NHIỆM VỤ BẤT KHẢ 4 – Khi
đạo diễn phim hoạt hình làm
phim hành động
Poster phim “Nhiệm vụ bất khả 4”
Nhiệm vụ bất khả là cái tên đi kèm với “giải trí”; phần 1 xem được,
phần 2 xem được, phần 3 dở hơn hai phần kia một chút. Nói chung thì
không phần nào thực sự dở tệ, nhưng tôi chưa bao giờ hồi hộp chờ
phim ra mắt để mua vé đi xem. Tuy nhiên, lần này là lần đặc biệt, và
Nhiệm vụ bất khả 4 nằm trong số các phim giải trí đáng xem nhất của
năm, lý do chính: đạo diễn Brad Bird.
Brad Bird là một đạo diễn phim hoạt hình thuộc hàng “top” ở Mỹ,
ngoài The Iron Giant (hãng Warner Bros Animation), ông còn làm The
Incredibles và Ratatouille (hãng Pixar). Việc một đạo diễn phim hoạt
hình chuyển sang làm phim hành động nghe có vẻ khập khiễng, nhưng
thực tế thì có khá nhiều các đạo diễn có tiếng có miếng hiện nay (như
Tim Burton và David Lynch) bắt đầu sự nghiệp bằng phim hoạt hình;
các tác phẩm của họ cực kỳ sống động và đặc biệt cuốn hút về mặt hình
ảnh.
Nhiệm vụ bất khả 4 có cốt truyện đơn giản: một tên tội phạm với bí
danh Cobalt muốn dùng vũ khí hạt nhân để tiêu diệt loài người. Theo
lời hắn thì sự sống trên trái đất – đến một lúc nào đó – phải bị diệt để
hành tinh này có một sự khởi đầu mới; và những ai còn sống sau thảm
họa sẽ trở nên mạnh mẽ hơn, thông minh hơn. Trong tình cảnh hỗn
loạn hiện nay, vũ khí hạt nhân là giải pháp tối ưu (chờ một mảnh thiên
thạch va vào trái đất thì lâu quá chăng?). Cobalt đang chuẩn bị gặp một
tên sát thủ chuyên nghiệp, nhằm mua lại bản mật mã kích hoạt bom
nguyên tử mà tên sát thủ này cướp được từ chính phủ Nga; và người có
thể ngăn chặn Cobalt, không ai khác, chính là Ethan Hunt (do Tom
Cruise đóng) cùng tổ điệp viên IMF của anh.
Nhưng sau phần 3 thì Ethan đang bị chính quyền ở Moscow bắt giam;
nên tổ điệp viên của anh, gồm kỹ thuật viên Benji (Simon Pegg đóng),
và nữ chiến binh Jane (Paula Patton đóng) phải giúp Ethan vượt ngục.
Vừa được tự do, Ethan đã gặp rắc rối; tên Cobalt đặt bom để phá tung
điện Kremlin, rồi dùng bằng chứng giả đổ tội khủng bố này cho nước
Mỹ, khiến tình hình Nga–Mỹ trở nên căng thẳng như thời kỳ chiến
tranh lạnh. Tổng thư ký của tổ IMF không thể giúp Ethan vì anh bị mắc
kẹt ở Moscow, nhưng nhờ ông mà IMF có thêm một thành viên mới:
nhà phân tích William Brandt (Jeremy Reiner đóng), và bốn người này
cùng hợp tác để ngăn chặn không cho Cobalt lấy được mã bom nguyên
tử.
Tổ IMF (từ trái qua phải): Ethan, Jane, Benji, và thành viên mới
William.
Chính cốt truyện đơn giản đã biến Nhiệm vụ bất khả 4 thành một bộ
phim hấp dẫn. Các phim giải trí cố tỏ vẻ “sâu sắc” thường hay tự hại
mình bằng một cốt truyện nhập nhằng, làm người xem không biết được
ai đang lợi dụng ai, ai đang chơi xỏ ai, người nào đang đâm lén người
nào. Nhờ đơn giản mà bố cục của phim rất chặt chẽ, dễ hiểu. Có như
vậy, đạo diễn Brad Bird mới rảnh rang để chăm chút cho cách quay, kỹ
xảo, và tâm lý nhân vật – những yếu tố làm phim hành động trở nên
hấp dẫn và khác biệt. Ai xem phần 3 rồi thì sẽ hiểu phần 4 hơn, nhưng
đạo diễn giải thích cốt truyện rất mạch lạc nên dù không xem phần 3 thì
vẫn thưởng thức được phần 4 dễ dàng. Phim hoạt hình có chung điểm
này: phải đơn giản (để trẻ con cũng xem được) nhưng phải hấp dẫn (để
người lớn không bực mình khi mua vé xem chung với trẻ con).
Có lẽ cũng nhờ vào những kinh nghiệm làm phim hoạt hình mà kỹ
thuật quay của Brad Bird ấn tượng không tả nồi, xem phim mà cứ ngỡ
rằng Brad có chục năm làm phim hành động, chẳng ai có thể tin nổi
đây là phim thứ 8 và là phim live action (người đóng) đầu tiên của anh.
Đặc biệt, những cảnh quay rất khớp nhau và rất rõ nét; đa số các phim
hành động thường có những trường đoạn rượt đuổi hầm bà lằng, gồm
kỹ xảo này nối tiếp kỹ xảo kia, khiến cả phim như một mớ hổ lốn
những kỹ xảo vô chiều sâu, bị cắt ghép nham nhở và chẳng có ý nghĩa
gì, xem mà chẳng hiểu nổi xe nào đang rượt xe nào. Ngược lại, dưới
tay Brad Bird, các cảnh quay của Nhiệm vụ bất khả 4 luôn nhịp nhàng
nối tiếp nhau như nước suối chảy.
Tom Cruise trong cảnh quay đẹp nhất và nghẹt thở nhất của phim.
Đặc biệt, cảnh Ethan phải leo lên tòa nhà Burj Khalifa của Dubai (tòa
nhà cao nhất thế giới hiện nay) để đột nhập vào hệ thống máy tính
nhằm ngăn chặn tên Cobalt, thì cũng đã đáng để mọi người bỏ mua vé
xem phim rồi. Điều hấp dẫn không chỉ nằm ở việc khán giả có cơ hội
nhìn thấy Tom Cruise treo tòng teng trên tầng thứ mấy trăm; nếu phim
hành động chỉ đơn giản là cột nam tài tử lên cao như cột khúc giăm-
bông, và đạo diễn bò lên trực thăng để quay thì ai cũng có thể làm phim
hành động nếu có tiền. Điều hấp dẫn nằm ở góc máy của Brad Bird,
cách Brad quay phim khiến người xem cảm nhận được độ cao chót vót