Nguyên lý ''tĩnh - động'' trong nghệ
thuật lãnh đạo
Những nhà lãnh đạo thành công thường có tư duy rất logic, nhưng đôi khi họ
lại đưa ra những quyết định dường như rất phi logic. Tuy nhiên họ là những
người không giáo điều, không áp đặt cấp dưới phải tuân theo ý mình và bắt
kịp với những thay đổi của môi trường chung quanh.
Chính những tố chất vừa kể trên đã giúp họ trong việc hoạch định, triển khai
chiến lược, chiến thuật và sách lược qua các giác độ “tĩnh-động”, “động-
tĩnh” và “tĩnh-động-tĩnh”.
Còn nhớ văn hào Tolstoi khi nói về chiến lược đánh bại Napoleon của
nguyên soái Koutouzov, ông đã mô tả lối hành xử rất ung dung tự tại của vị
tướng này. Nguyên soái Koutouzov ung dung tự tại rút lui, ung dung tự tại
để Napoleon thắng trận và ung dung tự tại chờ đến mùa đông tuyết rơi để
phản công. Chắc hẳn vị tướng này phải có một niềm tin, một nghị lực phi
thường để không bị những áp lực của Nga hoàng và triều đình buộc thay đổi
chiến lược. Chiến lược lấy tĩnh chế động và chỉ động khi thời cơ đã chín
muồi nhằm đánh thắng thần tốc.
Nghệ thuật lãnh đạo dựa vào nhiều yếu tố văn hóa, khoa học, trải nghiệm,
triết lý sống…
Một cánh cửa đóng kín, hé mở hay mở rộng cũng là một tín hiệu của lãnh
đạo đối với thuộc cấp của mình. Cửa rộng mở thì ai vào cũng được. Cửa hé
mở, có chuyện cần thiết cứ vào. Còn nếu cửa đóng kín thì vui lòng liên lạc
với thư ký hay trợ lý để xin lịch hẹn. Sự hiện diện của người lãnh đạo trong
một tổ chức tùy thuộc vào sự cảm nhận của nhân viên.
Và điều đó được cảm nhận như thế nào lại tùy vào nghệ thuật “hiện diện”
của lãnh đạo. “Gần - xa”, “xa - gần” có một ý nghĩa cho nghệ thuật lãnh đạo
tùy theo mức độ, chủ định để vận hành nguyên lý “tĩnh - động”.
Nguyên lý “tĩnh - động” là một triết lý sống và cũng là một triết lý hành
động. Sự bao quát của nguyên lý này đã được áp dụng vào toán học hay vật
lý để đưa ra đáp án cho những hàm số phức tạp dưới dạng vi phân hay tích
phân. “Tĩnh - động”, thật ra là một phép biện chứng để biết “cái này” và sự
mâu thuẫn của chính nó. Nghệ thuật lãnh đạo là phải biết phép biện chứng
đó để khi quyết định “cái này” thì tiên liệu được mâu thuẫn của chính nó là
thấp nhất và có thể xử lý được.
Tùy theo từng tình huống và tình hình thực tế của cuộc sống doanh nghiệp,
chúng ta đã chứng kiến một số nhà lãnh đạo đã sử dụng một cách linh hoạt
và đôi lúc rất bạo dạn nguyên lý “tĩnh - động” để bứt phá so với đối thủ cạnh
tranh.
Chẳng hạn một doanh nghiệp khi chờ đến đúng thời điểm tích lũy đủ vốn
cần thiết, họ không những chỉ chuyển từ thế “tĩnh” qua “động” mà còn có
thể là “động-động-động…”. Doanh nghiệp đó thực hiện một chiến lược liên
hoàn để chiếm lấy thị phần, bứt phá lên phía trước, đẩy đối thủ rơi vào thế bị
động, không kịp trở tay.
Có thể nói nguyên lý “tĩnh - động” là một nguyên lý rất uyển chuyển, không
bị gò bó trong một khuôn sáo cứng nhắc, rất phù hợp cho nghệ thuật lãnh
đạo.
Một nhà lãnh đạo sống có niềm tin, độ lượng, biết ung dung tự tại trong
chiến lược, thao lược trong chiến thuật, sáng suốt trong sách lược ắt hẳn sẽ
có may mắn hội tụ được “thiên thời”, “địa lợi” và “nhân hòa” để thành công
lớn.