Ngữ pháp tiếng Việt: Đề tài và các vấn đề liên quan

Ữ Ế Ệ NG PHÁP TI NG VI T

ươ ứ ữ Ph ng th c ng pháp.

a. Khái ni m:ệ

ậ ể ể ứ ữ ợ ị ữ Là t p h p nh ng hình th c ng pháp thành nhóm đ bi u th ý nghĩa ng

ữ pháp cùng lo i.ạ

ộ ố ươ ứ ữ

b. M t s ph

ng th c ng pháp:

ươ ươ

Ph

ổ ừ ụ ố (các hình v ị ể ế đ i t ố ừ ố đ bi n

ủ ừ ặ ạ ừ ớ ị ữ ể ằ ứ ng th c ph t không mang ý nghĩa t nh m bi u th ng pháp c a t ứ ử ụ ụ ố là ph ng th c s d ng các ph t : ế ợ ớ ừ ự g c) v ng), k t h p v i căn t (t m i. ho c t o ra thành t

ữ ừ ọ

Ph t

ứ ề ố đ ng gi a t căn (g i là

ọ ụ ố có th ố trung t ). ho c ể đ ng tr ướ ừ ứ c t ừ ứ ặ đ ng sau t ọ căn (g i là ti n t ), căn g i là h u t ậ ố .

ươ ươ ữ ế ổ ế ứ

Ph

ứ ng th c ph t ng th c ph bi n trong các ngôn ng bi n hình

ụ ố là ph ứ (Nga, Anh, Pháp, Đ c, Tây Ban Nha…)

Ví d :ụ

– Ý nghĩa s :ố

ế Teacher (giáo viên) – teachers [các giáo viên – ti ng Anh]

ể ể ế Kniga (quy n sách) – knigi [các quy n sách – ti ng Nga]

ể ể ế Livre (quy n sách) – livres [các quy n sách – ti ng Pháp]

– Ý nghĩa th i:ờ

ệ ệ ế Work (làm vi c) – worked (đã làm vi c) (ti ng Anh)

ế Govorit’ (nói) – govoril (nó đã nói) (ti ng Nga)

ế Parler (nói) – parlai (tôi đã nói) (ti ng Pháp)

– Ý nghĩa gi ng:ố

ữ ế xtud’ent (nam sinh viên) – xtud’entka (n sinh viên) (ti ng Nga)

ữ ế étudiant (nam sinh viên) – étudiante (n sinh viên) (ti ng Pháp)

ọ ữ ứ ế ạ ạ ọ Schulfreund (b n h c nam) – Schulfreundin (b n h c n ) (ti ng Đ c)

ươ ằ

Ph

: Là ph

ừ ự ữ ể ệ ng th c th hi n ng pháp b ng cách v ng v n không thay ứ căn khác mà ý nghĩa t

ổ ứ ế đ i căn ng th c bi n ừ ộ ừ ằ căn b ng t ể ệ ứ ẫ ữ ế ư ế ấ

ươ đ i. ổ thay m t t ươ ph ng th c này th hi n rõ nh t trong các ngôn ng bi n hình nh ti ng ế Nga, ti ng Anh.

Ví d :ụ

ế ố ơ Ti ng Anh: Good (t →ố t) Better (t t h n)

ồ ơ Bad (t →ồ i) Worse (t i h n)

→ắ ắ Win (th ng) ế Won (chi n th ng)

→ Go (đi) Went (đã đi)

→ Be (là) Will (s )ẽ

ươ ươ ừ

ứ ừ ố ồ ữ ng th c th hi n ý nghĩa ng ấ ề ẫ đ ng nh t v

ể ệ g c mà v n ữ ế ộ ứ ươ ứ ng th c bi n Ph ằ pháp b ng cách bi n ừ ự ý nghĩa t ổ ế đ i trong t là ph căn: ầ ổ ế đ i m t thành ph n bên trong t ủ ế ng th c này ch y u trong các ngôn ng bi n hình. Ph v ng.

Ví d :ụ

→ ế ườ ữ ườ Ti ng Anh: man (ng i đàn ông) men (nh ng ng i đàn ông)

→ ữ Foot (chân) feet (nh ng cái chân)

→ấ ấ Take (l y) took (đã l y)

→ỗ ỗ Goose (con ng ng) geese (các con ng ng)

ứ ế Trong ti ng Đ c:

ọ Vater (b )ố ố – V ter (các ông b )

ọ Nacht (đêm) – N cht (các đêm)

ưở ệ ưở Ofen (lò s i) – fen (các lò s i)

ể ệ ươ ằ

ầ ơ ả ủ ừ ố ươ Ph ạ ừ ố i t l ứ ặ là ph ng th c l p (láy): ặ ộ ể g c (có th toàn b ho c ph n c b n c a t ặ ữ ng th hi n ý nghĩa ng pháp b ng cách l p g c).

ữ ế ề ươ

Các ngôn ng bi n hình và ngôn ng đ n l p

ữ ơ ậ đ u có ph ứ ng th c này.

Ví dụ:

→ ế ơ ố ấ ố ơ Ti ng Nga: kh – ra – sô (t t) ơ kh rasô kh rasô (r t t t)

Хорошо хорошо

→ ế ệ Ti ng Vi t: tím tim tím

ỏ Đ đo đ→ỏ

→ỏ ỏ Nh nho nh

ừ ớ T m i:

ơ xanh xanh (h i xanh)

ơ no no (h i no)

ẹ ẹ ơ nhè nh (h i nh )

ớ ữ Ý nghĩa ng pháp m i:

ề nhà nhà (nhi u nhà)

ườ ườ ườ ng i ng ề i (nhi u ng i)

ề xóm xóm (nhi u xóm)

ươ ể ệ ữ ứ ằ

Ph

ứ ậ ự ừ là ph ng th c tr t t t ổ ậ ự ắ ươ ng th c th hi n ý nghĩa ng pháp b ng : ừ ế . s p x p các t cách thay đ i tr t t

Ví d :ụ anh yêu anh/ em yêu anh/yêu em anh.

ầ ố Không th y đ mày làm nên

ầ ố Làm th y mày không nên đ

ầ ố Đ mày nên làm th y không

ố ầ Không mày đ th y làm nên .

ế ườ Nó đi đ n tr ng

ườ ế Đi đ n tr ng nó

ườ ế Đ n tr ng nó đi

ươ ử ụ ư ừ ứ ng th c này s d ng h t ớ đi kèm v i th c t ự ừ ể 0 :

ươ Ph ể ứ ư ừ ph ng th c h t ữ ị bi u th ý nghĩa ng pháp.

ế Ví d :ụ La, le, de, du (trong ti ng Pháp)

ế The, of (trong ti ng Anh)

ủ ế ằ ệ Vì, do,b ng, c a….. (trong ti ng Vi t)

ươ ọ ươ ằ ng th c th hi n ý nghĩa ng pháp b ng

Ph

ng th c tr ng âm : Là ph

ọ ứ ổ ị ể ệ ươ ủ ế ứ ữ ng th c này có ch y u trong ứ ộ ừ Ph .

cách thay đ i v trí tr ng âm trong m t t ữ ế ngôn ng bi n hình.

→ → ộ ổ Vd: myká (b t) mýka (đau kh ); récord (máy đĩa) recórd (ghi âm)

ế Ti ng Anh:

ừ record [‘rekɔ:d] – b n ghi chép (danh t ) ả

ộ ừ record [ri’kɔ:d] – ghi chép (đ ng t )

ế Ti ng Nga:

ữ ủ ề ố rúki – nh ng cánh tay (ch cách/s nhi u)

ở ữ ủ ố rukí – c a cánh tay (s h u cách/s ít)

ươ ằ

Ph

ữ ệ là ph ng th c ng đi u: ườ ặ ứ ổ ể ệ ọ ứ ộ ủ ữ ữ ắ ươ ng th c th hi n ý nghĩa ng pháp b ng ạ ng đ c a gi ng nói t o ra nh ng s c thái

ữ ộ cách thay đ i cao đ ho c tr ng nghĩa khác nhau.

Ví d :ụ

ậ ọ Hôm qua c u làm gì mà không đi h c?

→ ơ Đi ch i (1) câu tr l ả ờ i

→ ẻ ạ ấ ơ Đi ch i (2) câu nghi v n (có v ng c nhiên)

→ ứ ơ ườ ớ ọ i đáp kéo dài gi ng v i nghĩa là

ố T i nay đi ch i vui ch ? v..u..i (ng ượ ạ c l ng i).

ư ế – Ti ng Anh: Give it to me! (Hãy đ a nó cho tôi!)

ệ ế – Ti ng Vi t: Xung phong!

ặ ế ệ Đ c đi m ữ ể ng pháp ti ng Vi t.

ệ ữ ộ ể ủ ơ ậ ữ ể ặ ạ t – m t ngôn ng tiêu bi u c a lo i hình đ n l p, có nh ng đ c đi m

ế ữ ữ ớ Ti ng Vi ng pháp riêng so v i ngôn ng khác.

ặ ể ấ ả ự ế ủ ữ ế ả

ệ ấ ủ ể ạ ọ

ả ủ ớ ừ ữ ộ ệ ặ ặ ệ ề t đ u là h qu ho c tr c ti p ho c T t c các đ c đi m c a ng pháp ti ng Vi ị ọ ế ủ ặ gián ti p c a đ c đi m lo i hình h c quan tr ng nh t c a ngôn ng này: hình v ố ừ ơ ả ế ớ trùng v i âm ti c b n b n c a dân t c Vi t và trùng v i t trong v n t t.

ề ấ ạ ừ ể

1. Đ c đi m v c u t o t

ặ :

ế ệ ế ừ ơ đa ti t và t t. Các t

ừ ư ấ .

ị t có c u t o t

ế ự đ i l p gi a t ữ ừ ơ ế đ n ti đ n ti t ớ ộ ệ ừ ầ ữ c b n – nh ng t h u nh xu t hi n cùng v i c ng ậ ạ ộ ự ừ ư ừ đ i b ph n nh ng t ể ừ ữ , h t t có th là th c t ố ừ ả ế ặ ế ỉ d n b n ho c năm âm ti t. kh o sát các t ế ừ ơ ấ ạ ừ ả t . b n thân các t đ n ti ữ ấ ạ ố ệ ế i ứ ấ ạ ủ ệ ả ố ậ t, có s a. Trong ti ng Vi ộ ố ừ ơ ả ầ ớ ph n l n thu c v n t ế ệ ừ ơ ườ ồ đ n ti t. t đ ng ng i Vi ế ế ố i đa cũng ch t là song ti đa ti t, t ả ệ ế ế t cũng là kh o sát cách c u t o t t ti ng Vi đa ti ị ơ ở ủ ớ đã trùng v i hình v (đ n v c s c a ng pháp ti ng Vi ơ đ n gi n) nên không ơ ặ đ t ra vi c nghiên c u c u t o c a nó.

ữ ế ườ ố ậ ừ ơ ế i ta không ặ đ t ra v n ấ đ ề đ i l p t đ n ti t

ế Trong các ngôn ng bi n hình, ng ớ ừ v i t đa ti t:

ố ượ ừ ơ ế ỏ ừ ế

S l

ng t đ n ti t quá ít ớ i so v i các t đa ti t

ừ ừ ng âm ti đa ti

ệ Vi c xác ế ố ượ ị đ nh s l ờ t trong t ệ ệ ừ ơ ế ế i nói. Do đó, vi c phân bi đ n ti ế t t

ễ t không d dàng, vì t ế t, đa ti ữ ế ề

ự ễ ị ấ ạ luôn t không có ý bi n hình trong l nghĩa th c ti n gì. Đi u đáng quan tâm trong ngôn ng bi n hình là xem xét ừ các hình v nào tham gia c u t o nên t .

b.

ệ ấ ạ ừ ằ ụ ố ti ng Vi ng c u t o t t không có hi n t . các t

ế ệ ượ ệ ượ ấ ạ b ng cách thêm ph t ặ ặ t trong ti ng Vi

t đ ẫ ặ

ừ c c u t o ho c ho c theo cách láy âm, cách ghép ế ồ ị ệ ấ ừ ế ghép nghĩa ti ng Vi ớ ố t r t gi ng v i

ể Ở ế ế đa ti nghĩa ho c theo cách ng u k t(b hóng, ), (không láy âm cũng không ghép ệ ữ nghĩa). Quan h gi a các hình v trong t ệ các ki u quan h cú pháp trong câu:

V í d :ụ

ừ ậ ệ ễ T ghép ẳ đ ng l p: xe cô, ấ ướ đ t n ộ c, bi n h , khó d …

ừ ụ ố T ghép chính ph : lúa chiêm, dân s …

ự ừ ượ ạ đ

ụ ố ề ạ ụ ố ố ữ ế Trong ngôn ng bi n hình, các th c t hay nhi u lo i ph t ệ ữ . quan h gi a căn t c t o nên b i căn t và ph t ớ ở ộ ố ế ợ k t h p v i m t ụ ệ là quan h chính ph .

ế ệ ộ ừ c. T đa ti

ỉ ị ấ ễ

ố ấ ạ t tuy làm thành m t kh i c u t o hoàn ch nh, có ế ố ấ ạ c u t o nên nó (các hình v ) r t d dàng ừ ơ ượ ế ế t trong ti ng Vi nghĩa n ổ đ nh, nh ng các y u t ư ị ư ữ tách ra và đ c dùng nh nh ng t đ n ti t.

Ví d :ụ

→ ớ “chim chóc” chim v i chóc cái gì?

ề ừ ạ ể

2. Đ c đi m v t

lo i: ặ

ệ ữ ủ ờ t không thay ổ đ i hình th c ng âm c a mình trong l

ở ị ừ i nói, nghĩa ỉ ch c v ng pháp nào trong câu, t

ứ ề ẳ ừ ừ ế ứ a. T ti ng Vi ữ ứ ụ ữ là dù v trí nào, dù gi ấ ộ m t hình th c duy nh t. đi u này khác h n t đó cũng ch có ữ ế trong các ngôn ng bi n hình.

ộ ừ ế lo i c a m t t t không th d a trên hình th c

ể ự ố ứ ừ ạ ủ lo i c a ị đ nh t

ệ b. Vi c xác ữ ng âm c a t ế ti ng Vi ị ệ ừ ạ ủ đ nh t ti ng Vi ủ ừ ư ữ ế nh trong các ngôn ng bi n hình. Mu n xác ả ự ệ t ph i d a vào:

ạ

Ý nghĩa khái quát hay ý nghĩa ph m trù chung

ế ợ ế ợ ụ ả ừ ế ợ

Kh năng k t h p: k t h p trong c m t

và k t h p trong câu.

ứ ả ậ

Ch c năng cú pháp: kh năng

ứ ụ ữ ả đ m nh n các ch c v ng pháp trong câu

ở ừ ạ t nhau ứ hình th c, thì t lo i

ế ế ngôn ng bi n hình phân bi ệ ữ ế ở ừ N u các t ệ ti ng Vi ừ ạ ở lo i t phân bi cách dùng t ệ trong câu t nhau

ộ ừ ệ ượ ng m t t

ộ ườ ừ ạ ấ ng r t th lo i, kiêm t ườ ng ừ

ệ ượ c. Hi n t ấ ạ th y trong TV. Có ng ầ ớ lo i. ph n l n coi đây là hi n t ừ ạ thu c hai, ba t ệ i quan ni m đây là hi n t ệ ượ ng chuy n t lo i khác nhau là hi n t ệ ượ ng đa t ể ừ ạ lo i.

ể ề

3. Đ c đi m v cú pháp:

ặ

ọ ộ ộ : là m t trong nh ng hình th c cú pháp quan tr ng

ế

ố ớ đ i v i m t ngôn ự ừ ố ồ TV có ngu n g c th c t . ầ ớ g p nhi u khó khăn vì ph n l n các

ứ ầ ớ ự ừ ặ / th c t ứ ệ ồ ạ ặ

ộ

ế

ự ế ườ ệ ả ấ ư ừ ữ a. H t ữ ư ừ ư ng không bi n hình nh TV. Ph n l n các h t ề ệ ư ừ ệ hi n nay, vi c phân bi t h t ố ư ừ ộ i trong cùng m t hình th c gi ng nhau. M t khác, vai trò h t đang t n t ư ườ ủ ư ừ ấ ắ ng xuyên nh các ngôn TV không có tính ch t b t bu c và th c a h t ữ ế ư ừ ả ng bi n hình. Tuy nhiên, không ph i vì th mà cho r ng vi c dùng h t ế trong ti ng vi kh o sát cho th y, có 3 tr ằ ệ ợ ng h p: t . th c t

ư ừ ể ế ế ằ ặ ặ Có th dùng ho c không dùng h t : (chi c ví b ng da ho c chi c ví da.)

ư ừ ọ ằ ế ố ể Không th dùng h t : (Nó h c b ng ti ng Anh, t ớ i nay tôi v i ông đi ăn

ằ ơ c m b ng gà.)

ư ừ ừ ử ả

Ph i dùng h t

:(đ ng đóng c a)

thì

ứ là hình th c ng pháp quan tr ng c a ế ế ố ổ ậ ự đ i tr t t ọ ặ ữ các y u t ấ ủ TV . ph n ầ ộ ẫ đ n m t trong ầ đ u (h c văn/ văn

ế ế ố ng h p khi thay ổ ươ ố ươ ố ọ ậ ự ắ s p x p các y u t b. Tr t t ề ợ ườ ớ đ u d n l n các tr ế đ i ý nghĩa ho c làm m t ý nghĩa ban ả hai kh năng: bi n ọ ng/v h c. qu c v ng qu c).

ụ ầ ấ ạ , do nhu c u nh n m nh,

ộ ố ườ ế ừ ậ ự ừ ươ ứ Tuy nhiên, trong m t s tr ẩ kh n tr ợ ng h p (do m c đích tu t ệ ử ụ ng khi giao ti p). vi c s d ng hình th c tr t t t

Ví d : ụ

ắ ậ Sang nay ra tr n lên Tây B c

ứ ặ Hai đ a ta cùng đi đánh gi c

ạ ầ Tay dao tay súng g o đ y bao

ứ ắ ạ ừ Chân c ng đ p r ng gai đá s c

ấ ẹ ề ắ R t đ p hình anh lúc n ng chi u

ố ỉ Bóng dài lên đ nh d c cheo leo

ổ Núi không đè n i vai v ươ ớ n t i

ớ ỵ Lá ngu trang reo v i gió đèo

ươ ươ Quê h ng anh đó gió s ng mù

ừ ủ ế Và rú r ng đây c a chi n khu

ờ ố ậ ỏ ồ C ng p đ ng khô m l i cũ

Tan hoang làng cháy khói căm thù

ặ Anh đi tìm gi c, tôi tìm anh

ườ ườ ỏ Ng i lính tr ng chinh áo m ng manh

ỗ ướ M i b ồ c vàng theo đ ng lúa chín

ứ ươ ử ừ L a vui t ng mái n a t i xanh

ườ ườ ủ Po Tào M ng Kh a M ng Tranh

ườ ừ M ng La Hát Lót chân anh đã t ng

ề ố ạ ừ Anh v c i l i vang r ng

ừ ướ Chim reo quanh mái, gà m ng d i sân

ạ ề Anh v sáo l i ái ân

ế ẹ ầ Ðêm trăng hò h n trong ng n ti ng ca

ư ừ ổ ồ Nh ng r i khói t xa gió th i

ộ ộ ườ Núi kêu anh b đ i lên đ ng

ắ ớ ươ ữ ạ L i nh ng ngày đi, v t v i s ng

ạ ướ ư ươ Ngô bung, xôi nh t, n c l ng b ng

ư ứ ặ Ðên m a rình gi c tai thao th c

ạ ứ ươ Mùa l i mùa qua rét nh c x ng

ế ư Ai bi ữ ụ ờ t tr a nay gi a b i b

ằ ưở ắ Anh n m s i n ng m t l ắ ơ ơ m

ủ ồ ở Tôi ng i không ng nghe anh th

ẽ ế ơ Khe kh lòng ngâm lên ti ng th

ố ữ ắ (Lên Tây B c – T H u)

ệ ệ ợ ồ Sóng g n tràng giang bu n đi p đi p

ề ướ Con thuy n xuôi mái n c song song,

ề Thuy n v n ề ướ ạ ầ c l ả i, s u trăm ng ;

ủ ộ ấ ạ C i m t cành khô l c m y giòng.

(Tràng giang – Huy C n)ậ

ả ệ ồ ủ ộ ắ ạ c m t tác gi

ả ươ ấ ế : "C i m t cành khô l c ộ ậ ữ ng y là m t v t h u hình có

ơ ủ ộ ỗ ệ ấ ả

ộ ấ ự ậ ườ ư ở ỏ ạ ướ M t hình nh bu n hi n lên tr ủ t cành c i đáng th m y dòng”. Không bi ợ th c, hay nó là m t hình nh ch t xu t hi n trong n i cô đ n c a Huy C n, b i nó cũng nh bé và l c lõng nh con ng i.

ờ ữ ữ ự ẩ ủ ừ

ỗ ầ

ạ ữ ư ộ ả càng s u h n. Vi c s d ng nh ng ng thi, nh ng

ứ ệ ử ụ ườ ờ ầ ơ ộ ủ ờ ỗ ầ ậ

ổ ả Gi a dòng đ i bao la, gi a s xô đ y c a t ng dòng sóng, nó c trôi l c ả lõng, lênh đênh. N i s u trong tác gi hình nh thiên nhiên bao la là m t nét quen thu c trong đ Huy C n đã nh nó mà th m nói lên n i lòng c a mình, nh không gian thiên nhiên làm n i lên không gian tình c m.

ứ ứ ậ ự và tu t ừ .

ữ ệ ữ ệ ỗ ợ ụ ữ c. Ng đi u là m t hình th c ng pháp h tr cho hai hình th c tr t t ệ ượ t đ ộ ng đi u còn giúp ta phân bi c m c đích phát ngôn.

ự ệ ự ừ ữ ư ừ S khác bi t gi a th c t và h t trong TV?

ế ợ ả t d a vào ý nghĩa kh năng khái quát và ự ừ ư ừ ể ả ệ ố Trong h th ng các t kh năng k t h p. t ừ ạ ủ ế ệ ự lo i c a ti ng Vi ừ ạ lo i TV có th chia ra làm hai nhóm. Th c t và h t .

ừ ự v ng. có th H tư ừ cũng có ý nghĩa t

ể đ m ả ố ư ủ ư ừ

Có ý nghĩa t ệ ụ

ố ệ ớ i

ụ

ộ ố ổ

ụ ừ ả trong c m t ừ ự : ừ mang ý nghĩa t (không ph i ế ạ ả

ố ặ trung tâm) ho c liên k t t o ừ ớ m i. ộ ậ ạ ừ ữ v ng Là nh ng t không liên h t nh ng nghĩa c a h t ự ế ư ừ m t ộ đ i t ố ượ . h t ng nào trong th c t ỉ ị ứ không có ch c năng đ nh danh mà ch ệ ấ làm d u hi u b sung m t s ý nghĩa ự ừ . cho th c t ố Làm thành t thành t ụ c m t Không đ c l p t o thành câu. ầ ồ

ử ắ

ừ ế ả Th c tự ừ ừ ự ủ nhi m vai trò c a các thành t ủ ả ph và c vai trò c a các thành t ừ và câu. chính trong c m t ư ụ ắ Ví d : mây, m a, n ng, gió… ự ừ Th c t ữ v ng Là nh ng t ủ ụ ừ Kh năng làm trung tâm c a c m t Làm thành ph n câu ự ừ bao g m: Th c t ầ ừ Danh t : qu n áo, nhà, m t, mũi, c a, bão, n ng…ắ ạ ộ Đ ng t : ch y, nh y, đi, vi t, ôm, ăn… ủ ự ế ữ i ạ đ n n a à? l Vd: nó đ n, nó → ư ừ ạ ổ h t nó ừ t ế ự i” b sung ý nghĩa cho th c “l ộ ế đ n là s không hài lòng c a m t

ấ : xanh,

ặ ợ ư ừ ộ ố ườ cũng có ng h p h t

ề ỏ ố ừ đ , t t, x u, hi n lành… ộ : vài d m, m t, hai, ba… ọ : nó, chúng ta, chúng tôi, ta, h ,

ể ơ ổ ầ đ và ề

ể ấ ạ ượ ứ

ư “đã” b sung cho ý nghĩa cho ăn. ữ ữ là m t trong nh ng hình th c ng ữ ủ ư

ụ ư không bi n hình nh TV.

trong TV không có tính

ư ng xuyên nh

ầ ố ố ừ ự Tính t ố ừ S t ạ ừ Đ i t anh y,…ấ ự ừ có th dùng làm ph n Th c t ớ ế ố ộ ầ ph n thuy t trong m t nòng c t câu v i ộ ự ừ c m t đã có th c u t o đ hai th c t ố nòng c t câu. ạ Ví d : xe// ch y ố T t//lúa ệ ấ T n s xu t hi n ít. ề Gi ng nhau: đ u mang ý nghĩa t v ng

ườ ữ ế ư ừ ệ trong TV không

ỳ ệ

ể ợ

ả

ứ

ế : vì, b i, do, nh ng, n u,

ạ , vâng, d …

ỡ ờ ạ i, h i, ớ ừ ơ : ữ i, ỉ : nh ng, m i, ch , đã, mãi,

i.ườ con ng Trong m t s tr nghĩa. Vd: b n ạ đã ăn c m ch a? → ư ừ h t ự ừ th c t ộ ư ừ H t ọ ư pháp quan tr ng nh ng ngôn ng c a h ế ừ t ư ừ Vai trò h t ấ ắ ặ ộ ch t b t bu c ho c th ị ơ các đ n v ngôn ng bi n hình. Tuy nhiên vi c dùng h t ượ ả ả đ c dùng tu ti n mà ph i x y ra trong ặ ườ ba tr ng h p: có th ho c không dùng ư ừ ư ừ ể h t , không th dùng h t , ph i dùng ư ừ h t . ư ừ ồ : g m H t ẽ ụ ừ ẫ : v n, c , đã, đang, s + Ph t ư ở ệ ư + Quan h t tuy,… + Tình thái t ợ ừ + Tr t ngay…

ầ ố ệ ề ấ T n s xu t hi n nhi u.

Bài t p:ậ

ừ ồ ệ ề ả ấ ữ t nh ng t ư đ ng âm nh ng khác bi t v b n ch t

ự ừ ư ừ Câu 1: So sánh s khác bi th c t ệ ự trong các câu sau: và h t

→ắ ự ừ ủ ệ ừ ấ a1. Ông y nhi u “C a” là th c t , quan h t ề c aủ l m

→ ủ ư ừ ổ “c a” là h t , b sung ý nghĩa cho câu. a2. Đây là sách c a ủ tôi

→ ố ự ừ ụ ể ộ ừ b1. Có ng ượ i ườ cho tôi m n cu n sách “cho” là th c t , c th là đ ng t

→ ấ ố ư ừ ổ ộ “cho” là h t b sung ý nghĩa cho 0 ng

ừ b2. Nó đã mua cho tôi cu n sách y nghĩa t “mua”.

→ ề ự ừ ụ ể ừ c1. H đã ọ “v ” là th c t , c th là phó t v ề nhà:

→ấ ư ừ ổ ề ừ “v ” là h t b sung ý nghĩa cho t “nói”. c2. Chúng tôi đang nói v ề anh y:

ẫ ế ự trong các câu văn sau, d n đ n s