Có phải nguyên nhân gây mụn trứng cá chỉ
do “gan nóng”?
Mụn trứng cá (bệnh trứng cá) là bệnh lý ngoài da thông
thường, nhưng ảnh hưởng khá lớn đến diện mạo, tâm lý...
của bệnh nhân khi mà lứa tuổi mắc bệnh chủ yếu là thanh
thiếu niên với nhu cầu giao tiếp xã hội cao.
Hiện một câu hỏi được nhiều người đặt ra là
: “Nguyên nhân nào
gây nên tình trạng mụn trứng cá”? Có nhiều bài vi
ết khác nhau
đề cập đến vấn đề này, có tác giả cho rằng nguyên nhân do ch
ế
độ ăn uống, có tác giả cho là do nội tiết và c
ũng có một số tác
giả lại cho rằng “Mụn trứng cá do gan nóng” gây nên…
Vậy thực chất nguyên nhân nào gây nên mụn trứng cá?
Như chúng ta đều biết: Mụn trứng cá biểu hiện trên da là hi
ện
tượng viêm nang lông tuyến bã. Bình thường, tuyến bã nhờn -
một loại tuyến tiết trong cơ thể, tiết ra chất bã nh
ờn (Sebum) có
tác dụng làm trơn bề mặt da. Sự bài tiết của tuyến bã nh
ờn chịu
ảnh hư
hormon này hoạt động mạnh sẽ kích thích các tuyến bã nh
ờn
tăng tiết, đào thải chất bã ra ngoài. Vì một nguy
ên nhân nào đó
khiến miệng tuyến bã bị tắc nghẽn, hoặc tuyến bã nhờn bài ti
ết
quá mức làm cho các chất tiết không được bài tiết kịp mà tích t
ụ
tại lỗ chân lông. Nếu cộng thêm tác đ
ộng của vi khuẩn có sẵn
trong nang lông tuyến bã (P. acnes) tăng sinh, hoặc kèm theo b
ội
nhiễm của một số vi khuẩn khác như: tụ cầu, P. ovale…
gây
nên tình trạng mụn mủ, mụn bọc với biểu hiện sưng, nóng đ
ỏ
đau. Trường hợp không bị nhiễm trùng sẽ tạo thành m
ụn đầu
trắng, bị bịt kín. Khi mụn đầu trắng bị hở ra bên ngoài và g
ặp
hiện tượng oxy hóa thì phần ngoài của nhân mụn sẽ trở th
ành
màu đen, nên gọi là mụn đầu đen.
Một số yếu tố làm bệnh trứng cá nặng thêm như: y
ếu tố thần
kinh (stress, m
ất ngủ…), thay đổi nội tiết (hay gặp ở lứa tuổi dậy
thì, kỳ kinh nguyệt…), rối loạn tiêu hoá (táo bón), ăn đ
ồ cay
nóng, uống rư
ợu bia nhiều…Kết hợp với việc chăm sóc da
không đúng cách: thói quen n
ặn mụn, sử dụng mỹ phẩm không
hợp với da và đặc biệt là việc lạm dụng chế phẩm bôi ngo
ài da
chứa Corticoid (như Dexamethasol, Betamethazol…).
Theo quan niệm của Đông y, mụn trứng cá do phong nhi
ệt tích
tụ ở kinh phế sinh ra (phế chủ bì mao), ho
ặc do huyết nhiệt,
hoặc do ăn nhiều chất cay nóng, đư
ờng, mỡ sinh thấp nhiệt tích
tụ trên da, hoặc do tỳ chuyển hoá kém (tỳ chủ vận hoá) l
àm
giảm quá trình thanh thải nhiệt độc trong cơ thể,…ảnh hư
ởng tới
cân bằng sinh lý da gây nên mụn trứng cá.
Tình trạng “gan nóng” có thể chỉ là một khía cạnh nhỏ gây n
ên
mụn trứng cá, chứ không thể coi là nguyên nhân gây nên m
ụn
trứng cá.
Do vậy, giúp phòng ngừa và đi
ều trị hiệu quả mụn trứng cá
cũng như ngăn ngừa mụn mọc th
êm, các BS chuyên khoa da
liễu đưa ra phác đồ khuyến cáo chung:
Rửa sạch mặt trước khi đi ngủ, ngay khi ra đư
ờng về. Không tự
ý cạy, nặn mụn.
Trư
ờng hợp mụn mủ có thể bôi chế phẩm chứa kháng sinh,
kháng khuẩn (khi dùng kháng sinh đường uống ph
ải theo chỉ
d
ẫn của bác sỹ), hoặc một số chế phẩm giúp giảm sừng hóa, tan
nhân mụn.
Kết hợp uống các thảo dư
ợc có tác dụng từ từ giúp tái lập cân
b
ằng sinh lý da, tăng hiệu quả điều trị mụn trứng cá của các
thuốc tác dụng tại chỗ. Từ đó tạo tác dụng hi
ệp đồng giúp mụn
trứng cá nhanh khỏi hơn đồng thời giảm nguy cơ mụn mọc th
êm
và tái phát. Trên thị trường, sản phẩm Viên ng
ừa mụn Hoa Linh
với thành phần hoàn toàn tự nhiên, an toàn, thích h
ợp cho việc
sử dụng một đợt kéo dài, đang được khuyến cáo dùng thích h
ợp
cho người bị mụn trứng cá.
Đảm bảo chế độ ăn uống, sinh hoạt điều độ, hạn chế stress.
Trường hợp viêm da nặng, người bệnh nên đ
ến bệnh viện,
phòng khám chuyên khoa da liễu để khám và điều trị