Nước súc miệng: tiện nhưng chưa lợi
Mỗi ngày, có tới hàng triệu triệu người sử dụng
các sản phẩm nước súc miệng như là một “nhiệm
vụ bắt buộc” trong công việc vệ sinh răng miệng.
Tuy nhiên, một câu hỏi luôn được đặt ra là nước
súc miệng thật sự có công trong “công cuộc”
chăm sóc răng miệng hay không?
Phân loại nước súc miệng
Nước súc miệng là những dung dịch lỏng và có nhiều
công dụng khác nhau. Một vài loại nước súc miệng
có hiệu quả trong việc che dấu hơi thở “khó ưa” bằng
cách loại bỏ một số loại vi khuẩn. Một số loại nước
súc miệng khác thì có chứa fluoride nhằm mục đích
làm chắc răng và ngăn ngừa sâu răng. Những thành
phần chính có trong các loại nước súc miệng gồm
những chất như sau:
- Chất kháng vi sinh vật như: cetylpyridinium chloride,
chlorhexidine, các hợp chất phenolic. Những chất này
có nhiệm vụ làm giảm số lượng các loại vi khuẩn có
trong miệng.
- Các tác nhân oxy hóa và khử mùi như: sodium
bicarbonate, chlorine dioxide có tác dụng che giấu và
khử mùi hôi trong miệng.
- Tác nhân cung cấp oxy như: hydrogen peroxide giúp
tiêu diệt những vi khuẩn kỵ khí bằng cách cung cấp
oxy để tiêu diệt chúng.
- Fluoride: có tác dụng làm chắc răng và ngăn ngừa
sâu răng.
- Tác nhân giảm đau: có chứa những chất giảm đau
dành cho những răng bị đau, tê (tại Úc, những loại
thuốc súc miệng này phải được nha sĩ kê toa).
- Tác nhân “đệm”: là một dung dịch “đệm” để giảm
đau ở những mô mềm, làm giảm độ acid có trong
miệng và làm hòa tan những lớp màng mỏng bám
vào những niêm mạc miệng. Những sản phẩm nước
súc miệng được bán rộng rãi ở siêu thị thường có
chứa một hàm lượng lớn chất cồn (ethanol) với tỉ lệ
biến đổi từ 6-27%. Nếu sử dụng thường xuyên và lâu
dài, nước súc miệng có thể gây cảm giác nóng rát ở
má trong, nướu, lưỡi... Chất cồn còn gây nên tình
trạng khô miệng vốn càng làm tăng thêm nguy cơ bị
sâu răng. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ không khuyến
khích sử dụng nước súc miệng như là một phương
pháp đơn lẻ để duy trì vệ sinh răng miệng mà nên
“hiệp lực” với những phương pháp khác như: việc
chải răng và dùng chỉ răng.
- Tác nhân kháng nha chu: như zinc citrate.
Nước súc miệng dù được cho là an toàn nhưng vẫn có tác dụng phụ như
gây ố răng, nha chu, rối loạn vị giác... Hơn nữa còn có thể nguy hiểm đối
với trẻ em.
Hiệu quả và hậu quả
Một cách cơ bản, có thể phân loại nước súc miệng
dưới hai dạng là nước súc miệng dạng thẩm mỹ và
nước súc miệng dạng điều trị. Nước súc miệng dạng
thẩm mỹ có vai trò chính là che dấu hơi thở hôi và
loại bỏ những mảng bám ở răng nướu. Cũng có một
số loại nước súc miệng dạng thẩm mỹ có chứa
những tác nhân làm trắng răng.
Những nước súc miệng dạng này chỉ đơn thuần có
vai trò thẩm mỹ chứ không có tác dụng ngăn ngừa
sâu răng. Trong khi đó thì nước súc miệng dạng điều
trị được bào chế với những thành phần công thức có
thể giúp ngăn ngừa hoặc trị liệu những bệnh về răng
miệng. Đây là những loại nước súc miệng tương đối
“nặng đô” và không được dùng cho trẻ em vì chúng
có thể nuốt vào bụng.
Các chuyên gia răng miệng cho rằng, tính hiệu quả
của nước súc miệng tùy thuộc vào cách sử dụng
chúng. Nếu sử dụng không đúng cách thì cũng như…
nước đổ đầu vịt. Chẳng hạn như một loại thuốc súc