NGH QUY TỊ Ế
C A H I Đ NG TH M PHÁN Ủ Ộ Ồ Ẩ TOÀ ÁN NHÂN DÂN T I CAOỐ
S Ố03/2006/NQ-HĐTP NGÀY 08 THÁNG 07 NĂM 2006
H NG D N ÁP D NG M T S QUY Đ NH C A B LU T DÂN S NĂM 2005 ƯỚ Ẫ Ụ Ộ Ố Ị Ủ Ộ Ậ Ự
V B I TH NG THI T H I NGOÀI H P Đ NGỀ Ồ ƯỜ Ệ Ạ Ợ Ồ
H I Đ NG TH M PHÁN TOÀ ÁN NHÂN DÂN T I CAOỘ Ồ Ẩ Ố
Căn c vào Lu t t ch c Toà án nhân dân;ứ ậ ổ ứ
Căn c vào Ngh quy t s 45/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 c a Qu c h iứ ị ế ố ủ ố ộ
“V vi c thi hành B lu t dân s ”;ề ệ ộ ậ ự
Đ áp d ng đúng và th ng nh t quy đ nh c a B lu t dân s năm 2005 trong vi cể ụ ố ấ ị ủ ộ ậ ự ệ
gi i quy t các tranh ch p v b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng;ả ế ấ ề ồ ườ ệ ạ ợ ồ
Sau khi có ý ki n th ng nh t c a Vi n tr ng Vi n ki m sát nhân dân t i cao vàế ố ấ ủ ệ ưở ệ ể ố
B tr ng B T pháp;ộ ưở ộ ư
QUY T NGH :Ế Ị
I. V nh ng quy đ nh chungề ữ ị
1. Trách nhi m b i th ng thi t h iệ ồ ườ ệ ạ
Theo quy đ nh t i Đi u 604 B lu t dân s năm 2005 (sau đây g i t t là BLDS),ị ạ ề ộ ậ ự ọ ắ
v ềnguyên t c chung thì trách nhi m b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng ch phát sinh khiắ ệ ồ ườ ệ ạ ợ ồ ỉ
có đ y đ các y u t sau đây:ầ ủ ế ố
1.1. Ph i có thi t h i x y ra.ả ệ ạ ả
Thi t h i bao g m thi t h i v v t ch t và thi t h i do t n th t v tinh ệ ạ ồ ệ ạ ề ậ ấ ệ ạ ổ ấ ề th n.ầ
a) Thi t h i v v t ch t bao g m: thi t h i do tài s n b xâm ph m quyệ ạ ề ậ ấ ồ ệ ạ ả ị ạ đ nhị
t i Đi u 608 BLDS; thi t h i do s c kho b xâm ph m quy đ nh t iạ ề ệ ạ ứ ẻ ị ạ ị ạ kho n 1 Đi u 609ả ề
BLDS; thi t h i do tính m ng b xâm ph m ệ ạ ạ ị ạ quy đ nh t i kho n 1 Đi u 610 BLDS; thi t h iị ạ ả ề ệ ạ
do danh d , nhân ựph m, uy tín b xâm ph m quy đ nh t i kho n 1 Đi u 611 BLDS.ẩ ị ạ ị ạ ả ề
b) Thi t h i do t n th t v tinh th n c a cá nhân đ c hi u là do s c ệ ạ ổ ấ ề ầ ủ ượ ể ứ kho , danh d ,ẻ ự
nhân ph m, uy tín b xâm ph m mà ng i b thi t h i ho c do tính m ng b xâm ph m màẩ ị ạ ườ ị ệ ạ ặ ạ ị ạ
ng i thân thích g n gũi nh t c a n n nhân ph i ch u ườ ầ ấ ủ ạ ả ị đau th ng, bu n phi n, m t mátươ ồ ề ấ
v tình c m, b gi m sút ho c m t uy tín, ề ả ị ả ặ ấ b b n bè xa lánh do b hi u nh m... và c n ph iị ạ ị ể ầ ầ ả
đ c b i th ng m t kho n ượ ồ ườ ộ ả ti n bù đ p t n th t mà h ph i ch u.ề ắ ổ ấ ọ ả ị
Thi t h i do t n th t v tinh th n c a pháp nhân và các ch th khác ệ ạ ổ ấ ề ầ ủ ủ ể không ph i làả
pháp nhân (g i chung là t ch c) đ c hi u là do danh d , uy ọ ổ ứ ượ ể ự tín b xâm ph m, t ch c đóị ạ ổ ứ
b gi m sút ho c m t đi s tín nhi m, lòng tin... ị ả ặ ấ ự ệ vì b hi u nh m và c n ph i đ c b iị ể ầ ầ ả ượ ồ
th ng m t kho n ti n bù đ p t n th t mà t ch c ph i ch u.ườ ộ ả ề ắ ổ ấ ổ ứ ả ị
1.2. Ph i có hành vi trái pháp lu t.ả ậ
Hành vi trái pháp lu t là nh ng x s c th c a con ng i đ c th hi n ậ ữ ử ự ụ ể ủ ườ ượ ể ệ thông qua
hành đ ng ho c không hành đ ng trái v i các quy đ nh c a ộ ặ ộ ớ ị ủ pháp lu t. ậ
1.3. Ph i có m i quan h nhân qu gi a thi t h i x y ra và hành vi ả ố ệ ả ữ ệ ạ ả trái pháp lu t.ậ
Thi t h i x y ra ph i là k t qu t t y u c a hành vi trái pháp ệ ạ ả ả ế ả ấ ế ủ lu t và ng c l i hành vi tráiậ ượ ạ
pháp lu t là nguyên nhân gây ra thi t h i.ậ ệ ạ
1.4. Ph i có l i c ý ho c l i vô ý c a ng i gây thi t h i.ả ỗ ố ặ ỗ ủ ườ ệ ạ
a) C ý gây thi t h i là tr ng h p m t ng i nh n th c rõ hành vi c a mình số ệ ạ ườ ợ ộ ườ ậ ứ ủ ẽ
gây thi t h i cho ng i khác mà v n th c hi n và mong mu n ho c không mong mu n,ệ ạ ườ ẫ ự ệ ố ặ ố
nh ng đ m c cho thi t h i x y ra.ư ể ặ ệ ạ ả
b) Vô ý gây thi t h i là tr ng h p m t ng i không th y tr c hành vi c a mìnhệ ạ ườ ợ ộ ườ ấ ướ ủ
có kh năng gây thi t h i, m c dù ph i bi t ho c có th bi t tr c thi t h i s x y raả ệ ạ ặ ả ế ặ ể ế ướ ệ ạ ẽ ả
ho c th y tr c hành vi c a mình có kh năng gây thi t h i, nh ng cho r ng thi t h i sặ ấ ướ ủ ả ệ ạ ư ằ ệ ạ ẽ
không x y ra ho c có th ngăn ch n đ c.ả ặ ể ặ ượ
C n chú ý là đ i v i tr ng h p pháp lu t có quy đ nh vi c b i th ng ầ ố ớ ườ ợ ậ ị ệ ồ ườ thi t h i cệ ạ ả
khi không có l i, thì trách nhi m b i th ng c a ng i gây thi t ỗ ệ ồ ườ ủ ườ ệ h i trong tr ng h p nàyạ ườ ợ
đ c th c hi n theo quy đ nh c a văn b n quy ph m pháp lu t đó.ượ ự ệ ị ủ ả ạ ậ
2. Nguyên t c b i th ng thi t h iắ ồ ườ ệ ạ
2.1. Khi gi i quy t tranh ch p v b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng, c n ph iả ế ấ ề ồ ườ ệ ạ ợ ồ ầ ả
th c hi n đúng nguyên t c b i th ng thi t h i quy đ nh t i Đi u 605 ự ệ ắ ồ ườ ệ ạ ị ạ ề BLDS. C n ph i tônầ ả
tr ng tho thu n c a các bên v m c b i th ng, hình ọ ả ậ ủ ề ứ ồ ườ th c b i th ng và ph ng th c b iứ ồ ườ ươ ứ ồ
th ng, n u tho thu n đó không trái pháp lu t, đ o đ c xã h i.ườ ế ả ậ ậ ạ ứ ộ
2.2. Trong tr ng h p các bên không tho thu n đ c thì khi gi i quy t tranh ch pườ ợ ả ậ ượ ả ế ấ
v b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng c n chú ý:ề ồ ườ ệ ạ ợ ồ ầ
a) Thi t h i ph i đ c b i th ng toàn b , có nghĩa là khi có yêu c u ệ ạ ả ượ ồ ườ ộ ầ gi i quy tả ế
b i th ng thi t h i do tài s n, s c kho , tính m ng, danh d , ồ ườ ệ ạ ả ứ ẻ ạ ự nhân ph m, uy tín b xâmẩ ị
ph m ph i căn c vào các đi u lu t t ng ng c a BLDS quy đ nh trong tr ng h p cạ ả ứ ề ậ ươ ứ ủ ị ườ ợ ụ
th đó thi t h i bao g m nh ng kho n nào ể ệ ạ ồ ữ ả và thi t h i đã x y ra là bao nhiêu, m c đệ ạ ả ứ ộ
l i c a các bên đ bu c ng i gây ỗ ủ ể ộ ườ thi t h i ph i b i th ng các kho n thi t h i t ngệ ạ ả ồ ườ ả ệ ạ ươ
x ng đó.ứ
b) Đ thi t h i có th đ c b i th ng k p th i, Toà án ph i gi i quy t ể ệ ạ ể ượ ồ ườ ị ờ ả ả ế nhanh
chóng yêu c u đòi b i th ng thi t h i trong th i h n lu t đ nh. ầ ồ ườ ệ ạ ờ ạ ậ ị Trong tr ng h p c nườ ợ ầ
thi t có th áp d ng m t ho c m t s bi n pháp kh n ế ể ụ ộ ặ ộ ố ệ ẩ c p t m th i theo quy đ nh c a phápấ ạ ờ ị ủ
lu t t t ng đ gi i quy t yêu c u c p bách c a đ ng s .ậ ố ụ ể ả ế ầ ấ ủ ươ ự
c) Ng i gây thi t h i ch có th đ c gi m m c b i th ng khi có đ hai đi uườ ệ ạ ỉ ể ượ ả ứ ồ ườ ủ ề
ki n sau đây:ệ
- Do l i vô ý mà gây thi t h i;ỗ ệ ạ
- Thi t h i x y ra quá l n so v i kh năng kinh t tr c m t và lâu dài ệ ạ ả ớ ớ ả ế ướ ắ c a ng iủ ườ
gây thi t h i, có nghĩa là thi t h i x y ra mà h có trách nhi m b i th ng so v i hoànệ ạ ệ ạ ả ọ ệ ồ ườ ớ
c nh kinh t tr c m t c a h cũng nh v lâu dài ả ế ướ ắ ủ ọ ư ề h không th có kh năng b iọ ể ả ồ
th ng đ c toàn b ho c ph n l n thi t h i đó.ườ ượ ộ ặ ầ ớ ệ ạ
d) M c b i th ng thi t h i không còn phù h p v i th c t , có nghĩa là do ứ ồ ườ ệ ạ ợ ớ ự ế có sự
thay đ i v tình hình kinh t , xã h i, s bi n đ ng v giá c mà m c ổ ề ế ộ ự ế ộ ề ả ứ b i th ng đangồ ườ
đ c th c hi n không còn phù h p trong đi u ki n đó ho c do có s thay đ i v tình tr ngượ ự ệ ợ ề ệ ặ ự ổ ề ạ
th ng t t, kh năng lao đ ng c a ng i ươ ậ ả ộ ủ ườ b thi t h i cho nên m c b i th ng thi t h i khôngị ệ ạ ứ ồ ườ ệ ạ
còn phù h p v i s thay đ i ợ ớ ự ổ đó ho c do có s thay đ i v kh năng kinh t c a ng i gâyặ ự ổ ề ả ế ủ ườ
2
thi t h i...ệ ạ
3. Năng l c ch u trách nhi m b i th ng thi t h iự ị ệ ồ ườ ệ ạ
3.1. Khi th c hi n quy đ nh t i Đi u 606 BLDS v năng l c ch u tráchự ệ ị ạ ề ề ự ị nhi m b iệ ồ
th ng thi t h i, c n ph i chú ý xác đ nh đúng t cách đ ng ườ ệ ạ ầ ả ị ư ươ s trong t ng tr ng h p; cự ừ ườ ợ ụ
th nh sau:ể ư
- Trong tr ng h p quy đ nh t i kho n 1 Đi u 606 BLDS thì ng i gây ườ ợ ị ạ ả ề ườ thi t h iệ ạ
là b đ n dân s , tr khi h m t năng l c hành vi dân s ;ị ơ ự ừ ọ ấ ự ự
- Trong tr ng h p quy đ nh t i đo n 1 kho n 2 Đi u ườ ợ ị ạ ạ ả ề 606 BLDS thì cha, m c a ng iẹ ủ ườ
gây thi t h i là b đ n dân s ;ệ ạ ị ơ ự
- Trong tr ng h p quy đ nh t i đo n 2 kho n 2 Đi u ườ ợ ị ạ ạ ả ề 606 BLDS thì ng i gâyườ
thi t h i là b đ n dân s và cha, m c a ng i gây thi t h i là ng i có quy n l i, nghĩaệ ạ ị ơ ự ẹ ủ ườ ệ ạ ườ ề ợ
v liên quan;ụ
- Trong tr ng h p quy đ nh t i kho n 3 Đi u 606 BLDS thì cá nhân, t ườ ợ ị ạ ả ề ổ ch cứ
giám h là b đ n dân s .ộ ị ơ ự
3.2. Vi c quy t đ nh v b i th ng (l y tài s n đ b i th ng) ph i c ệ ế ị ề ồ ườ ấ ả ể ồ ườ ả ụ th và theoể
đúng quy đ nh t i Đi u 606 BLDS.ị ạ ề
4. Chi phí h p lýợ
Các kho n chi phí h p lý quy đ nh t i các đi m a và c kho n 1 Đi u ả ợ ị ạ ể ả ề 609, các đi m bể
và c kho n 1 Đi u 610 và đi m a kho n 1 Đi u 611 BLDS là chi phí th c t ả ề ể ả ề ự ế c n thi t, phùầ ế
h p v i tính ch t, m c đ c a thi t h i, phù h p v i giá trungợ ớ ấ ứ ộ ủ ệ ạ ợ ớ bình t ng đ a ph ng t iở ừ ị ươ ạ
th i đi m chi phí.ờ ể
5. Nghĩa v ch ng minh c a các đ ng sụ ứ ủ ươ ự
a) Ng i b thi t h i yêu c u b i th ng thi t h i ph i nêu rõ t ng kho n ườ ị ệ ạ ầ ồ ườ ệ ạ ả ừ ả thi tệ
h i th c t đã x y ra, m c yêu c u b i th ng và ph i có ch ng t ho c ạ ự ế ả ứ ầ ồ ườ ả ứ ừ ặ gi y biênấ
nh n h p l v các kho n chi phí h p lý, v thu nh p c a ng i b thi t h i.ậ ợ ệ ề ả ợ ề ậ ủ ườ ị ệ ạ
b) Ng i gây thi t h i yêu c u gi m m c b i th ng thi t h i ph i có tài ườ ệ ạ ầ ả ứ ồ ườ ệ ạ ả li u,ệ
ch ng c v kh năng kinh t tr c m t và lâu dài c a mình không đ đ b i th ng toànứ ứ ề ả ế ướ ắ ủ ủ ể ồ ườ
b ho c ph n l n thi t h i đã x y ra.ộ ặ ầ ớ ệ ạ ả
c) Ng i b thi t h i ho c ng i gây thi t h i yêu c u thay đ i m c ườ ị ệ ạ ặ ườ ệ ạ ầ ổ ứ b i th ngồ ườ
thi t h i ph i có đ n xin thay đ i m c b i th ng thi t h i. Kèm ệ ạ ả ơ ổ ứ ồ ườ ệ ạ theo đ n là các tàiơ
li u, ch ng c làm căn c cho vi c xin thay đ i m c b i th ng thi t h i.ệ ứ ứ ứ ệ ổ ứ ồ ườ ệ ạ
d) Vi c ch ng minh không có l i thu c nghĩa v c a ng i có trách ệ ứ ỗ ộ ụ ủ ườ nhi m b iệ ồ
th ng thi t h i.ườ ệ ạ
6. V th i hi u kh i ki n yêu c u b i th ng thi t h i.ề ờ ệ ở ệ ầ ồ ườ ệ ạ
Vi c xác đ nh th i hi u kh i ki n yêu c u b i th ng thi t h i đ c th c hi nệ ị ờ ệ ở ệ ầ ồ ườ ệ ạ ượ ự ệ
nh sau:ư
a) Đ i v i nh ng tr ng h p b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng phát sinh k tố ớ ữ ườ ợ ồ ườ ệ ạ ợ ồ ể ừ
ngày 01-01-2005 (ngày B lu t t t ng dân s có hi u l c), thì th i hi u kh i ki n yêu c uộ ậ ố ụ ự ệ ự ờ ệ ở ệ ầ
b i th ng thi t h i là hai năm, k t ngày quy n và l i ích h p pháp c a cá nhân, phápồ ườ ệ ạ ể ừ ề ợ ợ ủ
nhân, ch th khác b xâm ph m.ủ ể ị ạ
3
b) Đ i v i nh ng tr ng h p b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng phát sinh tr cố ớ ữ ườ ợ ồ ườ ệ ạ ợ ồ ướ
ngày 01-01-2005, thì th i hi u kh i ki n yêu c u b i th ng thi t h i là hai năm, k tờ ệ ở ệ ầ ồ ườ ệ ạ ể ừ
ngày 01-01-2005.
II. Xác đ nh thi t h iị ệ ạ
1. Thi t h i do s c kho b xâm ph mệ ạ ứ ẻ ị ạ
Thi t h i do s c kho b xâm ph m đ c b i th ng bao g m:ệ ạ ứ ẻ ị ạ ượ ồ ườ ồ
1.1. Chi phí h p lý cho vi c c u ch a, b i d ng, ph c h i s c kho và ợ ệ ứ ữ ồ ưỡ ụ ồ ứ ẻ ch cứ
năng b m t, b gi m sút c a ng i b thi t h i bao g m: ti n thuê ị ấ ị ả ủ ườ ị ệ ạ ồ ề ph ng ti n đ a ng iươ ệ ư ườ
b thi t h i đi c p c u t i c s y t ; ti n thu c và ị ệ ạ ấ ứ ạ ơ ở ế ề ố ti n mua các thi t b y t , chi phíề ế ị ế
chi u, ch p X quang, ch p c t l p, siêu ế ụ ụ ắ ớ âm, xét nghi m, m , truy n máu, v t lý trệ ổ ề ậ ị
li u... theo ch đ nh c a bác s ; ti n ệ ỉ ị ủ ỹ ề vi n phí; ti n mua thu c b , ti p đ m, ti n b iệ ề ố ổ ế ạ ề ồ
d ng ph c h i s c kho ưỡ ụ ồ ứ ẻ cho ng i b thi t h i theo ch đ nh c a bác s ; các chi phí th c t ,ườ ị ệ ạ ỉ ị ủ ỹ ự ế
c n thi t ầ ế khác cho ng i b thi t h i (n u có) và các chi phí cho vi c l p chân gi , tay gi ,ườ ị ệ ạ ế ệ ắ ả ả
m t gi , mua xe lăn, xe đ y, n ng ch ng và kh c ph c th m m ... đ h tr ho c thay thắ ả ẩ ạ ố ắ ụ ẩ ỹ ể ỗ ợ ặ ế
m t ph n ch c năng c a c th b m t ho c b gi m sút c a ng i b thi t h i (n u có).ộ ầ ứ ủ ơ ể ị ấ ặ ị ả ủ ườ ị ệ ạ ế
1.2. Thu nh p th c t b m t ho c b gi m sút c a ng i b thi t h i. N u tr cậ ự ế ị ấ ặ ị ả ủ ườ ị ệ ạ ế ướ
khi s c kho b xâm ph m ng i b thi t h i có thu nh p th c t , nh ng do s c kho bứ ẻ ị ạ ườ ị ệ ạ ậ ự ế ư ứ ẻ ị
xâm ph m h ph i đi đi u tr và do đó kho n thu nh p th c t c a h b m t ho c b gi mạ ọ ả ề ị ả ậ ự ế ủ ọ ị ấ ặ ị ả
sút, thì h đ c b i th ng kho n thu nh p th c t b m t ho c b gi m sút đó.ọ ượ ồ ườ ả ậ ự ế ị ấ ặ ị ả
a) Thu nh p th c t c a ng i b thi t h i đ c xác đ nh nh sau:ậ ự ế ủ ườ ị ệ ạ ượ ị ư
- N u tr c khi s c kho b xâm ph m, ng i b thi t h i có thu nh p ế ướ ứ ẻ ị ạ ườ ị ệ ạ ậ n đ nhổ ị
t ti n l ng trong biên ch , ti n công t h p đ ng lao đ ng, thì căn ừ ề ươ ế ề ừ ợ ồ ộ c vào m c l ng,ứ ứ ươ
ti n công c a tháng li n k tr c khi ng i đó b xâm ph m s c kho nhân v i th i gianề ủ ề ề ướ ườ ị ạ ứ ẻ ớ ờ
đi u tr đ xác đ nh kho n thu nh p th c t c a ng i b thi t h i.ề ị ể ị ả ậ ự ế ủ ườ ị ệ ạ
- N u tr c khi s c kho b xâm ph m, ng i b thi t h i có làm vi c và hàngế ướ ứ ẻ ị ạ ườ ị ệ ạ ệ
tháng có thu nh p th c t nh ng m c thu nh p c a các tháng khác nhau, thì l y m c thuậ ự ế ư ứ ậ ủ ấ ứ
nh p trung bình c a 6 tháng li n k (n u ch a đ 6 tháng thì ậ ủ ề ề ế ư ủ c a t t c các tháng) tr củ ấ ả ướ
khi s c kho b xâm ph m nhân v i th i gian đi u ứ ẻ ị ạ ớ ờ ề tr đ xác đ nh kho n thu nh p th c tị ể ị ả ậ ự ế
c a ng i b thi t h i.ủ ườ ị ệ ạ
- N u tr c khi s c kho b xâm ph m, ng i b thi t h i có thu nh p th c t ,ế ướ ứ ẻ ị ạ ườ ị ệ ạ ậ ự ế
nh ng không n đ nh và không th xác đ nh đ c, thì áp d ng m c ư ổ ị ể ị ượ ụ ứ thu nh p trung bìnhậ
c a lao đ ng cùng lo i nhân v i th i gian đi u tr đ xác ủ ộ ạ ớ ờ ề ị ể đ nh kho n thu nh p th c tị ả ậ ự ế
c a ng i b thi t h i.ủ ườ ị ệ ạ
- N u tr c khi s c kho b xâm ph m, ng i b thi t h i ch a làm vi c ế ướ ứ ẻ ị ạ ườ ị ệ ạ ư ệ và ch aư
có thu nh p th c t thì không đ c b i th ng theo quy đ nh t i đi m b kho n ậ ự ế ượ ồ ườ ị ạ ể ả 1 Đi uề
609 BLDS.
b) Xác đ nh thu nh p th c t b m t ho c b gi m sút c a ng i b thi t ị ậ ự ế ị ấ ặ ị ả ủ ườ ị ệ h i đ c th cạ ượ ự
hi n nh sau:ệ ư
B c m t:ướ ộ Xác đ nh thu nh p th c t c a ng i b thi t h i trong th i ị ậ ự ế ủ ườ ị ệ ạ ờ gian đi u tr cóề ị
hay không. N u có thì t ng s thu nh p là bao nhiêu.ế ổ ố ậ
B c hai:ướ L y t ng s thu nh p th c t mà ng i b thi t h i có đ c trong th i ấ ổ ố ậ ự ế ườ ị ệ ạ ượ ờ gian
4
đi u tr so sánh v i thu nh p th c t t ng ng đ c xác đ nh theo ề ị ớ ậ ự ế ươ ứ ượ ị h ng d n t i đi m aướ ẫ ạ ể
ti u m c 1.2 này. N u không có kho n thu nh p th c t ể ụ ế ả ậ ự ế nào c a ủng i b thi t h iườ ị ệ ạ
trong th i gian đi u tr thì thu nh p th c t ờ ề ị ậ ự ế c a ng i b thi t h i b m t; n u th p h n thìủ ườ ị ệ ạ ị ấ ế ấ ơ
kho n chênh l ch đó là thu ả ệ nh p th c t c a ậ ự ế ủ ng i b thi t h i b gi m sút; n u b ng thìườ ị ệ ạ ị ả ế ằ
thu nh p th c t c a ng i b thi t ậ ự ế ủ ườ ị ệ h i không b m t.ạ ị ấ
Ví d 1:ụ A làm ngh s a xe máy t do. Thu nh p th c t c a A tr c ề ử ự ậ ự ế ủ ướ khi s c khoứ ẻ
b xâm ph m là n đ nh, trung bình m i tháng là m t tri u đ ng. Do ị ạ ổ ị ỗ ộ ệ ồ s c kho b xâmứ ẻ ị
ph m, A ph i đi u tr nên không có kho n thu nh p nào. Trong tr ng h p này thu nh pạ ả ề ị ả ậ ườ ợ ậ
th c t c a A b m t.ự ế ủ ị ấ
Ví d 2: B làm công cho m t công ty trách nhi m h u h n. Thu nh p ụ ộ ệ ữ ạ ậ th c t c a Bự ế ủ
tr c khi s c kho b xâm ph m là n đ nh, trung bình m i ướ ứ ẻ ị ạ ổ ị ỗ tháng là 600 ngàn đ ng. Do s cồ ứ
kho b xâm ph m, B ph i đi u tr và trong th i gian ẻ ị ạ ả ề ị ờ đi u tr công ty tr cho B 50% ti nề ị ả ề
l ng là 300 ngàn đ ng. Trong tr ng h p ươ ồ ườ ợ này thu nh p th c t c a B m i tháng b gi m sútậ ự ế ủ ỗ ị ả
300 ngàn đ ng.ồ
Ví d 3: C là công ch c có thu nh p hàng tháng n đ nh 500 ngàn đ ng. Do s cụ ứ ậ ổ ị ồ ứ
kho b xâm ph m, C ph i đi u tr và trong th i gian đi u tr c quan v n tr đ các kho nẻ ị ạ ả ề ị ờ ề ị ơ ẫ ả ủ ả
thu nh p cho C. Trong tr ng h p này thu nh p th c t c a C không b m t.ậ ườ ợ ậ ự ế ủ ị ấ
1.3. Chi phí h p lý và ph n thu nh p th c t b m t c a ng i chăm sóc ng i bợ ầ ậ ự ế ị ấ ủ ườ ườ ị
thi t h i trong th i gian đi u tr .ệ ạ ờ ề ị
a) Chi phí h p lý cho ng i chăm sóc ng i b thi t h i trong th i gian ợ ườ ườ ị ệ ạ ờ đi u tr baoề ị
g m: ti n tàu, xe đi l i, ti n thuê nhà tr theo giá trung bình ồ ề ạ ề ọ đ a ph ng n i th cở ị ươ ơ ự
hi n vi c chi phí (n u có) cho m t trong nh ng ng i chăm sóc cho ng i b thi t h iệ ệ ế ộ ữ ườ ườ ị ệ ạ
trong th i gian đi u tr do c n thi t ho c ờ ề ị ầ ế ặ theo yêu c u c a c s y t .ầ ủ ơ ở ế
b) Thu nh p th c t b m t c a ng i chăm sóc ng i b thi t h i trong th i gianậ ự ế ị ấ ủ ườ ườ ị ệ ạ ờ
đi u tr đ c xác đ nh nh sau:ề ị ượ ị ư
- N u ng i chăm sóc ng i b thi t h i có thu nh p th c t n đ nh t ế ườ ườ ị ệ ạ ậ ự ế ổ ị ừ ti n l ngề ươ
trong biên ch , ti n công t h p đ ng lao đ ng thì căn c vào m c ế ề ừ ợ ồ ộ ứ ứ l ng, ti n công c aươ ề ủ
tháng li n k tr c khi ng i đó ph i đi chăm sóc ng i b thi t h i nhân v i th i gianề ề ướ ườ ả ườ ị ệ ạ ớ ờ
chăm sóc đ xác đ nh kho n thu nh p th c t b m t.ể ị ả ậ ự ế ị ấ
- N u ng i chăm sóc ng i b thi t h i có làm vi c và hàng tháng có thu nh p nế ườ ườ ị ệ ạ ệ ậ ổ
đ nh, nh ng có m c thu nh p khác nhau thì l y m c thu nh p trung bình c a 6 tháng li nị ư ứ ậ ấ ứ ậ ủ ề
k (n u ch a đ 6 tháng thì c a t t c các tháng) ề ế ư ủ ủ ấ ả tr c khi ng i đó ph i đi chăm sócướ ườ ả
ng i b thi t h i nhân v i th i gian chăm ườ ị ệ ạ ớ ờ sóc đ xác đ nh kho n thu nh p th c t b m t.ể ị ả ậ ự ế ị ấ
- N u ng i chăm sóc ng i b thi t h i không có vi c làm ho c có ế ườ ườ ị ệ ạ ệ ặ tháng làm vi c, cóệ
tháng không và do đó không có thu nh p n đ nh thì đ c h ng ti n công chăm sóc b ngậ ổ ị ượ ưở ề ằ
m c ti n công trung bình tr cho ng i chăm sóc ng i tàn t t t i đ a ph ng n i ng i bứ ề ả ườ ườ ậ ạ ị ươ ơ ườ ị
thi t h i c trú.ệ ạ ư
- N u trong th i gian chăm sóc ng i b thi t h i, ng i chăm sóc v n đ c cế ờ ườ ị ệ ạ ườ ẫ ượ ơ
quan, ng i s d ng lao đ ng tr l ng, tr ti n công lao đ ng theo ườ ử ụ ộ ả ươ ả ề ộ quy đ nh c a phápị ủ
lu t lao đ ng, b o hi m xã h i thì h không b m t thu ậ ộ ả ể ộ ọ ị ấ nh p th c t và do đó không đ cậ ự ế ượ
b i th ng.ồ ườ
1.4. Trong tr ng h p sau khi đi u tr , ng i b thi t h i m t kh năng ườ ợ ề ị ườ ị ệ ạ ấ ả lao đ ng vàộ
c n có ng i th ng xuyên chăm sóc (ng i b thi t h i không ầ ườ ườ ườ ị ệ ạ còn kh năng lao đ ng do bả ộ ị
5