LUẬT HIẾN PHÁP NƯỚC NGOÀI
NHẬN ĐỊNH..................................................................................................................................4
1. Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp
giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức...............................................................4
2. Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787 đã chính thức trao cho hệ thống Toà án thẩm
quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến..................................................4
3. Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa
Kỳ giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức.........................................................4
4. Phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ giống với Hội đồng
Bảo hiến Cộng hòa Pháp..............................................................................................................5
5. Các phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Tòa án Hiến
pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có cơ quan cưỡng chế thi hành....5
6. Phương pháp bảo hiến của Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức giống với Hội đồng
Bảo hiến Cộng hòa Pháp..............................................................................................................5
7. Trong các cuộc bầu cử Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, người trúng cử Tổng thống
luôn nhận được sự ủng hộ của số đông cử tri..............................................................................6
8. Theo quy định của Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787, Tổng thống là do cử tri trực
tiếp bầu ra....................................................................................................................................6
9. Thụy Sĩ là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở Châu âu lục địa................................6
10. Theo Hiến pháp Liên bang Nga năm 1993, Tổng thống Liên bang có thể sử dụng quyền
giải tán Đuma quốc gia trong mọi trường hợp.............................................................................6
11. Theo Hiến pháp Liên bang Nga năm 1993, Toà án Hiến pháp là cơ quan có thẩm quyền kết
tội và phế truất Tổng thống Liên Bang........................................................................................7
12. Chủ tịch Thượng viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là Chủ tọa phiên đàn hạch Tổng thống tại
Thượng viện.................................................................................................................................7
13. Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Cộng hòa
Pháp thì Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện......................................................................7
14. Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Vương
quốc Anh thì Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện...............................................................7
15. Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Hợp chúng
quốc Hoa Kỳ thì Thượng viện yếu thế hơn so với Hạ viện.........................................................8
16. Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Nhật bản
trên thực tế hiện nay thì Hạ viện hoàn toàn thắng thế so với Thượng viện.................................8
17. Các quốc gia tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện thì cả Thượng Nghị viện và Hạ
Nghị viện đều do cử tri trực tiếp bầu ra.......................................................................................8
18. Hiến pháp 1946 của Nhật Bản đã chính thức xác lập ưu thế của Thượng Nghị viện so với
Hạ Nghị Viện...............................................................................................................................9
1
19. Theo Hiến pháp 1946 của Nhật Bản, Thủ tướng là do Hạ Nghị Viện bầu ra........................9
20. Trong chính thể đại nghị, trách nhiệm của Chính phủ trước Nghị viện là trách nhiệm pháp
lý..................................................................................................................................................9
21. Trong chính thể cộng hòa hỗn hợp, Nghị viện có quyền bất tín nhiệm tất cả các thành viên
của Chính phủ..............................................................................................................................9
22. Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa Pháp và Cộng hòa Liên bang Đức tiến hành luận tội
Tổng thống theo một thủ tục giống nhau.....................................................................................9
23. Vương quốc Anh tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện nhằm để dung hoà quyền lợi
giữa bang lớn và bang nhỏ trong Nhà nước liên bang...............................................................10
24. Tòa tối cao là cơ quan xét xử cao nhất của Vương quốc Anh.............................................10
25. Bộ tư pháp là cơ quan quản lý hệ thống tòa án ở Vương quốc Anh và Bộ trưởng tư pháp là
Tổng công tố của nước Anh.......................................................................................................10
26. Để thực hành quyền công tố, Vương quốc Anh thành lập hệ thống công tố trực thuộc
Chính phủ và Bộ trưởng Bộ tư pháp là Tổng công tố của Vương quốc Anh............................10
LÝ THUYẾT................................................................................................................................11
1.Anh (Chị) hãy phân tích điểm khác nhau cơ bản về cách thức thành lập và vị trí, vai trò của
Nguyên thủ quốc gia theo các chính thể đại nghị, cộng hòa tổng thống và cộng hòa hỗn hợp và
giải thích vì sao có sự khác nhau này?.......................................................................................11
2. Anh (Chị) hãy phân tích điểm khác nhau cơ bản trong mối quan hệ giữa cơ quan lập pháp
và cơ quan hành pháp theo các chính thể đại nghị, cộng hòa tổng thống và cộng hòa hỗn hợp
và giải thích vì sao có sự khác nhau này?..................................................................................14
3. Anh (Chị) hãy phân tích điểm khác nhau cơ bản về cơ sở hình thành các mô hình chính thể
đại nghị, cộng hòa tổng thống và vai trò của Charles De Gaulle trong việc sáng tạo ra chính
thể cộng hòa hỗn hợp?...............................................................................................................17
4. Anh (Chị) hãy phân tích vai trò của Charles De Gaulle trong việc sáng tạo ra chính thể cộng
hòa hỗn hợp. Đảng chính trị đã làm biến dạng chính thể cộng hòa hỗn hợp như thế nào?.......21
5. Yếu tố Đảng chính trị đã làm biến dạng các chính thể đại nghị, cộng hòa tổng thống và cộng
hòa hỗn hợp như thế nào và quy luật chung của những sự biến dạng này là gì?......................22
6. Anh (Chị) hãy giải thích vì sao nói với những sáng tạo của Charles De Gaulle trong bản
Hiến pháp 1958 (khai sinh ra nền Cộng hòa thứ V của nước Pháp) đã đặt dấu chấm hết cho
thời kỳ hoàng kim của Nghị viện...............................................................................................31
7. Anh (Chị) hãy giải thích vì sao có ý kiến cho rằng trong hoạt động lập pháp của Cộng hòa
Pháp hiện nay thì Thủ tướng đóng vai trò như “một nhà lập pháp thứ hai”............................32
8. Anh (Chị) hãy lý giải vì sao những quốc gia dân chủ đương đại vẫn duy trì chính thể quân
chủ?............................................................................................................................................32
9. Anh (Chị) hãy phân tích tương quan lực lượng giữa hai viện ở Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản và
giải thích mối tương quan này đã phản ánh tiến trình dân chủ hoá đời sống xã hội như thế nào.
...................................................................................................................................................34
10. Anh (Chị) hãy phân biệt điểm khác nhau cơ bản giữa trách nhiệm chính trị với trách nhiệm
pháp lý. Vì sao nói trách nhiệm chính trị của Chính phủ trước Nghị viện là một nguyên tắc có
2
tính chất tục lệ, được hình thành từ thực tiễn sinh hoạt chính trị ở Vương quốc Anh? Liên hệ
với vấn đề bỏ phiếu tín nhiệm ở Việt Nam hiện nay.................................................................37
11. Anh (Chị) hãy trình bày những nội dung chính trong tiến trình bầu cử Tổng thống Hợp
chúng quốc Hoa Kỳ và bình luận về luật chơi “được ăn cả, ngã về không” được áp dụng trong
cuộc bầu cử này.........................................................................................................................37
12. Có ý kiến cho rằng hình thức chính thể theo Hiến pháp năm 2000 của Thụy Sĩ và hình thức
chính thể theo Hiến pháp năm 2013 của Việt Nam là chính thể đại nghị. Anh (Chị) hãy bình
luận ý kiến trên..........................................................................................................................41
3
NHẬN ĐỊNH
1. Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa
Pháp giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức.
Nhận định sai. Vì quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Pháp
không giống với Tòa án Hiến pháp Đức.r
Quyền khởi kiện giám sát Hiến pháp lên HĐBH của Pháp ban đầu chỉ thuộc về Tổng Thống
sau này dần được tư pháp hóa mở rộng cho công dân CH Pháp cũng được quyền này.r
Còn ở Đức, quyền này được trao rộng rãi cho các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể, một
nhóm chủ thể nhất định theo quy định pháp luật (TT, TTg, nhóm Thượng NS, nhóm Hạ NS
nhất định) và từng cá nhân công dân. Về thủ tục giám sát, HĐBH xem xét theo thủ tục hành
chính mệnh lệnh, họp kín còn TAHP giám sát theo thủ tục tố tụng Hiến pháp riêng độc lập
với thủ tục thông thường.r
Như vậy cả về quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hai mô hình bảo hiến này
hoàn toàn khác nhau.
2. Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787 đã chính thức trao cho hệ thống Toà án
thẩm quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến.
Nhận định sai. Bởi Hiến pháp Hoa Kỳ 1787 không trao cho hệ thống TA thẩm quyền tuyên bố
một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến.r
Hiến pháp 1787 không có một điều khoản nào để cho Tối cao Pháp viện Mỹ được quyền
tuyên bố đạo luật Nghị viện ban hành là vi hiến và từ chối áp dụng.r
Tối cao pháp viện chỉ có quyền này từ năm 1803 trong vụ lệ nổi tiếng Mabury kiện Madison.
Phán quyết của Chánh án tối cao pháp viện đầu tiên của Mỹ John Macshall đã đặt nền móng
kiến tạo cho Tòa án Mỹ quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến khi từ
chối một thẩm quyền mà luật 1789 trao cho tòa án nhưng đổi lại ông tạo ra cho Tòa án Mỹ
một thẩm quyền quan trọng hơn rất nhiều là tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là
vi hiến.
3. Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng
quốc Hoa Kỳ giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức.
Nhận định sai. Bởi quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Mỹ khác với TAHP của
Đức.
Quyền khởi kiện lên HT-TA Mỹ chỉ thuộc về các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể còn ở
Đức, quyền này được trao rộng rãi cho các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể, một nhóm chủ
thể nhất định theo quy định pháp luật (TT, TTg, nhóm Thượng NS, nhóm Hạ NS nhất định)
và từng cá nhân công dân. Về thủ tục giám sát, Mỹ không có thủ tục tố tụng Hiến pháp riêng
mà vụ việc Hiến pháp được giải quyết theo thủ tục tố tụng thông thường,r
4
Còn Đức có thủ tục tố tụng Hiến pháp riêng độc lập với thủ tục tố tụng thông thường quy
định trong Luật về Tòa án Hiến pháp.
r Như vậy quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Mỹ và Đức hoàn toàn khác
nhau.
4. Phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ GIỐNG với
Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp.
Nhận định sai.r
Vì hai phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ không giống với
Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp.r
Mỹ bảo hiến theo phương pháp giám sát sau khi đạo luật được ban hành và giám sát cụ thể
trong các tranh chấp trong vụ án cụ thểr
Pháp lại giám sát trước khi dự luật còn ở Nghị viên chưa ban hành, áp dụng và giám sát
trừu tượng.r
5. Các phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và
Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có cơ quan
cưỡng chế thi hành.
Nhận định sai.r
Phán quyết của Tòa án Mỹ chỉ có giá trị đối với các bên trong tranh chấp và không có giá
trị chung thẩm mà có thể bị kháng nghị lên Tòa án cấp trên và cũng có cơ quan cưỡng chế
vụ án thông thường.
Còn TAHP Đức, các phán quyết của thẩm phán có giá trị chung thẩm nhưng không có cơ
quan cưỡng chế thi hành mà thi hành bằng chuyên môn, danh dự, uy tín của người ra phán
quyết và bằng văn minh chính trị của các chủ thể trong đời sống chính trị.
Như vậy không phải tất cả phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc
Hoa Kỳ và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có cơ quan
cưỡng chế thi hành.
6. Phương pháp bảo hiến của Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức giống với
Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp.
Nhận định sai.r
Tòa án Hiến pháp Đức bảo hiến bằng phương pháp giám sát sau khi đạo luật đã ban hành và
giám sát cụ thể trong các tranh chấp trong vụ án cụ thể tại tòa, giám sát trừu tượng khi có nghi
ngờ về tính hợp hiến của các đạo luật. Còn HĐBH tuy có giám sát trừu tượng nhưng lại thêm cơ
chế giám sát trước và không có giám sát cụ thể hoàn toàn không giống với Đức. Như vậy
phương pháp bảo hiến của TAHP và HĐBH không giống nhau hoàn toàn.
5