Bao gi cho đ n tháng 10 - 1984 ế
Đ o di n : Đ ng Nh t Minh
Di n viên: Nh Quỳnhư
S n xu t : Xí nghi p Phim truy n Vi t Nam
K ch b n : Đ ng Nh t Minh
Âm nh c: Phú Quang
Th i l ng ượ : 95 phút
Gi i th ng ưở :
* Gi i Bông sen vàng t i LHP Vi t Nam l n th 7 năm 1985
* Gi i đ c bi t t i LHP Qu c t châu Á - Thái Bình D ng năm 1989 ế ươ
* B ng khen c a y ban B o v Hòa bình , t i LHP Qu c t Maxc va năm 1985 ế ơ
Tr v nhà sau chuy n đi thăm ch ng biên gi i Tây Nam, Duyên mang trong mình n i đau ế
khôn t : ch ng ch đã hi sinh. Trên thuy n tr v , ch đã b ngã xu ng sông và đ c th y giáo ượ
Khang c u s ng. Duyên d u chuy n ch ng hi sinh v i m i ng i trong gia đình đ c bi t là ườ
đ i v i ng i cha già. Đ an i cha, Duyên nh Khang vi t h nh ng b c th h i thăm gia ườ ế ư
đình nh khi ch ng ch còn s ng. Khi ng i cha s p m t, ông b o Duyên g i đi n cho conư ườ
v ... L y nhân v t chính là ng i ph n , đ o di n Đ ng Nh t Minh đã góp ph n làm tăng ườ
v đ p th m kín cao c trong tâm h n ng i ph n Vi t Nam. Bao gi cho đ n tháng M i ườ ế ườ
là m t b phim thành công và đ m đà b n s c dân t c, góp ph n làm r ng danh di n nh
n c nhà nh ng năm đ u th p niên 80.ướ
Trong phim có hình nh Duyên (do Lê Vân đóng) di n chèo trong vai m t ng i v ườ
ti n ch ng đi ra tr n. Cô đã không di n h t đ c trích đo n chèo này và ch y ra mi u ế ượ ế
th Thành hoàng làng. đây, cô đ c Thành hoàng cho bi t, n u mu n g p ch ng, thì ượ ế ế
đ i đ n r m tháng b y, ra ch Âm ph s đ c g p. T i ch Âm ph , m c dù g p ế ượ
đ c ch ng nh ng cô không th c m tay đ c do bây gi , ch ng cô đã là m t vongượ ư ượ
h n... C nh quay cu c g p g này gây nhi u n t ng cho ng i xem phim. ượ ườ
K ch b n c a phim do Đ ng Nh t Minh vi t t n i đau c a gia đình ông, n i đau nh ế ư
c a hàng v n gia đình Vi t Nam khác th i b y gi . Ông đã c g ng v t m i khó ượ
khăn, v i m t cái máy quay phim cũ rích, ch t l ng kém và ông đã bu c ph i quay đi ượ
quay l i nhi u l n vì cái máy đã làm h ng nhi u th c phim. Sau này, ông còn ph i ướ
m n m t máy quay t Vi n s t rét Ký sinh trùng đ quay nh ng ph n còn l i. Phimượ
đã t ng b ki m duy t t i 13 l n.
Phim có t i 3 nhà quay phim: Nguy n Lân, Ph m Ti n Đ t ế Nguy n Đăng B y
nên v i 3 phong cách khác nhau này, đ o di n Đ ng Nh t Minh đã ph i c g ng đ
gi s th ng nh t trong các c nh quay c a m t b phim.
Cho đ n bây gi ng i xem trong n c và n c ngoài v n nh c đ n "Bao gi cho đ nế ườ ướ ướ ế ế
M i" c a đ o di n Đ ng Nh t Minh và "Cánh đ ng hoang" c a đ o di n Nguy n H ngườ
S n nh hai b phim tiêu bi u c a đi n nh Vi t Nam. ế ư
N u nh "Cánh đ ng hoang" đ c coi là tác ph m thành công nh t v đ tài chi n tranh thìế ư ượ ế
"Bao gi cho đ n tháng M i" có th xem là b phim tinh t và giàu s c truy n c m nh t v ế ườ ế
đ tài h u chi n. ế
Năm 1985 t i Liên hoan phim Vi t Nam l n th VII "Bao gi cho đ n tháng M i" có th ế ườ
xem là b phim tinh t và giàu s c truy n c m nh t, Nguy n M nh Lân đ c trao gi i quay ế ượ
phim xu t s c nh t , hai di n viên Lê Vân và Nguy n H u M i đ c trao gi i di n viên ườ ượ
xu t s c nh t. Ti p đó , t i Liên hoan phim qu c t Hawaii (M ) "Bao gi cho đ n tháng ế ế ế
M i" đã đ c trao gi i đ c bi t c a ban giám kh o.ườ ượ
Trung tâm b phim là m t câu chuy n c m đ ng : Duyên ( Lê Vân đóng ) bi t tin ch ng hy ế
sinh m t tr n biên gi i Tây Nam nh ng âm th m ch u đ ng n i đau và c g ng t o cho ông ư
b ch ng g n đ t xa tr i m t s yên n. Ch nh anh giáo làng (H u M i) – M t ng i yêu ườ ườ
văn th và say mê vi t nh ng bài th g i in báo, vi t nh ng b c th m o danh ch ng chơ ế ơ ế ư
đang chi n đ u xa đ đ ng viên ông c . B n thân Duyên ph i s ng b ng hai con ng i - m tế ườ
góa ph v i n i đau m t ch ng và m t ng i con dâu hi u th o , h t lòng ph ng d ng b ườ ế ế ưỡ
ch ng . y th mà trong xóm d i làng v n còn bao nhiêu đi u ti ng , bao nhiêu d ngh , khi ế ướ ế
eo xèo l n qu t , lúc thì đay đ , chát chúa chĩa vào ch .
S c m nh nào đã giúp Duyên c t lên đôi vai bé nh c a mình m i gánh n ng (t nh ng v t
v m t nh c th xác đ n n i đau tinh th n) đ g ng g ng đi gi a cu c đ i? Đó chính là s c ế ượ
m nh tâm linh c a con ng i Vi t Nam. Nói m t cách khái quát, Duyên là m t hình t ng ườ ượ
ng i ph n Vi t Nam nh d u g ch n i gi a chi n tranh và hòa bình. Gi a cõi âm và tr nườ ư ế
th , gi a l ch s và cu c s ng hi n đ i.ế
Ta th y rõ bóng dáng và v trí c a “d u g ch n i” này trong nh ng tr ng đo n đ o di n đ y ườ
k ch tính c a phim lên đ n cao trào. B t đ u t khi Duyên di n v chèo Tr ng Viên trên sân ế ươ
đình, ch đóng vai ng i v chia tay ch ng tr c khi ra tr n. Nh p thân vào nhân v t , s ng ườ ướ
trong tâm tr ng c a ng i khác nh ng m i câu hát , l i than ly bi t đ u làm Duyên ch nh ườ ư
lòng , đ u c a vào n i đau th m l ng trong lòng ch .
Ng i v v n hát ti p khúc than h i chia ly. D i sân đình, khán gi nh cũng hòa tan vàoườ ế ướ ư
n i ni m ly bi t. Nh ng ng i ph n l y v t áo chùi n c m t, nh ng ng i đàn ông l ng ườ ướ ườ
đi vì xúc đ ng. Ánh đèn chi u m t , bóng lá cây đ lên các khuôn m t nh làm tăng thêm n i ế ư
xúc đ ng c a t t c tr , già, trai, gái, kéo h vào m t n i ni m chung.
Nhân đây cũng c n nói thêm r ng trong "Bao gi cho đ n tháng M i", các nhà làm phim ế ườ
o di n và các nhà quay phim Nguy n M nh Lân , Ph m Phúc Đ t) đã t o đ c nh ng ượ
c nh quay đêm đ t hi u qu cao, góp ph n vào thành công chung c a phim và đ l i nh ng
n t ng sâu đ m trong lòng ng i xem. Có th nói c nh quay đêm chi u chèo là m t c nh ượ ườ ế
quay xu t th n khi nhà làm phim t o đ c m i giao hòa tuy t v i gi a ng i di n chèo, ượ ườ
ng i xem chèo và khán gi xem phim.ườ
…B u không khí căng lên nh m t s i dây đàn và r i dây đàn đ t ng t đ t ph t. Duyên không ư
th ti p t c đ c câu hát, cô ôm m t ch y vào h u tr ng và g c m t xu ng khóc ngh n ế ượ ườ
ngào. B u không khí giao hòa nóng m b ng nh đông đ c l i, k t thành nh ng gi t n c ư ế ướ
m t m n đ ng!
Tr ng đo n ti p theo cũng di n ra hoàn toàn trong đêm, đ c dàn d ng sáng t o và đ c s c.ườ ế ượ
T sân chèo đ o di n đã x lý khéo léo khi đ Duyên ch y qua m t cáng đ ng r ng đ n mi u ế ế
th Thành Hoàng. Trong đêm t i, bóng ng i đàn bà m nh mai, áo t thân d p d n, m t mình ườ
băng quá cánh đ ng lúa mênh mông, v ng l ng đã cho ng i xem c m giác nh th c l i nh ườ ư ư
o. Đó là con đ ng đ ng i xem cùng Duyên t cõi th c đi vào cõi m ng , đ nh ng gì x y ườ ườ
ra sau đó đ u di n ra m t cách t nhiên, nh không có s s p đ t. ư
Trong mi u th ch đã trò chuy n v i Th n làng - m t nghĩa sĩ cũng tr c tu i ch ng ch , cũngế
t ng ra tr n và hy sinh trong lúc đang đ u xanh tu i tr . Cùng v i Th n làng, ch đ c g p l i ượ
ch ng mình gi a vô vàn ng i lính Vi t đã ngã xu ng vì T qu c su t chi u dài l ch s . Bao ườ
th k đã qua nh ng các chi n sĩ v n tr nh cái ngày h ngã xu ng . ế ư ế ư
Gi a r ng n n b t ngàn cháy nh m t r ng sao trong ch Âm Ph - n i theo quan ni m ế ư ơ
ph ng Đông, ng i s ng và ng i ch t có th g p nhau m t l n trong năm vào ngày l ươ ườ ườ ế
t i vong nhân, nh ng ng i đã khu t v n cùng chúng ta ti p b c. N i đau c a Duyên t đây ườ ế ướ
đã hòa vào n i đau chung c a vô vàn ng i v góa ch ng , cô d ng nh tìm đ c s yên n ườ ườ ư ượ
trong lòng, đ c ti p thêm s c m nh khi đ n v i th gi i tâm linh c a dân t c. Chính đi uượ ế ế ế
này đã làm cho "Bao gi cho đ n tháng M i" mang đ m màu s c Vi t Nam nói riêng và màu ế ườ
s c Ph ng Đông nói chung. ươ
Cho đ n nay, n u có d p v thăm làng H u Oai bên b sông Nhu n i t ng là b i c nh chínhế ế ơ
c a phim , m t làng cách th xã Hà Đông không m y xa, gi ng nh bao làng quê Vi t Nam ư
bình th ng khác, ng i ta khó có th m ng t ng r ng chính ngôi mi u th y, d iườ ườ ườ ượ ế ướ
g c cây đã y đã có lúc là n i g p g c a cõi th c và cõi tâm linh c a dân t c. Th m i hay ế
s c m nh c a hình t ng màn nh có th làm cho nh ng gì ta v n g p th ng ngày tr nên ượ ườ
có h n, có s c.
Có th nói không quá r ng "Bao gi cho đ n tháng M i" là n i thành danh c a nhi u ngh ế ườ ơ
sĩ. Nhi u ng i góp ph n xây d ng b phim t nh n xét r ng h đ t đ n đ nh cao ngh thu t ườ ế
c a mình chính b phim này. Cho dù sau này h còn tham gia làm r t nhi u b phim khác
(nh nh c sĩ Phú Quang , n di n viên Lê Vân , di n viên H u M i …)ư ườ
Tr c h t ph i nói đ n đ o di n Đ ng Nh t Minh, đ ng th i cũng là tác gi k ch b n phim.ướ ế ế
T n i xúc đ ng, c m thông, yêu m m và kính ph c nh ng ng i v , ng i m Vi t Nam ế ườ ườ
t ng gánh ch u bi t bao m t mát, hy sinh su t m y ch c năm chi n tranh và cho đ n th i h u ế ế ế
chi n, h v n ti p t c ch u m t mát, thi t thòi, đ o di n đã xây d ng hình t ng ch a t ngế ế ượ ư
g p trên màn nh Vi t Nam r t c m đ ng và giàu s c thuy t ph c. Đó là nhân v t Duyên âm ế
th m ch u đ ng n i đau đã nh ng i thay ch ng vi t th an i ông b . V i phong cách th ườ ế ư
hi n dung d và tinh t , đ o di n đã chinh ph c không nh ng khán gi Vi t Nam mà còn ế
nhi u n c (M , Pháp, Nh t, n Đ … ). Đ n nay , m c dù đ o di n Đ ng Nh t Minh đã ướ ế
xây d ng thêm nhi u b phim thành công và tr thành m t đ o di n r t n i ti ng, nh ng ế ư
nh c đ n ông ng i ta th ng nh ngay đ n "Bao gi cho đ n tháng M i". ế ườ ườ ế ế ườ
Lê Vân v n là di n viên múa "sô-lit” c a nhà hát Ca múa nh c dân t c, b t đ u đ n v i đi n ế
nh qua m y b phim "T thú tr c bình minh", "Đ t m ", "Nh ng con đ ng", nh ng ch ướ ườ ư
"Bao gi cho đ n tháng M i" khán gi m i th c s bi t đ n và yêu m n cô, gi i ế ườ ế ế ế
chuyên môn đánh giá cao kh năng di n xu t c a cô. Duyên c a Lê Vân m nh mai, gi n d
nh ng th t đ m th m, c ng c i mà v n ch a đ ng m t th gi i n i tâm giàu có. V i vaiư ế
di n xu t th n này, Lê Vân th t x ng đáng v i gi i di n viên n xu t s c nh t Liên hoan
phim Vi t Nam l n th VII ( 1985).
Cùng v i Lê Vân, H u M i (vai anh giáo làng) cũng đ c gi i nam di n viên xu t s c nh t. ườ ượ
Anh giáo làng hi n lành ít nói , trông không có v gì là đ c bi t , là đáng chú ý l i n ch a
m t tâm h n sâu l ng đa c m.
Cùng v i vai ông giáo Th (trong phim "Làng Vũ Đ i ngày y") đ n vai anh giáo làng , ế
Nguy n H u M i đã kh ng đ nh kh năng di n xu t c a mình. ườ
Bao gi cho đ n tháng m i: ế ườ
1 trong 18 phim châu Á hay nh t m i th i đ i
Theo Thanh Niên Online
Ngày 18/9/2008
Kênh truy n hình CNN c a M v a công b danh sách 18 phim châu Á hay nh t m i
th i đ i, trong đó có Bao gi cho đ n tháng m i c a đ o di n Đ ng Nh t Minh. ế ườ
Đây là tin vui cho đi n nh Vi t Nam khi tác ph m do Xí nghi p phim truy n Vi t Nam s n
xu t t năm 1984 m t l n n a đ c vinh danh. ượ
Chuy n phim ph n ánh thân ph n ph n Vi t Nam sau chi n tranh do chính đ o di n Đ ng ế
Nh t Minh vi t k ch b n. Đây cũng là b phim do Lê Vân đóng vai chính (Duyên) đã t o ế
nhi u n t ng, c m xúc cho ng i xem. N i đau và thân ph n c a ph n Vi t Nam đ c ượ ườ ượ
đ o di n đ y lên thành k ch tính trong b phim đ c quay b ng chi c máy quay phim cũ k , ượ ế
l c h u. Hình nh ng i ph n v i v đ p tâm h n th m kín, cao c , hy sinh đã đ c th ườ ượ
hi n thành công trong Bao gi cho đ n tháng m i và t bao gi b phim đ c công chúng ế ườ ượ
yêu đi n nh công nh n là m t trong nh ng b phim kinh đi n c a đi n nh Vi t. Bao gi
cho đ n tháng m i còn nh n đ c nhi u gi i th ng nh Bông sen vàng LHP Vi t Nam l nế ườ ượ ưở ư
7 năm 1985, Gi i đ c bi t t i LHP qu c t châu Á-Thái Bình D ng năm 1989, b ng khen ế ươ
c a y ban b o v hòa bình t i LHP qu c t Moscow 1985 và gi i th ng đ c bi t c a ban ế ưở
giám kh o t i LHP qu c t Hawaii năm 1985. ế
Cùng x p vào danh sách còn có các phim c a Trung Qu c nh Shower (Nhà t m công c ng)ế ư
c a đ o di n Tr ng D ng, In the mood for love (Tâm tr ng khi yêu) c a đ o di n V ng ươ ươ ươ
Gia V , To live (Ph i s ng) c a Tr ng Ngh M u, Internal affairs (Vô gian đ o) c a đ o ươ ư
di n L u V C ng và M ch Thi u Huy, Still life (Ng i t t Tam Hi p) đ o di n Gi ư ườ ườ
Ch ng Kha. ươ Ti p theo là Nh t B n v i 3 phim: Shall we dansu? (đ o di n Masayuki Suo),ế
Ikiru (Akira Kurosawa), The ballad of Narayawa (Keisuke Kinoshita). Hàn Qu c và New
Zealand m i n c đ c 2 phim trong đó Hàn Qu c đ c bi t đ n nhi u qua phim The host ướ ượ ượ ế ế
(Quái v t sông Hàn). Các qu c gia và vùng lãnh th góp m t m i n i 1 phim: n Đ là Mother ơ
India, Thái Lan: Syndromes and a century, Philippines: Himala, Đài Loan: King Hu và Iran:
Gabbeh c a đ o di n Mohsen Makhmalbaf.
Đ ng Nh t Minh vui bu n v i bình ch n
c a CNN & "Bao gi cho đ n tháng 10" ế
Theo VnExpress
Ngày 20/9/2008
Link: http://www.vnexpress.net/GL/Van-hoa/2008/09/3BA06A30/
Tác gi 'Bao gi cho đ n tháng m i' - b phim v a đ c kênh truy n hình CNN c a ế ườ ượ
M b u ch n là m t trong 18 phim châu Á hay nh t m i th i đ i - không gi u n i
ni m t hào v đ a con tinh th n c a mình.
Đ o di n Đ ng Nh t Minh chia s cùng VnExpress.net nh ng vui bu n xung quanh Bao gi
cho đ n tháng m i cũng nh tác ph m m i chuy n th t Nh t ký Đ ng Thùy Trâm.ế ườ ư
- Ông c m th y th nào tr c s ghi nh n c a th gi i đ i v i “Bao gi cho đ n tháng ế ướ ế ế
m i”?ườ
- Tôi c m th y r t vui, b t ng và c m đ ng. M t b phim làm ra cách đây đã 24 năm mà v n
còn đ c nh đ n, đ c bình ch n là m t trong 18 phim xu t s c c a châu Á, không c mượ ế ượ
đ ng sao đ c? Nh ng vui xong r i l i ch t bu n. N u sau s ki n này có ai h i: "Làm sao ượ ư ế
cho tôi xem (ho c xem l i) b phim c a anh v a đ c CNN bình ch n", thì có l tôi đành im ượ
l ng ho c nói l ng sang chuy n khác. Ch ng nh l i tr l i r ng sang bên Vi n phim
Fukuoka (Nh t B n) mà xem vì qu tình Vi t Nam đã h n 20 năm nay ch ng l u gi b n ơ ư
phim nào còn nguyên v n. B n phim g c b m c, suýt h ng n u không đ c ông Gerry ế ượ
Herman, ng i M , đem sang Bangkok (Thái Lan) thuê tu s a đ s n xu t đĩa DVD, kéo dàiườ
đ i s ng c a b phim. Ông Gerry hi n là ch r p Cinematheque Hà N i 22A Hai Bà Tr ng. ư
Tôi r t bi t n ông y. ế ơ
- Trong khi Trung Qu c có t i 5 phim, Nh t B n có 5 phim, Hàn Qu c và New Zealand có 2
phim l t vào danh sách đ c thì Vi t Nam ch có “Bao gi cho đ n tháng m i”. Ông nghĩ ế ườ
sao v đi u này?
- N u đ c l a ch n tôi có th ch n 100 b phim xu t s c c a đi n nh châu Á qua các th iế ượ
đ i ch không ph i ch có 18 phim và đi n nh Vi t Nam có th có nhi u phim ch không
ph i m t. Nh ng đây là s l a ch n c a CNN, h th ng truy n hình l n, có uy tín nh t c a ư
M và th gi i. Nhân d p này, qua báo đi n t VnExpress.net cho tôi đ c g i t i đài CNN l i ế ượ
cám n chân thành nh t. ơ
- “When the tenth month comes (Bao gi cho đ n tháng 10) v nên m t b c tranh s ng đ ng, ế
k v c m nh n c a m t góa ph tr tu i v nh ng di s n trong chi n tranh Vi t Nam”. ế
Đ ng vai trò ng i cha tác ph m, ông c m th y nh ng đánh giá, nh n xét c a CNN nh ườ ư
th nào?ế