i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
BÁO CÁO
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU TRÍCH LY THÀNH PHẦN DƯỢC
LIỆU TỪ HOA CÚC LA MÃ (Matricaria chamomilla)
Chủ nhiệm đề tài: TS. Đặng Thu Thủy (chủ nhiệm)
KS. Nguyễn Văn Toàn
Bà Rịa-Vũng Tàu, tháng 11 năm 2020
i
THÔNG TIN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI
Tên đề tài: “Nghiên cứu trích ly thành phần dược liệu từ hoa cúc La Mã
Matricaria chamomilla”
Chủ nhiệm đề tài: TS. Đặng Thu Thủy
Danh sách cán bộ tham gia chính: KS. Nguyễn Văn Toàn
Nội dung chính:
- Nghiên cứu phương pháp chiết tách thành phần dược liệu trong hoa cúc La
Mã;
- Xác định định tính và định lượng nhóm hợp chất hoạt động sinh học của hoa
cúc La Mã;
- Khảo sát hoạt tính sinh học của hợp chất trích ly được.
Kết quả đạt được:
- Đã xác định được thông số tối ưu cho quá trình trích ly thành phần dược liệu
từ hoa cúc La Mã;
- Đã xác định định tính thành phần dược liệu từ hoa cúc La Mã và định lượng
thành phần dược liệu chính trong hoa cúc La mã;
- Đã khảo sát hoạt tính sinh học của thành phần dược liệu trích ly được.
- Đã hướng dẫn luận văn tốt nghiệp 03 sinh viên.
Thời gian nghiên cứu: 10 tháng từ tháng 01/2020-10/2020
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
TS. Đặng Thu Thủy
ii
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ.................................................................................................................1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.........................................................................4
1.1. Đặc điểm của hoa cúc La Mã...................................................................................4
1.2. Thành phần dược liệu của hoa cúc La Mã................................................................4
1.3. Tác dụng của hoa cúc La Mã....................................................................................8
1.4. Phương pháp chiết tách thành phần hoạt tính sinh học từ hoa cúc La Mã………...9
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.............................11
2.1. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................................11
2.2. Bố trí thí nghiệm.....................................................................................................11
2.3. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................11
2.3.1. Nghiên cứu tối ưu hóa hiệu suất chiết cao cồn bằng phương pháp chưng
ninh.......................................................................................................................11
2.3.2 Chiết tách thành phần dược liệu bằng phương pháp chưng ninh.......13
2.3.3. Chiết cao cồn bằng phương pháp ngấm kiệt...............................................14
2.3.4. Chiết cao cồn bằng phương pháp Soxhlet.................................................14
2.3.5 Chiết tách thành phần dược liệu qua hai giai đoạn: Soxhlet và chưng
ninh.......................................................................................................................15
2.3.6. Phương pháp chiết tách cao etyl acetat và cao ete dầu hỏa từ cao cồn.......16
2.3.7. Phương pháp định tính các thành phần của dược liệu................................17
2.3.8. Định lượng thành phần dược liêu (flavonoid) tổng trong cao etyl acetat...18
2.3.9. Xác định thành phần dược liệu (flavonoid) bằng sắc ký lỏng cao áp ghép
khối phổ................................................................................................................18
2.3.10. Thử hoạt tính sinh học thành phần dược liệu (flavonoid) từ hoa cúc La
Mã……………………………………………………………………………….19
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN................................................................21
3.1. Nghiên cứu chiết tách cao cồn................................................................................21
3.1.1. Nghiên cứu tối ứu hoa hiệu suất tách chiết cao cồn bằng phương pháp
chưng ninh............................................................................................................21
3.1.2. So sánh hiệu suất chiết cao etanol bằng phương pháp chưng ninh, ngấm
kiệt, Soxhlet……………………………………………………………………..24
3.1.3. So sánh hiệu suất chiết tách cao etanol bằng phương pháp chưng ninh và
iii
Soxhlet-chưng ninh……………………………………………………………..25
3.2. So sánh hiệu suất chiết tách cao etyl acetat và cao ete dầu hỏa…………………25
3.3. Định tính thành phần dược liệu trong cao chiết thu được từ hoa cúc La Mã……26
3.3.1 Định tính thành phần dược liệu trong cao ete dầu hỏa……………………26
3.3.2. Định tính thành phần trong cao etyl acetate……………………………...27
3.4. Kết quả xác định hàm lượng, thành phần hóa học, hoạt tính sinh học của thành
phần dược liệu (flavonoid) từ hoa cúc La Mã………………………………………...27
3.4.1. Định lượng thành phần flavonoid trong cao etyl acetat…………………..27
3.4.2. Thành phần các hợp chất flavonoid………………………………………28
3.4.3. Hoạt tính sinh học của flavonoid…………………………………………29
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................31
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................32
PHỤ LỤC
iv
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1. Cây hoa Cúc La Mã.
Hình 2.1. Sơ đồ bố trí nội dung thí nghiệm.
Hình 2.2. Quy trình chiết tách dược liệu bằng phương pháp chưng ninh.
Hình 2.3. Sơ đồ khảo sát chiết cao cồn bằng phương pháp chưng ninh.
Hình 2.4. Sơ đồ khảo sát chiết cao cồn bằng phương pháp ngấm kiệt.
Hình 2.5. Sơ đồ khảo sát tách chiết hợp chất trong hoa cúc La Mã bằng phương pháp
Soxhlet.
Hình 2.6. Sơ đồ khảo sát chiết tách thành phần dược liệu qua hai giai đoạn Soxhlet và
chưng ninh.
Hình 2.7. Sơ đồ chiết cao etyl acetat và ete dầu hỏa.
Hình 3.1. Ảnh hưởng của nồng độ dung môi lên mật độ quang.
Hình 3.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên mật độ quang.
Hình 3.3. Ảnh hưởng của tỷ lệ dược liệu/dung môi lên mật độ quang.
Hình 3.4. Ảnh hưởng của thời gian lên mật độ quang.
Hình 3.5. Đường chuẩn xác định flavonoid toàn phần theo Catechin.