợ ng h p ng i đóng qu  ch t theo quy đ nh

ạ ầ ủ ữ ề ặ ớ ổ ườ ị ạ t i đi u 20(1) ho c v i nh ng c  ph n c a ng i đó theo quy đ nh t ụ   i m c

26(1).

ể ờ ườ ỹ ế ẫ ư ế                        (2). N u vào th i đi m ng i đóng qu  ch t v n ch a có ng ườ   i

ượ ỹ ả ẽ ượ ộ ố ề ỉ ị ộ ồ ể nào đ c ch  đ nh, toàn b  s  ti n qu  tr  s  đ c chuy n vào H i đ ng u ỷ

thác công..

ế ừ ườ ị ỉ ườ (3). N u 1 ng ườ ượ i đ c ch  đ nh (tr  tr ợ ng h p ng i đó là

ụ ướ ả ổ ạ ậ ờ ượ ố ề ỹ ả ố ề qu  ph ) d i 18 tu i t ể i th i đi m nh n đ c s  ti n qu  tr , s  ti n đó

ượ ộ ồ ể ỷ ợ cũng đ c chuy n vào H i đ ng u  thác công vì l ủ i ích c a ng ườ ượ i đ c ch ỉ

ị đ nh."

ề ườ ườ ể ạ ả ế ỹ "Đi u 26(1). Trong tr ợ ng h p ng i đóng qu  ch t và đ  l i b n ghi

ớ ị ạ ề ầ ườ ề nh  theo quy đ nh t ổ i đi u 25(1), c  ph n mà ng ằ i đó mua b ng ti n rút

ỏ ỹ ượ ẽ ượ ậ ấ ở kh i qu  trong các công ty đ c ch p thu n, s  đ c giao cho S  và không

ả ủ ườ tính vào tài s n c a ng ế i ch t."

ậ ề ỹ ả ể ề ạ ộ Ngoài ra, theo đi u 22 ­ Đ o lu t v  qu  b o hi m xã h i Trung ươ   ng

ể ở ị ườ ề ầ ả ộ ỹ quy đ nh: " S  có th  cho phép ng i góp qu  rút m t ph n kho n ti n tín

ể ả ủ ả ọ ườ ặ ọ ụ d ng đ  tr cho các kho n h c phí c a ng ủ   i đó, con ho c h  hàng c a

ườ ạ ườ ạ ọ ẳ ượ ấ ậ ng i đó t i các tr ặ ng đ i h c ho c cao đ ng đã đ c ch p thu n."

ả ị 4.2.4. Tăng giá tr  tài s n

ơ ế ề ầ ư ề ạ ượ ư Trong nhi u năm, 1 lo t các c  ch  v  đ u t đã đ c đ a ra và đ ượ   c

ể ả ở ộ ả ườ ươ ố ơ m  r ng đ  đ m b o cho ng i Singapo 1 t ng lai t ệ   ữ t h n. Nh ng bi n

ơ ộ ầ ư ề ổ ể ả ồ ố pháp đó có th  bao g m vô s  các c  h i đ u t ế  v  c  phi u, tài s n th ươ   ng

ụ ậ ả ạ m i vàng và th m chí là c  giáo d c.

ế ầ ư ủ ỹ ả ơ ộ ươ C  ch  đ u t ể  c a Qu  b o hi m xã h i Trung ng (CPFIS) đ ượ   c

ể ừ ơ ế ầ ư ượ ế ố ơ ấ ậ ượ ự phát tri n t c  ch  g c là c  ch  đ u t đ c ch p thu n đ ệ   c th c hi n

ế ơ ườ ể ầ ư ỹ năm 1986. Ngày nay, theo c  ch  này, ng i đóng qu  có th  đ u t ỏ    kh an

ỹ ủ ể ạ ề ề ố ả ữ ể ti n trong qu  c a mình sau khi đã đ  l i kho n ti n t i thi u. Nh ng công

ử ố ị ơ ế ế ủ ề ả ồ ổ ụ c  cho c  ch  này bao g m các kho n ti n g i c  đ nh, c  phi u  y thác, c ổ

ị ỷ ể ả ả ầ ả ơ ỹ ph n cho vay, tài kho n qu n lý qu , chính sách b o hi m, đ n v  u  thác, c ổ

ủ ủ ế ể ầ ổ phi u và c  ph n cho vay không  y thác, trái phi u Chính ph  Singapo và

vàng.

ở ữ ể ẩ ủ ự ế ế ệ ổ Đ  đ y nhanh ti n trình s  h u c  phi u, Chính Ph  đã th c hi n c ơ

ủ ở ữ ổ ế ỗ ườ ế ch  hoàn đ  s  h u c  phi u năm 1993, theo đó, m i ng i dân Singapo t ừ    21

ổ ở ờ ạ ậ ượ ề ỹ tu i tr  lên đã đóng vào qu  500$ trong th i h n 6 tháng đ u nh n đ c 200$.

ớ ố ề ườ ể ượ ế ả ổ V i s  ti n này, ng ỹ i đóng qu  có th  đ ủ   c gi m giá mua c  phi u c a

ữ ễ ườ ư ả công ty Vi n thông Singapo. Nh ng ng i Singapo ch a có tài kho n trong

ỹ ả ể ộ ươ ể ở ữ ả ườ qu  b o hi m xã h i Trung ng có th  m  1 tài kho n còn nh ng ng i mà

ể ở ạ ằ ả ị tài kho n đã b  khóa thì có th  m  l ẹ   i b ng cách đóng vào đó 500$. Cha m  có

ể ở ể ở ổ ồ ợ ồ ư   ợ th  m  cho con trên 21 tu i, ch ng (v ) có th  m  cho v  (ch ng) mình ch a

ể ở ề ư ệ ế ẹ ả đi làm, con cái có th  m  cho cha m  đã v  h u. Và k t qu  là, 1.4 tri u dân

ể ừ ữ ở ổ ễ Singapo đã tr  thành nh ng c  đông k  t khi công ty vi n thông Singapo ra

ờ đ i năm 1993.

ấ ộ ể ở ế ả ả ơ Ngoài ra, c  ch  tài s n mua b t đ ng s n không dùng đ cho phép

ườ ấ ộ ả ỹ ươ ạ ở ồ ng i đóng qu  mua các b t đ ng s n th ng m i Singapo, bao g m văn

ử phòng, c a hàng, nhà máy, kho hàng.

ế ề ụ ơ ườ ỹ ả C  ch  v  giáo d c cho phép ng i đóng qu  chi tr ả    cho các kho n

ạ ọ ủ ụ ế ấ ọ ơ ọ ủ ọ h c phí c p đ i h c c a con h  hay c a chính h . C  ch  này áp d ng cho

ấ ả ủ ờ ữ ứ ằ ỉ ở ườ t t c  nh ng ch ng ch , văn b ng đ  th i gian các tr ạ ọ ng đ i h c. Ng ườ   i

ỹ ượ ử ụ ớ ố ề ố ư ả đóng qu  đ c phép s  d ng t i 80% s  d  trong tài kho n (s  ti n trong tài

ề ố ừ ả ả ả ạ ể ả kho n tr  đi kho n ti n t i thi u). Sinh viên ph i hoàn tr  l ỹ ố ề i qu  s  ti n đã

ớ ộ ố ệ ặ ả rút c ng v i lãi sau khi t ể ả t nghi p 1 năm; có th  tr  ngay 1 kho n ho c tr ả

ầ d n trong 10 năm.

ể ừ ườ ể ự ỹ ỉ ầ ư K  t 1/12/1999, ng i đóng qu  ch  có th  t mình đ u t ơ  ít h n vào

ẽ ượ ư ầ ầ ừ ế ề ơ ổ c  ph n cá nhân nh ng s  đ c khuy n khích đ u t ả    nhi u h n vào kho n

ử ề ườ ả ỹ ỉ ti n g i thông qua ng ế ớ i qu n lý qu . Quy ch  m i này ch  cho phép ng ườ   i

ỹ ầ ư ứ ẽ ả đóng qu  đ u t ữ  50% ­ ch  ko ph i là 80% n a. Tuy nhiên, s  không có gi ớ   i

ầ ư ệ ị ỷ ả ơ ỹ ạ h n trong vi c đ u t ả  vào đ n v  u  thác, tài kho n qu n lý qu , chính sách

ế ượ ể ủ ả ả ả b o hi m, trái phi u đ c Chính ph  b o đ m.

ủ ụ ữ ệ ằ ộ ổ ả            M t trong nh ng m c đích c a vi c thay đ i này là nh m giúp gi m

ề ẽ ượ ủ ể ả ể ả ả ọ ố ớ thi u các r i ro đ i v i kho n ti n s  đ c dùng đ  đ m b o cho h  khi v ề

già.

ế ộ ả ườ ỹ ượ * Ngoài 4 ch  đ  chi tr  trên, ng i đóng qu  còn đ c phép rút qu ỹ

ườ ậ ề ỹ ả ề ể ả ạ ợ trong các tr ng h p sau: đi u 15 ­ kho n 2,3 ­ Đ o lu t v  qu  b o hi m xã

ươ ộ h i Trung ng:

ườ ổ ủ i đó đã đ  55 tu i. "­ Ng

ặ ắ ờ ủ ờ ­ Không còn là công dân c a Singapore, r i ho c s p r i Singapore và

ở ạ ị ố bang Malaysia mà không có ý đ nh quay tr  l i đây sinh s ng.

ặ ắ ủ ờ ỏ ờ ­ Công dân c a Malaysia r i ho c s p r i kh i Singapore lâu dài đ ể

ở ạ ị ố ế đ n bang Malaysia và không có ý đ nh quay tr  l i sinh s ng trong tr ườ   ng

ượ ộ ưở ấ ậ ợ h p đã đ c B  tr ng ch p thu n.

ể ấ ặ ầ ườ ấ ­ Vì lý do th  ch t ho c tinh th n, ng ộ   ả i đó đã m t kh  năng lao đ ng

ễ ướ vĩnh vi n tr ổ c tu i 55.

ườ ứ ệ ắ ầ ướ ­ Ng i đó m c ch ng b nh tâm th n tr ổ c tu i 55.

ườ ề ỏ ỹ ườ ủ ẽ ổ ế          N u 1 ng i đóng đã rút ti n kh i qu  khi ng i đó đ  55 tu i, s  có

ậ ầ ủ ế ề ề ỹ ặ quy n rút ti p ti n trong qu  vào ho c sau ngày sinh nh t đ u tiên c a ng ườ   i

ấ ườ ấ ế ặ ổ ờ ố y sau khi ng i  y đã đ n tu i 55 ho c theo m c th i gian khác do B ộ

ưở ị tr ng quy đ nh.

ấ ứ ờ ể ể ở ườ Vào b t c  th i đi m nào, S  cũng có th  cho phép ng i đóng qu  đ ỹ ủ

ế ề ổ ườ ị ấ ướ 55 tu i rút ti n n u ng ệ i đó b  th t nghi p trong 6 tháng tr c ngày ng ườ   i

ộ ượ ỹ ơ đó n p đ n xin đ c rút qu ."

ườ ổ ớ ọ ủ ể ề ỹ ỹ ỉ Ng ề   ỏ i đóng qu  ch  có th  rút ti n kh i qu  khi h  đ  55 tu i v i đi u

ề ố ệ ể ả ọ ủ ọ ư ể ki n h  đã đ  dành 1 kho n ti n t ả i thi u trong tài kho n h u trí c a h  và

ặ ộ ề ả ế ủ ứ ể đ  dành ho c n p bù thêm cho đ  m c ti n là 2500$ vào tài kho n y t ặ    ho c

ứ ượ ộ ỳ ị ườ ượ ế ở ứ m c khác đ c quy đ nh tu  thu c ng i đóng đ c x p m c nào, tr ừ

ườ ợ ở tr ng h p ngo i l ạ ệ ượ  đ c S  cho phép.

ườ ể ầ ư ọ ỹ ề          Theo đi u 15 ­ 6C, ng ự i đóng qu  có 3 l a ch n đ  đ u t ề   ả  kho n ti n

ể ủ ọ ố t i thi u c a h :

ỹ ả ư ể ể ả ộ ươ ủ ­ Đ  trong tài kho n h u trí c a qu  b o hi m xã h i Trung ng và

ở ẽ ả ấ ị ề ả ườ ỹ ắ ầ S  s  tr  1 kho n ti n nh t đ nh hàng tháng cho ng i đóng qu  b t đ u k ể

ừ ườ ấ ế ế ả ổ t khi ng i  y 60 tu i cho đ n khi tài kho n này h t.

ể ả ợ ồ ượ ậ ủ ấ ộ ­ Mua h p đ ng b o hi m niên kim đ c ch p thu n c a m t công ty

ể ả ườ ề ề ả ặ ỹ ả ả b o hi m. Nó đ m b o cho ng ế   i đóng qu  1 kho n ti n đ u đ n cho đ n

ườ ế khi ng i này ch t.

ử ố ề ượ ấ ậ ­ G i s  ti n đó vào 1 nhà Băng đ c ch p thu n, theo đó, nhà Băng

ậ ẫ ừ ỹ ả ộ ươ ẽ ẽ s  nh n đ ượ ướ c h ng d n t ể  phía qu  b o hi m xã h i Trung ng và s  chi

ấ ị ề ế ế ề ả ả ả ặ tr  1 kho n ti n nh t đ nh đ u đ n cho đ n khi tài kho n này h t.

ố ề ố ư ử ể ả S  ti n t i thi u g i trong Ngân hàng, trong tài kho n h u trí ho c s ặ ố

ượ ả ừ ợ ể ẽ ả ồ ị ị ị ề ti n đ c tr  t h p đ ng b o hi m niên kim s  không b  t ch biên, t ch thu

ụ ả ợ ặ ồ ệ ườ ố ề ẽ ể ự đ  th c hi n nghĩa v  tr  n  ho c b i th ng. S  ti n này cũng s  không b ị

ủ ể ả ả ơ ườ ỡ ợ ườ chuy n qua cho c  quan qu n lý tài s n c a ng i v  n  trong tr ợ   ng h p

ườ ả ng ỹ i đóng qu  phá s n.

ườ ỹ ủ ộ ưở ứ ổ ổ ặ i đóng qu  đ  60 tu i ho c 1 m c tu i khác do B  tr ng quy "Ng

ố ề ố ề ượ ử ở ặ ị đ nh có quy n rút s  ti n t ể i thi u đ c g i Ngân hàng ho c trong tài

ủ ạ ả ư ậ ị ề ả kho n h u trí theo quy đ nh c a đ o lu t này." (Đi u 15 ­ kho n 7).

ế ộ ả ủ ệ ộ Nhìn chung, các ch  đ  chi tr ả ơ    c a Singapore r ng và hi u qu  h n

ệ ế ộ ả ệ ể ấ ệ ư ư Vi t Nam, ch  đ  b o hi m th t nghi p Vi t Nam ch a có nh ng Singapore

ả ừ ế ộ ườ đã có, thêm vào đó Singapore có các ch  đ  chi tr  v a giúp ng i tham gia

ượ ị ấ ế ả ậ ậ ể ả b o hi m có đ ả c kho n thu nh p thay th  kho n thu nh p b  m t khi không

ạ ừ ủ ọ ượ ố ơ ờ ố ầ ủ ơ ặ ủ may g p r i ro l i v a giúp cho đ i s ng c a h  đ t h n, đ y đ  h n. c t

Ả ƯỚ Ố Ớ Ả Ể 5. QU N LÝ NHÀ N Ộ C Đ I V I B O HI M XàH I

ả ộ ệ ự ự ệ ộ ơ ể          B o hi m xã h i Vi t Nam là c  quan s  nghi p tr c thu c Chính

ế ộ ả ứ ủ ự ệ ể ả ộ ph  , có ch c năng th c hi n chính sách, ch  đ  b o hi m xã h i và qu n lý

ỹ ả ủ ể ể ậ ả ộ ộ ị ệ qu  b o hi m xã h i theo quy đ nh c a pháp lu t. B o hi m xã h i Vi t Nam

ạ ộ ụ ụ ộ ợ ậ ạ ho t đ ng vì m c đích nhân đ o, xã h i, không vì m c tiêu l ả   i nhu n. Do c i

ả ướ ớ ự ệ ứ cách hành chính tách ch c năng qu n lý Nhà n ệ ự   c v i th c hi n s  nghi p và

ụ ể ệ ả ộ ỏ ộ ổ   kinh doanh nên tách nhi m v  thu, chi b o hi m xã h i kh i các B  và T ng

ộ ệ ỹ ả ệ ể ậ ồ ờ liên đoàn lao đ ng Vi t Nam. Đ ng th i do vi c thành l p qu  b o hi m xã

ả ướ ấ ố ậ ả ộ ậ h i t p trung th ng nh t trong c  n ả   ệ ố c nên thành l p h  th ng qu n lý b o

ủ ơ ấ ổ ấ ự ể ộ ố ộ hi m xã h i chuyên trách th ng nh t tr c thu c Chính ph . C  c u t ứ    ch c

ể ả ộ ệ ộ ồ ể ả ả ồ ệ ố h  th ng b o hi m xã h i Vi t Nam g m có: H i đ ng qu n lý b o hi m xã

ệ ổ ổ ố ố ổ ứ ộ h i Vi t Nam, T ng giám đ c và các Phó T ng giám đ c, các t ề    ch c đi u

ả ộ ệ ở ươ ệ ổ ố ỉ ể hành b o hi m xã h i Vi t Nam Trung ng, t nh, huy n. T ng giám đ c là

ủ ả ể ệ ộ ệ ủ ướ ạ đ i di n pháp nhân c a b o hi m xã h i Vi t Nam do Th  t ng Chính ph ủ

ạ ộ ự ề ệ ế ễ ệ ả ọ ổ b  nhi m và mi n nhi m, tr c ti p qu n lý đi u hành m i ho t đ ng c a h ủ ệ

ộ ồ ế ủ ỉ ạ ự ủ ả ố ị th ng theo ngh  quy t c a H i  đ ng qu n lý, s  ch  đ o c a Th  t ủ ướ   ng

ậ ủ ủ ướ ớ ả ể ộ ệ Chính ph  và pháp lu t c a Nhà n c. Khác v i b o hi m xã h i Vi t Nam ­

ộ ơ ộ ậ ự ể ả ộ ộ ộ là m t c  quan đ c l p, b o hi m xã h i Singapore tr c thu c B  Tài chính

ộ ưở ứ ầ ộ ở ề ỹ ả ể và đ ng đ u B  Tài chính là B  tr ộ   ng. Còn S  v  qu  b o hi m xã h i

ươ ơ ượ ộ ỷ ỹ ả ể ả Trung ng Singapore là c  quan đ c B  u  thác qu n lý qu  b o hi m xã

ệ ệ ả ả ở ị ỹ ộ h i Singapore. S  có trách nhi m b o v  và b o toàn giá tr  qu .

ƯƠ

CH

NG III

:

Ộ Ố

Ằ

Ậ

Ế

Ị

Ệ   M T S  NH N XÉT VÀ KI N NGH  NH M HOÀN THI N

Ộ

Ả

Ậ

Ể

Ệ

Ố   PHÁP LU T B O HI M XàH I VI T NAM TRONG B I

Ả

Ệ

C NH HI N NAY.

Ậ Ả Ự Ậ Ạ Ể Ề Ị 1. NH N Đ NH V  TH C TR NG PHÁP LU T B O HI M XÃ

Ộ Ở Ơ Ở Ớ Ệ H I Ậ     VI T   NAM   TRÊN   C   S   SO   SÁNH   V I   PHÁP   LU T

Ự Ả Ệ   SINGAPORE VÀ THÔNG QUA KH O SÁT TÌNH HÌNH TH C HI N

Ộ Ở Ệ Ả Ể B O HI M XàH I VI T NAM

ộ ở ệ ự ể ệ ả 1.1. Tình hình th c hi n chính sách b o hi m xã h i Vi t Nam.

ự ệ ể ả ơ ộ ầ            Sau h n 10 năm th c hi n chính sách b o hi m xã h i theo tinh th n

ổ ớ ộ ị ươ ơ ở ế ủ ổ đ i m i, thông qua t ng k t c a các B , ngành, các đ a ph ng, các c  s  và

ủ ế ườ ể ằ ộ ý ki n tham gia c a ng i lao đ ng có th  đánh giá khái quát r ng: chính sách

ừ ể ộ ướ ượ ả ặ ả b o hi m xã h i đã t ng b c c i cách trên các m t: c đ

ở ộ ố ượ ạ ộ ắ ả ­ M  r ng ph m vi, đ i t ộ   ể ng tham gia b o hi m xã h i b t bu c

ự ụ ỉ ướ ố ớ ụ ườ không ch  áp d ng trong khu v c Nhà n c mà áp d ng đ i v i ng i có quan

ộ ươ ầ ộ ế ệ h  lao đ ng làm công ăn l ng thu c các thành ph n kinh t .

ớ ượ ưở ự ể ệ ắ ả ộ ­ Th c hi n nguyên t c có đóng b o hi m xã h i thì m i đ c h ng,

ườ ử ụ ộ ườ ệ ộ ng i s  d ng lao đ ng và ng ả   i lao đ ng cùng có trách nhi m đóng b o

ể ộ hi m xã h i.

ỹ ả ộ ượ ể ị ủ ế ừ ự ­ Xác đ nh qu  b o hi m xã h i đ c hình thành ch  y u t s  đóng

ườ ử ụ ộ ườ ỹ ượ ộ ủ góp c a ng i s  d ng lao đ ng và ng i lao đ ng. Qu  đ ộ   c tách ra đ c

ớ ướ ạ ộ ắ ố ậ l p v i Ngân sách Nhà n c và ho t đ ng theo nguyên t c cân đ i thu chi,

ượ ả ưở đ c b o toàn và tăng tr ng.

ụ ể          C  th :

ố ượ ề ạ ệ ủ ể ả ng c a b o hi m xã h i * V  ph m vi, đ i t ở ộ ộ : Vi c m  r ng này đã

ự ữ ữ ườ ầ ộ ẳ ạ t o ra s  bình đ ng gi a nh ng ng i lao đ ng trong các thành ph n kinh t ế   .

ố ượ ể ể ả ố ộ Đ i t ng tham gia b o hi m xã h i đã tăng lên đáng k , trong đó, s  lao

ộ ở ể ự ả ộ đ ng tham gia b o hi m xã h i ố  khu v c ngoài qu c doanh có xu h ướ   ng

ố ượ ư ượ ở ộ ư ơ tăng. Nh ng xem ra tuy đ i t ng tham gia đã đ c m  r ng h n nh ng t ỷ ệ   l

ể ả ẫ ộ ộ ố ộ ổ lao đ ng tham gia b o hi m xã h i trong t ng s  lao đ ng nói chung v n còn

th p.ấ

ế ộ ả ề ể ộ * V  các ch  đ  b o hi m xã h i:

ế ộ ợ ấ ố ờ ố ầ ổ ự ệ ị Th c hi n ch  đ  tr  c p  m đau đã góp ph n  n đ nh đ i s ng ng ườ   i

ể ườ ề ạ ọ ộ ố ặ ủ lao đ ng và gia đình h  khi g p r i ro do  m đau, t o đi u đ  ng ộ   i lao đ ng

ụ ồ ứ ẻ ế ụ ấ ả ộ nhanh chóng ph c h i s c kho , ti p t c tham gia lao đ ng s n xu t. Theo s ố

ệ ượ ệ ả ố ườ li u th ng kê, hàng năm trung bình có kho ng 1,4 tri u l t ng ỉ ố   i ngh   m,

ố ề ờ ố ớ v i th i gian bình quân là 6,4 ngày. S  ti n chi cho  m đau bình quân hàng

ỹ ề ươ ằ ổ ể ệ ả năm b ng 0,5% t ng qu  ti n l ộ   ng. Tuy nhiên, vi c đóng b o hi m xã h i

ế ộ ố ặ ở ộ ố ơ ứ ủ ộ cho ch  đ   m đau c a cán b , công ch c còn trùng l p m t s  c  quan,

ự ị ướ ợ ấ ố ủ ụ ậ ơ đ n v  trong khu v c Nhà n ứ ạ   c; th  t c nh n tr  c p  m đau còn ph c t p,

ườ ậ ộ ượ ợ ấ ậ ờ ị nên ng i lao đ ng ch m đ c nh n tr  c p; quy đ nh th i gian ngh  h ỉ ưở   ng

ợ ấ ố ư ệ ữ tr ố    c p  m đau nh  hi n nay còn mang tính bình quân gi a các nhóm đ i

ượ t ng.

ế ộ ợ ấ ố ớ ữ ứ ả ộ Ch  đ  tr  c p thai s n đ i v i lao đ ng n , nhìn chung đáp  ng đ ượ   c

ề ả ẻ ủ ệ ứ ụ ụ ữ m c tiêu v  b o v  s c kho  c a ph  n  khi mang thai, sinh con và chăm sóc

ứ ừ ế ườ ể ả con. T  năm 2000 đ n nay, bình quân c  30 ng ộ   i tham gia b o hi m xã h i

ớ ộ ợ ấ ưở ế ộ ả có 1 ng ườ ưở i h ả ng tr  c p thai s n, v i đ  dài h ng ch  đ  thai s n là 90

ố ượ ưở ộ ố ườ ư ế ị ngày. Tuy nhiên, đ i t ng h ng quy đ nh ch a tính đ n m t s  tr ợ   ng h p

ư ườ ự ệ ệ ố ườ ữ nh   nh ng   ng ế i   th c   hi n   bi n   pháp   k   hoách   hoá   dân   s ,   ng i   nuôi

ưỡ ẻ ơ ườ ư ẹ ế ị d ng tr s  sinh khi ng ờ   i m  ch t sau khi sinh con. Ch a quy đ nh th i

ể ả ố ướ ưở ả gian tham gia b o hi m t ể i thi u tr c khi h ng thai s n. Trong th c t ự ế

ườ ườ ể ộ ớ không ít tr ợ ng h p ng ả i lao đ ng m i đóng b o hi m đã sinh con và đ ượ   c

ưở ươ ợ ấ ộ ị h ng 4 tháng nguyên l ng, m t tháng tr  c p. Quy đ nh này d  d n t ễ ẫ ớ ạ   i l m

ụ d ng.v.v...

ế ộ ệ ề ệ ạ ờ ộ Nh  có ch  đ  tai n n lao đ ng và b nh ngh  nghi p mà hàng năm,

ườ ị ư ệ ạ ả ộ hàng ngàn ng ẫ   i b  tai n n lao đ ng, không còn kh  năng làm vi c nh ng v n

ổ ượ ả ộ ố ỗ ơ ị n đ nh đ c cu c s ng. Trung bình m i năm có kho ng h n 2000 ng ườ   i

ưở ợ ấ ế ầ ơ ườ ưở h ng tr  c p 1 l n, đ n nay có h n 13.000 ng i đang h ợ ấ ng tr  c p hàng

ỹ ả ể ệ ả ả ả tháng do qu  b o hi m đ m b o. Tuy nhiên, vi c chia nhóm suy gi m kh ả

ợ ấ ể ậ ộ ộ ườ năng lao đ ng đ  nh n tr  c p còn cách nhau quá r ng, làm cho ng i lao

ở ậ ướ ệ ơ ộ đ ng ủ  c n trên c a nhóm d i thi ề t thòi nhi u h n ng ườ ở ậ i c n d ướ ủ   i c a

ợ ấ ứ ươ ứ ặ ỉ ố ể nhóm trên. M t khác, m c tr  c p ch  tính trên m c l ng t ứ   i thi u và m c

ơ ở ứ ề ươ ư ả ả ộ suy gi m kh  năng lao đ ng, ch a tính trên c  s  m c ti n l ề ng, ti n công

ủ ể ể ả ả ờ ườ ề ộ đóng b o hi m và th i gian tham gia b o hi m c a ng i lao đ ng, đi u đó

ế ữ ệ ả ả ằ ạ ơ ị không đ m b o công b ng. H n th  n a, trách nhi m ch u chi phí tai n n lao

ư ượ ề ệ ệ ộ đ ng, b nh ngh  nghi p tái phát ch a đ ị c quy đ nh rõ.

ế ộ ư ả ổ ữ ả ị ộ ố            Trong nh ng năm qua, ch  đ  h u trí đã đ m b o  n đ nh cu c s ng

ệ ườ ấ ứ ế ặ ộ ổ ộ ủ c a hàng tri u ng ộ i lao đ ng khi h t tu i lao đ ng ho c m t s c lao đ ng.,

ầ ổ ằ ộ ộ ị thông qua đó góp ph n  n đ nh xã h i và công b ng xã h i. Tuy nhiên, ch  đ ế ộ

ị ồ ề ẫ ớ ổ   ư h u trí v n còn b  l ng ghép v i các chính sách khác, đi u này làm cho tu i

ỉ ư ể ấ ả ắ ờ ờ ưở ả ngh  h u th p, th i gian tham gia b o hi m ng n, th i gian h ể   ng b o hi m

ố ủ ữ ế ẫ ấ ộ kéo dài. Đó là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n m t cân đ i c a qu ỹ

ử ấ ự ế ữ ữ ườ ề ả ư h u trí, t ộ  tu t. M t th c t n a là nh ng ng ớ   ể i đóng b o hi m nhi u v i

ư ượ ưở ờ ớ ưở ế ặ ộ th i gian dài, ch a đ c h ng đã ch t, ho c m i h ắ   ờ ng m t th i gian ng n

ế ượ ưở ư ả đã ch t đ c h ng ch a tho  đáng.

ế ộ ấ ộ ố ầ ổ ủ ị ườ Ch  đ  tu t đã góp ph n  n đ nh cu c s ng c a thân nhân ng i lao

ứ ế ị ợ ấ ấ ớ ộ đ ng b  ch t. Tuy nhiên, m c tr c p mai táng phí còn th p so v i chi phí

ự ế ợ ấ ề ấ ườ ị ư ế th c t ; tr  c p ti n tu t hàng tháng cho thân nhân ng ắ   i b  ch t ch a g n

ứ ủ ườ ớ v i m c đóng c a ng i đó.

ỹ ả ể ượ ả ậ ị * Qu  b o hi m xã h i: ộ  đ c qu n lý t p trung theo các quy đ nh v ề

ế ộ ủ ướ ượ ộ ậ ạ ắ ch  đ  tài chính c a Nhà n c, đ c h ch toán đ c l p theo nguyên t c cân

ứ ệ ị ưở ứ ơ ố đ i thu chi. Tuy nhiên, do vi c quy đ nh m c h ng cao h n m c đóng, ... ,

ỹ ễ ẫ ớ ệ ả ỗ ỹ ấ ố ầ ư ầ đ u t ph n qu  nhàn r i không hi u qu , nên qu  d  d n t i m t cân đ i.

ướ ề ả ứ ể c v  b o hi m xã h i: ả          * Qu n lý Nhà n ị ộ  Đã phân đ nh rõ ch c năng

ả ướ ự ứ ệ ể ả ả ộ qu n lý Nhà n c và ch c năng qu n lý s  nghi p b o hi m xã h i. Công tác

ượ ườ ộ ệ ố ủ ể thanh, ki m tra đ c tăng c ng. Chính ph  đã ban hành m t h  th ng văn

ể ệ ể ả ả ộ ườ ố ủ ả b n b o hi m xã h i. Các văn b n đã th  hi n đúng đ ng l ả   i c a Đ ng và

ướ ứ ệ ả Nhà n ự c tuy nhiên, vi c nghiên c u, xây d ng và trình ban hành văn b n còn

ự ố ợ ẽ ữ ả ư ồ ư ể ậ ặ ộ ộ ị   ch m, ch a đ ng b . Ch a có s  ph i h p ch t ch  gi a b o hi m xã h i đ a

ươ ớ ơ ả ơ ộ ph ệ   ng v i c  quan đăng ký kinh doanh, c  quan qu n lý lao đ ng nên vi c

ế ướ ự ề ể ệ ả ạ ế ệ ộ th c hi n b o hi m xã h i còn nhi u h n ch , tr c h t là trong vi c truy

ợ ọ ử ể ậ ả ơ ố ộ ị thu, x  lý các đ n v  đóng ch m, n  đ ng, tr n đóng b o hi m xã h i.

ự ộ ệ ể ạ ậ ả 1.2. Th c tr ng pháp lu t b o hi m xã h i hi n nay ở ệ  Vi t Nam

ơ ở ự ớ ậ ệ   trên c  s  so sánh v i pháp lu t Singapo và thông qua tình hình th c hi n

ộ ể ả ệ b o hi m xã h i Vi t Nam.

ơ ở ườ ố ổ ớ ủ ị ạ ươ Trên c  s  đ ng l ả i đ i m i c a Đ ng và quy đ nh t i ch ng 12 B ộ

ề ệ ả ủ ể ậ ộ ộ lu t lao đ ng, Chính ph  đã ban hành Đi u l B o hi m xã h i kèm theo

ị ị ể ả ố ộ ị Ngh  đ nh s  12/CP ngày 26/1/1995 quy đ nh chính sách b o hi m xã h i Vi ệ   t

ể ủ ư ứ ế ể ớ ế Nam. Nh ng đ  đáp  ng v i xu th  phát tri n c a tình hình kinh t ộ    ­ xã h i

ớ ướ ớ ề ệ ệ ạ ậ ộ m i theo h ng công nghi p hoá, hi n đ i hoá và h i nh p v i n n kinh t ế

ế ớ ậ ả ệ ộ ở ệ ẫ th  gi ể i thì pháp lu t b o hi m xã h i hi n hành Vi ề   t Nam v n còn nhi u

ề ư ợ ấ v n đ  ch a phù h p:

ứ ố ượ ệ ị ể ả ộ ấ , vi c quy đ nh đ i t ng tham gia b o hi m xã h i tuy đã Th  nh t

ượ ở ộ ả ướ ư ể ẹ ệ ẫ đ c   m   r ng   và   phát   tri n   nh ng   v n   còn   h p.   Hi n   nay,   c   n c   có

ệ ệ ả ả ộ ớ ườ ệ ộ ư kho ng 40 tri u lao đ ng, nh ng m i có kho ng 6 tri u ng ắ   i thu c di n b t

ự ượ ế ể ả ả ộ ộ ộ bu c tham gia b o hi m xã h i (chi m kho ng 15% l c l ng lao đ ng xã

ệ ườ ủ ế ể ả ẫ ộ ộ h i), trong đó có 4,4 tri u ng i đã đóng b o hi m xã h i, mà ch  y u v n là

ở ướ ệ ở ộ ơ ở ả ấ ộ lao đ ng ự  khu v c Nhà n c; lao đ ng làm vi c các c  s  s n xu t kinh

ể ả ể ả ố ộ doanh ngoài qu c doanh (k  c  liên doanh) tham gia b o hi m xã h i còn

ế ệ ầ ấ ả ổ ố ộ ộ ỉ ả   th p, ch  chi m g n 15% t ng s  lao  đ ng thu c di n ph i tham gia b o

ộ ắ ủ ể ề ộ ố ớ ị hi m xã h i b t bu c. Đi u này hoàn toàn không gi ng v i quy đ nh c a pháp

ố ượ ậ ộ ở ể ấ ộ lu t Singapore. Đ i t ả ng tham gia b o hi m xã h i Singapore r t r ng,

ế ấ ả ườ ề ể ể ả ộ ộ ầ h u h t t ữ t c  nh ng ng i lao đ ng đ u có th  tham gia b o hi m xã h i và

ượ ả ộ ả ể ệ ặ đ ẻ ủ c b o hi m xã h i b o v , san s  r i ro khi không may g p khó khăn.

ộ ậ ể ạ ả ộ ộ ị , B  lu t lao đ ng đã quy đ nh hai lo i hình b o hi m xã h i là Th  haiứ

ự ư ể ế ệ ả ạ ộ ắ b t bu c và t nguy n, nh ng cho đ n nay lo i hình b o hi m xã h i t ộ ự

ư ệ ượ ề ươ ươ ớ ẫ nguy n v n ch a đ c ban hành. Đi u này t ng đ ữ   ệ ng v i vi c nh ng

ườ ộ ự ườ ệ ộ ươ ng i lao đ ng t do ­ ng ộ i lao đ ng không thu c di n làm công ăn l ng,

ể ả ợ ộ ọ ư   ệ xã viên h p tác xã, nông dân, có nguy n v ng tham gia b o hi m xã h i ch a

ượ ộ ự ể ả ệ đ c tham gia. Trong khi b o hi m xã h i t ệ  nguy n Vi ợ   t Nam "mong đ i

ộ ự ể ả ạ ậ ệ ủ ng m ngùi" thì lo i hình b o hi m xã h i t ờ    nguy n c a Singapore đã ra đ i

ừ ấ ụ ể ữ ữ ậ ị t lâu và đã có nh ng quy đ nh r t c  th . Không nh ng pháp lu t Singapore

ứ ề ị ự ề ệ ệ ị có quy đ nh v  hình th c đóng góp t nguy n mà còn quy đ nh v  vi c ng ườ   i

ộ ắ ể ự ệ ể ộ ộ ộ ả lao đ ng thu c di n tham gia b o hi m xã h i b t bu c có th  t ệ    nguy n

ỹ ộ ớ ỷ ệ ề ề ả ố ơ ế đóng qu  m t kho n ti n thêm n u mu n đóng nhi u h n so v i t l quy

ế ữ ể ả ơ ộ ệ ế ộ ả ư ể ị đ nh. H n th  n a, b o hi m xã h i Vi ấ   t Nam ch a có ch  đ  b o hi m th t

ệ ườ ị ấ ề ộ ế ể ợ nghi p đ  tr  giúp ng ệ i lao đ ng khi b  m t vi c làm trong n n kinh t theo

ế ị ườ ế ộ ừ ậ ị ơ c  ch  th  tr ng thì pháp lu t Singapore đã quy đ nh ch  đ  này. T  đó, ta

ấ ằ ậ ả ể ậ ộ ệ nh n th y r ng pháp lu t b o hi m xã h i Vi ế ụ ẫ   ề t Nam còn nhi u thi u h t d n

ớ ưở ườ ộ ộ t ệ ả i vi c  nh h ng t ớ ợ i l ủ i ích c a ng i lao đ ng trong xã h i, quy n l ề ợ ủ   i c a

ả ắ ộ ọ ư ượ ả h  ch a đ c đ m b o m t cách đúng đ n.

ế ộ ả ứ ụ ụ ể ỗ ộ , m i ch  đ  b o hi m xã h i có ch c năng ph c v  riêng, Th  baứ

ộ ủ ệ ậ ư ể ấ ả ố ồ nh ng vi c t p trung th ng nh t ngu n thu b o hi m xã h i c a năm ch  đ ế ộ

ụ ụ ủ ộ ệ ả ả ộ ỹ ệ ư   vào m t qu  đã làm gi m hi u qu  ph c v  và tính ch  đ ng trong vi c đ a

ạ ủ ừ ệ ồ ờ ể   ra các bi n pháp ngăn ng a tai n n r i ro; đ ng th i làm cho công tác ki m

ớ ệ ể ỹ ặ tra, giám sát thu chi qu  g p khó khăn. Khác v i Vi ỹ ả t Nam, qu  b o hi m xã

ươ ỹ ế ộ ệ ợ ề ộ h i Trung ng Singapore là m t qu  ti t ki m phúc l i, ti n trong qu  đ ỹ ượ   c

ỹ ấ ệ ệ ệ ả ậ ả chia thành 3 tài kho n nên vi c thu chi qu  r t thu n ti n, hi u qu  và tính

ủ ộ ch  đ ng cao.

ể ệ ả ậ ộ ệ ị ứ   t   Nam   quy   đ nh   m c Th   tứ ư,   vi c   pháp   lu t   b o   hi m   xã   h i   Vi

ưở ả ử ứ ơ ớ h ệ ng cao h n m c đóng cùng v i vi c ph i x  lý các chính sách khác nh ư

ế ổ ứ ỉ ư ả ả ầ ướ ổ ắ s p x p t ế  ch c, tinh gi m biên ch ,..., c n ph i ngh  h u tr c tu i làm cho

ỹ ả ụ ư ể ề ế ể ằ ộ qu  b o hi m xã h i ch a cân b ng thu chi, v  lâu dài có th  thi u h t, d ễ

ỹ ả ể ả ơ ộ ẫ ớ d n t i nguy c  qu  b o hi m xã h i phá s n.

ệ ữ ứ ứ ể ị ưở ể ả Đ  nghiên c u, xác đ nh quan h  gi a m c đóng ­ h ư   ng b o hi m h u

ố ế ứ ư ứ ơ ọ ổ trí, c  quan nghiên c u đã đ a ra các thông s  h t s c quan tr ng: tu i ngh ỉ

ỉ ư ủ ữ ỉ ư ổ ổ ư ủ h u c a nam là 60; tu i ngh  h u c a n  là 55; tu i ngh  h u bình quân tính

ỉ ư ố ộ ờ ỹ toán cân đ i qu  là 57; đ  dài th i gian ngh  h u tính bình quân là 12 năm (t ừ

ự ế ổ ọ ổ ấ ể ả tu i th  bình quân d  ki n 69 tu i); t ỷ ệ  l ể    lãi su t đ  b o toàn và phát tri n

ỹ ả ư ể ả ư ể ả qu  b o hi m h u trí kho n 12%/năm; t ỷ ệ  l đóng b o hi m h u trí là 15%

ề ươ ể ể ả ờ ươ ư ố ể ti n l ng, th i gian đóng b o hi m đ  tính l ng h u t i thi u là 15 năm,

ứ ưở ươ ư ộ ố t i đa là 30 năm; m c h ng l ủ ng h u trung bình c a cán b , công ch c t ứ ạ   i

ả ậ ỉ ư ế ể ờ ớ ố th i đi m ngh  h u. V i các thông s  trên, k t qu  l p trình tính toán cho

ấ ườ ứ ươ ư ể ả th y, ng i đóng b o hi m h u trí 15%/tháng trong 15 năm m c l ư   ng h u

ề ươ ủ ể ả đ ượ ưở c h ng là 38% ti n l ng bình quân c a 15 năm đóng b o hi m, ng ườ   i

ứ ươ ề ươ ả đóng 30 năm m c l ng đ ượ ưở c h ng kho ng 62% ti n l ủ   ng bình quân c a

ự ế ể ả ế ộ ả ư ể ệ 30 năm đóng b o hi m. Trong th c t , ch  đ  b o hi m h u trí hi n hành

ượ ứ ươ ể ả ộ ị đ c   quy  đ nh:   có  15  năm  đóng   b o  hi m   xã  h i,  m c   l ư ng   h u   đ ượ   c

ưở ề ươ ằ ủ ể ả h ng b ng 45% ti n l ộ   ng bình quân c a 5 năm đóng b o hi m xã h i

ướ ứ ỗ ỉ ư ộ ượ ể ả tr c khi ngh  h u, sau đó c  m i năm đóng b o hi m xã h i đ ộ   c c ng

ư ố ể ả thêm 2% nh ng t ộ   i đa không quá 75% bình quân 5 năm đóng b o hi m xã h i

ướ ỉ ư ề ươ ứ ứ ể ả ớ tr c khi ngh  h u (m c 75% ti n l ng  ng v i 30 năm đóng b o hi m xã

ử ổ ổ ế ộ ươ ầ ư ộ h i). Đ u năm 2003, có s a đ i b  sung ch  đ  l ộ   ố ớ ng h u đ i v i lao đ ng

ộ ượ ưở ể ả ứ ươ ư ữ n  là 15 năm đóng b o hi m xã h i đ c h ng m c l ề   ng h u là 45% ti n

ươ ứ ỗ ể ả ộ l ả   ng bình quân 5 năm đóng b ohi m xã h i và sau đó c  m i năm đóng b o

ộ ượ ộ ư ể ố hi m xã h i đ c c ng thêm 3% nh ng t ư ậ   i đa cũng không quá 75%. Nh  v y,

ữ ỉ ể ằ ả ộ ộ ộ lao đ ng n  ch  25 năm đóng b o hi m xã h i thì b ng 30 năm lao đ ng nam

ể ả ộ đóng b o hi m xã h i.

ữ ố ưở ự ế ớ So sánh gi a tính toán cân đ i đóng ­ h ng v i th c t ị  quy đ nh ta

th y:ấ

ứ ươ ư ố ể ả ả ố ị ­ M c l ng h u t i thi u tính toán, đ m b o cân đ i là 38%, quy đ nh

ự ế ượ ưở ứ ươ ư ố th c t đ c h ơ ng 45% cao h n 8%. M c l ng h u t ả   i đa tính toán, b o

ự ế ượ ố ị ưở ơ ả đ m cân đ i là 62%, quy đ nh th c t đ c h ả   ng 75% ­ cao h n kho ng

13%.

ứ ươ ề ươ ư ề ằ ­ M c l ng h u b ng 45% ­ 75% đ u tính theo ti n l ng bình quân

ộ ướ ể ỉ ư ả ủ c a 5 năm đóng b o hi m xã h i tr c khi ngh  h u, trong khi tính toán cân

ề ươ ứ ề ố đ i m c 38% ­ 62% đ u tính theo ti n l ủ ng bình quân c a 15 và 30 năm

ứ ươ ể ả ộ đóng b o hi m xã h i. M c l ệ   ng bình quân theo 2 cách tính trên chênh l ch

ầ ả kho ng 1,8 ­ 2 l n.

ế ữ ự ế ệ ơ ố ườ ể ả ộ H n th  n a, th c t hi n nay s  ng i tham gia b o hi m xã h i là

ố ụ ưở ệ ươ ư ệ ề ồ ớ 5,8 tri u, s  th  h ng l ệ   ng h u là 1,6 tri u. Đi u này đ ng nghĩa v i vi c

ườ ườ ỉ ư ứ ệ ớ ổ 19 ng i đi làm nuôi 1 ng i ngh  h u. Và v i m c đóng hi n nay thì t ng s ố

ủ ể ề ả ươ ộ ti n đóng b o hi m xã h i trong 30 năm c a 1 ng ườ ưở i h ng l ỉ ủ ng ch  đ  chi

ả ươ ư ờ ưở ươ tr  l ng h u bình quân 8 năm. Trong khi đó, th i gian h ng l ư ủ   ng h u c a

ườ ỉ ư ự ế ộ ng i ngh  h u bình quân là 16 năm. M t th c t ế ộ ề ư    khác, do ch  đ  v  h u

ườ ể ả ộ ộ ươ ớ s m, t ỷ ệ  l ng i đóng b o hi m xã h i cho m t ng ườ ưở i h ng l ả   ng gi m

ưở ế ộ ờ ỹ ả ế ể ẫ ộ ầ d n. Đóng ít, h ng ch  đ  th i gian dài d n đ n qu  b o hi m xã h i dài

ỉ ủ ế ả ừ ở ố ạ h n ch  đ  kh  năng cân đ i thu chi đ n năm 2019, t năm 2020 tr  đi qu  s ỹ ẽ

ề ả ơ phá s n vì chi nhi u h n thu.

ỹ ả ư ế ể ệ ứ ướ N u nh  qu  b o hi m Vi t Nam đang đ ng tr ả   ơ c nguy c  phá s n,

ề ợ ưở ữ ả ườ ằ ộ ườ quy n l i h ể ng b o hi m gi a ng i lao đ ng không công b ng (ng i lao

ố ườ ề ư ớ ộ đ ng đóng ít v  h u s m s ng lâu đ ượ ưở c h ề ng nhi u; ng ượ ạ c l i ng i đóng

ư ờ ưở ư ặ ưở ư ế th i gian dài ch a h ng h u ho c h ng vài năm thì ch t thì ch a đ ượ   c

ưở ọ ượ ưở ứ ả h ợ ấ ng tho  đáng, m c tr  c p cho gia đình h  đ c h ể   ng không đáng k  so

ứ ể ộ ươ ạ ỹ ả ớ v i m c đóng) thì qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore l ạ ộ   i ho t đ ng

ệ ượ ệ ả ằ ợ ườ ấ r t hi u qu , công b ng, thu chi h p lý và không có hi n t ng ng i đi làm

ườ ề ư ỹ ả ể ở ộ ươ nuôi ng i v  h u. S  dĩ là do qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore là

ỹ ế ộ ệ ợ ượ ừ ữ m t qu  ti t ki m phúc l ộ i xã h i, đ c đóng góp hoàn toàn t ả    nh ng kho n

ề ườ ỹ ộ ủ ả ti n mà ng i đóng qu  n p vào tài kho n cá nhân c a mình và sau này h ọ

ả ủ ủ ự ề ổ ườ ỹ cũng rút ti n d a trên tài kho n c a mình. Khi đ  55 tu i, ng i đóng qu  có

ỹ ớ ề ề ể ề ả ỏ ọ ộ ệ quy n rút ti n kh i qu  v i đi u ki n h  đã đ  dành m t kho n ti n t ề ố   i

ọ ẽ ượ ủ ư ể ả ỗ ọ ả thi u trong tài kho n h u trí c a h  và m i tháng h  s  đ c tr ả    1 kho n

ấ ị ế ề ế ề ặ ả ti n nh t đ nh đ u đ n cho đ n khi tài kho n h t.

Ộ Ố Ế Ằ Ậ Ệ Ị Ả   2. M T S  KI N NGH  NH M HOÀN THI N PHÁP LU T B O

Ộ Ố Ộ Ậ Ề Ế Ể Ệ HI M XàH I TRONG ĐI U KI N H I NH P KINH T  QU C T Ế

Ả Ẩ Ậ Ể Ị Ộ VÀ CHU N B  BAN HÀNH LU T B O HI M XàH I

ả ượ ủ ữ ề ấ ụ ể 2.1. Nh ng v n đ  tham kh o đ c c a Singapore đ  áp d ng vào

ệ Vi t Nam.

ậ ằ ậ ả ủ ể ể ộ ệ t Nam đã có Không th  ph  nh n r ng pháp lu t b o hi m xã h i Vi

ữ ệ ệ ư ệ ố ể ả ự ấ nh ng thành t u r t đáng khích l ộ    trong vi c đ a h  th ng b o hi m xã h i

ế ộ ả ủ ệ ể ổ ị ị ủ ướ c a n ộ   c ta vào quy c  và  n đ nh.Vi c quy đ nh các ch  đ  b o hi m xã h i

ườ ộ ổ ị ượ ộ ố đã giúp cho ng i lao đ ng  n đ nh đ ặ ủ   c cu c s ng khi không may g p r i

ự ế ệ ố ậ ả ộ ủ ể ệ ro. Tuy nhiên, trên th c t h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i c a Vi t Nam

ượ ế ầ ề ế ệ ạ ắ ả ư ch a đ ụ   c hoàn thi n, còn nhi u thi u sót và h n ch  c n ph i kh c ph c

ậ ả ế ượ ữ ề trong khi đó thì pháp lu t Singapore đã gi i quy t đ ộ   ấ c nh ng v n đ  đó m t

ệ ả ọ cách nhanh g n và hi u qu .

ủ ướ ệ ổ ố ộ ệ ả Trong t ng s  40 tri u lao đ ng c a n ớ c ta hi n nay, m i có kho ng 6

ườ ể ệ ả ộ ộ ơ ườ ệ tri u ng i lao đ ng tham gia b o hi m xã h i, còn h n 30 tri u ng i lao

ư ượ ậ ẫ ẫ ợ ả ộ đ ng v n đang "mong đ i ng m ngùi" mà v n ch a đ ể   c tham gia b o hi m

ệ ệ ể ả ắ ộ ộ ộ ộ ơ xã h i do không thu c di n b t bu c đóng b o hi m xã h i. H n 30 tri u lao

ộ ự ể ấ ạ ả ợ ệ ộ đ ng này đang r t mong đ i lo i hình b o hi m xã h i t nguy n ra đ i đ ờ ể

ể ượ ậ ươ ư ệ ề ả ỉ ọ h  có th  đ c nh n l ớ ng h u khi v  già. Tuy m i ch  có kho ng 6 tri u lao

ộ ủ ỹ ả ư ể ể ả ệ ộ đ ng tham gia b o hi m xã hôi nh ng qu  b o hi m xã h i c a Vi t Nam

ề ẩ ớ ộ ề ả ờ nhìn sâu xa v i đ  dài th i gian kho ng 10 ­ 20 năm, đang ti m  n nhi u nguy

ễ ẫ ớ ề ấ ố ả ơ ơ c  trong v n đ  tài chính, cân đ i thu chi, d  d n t i nguy c  phá s n. Trong

ố ượ ộ ượ ể ạ ả khi đó Singapore, đ i t ng và ph m vi tham gia b o hi m xã h i đ c m ở

ơ ớ ệ ố ớ ấ ả ườ ộ ộ r ng h n so v i Vi t Nam, đ i v i t t c  ng ỹ ả   ư i lao đ ng nh ng qu  b o

ể ươ ủ ệ ả ẫ ấ ộ hi m xã h i Trung ạ ộ ng c a Singapore v n ho t đ ng r t hi u qu  và thu chi

ộ ủ ư ậ ỹ ả ể ở ệ ộ ợ h p lý. S  dĩ nh  v y là do qu  b o hi m xã h i c a Vi t Nam là m t qu ỹ

ạ ộ ẻ ủ ấ ắ ố ườ ậ t p trung th ng nh t, ho t đ ng theo nguyên t c san s  r i ro, ng i đi làm

ườ ề ư ế ậ ố ườ ộ nuôi ng i v  h u. Chính vì v y, n u s  ng i lao đ ng đang đi làm càng

ả ố ườ ề ư ệ ề ư ớ ổ ế ễ gi m, s  ng i v  h u càng tăng, vi c v  h u s m di n ra càng ph  bi n thì

ỹ ả ộ ệ ễ ạ ấ ố ể qu  b o hi m xã h i Vi t Nam càng d  lâm vào tình tr ng m t cân đ i thu

ỹ ả ể ộ ươ ạ ộ ỹ chi. Còn qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore l i là m t qu  thành

ỹ ượ ề ầ ệ ả ả ph n, ti n trong qu  đ c chia thành 3 tài kho n, nên vi c qu n lý và thu chi

ế ữ ỹ ả ể ễ ể ơ ộ   ơ cũng d  dàng ki m tra và giám sát h n. H n th  n a, qu  b o hi m xã h i

ươ ỹ ế ộ ệ ợ ượ Trung ng Singapore là m t qu  ti t ki m phúc l i, đ c đóng góp hoàn

ừ ữ ề ườ ỹ ộ ả toàn t ả  nh ng kho n ti n mà ng ủ   i đóng qu  n p vào tài kho n cá nhân c a

ề ự ả ủ ủ ọ ổ   mình, và sau này h  cũng rút ti n d a trên tài kho n c a mình. Khi đ  55 tu i,

ườ ỹ ượ ỹ ớ ệ ề ể ề ọ ỏ ng i đóng qu  đ c phép rút ti n kh i qu  v i đi u ki n h  đã đ  dành 1

ề ố ả ứ ỗ ư ủ ể ả ọ kho n ti n t i thi u trong tài kho n h u trí c a h  và c  m i tháng khi v ề

ọ ượ ấ ị ề ế ế ả ả ả ư h u, h  đ ệ   c tr  1 kho n ti n nh t đ nh cho đ n khi h t tài kho n đó. Vi c

ư ậ ủ ừ ả ả ị ườ ộ quy đ nh nh  v y c a Singapore v a đ m b o cho ng ề ư   i lao đ ng khi v  h u

ươ ể ả ỹ ả ư ể ả ộ ố có l ộ   ừ ng h u đ  b o đ m cu c s ng v a giúp cho qu  b o hi m xã h i

ươ ỹ ả ể ố Trung ộ   ư ậ ng Singapore cân đ i thu chi. Nh  v y, khi mà qu  b o hi m xã h i

ệ ứ ướ ơ ấ ố ạ ạ ủ dài h n c a Vi t Nam đang đ ng tr c nguy c  m t cân đ i thì t i sao chúng

ủ ể ề ả ả ta không tham kh o cách đóng, thu chi b o hi m c a Singapore? Ti n trong

ộ ủ ỹ ả ể ệ ả qu  b o hi m xã h i c a Vi t Nam cũng nên chia thành các tài kho n thành

ể ễ ỹ ả ể ể ầ ệ ừ ỏ ph n đ  d  dàng thu chi, ki m tra. Qu  b o hi m Vi t Nam nên t b  nguyên

ườ ườ ề ư ạ ộ ạ ộ ắ t c ho t đ ng là ng i đi làm nuôi ng i v  h u mà nên ho t đ ng tham

ả ủ kh o c a Singapore.

ể ố ạ ạ ớ ọ ổ          Đ   đ i   phó   v i   tình   tr ng   tu i   th   và   l m   phát   ngày   càng   tăng,

ề ố ứ ả ị ả ể ể Singapore đã quy đ nh tăng m c kho n ti n t i thi u ph i đ  dành trong tài

ủ ư ả ườ ữ ể ả ằ ộ kho n h u trí c a ng ả i lao đ ng đ  nh m đ m b o cho nh ng ng ườ ề  i v

ơ ả ượ ạ ổ ậ ư h u có 1 thu nh p c  b n và nó đ ế   c thay đ i hàng năm do l m phát. N u

ư ậ ệ ự ẩ ơ ở nh  v y thì Vi ị t Nam cũng nên có s  chu n b  cho nguy c  đó b i không ch ỉ

ả ố ề ấ ạ ớ ướ ặ ớ có Singapore m i ph i đ i m t v i tình tr ng đó mà r t nhi u n c trên th ế

ớ ạ ừ ặ ệ ư ậ ệ gi ả i cũng g p ph i, không lo i tr Vi t Nam. Nh  v y, Vi t Nam cũng nên

ộ ể ả ứ ả ả ị ộ ố   ể có quy đ nh tăng m c phí đóng b o hi m xã h i đ  đ m b o cho cu c s ng

ườ ộ ủ c a ng i lao đ ng.

ế ữ ơ ệ ệ ử ụ ể ả H n th  n a, Vi ề   t Nam có th  tham kh o Singapore vi c s  d ng ti n

ỹ ả ỹ ấ ể ề ệ ạ ả ả trong qu  r t linh ho t và hi u qu . Các kho n ti n đóng qu  b o hi m xã

ươ ượ ư ả ỗ ộ h i Trung ng Singapore đ ề   ủ c đ a vào tài kho n c a m i cá nhân và đi u

ả ơ ư ệ ệ ộ ườ ộ ị đó đã làm tăng tính l u đ ng. Nó hi u qu  h n vi c ng i lao đ ng b  trói

ề ươ ộ ư ả bu c vào các chính sách v  l ề ng h u. Các kho n ti n đóng cũng giúp tăng

ề ả ế ệ ặ ệ ỹ ạ ử ụ ữ ầ kho n ti n ti t ki m, đ c bi t là trong nh ng năm đ u. Qu  l ề   i s  d ng ti n

ầ ư ủ ứ ề ạ ệ cho vi c đ u t ủ  ch ng khoán c a Chính ph  và đi u này đã giúp t o ra 1

ủ ặ ủ ọ ồ ệ ự ề ự ngu n quan tr ng cho các d  án c a Chính ph , đ c bi t là d  án v  nhà

ố ề ụ ữ HDB. Trong nh ng năm sau, khi s  ti n thâm h t đã có lãi, các thành viên l ạ   i

ượ ử ụ ể đ c s  d ng đ  mua nhà cho mình.

ộ ự ậ ữ ề ệ ệ ạ ấ          Có m t s  th t là tình tr ng th t nghi p đang hi n h u trong n n kinh

ướ ố ẻ ơ ấ ế ướ t  n c ta và đang có xu h ng gia tăng. Do c  c u dân s  tr  nên l c l ự ượ   ng

ướ ế ệ ả ồ ỗ ộ lao đ ng n c ta khá d i dào. M i năm có kho ng 1,1 đ n 1,2 tri u ng ườ   i

ướ ộ ổ ữ ệ ầ ộ ổ ơ b ớ   c vào đ  tu i lao đ ng, c n có vi c làm. H n n a, do quá trình đ i m i

ế ộ ộ ệ ậ ộ ướ ề n n kinh t , m t b  ph n lao đ ng trong các doanh nghi p nhà n c không

ượ ư ố ệ ườ ớ ố ư ộ ả ế ắ s p x p đ ị c vi c làm, b  dôi d . S  ng i này c ng v i s  ch a gi ế   i quy t

ệ ướ ồ ọ ổ ố ườ ầ ả ủ vi c làm c a các năm tr c t n đ ng làm cho t ng s  ng i c n ph i gi ả   i

ế ớ ầ ệ ườ ự ế ớ ư ậ ệ quy t vi c làm lên t i g n 8 tri u ng ộ i. V i m t th c t nh  v y thì pháp

ậ ả ộ ệ ể lu t b o hi m xã h i Vi ả t Nam cũng nên tham kh o Singapore là ban hành

ệ ể ấ ườ ộ ỡ ườ ả b o hi m th t nghi p cho ng ể i lao đ ng đ  giúp đ  ng ộ i lao đ ng khi

ộ ố ằ ổ ệ ấ ị ủ ọ không may m t vi c làm nh m  n đ nh cu c s ng c a h .

ề ự ả ậ ả ộ ế ể ậ ị 2.2. Nh n xét v  d  th o lu t b o hi m xã h i và nêu ki n ngh .

ờ ủ ộ ấ ế ự ể ộ ả          S  ra đ i c a b o hi m xã h i là m t t ọ   t y u khách quan khi mà m i

ấ ự ầ ả ế ả ộ ề thành viên trong xã h i đ u c m th y s  c n thi ệ ố   t ph i tham gia h  th ng

ể ầ ộ ế ả ế ể ả ộ ườ ả b o hi m xã h i và c n thi t ph i ti n hành b o hi m xã h i cho ng i lao

ộ ủ ể ả ệ ướ ề ượ ị ộ đ ng. B o hi m xã h i c a Vi t Nam tr c nay đ u đ c quy đ nh trong các

ộ ậ ề ệ ả ậ ả ộ ờ văn b n pháp lu t và sau này khi B  lu t lao đ ng ra đ i, Đi u l ể    b o hi m

ộ ượ ủ ủ ố ị ị xã h i  đ c ban hành kèm theo Ngh   đ nh s  12/CP  c a Chính ph  ngày

ộ ượ ể ố ị ả 26/1/1995 thì b o hi m xã h i đ ấ c quy đ nh th ng nh t trong đó. Tuy nhiên,

ệ ố ể ả ộ ở ọ ứ ạ   khi mà h  th ng b o hi m xã h i ngày càng tr  nên quan tr ng và ph c t p,

ề ệ ả ộ ủ ể ị ệ các quy đ nh trong Đi u l b o hi m xã h i c a Vi ầ t Nam đã d n không còn

ậ ả ự ể ệ ả ợ ộ phù h p thì vi c ph i xây d ng và cho ban hành Lu t b o hi m xã h i cũng là

ề ấ ế ự ả ậ ả ữ ể ộ ộ ệ ượ m t đi u t t y u n a. D  th o Lu t b o hi m xã h i Vi t Nam đã đ c ban

ỷ ườ ụ ế ể ả ậ ấ ố ộ hành và U  ban Th ng v  Qu c h i đang th o lu n và l y ý ki n đ  cho ra

ự ậ ậ ả ộ ẽ ứ ể ể ả ộ ờ đ i Lu t b o hi m xã h i. Theo d  lu t, m c đóng b o hi m xã h i s  tăng

ừ ế ộ ư ữ ế ố ố t ả   ổ ề  20 đ n 26% và đa s  nh ng thay đ i v  ch  đ  h u trí,  m đau, thai s n,

ệ ề ệ ề ạ ộ ợ ườ tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p, ... đ u có l i cho ng ộ i lao đ ng đóng

ể ộ ả b o hi m xã h i.

ự ả ậ ả ể ộ ồ ươ ề ơ D  th o Lu t b o hi m xã h i bao g m 10 ch ớ   ng, nhi u h n so v i

ề ệ ả ể ộ ươ ữ ươ ượ Đi u l b o hi m xã h i 3 ch ng, đó là nh ng ch ng đ ớ   ị c quy đ nh m i

ở ề ệ ả ể ể ả ộ hoàn toàn mà Đi u l b o hi m xã h i không có: B o hi m xã h i t ộ ự

ủ ụ ự ệ ể ệ ể ệ ả ấ ả ộ nguy n, b o hi m th t nghi p và th  t c th c hi n b o hi m xã h i.

ố ượ ề ộ ắ ể ả ộ ạ          V  ph m vi, đ i t ng tham gia b o hi m xã h i b t bu c đã đ ượ ự  c d

ở ộ ữ ữ ả ậ ơ ườ ướ th o lu t m  r ng h n n a, giúp cho nh ng ng ộ i lao đ ng tr c kia không

ượ ể ả ả ộ ượ ố đ c tham gia b o hi m xã h i nay đã tho  mãn đ ế ữ   ơ c ý mu n. H n th  n a,

ứ ả ộ ự ể ậ ị ệ ả ự ả d  th o lu t đã quy đ nh hình th c b o hi m xã h i t ể    nguy n và b o hi m

ứ ệ ề ấ ườ ằ ộ ợ th t nghi p, hai hình th c mà nhi u ng i lao đ ng h ng mong đ i trong

ế ủ ề ệ ả ữ ụ ữ ể ắ ạ nh ng năm qua, kh c ph c nh ng h n ch  c a Đi u l ộ    b o hi m xã h i.

ứ ả ộ ự ể ờ ẽ ệ ệ ơ Hình th c b o hi m xã h i t nguy n ra đ i s  giúp cho h n 30 tri u ng ườ   i

ể ượ ứ ộ ậ ươ ư ợ lao đ ng đang mong đ i hình th c này có th  đ c nh n l ng h u khi v ề

ộ ố ể ả ể ệ ả ả ấ ầ ờ già đ  đ m b o cu c s ng. B o hi m th t nghi p ra đ i cũng góp ph n giúp

ườ ị ấ ệ ộ ượ ậ ị ữ cho nh ng ng i lao đ ng b  m t vi c làm có đ ộ   ể ổ c thu nh p đ   n đ nh cu c

s ng.ố

ế ộ ả ổ ớ ự ề ể ộ ộ ắ          V  các ch  đ  b o hi m xã h i b t bu c có s  thay đ i l n và thêm

ư ề ị ạ ề ợ ườ ộ ớ ổ nhi u quy đ nh m i b  sung nh ng tóm l i đ u có l i cho ng i lao đ ng.

ế ộ ố ờ ưở ượ ổ ơ ­ Ch  đ   m đau: th i gian h ng đ c kéo dài h n 10 ngày,b  sung

ề ưỡ ề ị ồ ứ ụ ứ ẻ ố đi u 23 quy đ nh v  d ng s c, ph c h i s c kho  sau khi  m, giúp cho

ườ ộ ơ ờ ỉ ưỡ ứ ể ể ng i lao đ ng có thêm th i gian ngh  ng i, d ng s c  đ  có th  nhanh

ụ ứ ứ ưở ả ấ ồ ỏ ộ chóng h i ph c s c kh e, tham gia lao đ ng s n xu t. M c h ng cũng đ ượ   c

ố ử ổ s a đ i giúp cân đ i thu chi.

ế ộ ố ượ ả ưở ệ ưở ­ Ch  đ  thai s n: đ i t ng h ề ng và đi u ki n h ng đ ượ ử ổ   c s a đ i

ụ ắ ơ ượ ụ ạ ườ ợ h p lý h n, đã kh c ph c đ ạ c tình tr ng l m d ng: ng ộ i lao đ ng đóng

ớ ượ ắ ộ ờ ế ộ ể ả b o hi m m i đ c m t th i gian ng n mà đã đ ượ ưở c h ả   ng ch  đ  thai s n.

ờ ưở ế ộ ả ượ ơ ổ ị Th i gian h ng ch  đ  thai s n cũng đ c quy đ nh dài h n và b  sung thêm

ườ ữ ể ợ ộ ố ề nhi u tr ng h p giúp cho lao đ ng n  có th  mang thai và sinh con t t.

ế ộ ề ệ ệ ạ ổ ộ ­ Ch  đ  tai n n lao đ ng và b nh ngh  nghi p: b  sung thêm tr ườ   ng

ứ ề ệ ậ ạ ộ ợ ượ h p đ ệ c xác nh n là tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p. M c tr  c p đ ợ ấ ượ   c

ụ ụ ợ ấ ứ ầ ớ ơ ợ ấ ử ổ s a đ i cao h n so v i m c cũ. Tr  c p ph c v  và tr  c p 1 l n khi ng ườ   i

ề ệ ệ ế ạ ặ ộ ộ ượ lao đ ng ch t do tai n n lao đ ng ho c b nh ngh  nghi p cũng đ c quy

ứ ề ề ơ ớ ổ ị ượ ả ị đ nh cao h n so v i m c cũ. u thay đ i, nhi u quy đ nh đã đ c gi i thích rõ

ễ ể ứ ơ ợ ấ ộ ố ườ ợ ơ h n và d  hi u h n, m c tr c p trong m t s  tr ng h p tăng lên giúp

ườ ộ ố ể ổ ậ ộ ọ ị ng ư   i lao đ ng và gia đình h  có thêm thu nh p đ   n đ nh cu c s ng nh :

ợ ấ tr  c p mai táng, ...

ự ả ậ ả ổ ớ ề ộ ể          Nhìn chung, d  th o Lu t b o hi m xã h i đã có nhi u thay đ i l n và

ữ ề ợ ườ ụ ượ ắ ộ ữ ổ nh ng thay đ i đó đ u có l i cho ng i lao đ ng, kh c ph c đ ạ   c nh ng h n

ế ủ ề ệ ả ứ ể ộ ượ ề ch  c a Đi u l b o hi m xã h i, đáp  ng đ ợ ủ c mong đ i c a nhi u ng ườ   i

lao đ ng.ộ

ừ ế ộ ộ ị Tuy nhiên, t góc đ  cá nhân, tôi cũng xin có m t vài ki n ngh  cho d ự

ệ ằ ả ậ ầ ự ả th o lu t nh m giúp d  th o thêm ph n hoàn thi n:

ế ộ ả ứ ể ấ ộ ị ợ ơ Th  nh t, tuy các ch  đ  b o hi m xã h i đã quy đ nh có l i h n cho

ườ ở ộ ố ượ ư ộ ưở ệ ưở ng i lao đ ng nh : m  r ng đ i t ng h ề ng và đi u ki n h ng, tăng

ưở ưở ự ế ư ứ m c h ờ ng và th i gian h ng nh ng nói chung trên th c t ủ ụ , th  t c đ ể

ượ ưở ắ ố ế ộ ứ ợ ấ đ c h ấ ườ ng các ch  đ  này còn r t r m rà và r c r i, m c tr c p mà

ườ ượ ưở ườ ế ườ ộ ng ộ i lao đ ng đ c h ng th ng đ n tay ng ậ   ậ i lao đ ng ch m. Do v y,

ồ ơ ưở ự ậ ủ ụ ể ị ế ộ ả ể mà d  lu t có th  quy đ nh th  t c và h  s  h ng các ch  đ  b o hi m càng

ố ạ ậ ợ ườ ộ ả ơ đ n gi n càng t t, t o thu n l i cho ng i lao đ ng nhanh chóng đ ượ ưở   ng c h

ộ ố ị ể ổ đ   n đ nh cu c s ng.

ề ề ứ ệ ưở ươ ự ư ệ Th  hai, v  đi u ki n h ng l ng h u luôn có s  cách bi ổ t tu i tác

ữ ữ ữ ề ổ ộ ề ư ớ   gi a nam và n  là 5 tu i. Đi u này có nghĩa là lao đ ng n  luôn v  h u s m

ư ậ ữ ự ằ ộ ớ ơ h n so v i lao đ ng nam là 5 năm. Nh  v y, không có s  công b ng gi a lao

ớ ữ ở ổ ẫ ố ề ở ộ ộ đ ng khác gi i, b i nhi u lao đ ng n tu i 55 và trên 55 v n mu n lao

ọ ẫ ể ế ặ ậ ố ố ộ ộ đ ng và c ng hi n, ho c đôi khi h  v n mu n lao đ ng đ  có thu nh p cho

gia đình.

Ậ

Ế

K T LU N

ệ ố ể ả ậ ộ ộ ấ          B o hi m xã h i là b  ph n c u thành trong h  th ng chính sách kinh

ộ ủ ế ề ố ớ ệ ế t ­   xã   h i   c a   nhi u   qu c   gia   trên   th   gi i,   trong   đó   có   Vi t   Nam   và

ữ ế ể ộ ọ ố ớ   Singapore, là m t trong nh ng chính sách quan tr ng không th  thi u đ i v i

ườ ể ể ả ộ ỡ ộ ng ờ i lao đ ng. B o hi m xã h i ra đ i và phát tri n đã giúp đ  cho hàng

ườ ộ ở ế ớ ắ ố ậ ệ tri u ng i lao đ ng các qu c gia trên kh p th  gi i có thêm thu nh p đ ể

ặ ủ ộ ố ư ố ả ổ ộ ị ả đ m b o và  n đ nh cu c s ng khi không may g p r i ro xã h i nh   m đau,

ệ ệ ệ ề ạ ả ấ ộ thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh  nghi p, m t vi c làm,...

ậ ả ệ ố ể ể ả ộ ộ ủ            Chính sách b o hi m xã h i và h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i c a

ệ ố ườ ủ ố ộ qu c gia nào càng hoàn thi n thì ng i lao đ ng c a qu c gia đó càng đ ượ   c

ệ ợ ủ ầ ộ ế ộ ả b o v  l i ích m t cách chính đáng và đ y đ , kinh t ­ xã h i càng phát

ụ ệ ể ậ ả ố ị ầ tri n. Chính vì v y, mà các qu c gia c n ph i liên t c hoàn thi n các quy đ nh

ệ ố ộ ủ ớ ự ể ả ố ợ trong h  th ng b o hi m xã h i c a qu c gia mình cho phù h p v i s  thay

ừ ệ ằ ả ườ ả ộ ổ ủ ấ ướ đ i c a đ t n ạ c trong t ng giai đo n nh m b o v  ng i lao đ ng, b o v ệ

ế ộ ủ ố ệ ộ ề chính n n kinh t ­ xã h i c a qu c gia đó. Vi ố t Nam ­ m t qu c gia nghèo và

ế ớ ớ ơ ấ ấ ự đông dân trên th  gi ố ẻ i v i c  c u dân s  tr  cũng đang g p rút t ệ    hoàn thi n

ậ ả ệ ể ằ ẩ ố ộ ủ ệ ố h  th ng pháp lu t b o hi m xã h i c a qu c gia mình b ng vi c chu n b ị

ậ ả ử ữ ế ể ổ ộ ị ban hành Lu t b o hi m xã h i thay th  và s a đ i nh ng quy đ nh không

ề ệ ả ộ ượ ể ướ ợ h p lý trong Đi u l b o hi m xã h i đ c ban hành tr c kia. Tuy nhiên, dù

ư ế ữ ề ổ ọ ị ướ có thay đ i nh  th  nào đi n a  thì đi u quan tr ng là đ nh h ể   ng phát tri n,

ớ ờ ố ủ ườ ả ộ ầ c n quan tâm thích đáng t i đ i s ng c a ng ầ i lao đ ng, c n b o v  h ệ ọ

ướ ữ ộ tr ủ c nh ng r i ro xã h i.

Ả

Ệ

TÀI LI U THAM KH O

ể ả ộ ườ ạ ọ ế ố ộ 1. Giáo trình b o hi m xã h i ­ Tr ng Đ i h c Kinh t qu c dân Hà N i.

ữ ề ể ả ầ ộ ế ấ ả ố 2. B o hi m xã h i ­ nh ng đi u c n bi ộ   t ­ Nhà xu t b n th ng kê Hà N i

2001.

ề ệ ả ể ộ ệ ố ị ị 3. Đi u l b o hi m xã h i Vi t Nam ban hành kèm theo Ngh  đ nh s  12/CP

ủ ủ ngày 26/1/1995 c a Chính ph .

ề ệ ử ổ ố ổ ị ị ủ   4. Ngh  đ nh s  01/2003 NĐ­CP ngày 09/01/2003 v  vi c s a đ i, b  sung c a

ề ệ ả ộ Đi u l ể  b o hi m xã h i.

ư ướ ẫ 5. Thông t 07/2003 TT­BLĐTBXH ngày 12/03/2003 h ộ   ng d n thi hành m t

ố ị ị ố ề ủ s  đi u c a Ngh  đ nh s  01/2003 NĐ­CP.

ự ả ể ộ ậ ả 6. D  th o 9 Lu t b o hi m xã h i.

ể ế ổ ộ ộ ộ ươ ả 7. Báo cáo t ng k t chính sách b o hi m xã h i ­ B  Lao đ ng, th ng binh

ộ và xã h i ngày 10/08/2005.

ề ớ ữ ự ể ả ạ ấ ộ ộ ậ   8. Th c tr ng chính sách b o hi m xã h i và nh ng v n đ  m i trong b  lu t

ử ổ ổ ộ lao đ ng đã s a đ i, b  sung.

ế ộ ư ả ở ừ ủ ả ộ 9. C i cách ch  đ  h u trí Đông Nam Á t sau cu c kh ng ho ng năm1997

ư ườ ạ ọ ố ­ Giáo s  Mukul G. Asher, tr ng Đ i h c Qu c gia Singapore và Chuyên gia

ứ ế ọ ườ ạ ọ ố nghiên c u Amarendu Nandy, khoa kinh t h c, tr ng  Đ i h c Qu c gia

Singapore ­ Tháng7/2004

ậ ề ể ạ ộ ươ ỹ ả 10. Đ o lu t v  qu  b o hi m xã h i Trung ng Singapore.

ự ể ệ ế ả ổ ộ 11. T ng k t tình hình th c hi n chính sách b o hi m xã h i Trung ươ   ng

Singapore­ Herbert Smith.